II SA/KR 764/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione potrzebą dalszych czynności wyjaśniających w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów.
Skarżący S. G. domagał się zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej przebiegu granicy działki i jej powierzchni, twierdząc, że dane są wynikiem błędu z 1988 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji odmawiającą wprowadzenia zmian i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę dalszych wyjaśnień. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta Staszowa dotyczących przebiegu granicy działki nr 1063 i jej powierzchni. Skarżący twierdził, że granica jest wynikiem błędu z pomiaru aktualizacyjnego z 1988 r. Organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga dalszego postępowania wyjaśniającego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem, ponieważ istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a spory dotyczące prawa własności i granic powinny być rozstrzygane w postępowaniu rozgraniczeniowym lub przed sądami powszechnymi. Sąd wskazał, że aktualizacja ewidencji wymaga jednoznacznego ustalenia kryteriów, na podstawie których dokonano pomiaru w 1988 r., oraz że wszelkie zmiany muszą być zgodne z aktualnym stanem prawnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa, gdyż ustalenie prawidłowego przebiegu granicy i powierzchni działki wymagało dalszych czynności wyjaśniających, w tym analizy dokumentacji geodezyjnej i prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 2 § pkt 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Definicja ewidencji gruntów i budynków (kataster nieruchomości).
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Zakres informacji objętych ewidencją gruntów w odniesieniu do gruntów.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 24
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Nośnik informacji o gruntach, budynkach i lokalach - operat ewidencyjny.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 23
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek przesyłania przez organy, sądy i kancelarie notarialne odpisów decyzji i orzeczeń do organu prowadzącego ewidencję.
Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22 § ust. 2 i 3
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Obowiązek dokumentowania zmian w ewidencji gruntów dokumentami geodezyjnymi i kartograficznymi.
ustawa z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Podstawa wydania aktów własności ziemi.
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem.
p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej.
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami w granicach danej sprawy.
u.k.w.h. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji gruntów.
u.k.w.h. art. 27
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Tryb postępowania w razie ujawnienia niezgodności danych z ewidencji gruntów z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia ze względu na potrzebę dalszych czynności wyjaśniających.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego ustalenia podziału działki w 1947 r. i podrobienia mapy ewidencyjnej z 1967 r.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków prowadzona w formie operatu ewidencyjnego, ma charakter informacyjny, a wprowadzenie zmian następuje na podstawie dokumentów (decyzji, orzeczeń, aktów notarialnych itd.) wytworzonych w zasadzie poza postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest wprowadzenie zmian. Istotą ewidencji gruntów jest jej systematyczne utrzymanie w stanie aktualnym, tzn. odpowiadającym aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu. Nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym przed organem powołanym do prowadzenia ewidencji gruntów, rozpatrywanie kwestii związanych z ustaleniem prawa własności gruntów i zasięgu tego prawa, przez korygowanie granic nieruchomości. Spory w tym zakresie mogą być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), czy postępowania windykacyjnego przed sądami powszechnymi.
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Danielec
sędzia
Dorota Dąbek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sprawach ewidencyjnych, a także rozgraniczenie kompetencji organów w sprawach dotyczących granic nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań ewidencyjnych i ich relacji do postępowań rozgraniczeniowych i sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości – prawidłowości ewidencji gruntów i granic. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje złożoność postępowań administracyjnych w tym zakresie.
“Jak prawidłowo zmienić dane w ewidencji gruntów? Sąd wyjaśnia granice kompetencji organów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 764/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-03-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Dorota Dąbek Grażyna Danielec Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 612 Sprawy geodezji i kartografii Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r sprawy ze skargi S. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 stycznia 2001 r, Nr : [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów skargę oddala Uzasadnienie II SA/Kr 764/01 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie S. G., na podstawie art. 138 § 2 kpa, decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. znak [...] , uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2000 r. znak [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji miasta Staszowa dotyczącej przebiegu na mapie ewidencyjnej granicy działki 1063 oraz powierzchni tej działki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne za podstawę rozstrzygnięcia S. G., wnioskiem z dnia [...] .1997 r. jako współwłaściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewid. Nr [...] położoną w [...] przy ul. [...] , wniósł o wprowadzenie w ewidencji gruntów zmiany, co do przebiegu na mapie ewidencyjnej wschodniej granicy tej działki (z działką [...] ), oraz o zmianę jej powierzchni twierdząc, że wykazana w ewidencji gruntów granica jest wynikiem błędu powstałego w toku przeprowadzonego w 1988 r. pomiaru aktualizacyjnego gruntów. Starosta opisaną wyżej decyzją z dnia [...] 2000 r., odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów miasta [...] "polegającej na zmianie przebiegu granicy działki [...] z działką Nr [...] na mapie ewidencyjnej, a tym samym na zmianie powierzchni w/w działek". Za podstawę rozstrzygnięcia Starosta, przyjął źródłową dokumentację ewidencji gruntów, stanowiącą podstawę wydania aktu własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1972 r. stwierdzającego nabycie przez A. i M. małż. G. w trybie przepisów ustawy z dnia 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, prawa własności działki Nr 1063 o pow. 0,0632 ha. Zdaniem Starosty przebieg granicy tej działki z działką Nr [...] przedstawiony na mapie ewidencyjnej sporządzonej według stanu na 1968 r. a porównany z biegiem tej granicy przedstawionym na mapie wykonanej po modernizacji ewidencji gruntów według stanu na 1988 r. wykazuje małą różnicę na odcinku pomiędzy domem mieszkalnym a budynkiem gospodarczym, a zatem przebieg granicy według jej stanu faktycznego po aktualizacji gruntów zmienia dane źródłowe w sposób mało znaczny, a spór ma charakter sporu granicznego. Od decyzji tej odwołanie złożył S. G. wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, że niewłaściwe dane zawiera nie tylko ewidencja gruntów po pomiarze aktualizacyjnym z 1988 r., ale także ewidencja obowiązująca w 1969 r., na podstawie której wydano akt własności ziemi, z 1972 r. Nr [...] i żądał wprowadzenia danych zgodnych z "wyrokiem" Sądu Grodzkiego z 1946 r. Rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy ustalił, że postanowieniem z dnia [...] 1947 r. (sygn. Sp. [...]) Sąd Grodzki w [...] dokonał podziału majątku spadkowego po zmarłych I. i W. małż. Ś., w ten sposób, że m.in. "plac przy ulicy dawniej [...] pod Nr [...], a obecnej Wschodniej Nr [...] , opisany na mapie sporządzonej w 1947 r. przez mierniczego przysięgłego R. G., podzielił na trzy równe pod względem powierzchni (po 1083 mkw), części, które otrzymali R. Ś. (od strony zachodniej), M. B. (w środku) i W. Z. Ś. (od strony wschodniej)", z tym, że na mapie z 1947 r. cała nieruchomość oznaczona jest Nr [...] o pow. 0,3249 ha i nie przedstawiono na tej mapie granic jej podziału, na trzy części. Wydany na podstawie przepisów ustawy z 26.1.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, akt własności ziemi Nr [...] z dnia [...] .1972 r. stwierdził nabycie przez A. i M. małż. G. działki Nr [...] o pow. 0,0632 ha, a akt własności ziemi z Nr [...] z [...] .1975 r. stwierdzał nabycie przez H. i M. małż. B. m.in. działki Nr [...] o pow. 0.0736 ha. Oba akty zaskarżone przez A. G., utrzymała w mocy Wojewódzka Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] .1977 r. znak [...]. W 1986 r. założona została dla miasta [...] ewidencja gruntów, w której części nieruchomości oznaczonej Nr [...] na mapie z 1947 r. oznaczono w sposób następujący ; numerem dz. ewid. [...] oznaczono zachodnią część działki, numerem [...] część środkową, a numerem [...] jej część wschodnią, przy czym jak wynika z analizy materiałów powierzchnie tych działek nie są równe, a nadto część nieruchomości Nr [...] została włączona do ulicy [...] , a część weszła w skład działki Nr [...] . Stwierdzono, że w dniu [...] .1997 r. organ I instancji w obecności stron, dokonał oględzin granicy pomiędzy działkami [...] i [...] , a wynik przedstawiono jako załącznik do protokołu. Ustalono wówczas jednoznacznie, że istnieje różnica przebiegu granicy na odcinku między domem mieszkalnym a budynkiem gospodarczym, przedstawionego na mapie ewidencyjnej z 1967 r. z przebiegiem tej granicy uwidocznionym na mapie po przeprowadzonym pomiarze aktualizacyjnym w 1988 r. Na pierwszej z tych map odcinek granicy stanowi linia prosta, a na mapie obecnej jest to linia łamana. Przedstawienie innego przebiegu granicy, było następstwem błędnego - zdaniem organu odwoławczego - przyjęcia w czasie pomiaru aktualizacyjnego z 1988 r. linii ogrodzenia, jako linii granicy. Wskazując, że dane ewidencyjne winny być zgodne ze stanem prawnym, podkreślił organ odwoławczy, iż mimo ustalenia różnic w przebiegu linii granicy na mapach i ustalenia przyczyn tych rozbieżności, organ I instancji nie usunął nieprawidłowości w ewidencji gruntów, uznając różnice za mało znaczące. Wskazano, że ponowne postępowanie winno być przeprowadzone z udziałem wszystkich tron, a po analizie materiałów z roku 1968 i materiałów z ewidencji aktualnie obowiązującej, winien organ I instancji doprowadzić dane ewidencyjne do zgodności ze stanem prawnym. Zarazem odniósł się organ odwoławczy, do zawartego w odwołaniu S. G. żądania przywrócenia granic według mapy z 1947 r., przypominając, iż wykazuje swój tytuł prawny współwłaściciela działki [...] aktem notarialnym Nr [...] sporządzonym w oparciu o dane ewidencji gruntów z [...] r. Wskazano, iż takie roszczenia mogą być, zwłaszcza wobec braku dokumentacji geodezyjnej dotyczącej podziału nieruchomości w 1947 r., przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, akceptując w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, na powyższą decyzję złożył S. G.. Skargę oparto na zarzucie niezgodności z prawem. Nie wskazując naruszonego przepisu, zarzucono, że dokonane ustalenia co do podziału działki w 1947 r. są wadliwe. W uzasadnieniu skargi i uzupełniającego ją pisma z dnia [...] .2004 r., skarżący przedstawiając, przebieg konfliktów pomiędzy rodzinami rodzeństwa M. G. i H. B., oraz opisując prześladowania władz wobec rodziny A. G. dotykające i skarżącego, zarzucono, że mapa ewidencyjna z 1967 r. jest podrobiona. Zdaniem skarżącego organy obu instancji wadliwie odtworzyły losy działek powstałych w 1947 r. W szczególności działka środkowa to obecnie działka [...] i część działki [...] , z której część pozostało, a część została wywłaszczona pod hotel. Opisując przebieg i wyniki postępowań sądowych, skarżący podnosił, że przebieg granicy między działkami [...] a [...] , odzwierciedla mapa [...] z [...] .1976 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko, w nawiązaniu do argumentacji skargi wskazano, iż przemawia ona za treścią zaskarżonej decyzji, która uchylała decyzję organu I instancji i przekazywała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie w sprawie przed tym terminem nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy o p.s.a.). W świetle przepisów art. 138 § 1 i 2 kpa, organ odwoławczy jest organem merytorycznym właściwym do załatwienia sprawy, a odstępstwo od tej zasady wprowadza przepis § 2 zd. 1 tego artykułu, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oparta została właśnie na przepisie art. 138 § 2 kpa. Kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oznacza zatem przede wszystkim ocenę, czy istniały przesłanki do wydania decyzji typu kasacyjnego, a zatem czy merytoryczne załatwienie sprawy przez organ odwoławczy wymagało by istotnie uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Na tej płaszczyźnie kontroli skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do przepisu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicieli oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Podmiotowy i przedmiotowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy art. 20 ustawy, oraz wydawanych na podstawie jej art. 26 rozporządzeń wykonawczych. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ewidencja w odniesieniu do gruntów obejmuje informacje dotyczące - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia księgi wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nośnikiem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ustawy jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Właściwe organy, Sądy i kancelarie notarialne przesyłają organowi prowadzącemu ewidencję, odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 23). Natomiast zmiany danych objętych ewidencją, lecz nie wynikające z decyzji (orzeczeń, aktów notarialnych), zgłaszający je obowiązani są dokumentować dokumentami geodezyjnymi i kartograficznymi oraz innymi niezbędnymi do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy). Powyższe regulacje wskazują, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona w formie operatu ewidencyjnego, ma charakter informacyjny, a wprowadzenie zmian następuje na podstawie dokumentów (decyzji, orzeczeń, aktów notarialnych itd.) wytworzonych w zasadzie poza postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest wprowadzenie zmian. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa zasad prowadzenia ewidencji w postępowaniu ewidencyjnym i wprowadzania w niej zmian. Po wejściu w życie ustawy czyniły to początkowo postanowienia załącznika do Zarządzenia. Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11 poz. 98 z późn. zm.), określającego zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz sporządzania wykazów gruntowych. Powyższe Zarządzenie utraciło moc z datą wejścia w życie Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158 poz. 813 z późn. zm.), z tym, że przepisy § 65 ust. 2 i § 61 Rozporządzenia określały sytuację, w których do prowadzenia ewidencji i istniejących operatów ewidencji gruntów i budynków stosuje się przepisy Zarządzenia, z 20 lutego 1969 r. Oba powyższe akty prawne, posługiwały się terminem prostowania ujawnionych w ewidencji błędów i pomyłek (§67 pkt 6 Zarządzenia, § 30 ust. 4 Rozporządzenia), regulując przesłanki, oraz tryb i formy rozstrzygnięcia prostującego ewidencję (§72 ust. 1 i ust. 4 w zw. z § 64 Zarządzenia oraz § 30 ust. 2 i 4 w zw. z § 31 ust. 1 Rozporządzenia). Rozstrzygnięcie zatem w jakim zakresie następuje sprostowanie błędów i pomyłek ewidencji gruntów, następowało na podstawie aktu wydanego w postępowaniu ewidencyjnym. Sytuacja taka, stanowiła wyjątek od wskazanej wyżej reguły, wprowadzania w ewidencji zmian na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Utrata mocy przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów z dniem 1 lipca 2000 r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 z późn. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999 r., przepisem art. 60 pkt 11 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106 poz. 668). Takie same stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001 r. sygn. II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002 r. II SA/Kr 1442/01. W okresie od dnia 1 lipca 2000 r., do dnia 3 czerwca 2001 r., brak było przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie (§ 89) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001 r. przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120, poz. 1268). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 3 czerwca 2001 r. Brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uregulowania postępowania ewidencyjnego, w tym w zakresie wprowadzania w ewidencji gruntów zmian w drodze prostowania ujawnionych błędów lub pomyłek, obligował organy prowadzące ewidencję do szczególnej dbałości o zachowanie przewidzianych art. 7 i 77 kpa wymogów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez zebranie dowodów w zakresie wyczerpującym i zdatnym do poddania ocenie całokształtu materiału dowodowego, według zasad kodeksu postępowania administracyjnego przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. Istotą ewidencji gruntów jest jej systematyczne utrzymanie w stanie aktualnym, tzn. odpowiadającym aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu. Samo zatem stwierdzenie różnicy pomiędzy mapami, nie dowodzi, że mapa późniejsza nie jest aktualna. Decydujące jest bowiem jaki stan faktyczny lub prawny i na jaką datę mapa odzwierciedla. W świetle powyższych uwag nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym przed organem powołanym do prowadzenia ewidencji gruntów, rozpatrywanie kwestii związanych z ustaleniem prawa własności gruntów i zasięgu tego prawa, przez korygowanie granic nieruchomości. Spory w tym zakresie mogą być przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), czy postępowania windykacyjnego przed sądami powszechnymi. Okoliczność, iż wyniki postępowań przed innymi organami, skarżącego nie satysfakcjonują, nie stwarza żadnej podstawy prawnej, do żądania przed organem prowadzącym ewidencji, wprowadzania do ewidencji zmian, nieaktualnych, a więc nie uwzględniających aktualnego stanu prawnego. Aktualny stan prawny co do działek ewid. [...] i [...] oparty jest na aktach własności ziemi. Korygowanie tego stanu prawnego, w postępowaniu ewidencyjnym jest niedopuszczalne. Podstawę wydania aktów własności ziemi, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, stanowił stan faktyczny władania na dzień 4 listopada 1971 r. Natomiast operat ewidencyjny winien odzwierciedlać przebieg granicy między nieruchomościami wedle aktualnego stanu prawnego tych nieruchomości. Stwierdzenie zatem rozbieżności pomiędzy przebiegiem odcinka granicy między działką [...] i [...] , odzwierciedlonym na mapie z 1967 r. stanowiącej podstawę oznaczenia nieruchomości w aktach własności ziemi, a przebiegiem uwidocznionym na mapie uwzględniającej pomiar aktualizacyjny z 1988 r., obligowało organ do ustalenia tej przyczyny, a w szczególności jakie było kryterium "aktualizacji" i czy przebieg granicy na nowszej mapie ma podstawę w wydanym poza tym postępowaniem orzeczeniu lub decyzji. Z tych względów prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie w sprawie wymaga dalszych czynności wyjaśniających, przy czym musi organ rozróżnić pomiędzy materią ewidencji podlegającą sprostowaniu (aktualizacji), w drodze decyzji wydanej w tym postępowaniu, a takimi zmianami, które są następstwem tylko rejestracji, zmian wynikających z wydanych w innych postępowaniach orzeczeń, decyzji czy innych aktów. Przyjęte jako przedmiot sprawy przez organ I instancji żądanie wprowadzenia zmian przebiegu granicy na mapie ewidencyjnej i zmiany powierzchni działek Nr [...] i [...] , ma charakter żądania wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów. Rację ma organ odwoławczy, że skutkiem takiego żądania winien być udział w postępowaniu tych osób, które są właścicielami nieruchomości, która ma granicę wspólną z działką Nr [...], gdyż maj ą taki sam interes prawny w zapewnieniu zgodności ewidencji ze stanem prawnym jak skarżący. Okoliczność ta przesądza o zasadności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Należy jednak zauważyć, że w świetle akt sprawy, brak w niej skierowanego do stron zawiadomienia o wszczęciu postępowania przewidzianego przez art. 61 § 4 kpa i określającego przedmiot tego postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę będą organy miały na uwadze, że postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulowane przepisami obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454) nie posługuje się terminem "prostowania błędów w ewidencji", lecz instytucją jej "aktualizacji (§§46 i 47). Przepis art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) stanowi, że podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z ewidencji gruntów (obecnie kataster nieruchomości). Przepis art. 27 tej ustawy reguluje tryb postępowania w razie ujawnienia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, stosownie do przepisu § 28 ust. 1 obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.), stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej oraz wypis z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów w ewidencji gruntów i budynków. Podjęcie przez organy prowadzące ewidencję gruntów oceny, czy żądana zmiana mieści się w pojęciu aktualizacji operatu ewidencji gruntów, wymaga uprzedniego jednoznacznego ustalenia, jaka przesłanka (kryterium) stanowiło podstawę określenia na mapie ewidencyjnej przebiegu granic z czasu "pomiaru aktualizacyjnego gruntów" w 1988 r. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI