II SA/Kr 763/21

II SA/Kr 763/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-12-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2107/22 - Wyrok NSA z 2024-06-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 21
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Sentencja
Dnia 7 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala
Uzasadnienie
Prezydent Miasta T. decyzją z dnia 17 lutego 20l1r. znak: [...]:
I. Nakazał M. G., usunięcie odpadów zgromadzonych na terenie działki nr [...] obr. [...] w T., przy al. [...], z wyłączeniem odpadów określonych w pkt. III (tabela nr 2).
II. Nakazem usunięcia objęte są odpady pochodzenia komunalnego z grup 15, 17 i 20 oraz odpady z grupy 16 i 19 określone w tabeli nr 1.
III. Dopuścił pozostawienie do wykorzystania we własnym zakresie, rodzaje odpadów
wyszczególnione w tabeli nr 2 w sposób i na warunkach określonych w tej tabeli oraz wyłącznie w ilościach możliwych do zagospodarowania na własne potrzeby, w okresie nie dłuższym niż 3 lata;
IV. Wskazał następujący sposób wykonania decyzji:
1. Odpady wyszczególnione w punkcie II niniejszej decyzji, muszą być przekazane do następnych posiadaczy odpadów, posiadających zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie (odzysk lub unieszkodliwianie) tych odpadów.
2. Każde przekazanie odpadu odbiorcy musi być potwierdzone przez przejmującego odpad. Na kartach przejęcia odpadu należy wskazać podstawowe dane przejmującego odpad, datę, rodzaj i ilość przekazywanego odpadu.
3. Odpady o kodach: 15 01 01, 15 01 03. ex15 01 09. 17 02 01. 17 04 01. 17 04 02. 17 04 05. ex19 12 01. ex20 01 01, 20 01 38, 20 01 40 mogą być przekazane osobom Iub jednostkom organizacyjnym niebędącym posiadaczem odpadów na potrzeby własne na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93 z p. zm.).
4. Przewóz odpadów do następnego posiadacza (odbiorcy) może być wykonywany we własnym zakresie w przypadku odpadów pochodzenia komunalnego lub zlecany podmiotom posiadającym zezwolenie na zbieranie lub na przetwarzanie danego rodzaju kod odpadu.
5. Usuwanie odpadów z miejsca Ich magazynowania nie może powodować uciążliwości dla środowiska i zdrowia ludzi, a w tym emisji zanieczyszczeń do środowiska poza granice posesji M. G..
6. Teren po usunięciu należy oczyścić i uporządkować.
IV. Ustalił termin wykonania obowiązku nałożonego w pkt. I i II do dnia 30 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż po otrzymaniu informacji Komendanta Policji T. Centrum zostało wszczęte postępowanie w sprawie usunięcia odpadów składowanych na działce nr [...] obr [...] w T. położonej przy Al. [...]. W dniu 23 października 2020 r. przeprowadzono oględziny, podczas których potwierdzono zbieranie przez M. G. odpadów komunalnych (bez odpadów biodegradowalnych) i według Katalogu odpadów należą one do grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie, do grupy 15- odpady opakowaniowe: sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne, ubrania ochronne nieujęte w innych grupach, oraz do grupy 17- odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej. W protokole z oględzin wyszczególniono, jakiego rodzaju odpady są gromadzone na przedmiotowej działce.
Organ ponadto wyjaśnił, że M. G. gromadzi odpady od wielu lat. Są to odpady zbierane z terenu miasta T.. W ramach wcześniej podejmowanych działań zastępczych na podstawie przepisów egzekucyjnych teren działki przy ul [...] został dwukrotnie uporządkowany. Z upływem czasu usunięte odpady zostały zastąpione nowymi, które M. G. regularnie gromadzi na swojej działce.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. G. uważając, że przedmiotowa decyzja jest dla niego krzywdząca. Zwrócił uwagę, że jako odpady zakwalifikowano urządzenia i materiały wykorzystywane do napraw i konserwacji oraz przedmiotów mających wartość majątkową tj. złom czy drewno opałowe.
W wyniku rozpatrzenia odwołania M. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 kwietnia 2021r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt IV (dotyczącego terminu wykonania obowiązku) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu terminu wykonania obowiązku w pkt I i II decyzji do dnia 15 czerwca 2021 r." (1) W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy (2).
W uzasadnieniu podano, iż już decyzją z dnia 12 października 2015r. znak: [...] Prezydent Miasta T. nakazał M. G. usunięcie z działki nr [...] obr. [...] położonej w T., wszystkich odpadów pochodzenia komunalnego z grupy 15, 17 i 20 oraz odpadów z grupy 16 i 19 z wyłączeniem odpadów określonych w pkt III decyzji. W sentencji decyzji (pkt II ) organ wymienił w sposób rodzaje odpadów które wymagają usunięcia z podaniem ich kodów. Z kolei w pkt III decyzji wskazał rodzaje odpadów nie wymagających usunięcia i dopuszczonych do wykorzystania przez właściciela we własnym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 2 lipca 2015r. pracownicy Urzędu Miasta T. z udziałem Straży Miejskiej w T. przeprowadzili oględziny działki nr [...] obr. [...] w T. położonej przy Al. [...] sporządzając stosowną dokumentację fotograficzną. Podczas oględzin stwierdzono, iż zgromadzone przez M. G. odpady znajdują się na całej powierzchni przedmiotowej działki i pozostają w ogromnym nieładzie. W przeważającej części są to odpady węgla kamiennego, opakowania metalowe, opakowania z tworzyw sztucznych, odpady drewniane i kartonowe, złomy metali,, elementy agregatów lodówek, odpady wielkogabarytowe, drewna budowlanego, stolarki okiennej itp. Teren działki nr [...] obr. [...] w T. położonej przy Al. [...] nie jest terenem przeznaczonym do składowania odpadów. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie składowania i utylizacji odpadów i nie posiada w tym zakresie żadnych formalnoprawnych pozwoleń. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. G.. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 listopada 2015r. [...] utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. G. nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r. II SA/Kr 1498/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. G.. Podobnie uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 sierpnia 2017 r. II OSK 2174/16, oddalając skargę kasacyjną M. G..
Jak wynika z powyższego M. G. od wielu lat zbiera odpady z terenu miasta T. i gromadzi je na swojej działce. Organ l instancji dwukrotnie uporządkował teren działki nr [...], jednak nie daje to rezultatu, bowiem M. G. ponownie, wbrew przepisom prawa, zapełnia swoją działkę odpadami.
W analizowanej sprawie pierwsze oględziny miały miejsce w dniu [...] października 2020 r. Wcześniej pismem z dnia 30 września 2020 r. organ poinformował M. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w tej sprawie z uwagi na informacje uzyskane od Komendanta Komisariatu [...]. Sprawą składowania odpadów na działce odwołującego zainteresowana jest Prokuratura Rejonowa w T.. W trakcie tych oględzin stwierdzono, że na działkę nr [...] obr [...] w T. M. G. zwozi odpady zbierane z terenu miasta T.. Są to elementy metali, aluminium, drewno, elementy plastikowe, zużyty sprzęt AGD. Odpady składowane są w sposób niekontrolowany. Drewno i elementy drewniane złożone są na balkonie i na schodach wejściowych budynku. W ocenie organu stwarza to poważne zagrożenie przeciwpożarowe. W toku tych oględzin M. G. przystał na propozycję, że do 31 grudnia 2020 r. zostaną usunięte wszystkie odpady znajdujące się na przedmiotowej działce.
W dniu 5 lutego 2021 r. przeprowadzono na działce M. G. ponowne oględziny. W trakcie tych czynności stwierdzono, że M. G. nie podjął działań zmierzających do usunięcia odpadów z działki. Stwierdzono, że na działce znajdują się odpady takie jak: papier, tektura, szkło, tekstylia, drewno zawierające substancje niebezpieczne, tworzywa sztuczne, metale, aluminium oraz inne odpady nie podlegające biodegradacji. M. G. podczas tych czynności zgodził się z ustaleniami organu w tym zakresie.
Uwzględniając powyższe, nie budzi wątpliwości także, że odwołujący jest posiadaczem odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczną, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będący w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości; Ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i są bezsporne. M. G. jest posiadaczem odpadów, co zresztą sam przyznaje. Jest właścicielem działki nr [...] obrębu [...] położonej w T. przy Al. [...].
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, iż argumenty podnoszone przez stronę nie zasługując na uwzględnienie. Z treści pkt III sentencji decyzji wynika bowiem, że odpady takie jak papier i tektura , miedź i mosiądz , opakowania z drewna , drewno i aluminium zostały wyłączone spod nakazu usunięcia z terenu posesji i dopuszczone do wykorzystania we własnym zakresie w okresie nie dłuższym niż 3 lata. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku uważając, iż z uwagi na termin wydania decyzji przez Kolegium, należy go wydłużyć w celu umożliwienia stronie wykonanie obowiązku w sposób najkorzystniejszy dla strony. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. G. twierdząc, że jest dla niego krzywdząca i została wydana z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 7 grudnia 2021r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze M. G. stwierdził jedynie, że decyzja jest dla niego krzywdząca i została wydana z naruszeniem prawa, nie precyzując tych zarzutów.
Wbrew stanowisku skarżącego, dowody zgromadzone w aktach kontrolowanej sprawy nie budzą wątpliwości, iż po otrzymaniu informacji Komendanta Policji [...], organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie usunięcia odpadów składowanych na działce nr [...] obr [...] w T. położonej przy Al. [...]. W dniu 23 października 2020 r. przeprowadzono oględziny, podczas których potwierdzono zbieranie przez M. G. odpadów komunalnych (bez odpadów biodegradowalnych) i według [...] odpadów należą one do grupy 20 - odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie, do grupy 15- odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne, ubrania ochronne nieujęte w innych grupach, oraz do grupy 17- odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej. W protokole z oględzin wyszczególniono, jakiego rodzaju odpady są gromadzone na przedmiotowej działce. Ustalono też, że M. G. gromadzi odpady od wielu lat. Są to odpady zbierane z terenu miasta T.. W ramach wcześniej podejmowanych działań zastępczych na podstawie przepisów egzekucyjnych teren działki przy ul. [...] został dwukrotnie uporządkowany. Z upływem czasu usunięty odpady zostały zastąpione nowymi, które M. G. regularnie gromadzi na swojej działce. Zatem M. G. od wielu lat zbiera odpady z terenu miasta T. i gromadzi je na swojej działce. Organ I instancji dwukrotnie uporządkował teren działki nr [...], jednak nie daje to rezultatu, bowiem M. G. ponownie, wbrew przepisom prawa, zapełnia swoją działkę odpadami. Sprawy dotycząca odpadów na działce skarżącego były przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych, które oddalały skargi M. G. (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2016 r. II SA/Kr 1498/15 i wyrok NSA z 23 sierpnia 2017 r. II OSK 2174/16), co wzmacnia stanowisko skarżonych organów.
Organy nie naruszyły swoim rozstrzygnięciem przepisów prawa. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 2 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Ustawa o odpadach przyjmuje przy tym zasadę, że działalność polegająca na zbieraniu odpadów lub przetwarzaniu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia będącego decyzją administracyjną wydawaną przez właściwy organ (art. 41 ustawy). Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje się na wniosek posiadacza odpadów. Od zasady prowadzenia zbierania lub przetwarzania odpadów na podstawie zezwolenia, ustawa o odpadach przewiduje wyjątki określone w art. 45. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z obowiązku tego zwalnia się m.in. osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8. W myśl zatem art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach, osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.
Zgodnie z art. 27 ust. 10 pkt 1 ustawy, Minister właściwy do spraw klimatu, w drodze rozporządzenia:
1) określi listę rodzajów odpadów, które osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalne metody odzysku, 2)może określić dla niektórych rodzajów odpadów, o których mowa w pkt 1, warunki magazynowania odpadów przeznaczonych do wykorzystania na potrzeby własne oraz dopuszczalne ilości, które te podmioty mogą przyjąć i magazynować w ciągu roku, lub sposób określenia tych ilości - kierując się właściwościami odpadów oraz możliwościami ich bezpiecznego wykorzystania.
Obowiązujące w powyższym zakresie przepisy wykonawcze zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 póz. 796), oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 poz.93)
Natomiast katalog odpadów reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020, póz. 10).
W kontrolowanej sprawie pierwsze oględziny miały miejsce w dniu 23 października 2020 r. Wcześniej pismem z dnia 30 września 2020 r. organ poinformował M. G. o wszczęciu z urzędu postępowania w tej sprawie z uwagi na informacje uzyskane od Komendanta Komisariatu [...]. Sprawą składowania odpadów na działce odwołującego zainteresowana jest Prokuratura Rejonowa w T.. W trakcie tych oględzin stwierdzono, że na działkę nr [...] obr [...] w T. M. G. zwozi odpady zbierane z terenu miasta T.. Są to elementy metali, aluminium, drewno, elementy plastikowe, zużyty sprzęt AGD. Odpady składowane są w sposób niekontrolowany. Drewno i elementy drewniane złożone są na balkonie i na schodach wejściowych budynku. W ocenie organu stwarza to poważne zagrożenie przeciwpożarowe. W toku tych oględzin M. G. przystał na propozycję, że do 31 grudnia 2020 r. zostaną usunięte wszystkie odpady znajdujące się na przedmiotowej działce.
Stąd skoro, jak wyżej wskazano oględziny potwierdziły, iż M. G. nie podjął działań zmierzających do usunięcia odpadów z działki, to zachodziła podstawa do nakazu usunięcia odpadów. Nie budzi wątpliwości, że odwołujący jest posiadaczem odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczną, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będący w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości; Ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości i są bezsporne. M. G. jest posiadaczem odpadów, co zresztą sam przyznaje. Jest właścicielem działki nr [...] obrębu [...] położonej w T. przy Al. [...]. W ocenie Sądu zarówno organ l zatem, jak II instancji nie uchybili przepisom postępowania, a sprawa została dwukrotnie prawidłowo rozpatrzona.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.