II SA/Kr 760/25

II SA/Kr 760/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 124 ust 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć WSA Paweł Darmoń Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 maja 2025 r. znak: WS.VI.7536.1.26.2025.AS w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Kr 760/25
UZASADNIENIE
Starosta Myślenicki decyzją z 21 marca 2025 r., znak: GM.6852.3.2025, wydaną m.in. na podstawie art. 28a, art. 28c i art. 28d w zw. z art. 25 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1199) i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.), ograniczył sposób korzystania z części działki nr [...] (0,71 ha, obręb B.) przez udzielenie T. D. S.A. w K. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie strategicznej inwestycji w zakresie sieci dystrybucyjnej polegającej na rozbiórce starej napowietrznej infrastruktury technicznej oraz budowie sieci napowietrznej SN15kV wraz ze współbieżną napowietrzną siecią teletechniczną (sterowniczą).
W odwołaniu J. D. podniósł, że nie był uczestnikiem rokowań, bo jego rola ograniczała się do podpisania porozumienia uwzględniającego wyłącznie potrzeby inwestora bez oglądania się na skutki dla jego nieruchomości (przesunięcie słupa bliżej domu; udaremnienie wieloletniego trudu regulowania stanu prawnego działki przez poprowadzenie linii w sposób uniemożliwiający przyszłe wykorzystanie w całości jako teren budowlany).
Wojewoda Małopolski decyzją z 13 maja 2025 r., znak: WS-VI.7536.1.26.2025.AS, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że rokowania zakończyły się fiaskiem, bo właściciel nieruchomości nie odpowiedział w żaden sposób na pismo inwestora z prośbą o udostępnienie na potrzeby planowanej inwestycji i wyjaśnieniem szczegółów inwestycji. Inwestycja mieści się w granicach wynikających z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice z 26 sierpnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przedmiocie budowy sieci napowietrznej SN15kV wraz ze współbieżną siecią napowietrzną światłowodową, wymiany stanowisk słupowych SN15kV i 0,4kV, zabudowy rozłączników napowietrznych SN15kV, budowy złączników kablowych SN15kV, zabudowy rozłącznika SN15kV w ramach modernizacji LSN "J. " na odcinku [...] dla poprawy niezawodności ciągów liniowych SN na ternie Regionu P. Z wyjaśnień inwestora wynika, że inwestycja jest budową wieloetapową. Jako pierwszy etap przewidziano zabudowę nowej infrastruktury technicznej, a następnie jej sprawdzenie techniczne, gdy wykonana zostanie w całości zakresu inwestycji i dalej uruchomienie i rozbiórka starej sieci napowietrznej. Czas potrzebny na wykonanie jednego etapu prac został określony jako 3-7 dni roboczych, łącznie od 4-28 dni roboczych w zależności od sytuacji terenowych. Projektowana sieć napowietrzna SN15kV wraz ze współbieżną napowietrzną siecią teletechniczną została zaprojektowana na odcinku o długości 29,36 m. Ponadto obszar objęty trwałym ograniczeniem, tj. strefa kontrolowana, wynosić będzie 78,8 m2, natomiast strefa montażowa na czas wykonania inwestycji wynosić będzie 321,8 m2. Powyższe uzasadnia niezbędność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Na koniec organ odwoławczy podkreślił, że fragment projektowanej sieci napowietrznej pokrywa się zasadniczo z przebiegiem istniejącej linii 15 kV i tym samym nie powoduje dodatkowej ingerencji w przestrzeń niezurbanizowaną.
J. D. wniósł o stwierdzenie nieważności albo uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa), zarzucając przy tym:
1) naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 in initio oraz art. 8 § 1, a także art. 12 § 1 k.p.a. przez pominięcie rokowań i zbadania najmniejszej uciążliwości inwestycji dla nieruchomości;
2) naruszenie art. 7 in medio w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak zbadania, czy rokowania odbyły się;
3) naruszenie art. 7 in fine k.p.a. przez brak wyważenia interesów publicznego i indywidualnego;
4) naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie, dlaczego nie badano odbycia się rokowań i najmniejszej uciążliwości inwestycji dla nieruchomości;
5) naruszenie art. 13 § 1 i § 2 k.p.a. przez brak dążenia do mediacji;
6) naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. przez pominięcie badania najmniejszej uciążliwości inwestycji dla nieruchomości
7) naruszenie art. 124 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.g.n. przez brak poprzedzenia rokowaniami i uznanie, że rokowaniami jest przesłanie przez rzekomego pełnomocnika wypełnionego dokumentu z wezwaniem do jego podpisania bez zastrzeżeń;
8) naruszenie art. 2 w zw. z art. 20 w zw. z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 64 Konstytucji RP w zw. z art 140 Kodeksu cywilnego przez zignorowanie wymogu rokowań;
9) naruszenie § 180 rozporządzenia WT przez dopuszczenie do usytuowania linii w odległości 3,66 m od zamieszkałego przez skarżącego budynku wbrew Polskim Normom (niezapewnienie min. odległości 7,10 m jest równoznaczne z brakiem ochrony przed porażeniem, pożarem, polem elektromagnetycznym);
10) błędne przyjęcie, że rokowania nie były pozorne i zostały przeprowadzone, podczas gdy pełnomocnik inwestora nie wykazał się pełnomocnictwem;
11) błędne przyjęcie, że skarżący miał wpływ na przebieg i wynik rokowań, podczas gdy został zobowiązany do podpisania jednostronnie ustalonego porozumienia;
12) błędne przyjęcie, że linia w odległości 3,66 m od zamieszkałego budynku jest zgodna z przepisami i standardami bezpieczeństwa.
W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że nie kwestionuje charakteru inwestycji celu publicznego i zgodności z decyzją ULICP, ale o rokowaniach nie może być mowy, skoro pełnomocnik inwestora nie był umocowany, w piśmie z 4 października 2024 r. posłużył się sformułowaniem "zobowiązuję do podpisania porozumienia", a w samym projekcie porozumienia przekreślił pole przeznaczone na wpisanie ewentualnych zastrzeżeń. Poza tym nie rozważono żadnych innych wariantów przebiegu linii (inne posadowienie słupów, inna technologia, zmiana trasy).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a to działki nr [...], ma związek z przeprowadzeniem strategicznej inwestycji w zakresie sieci dystrybucyjnej polegającej na rozbiórce starej napowietrznej infrastruktury technicznej oraz budowie ( w tym samym miejscu) sieci napowietrznej SN15kV wraz ze współbieżną napowietrzną siecią teletechniczną (sterowniczą ).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U.2024.1199 t.j., dalej "specustawa"):
1. Ustawa określa zasady przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, sieci dystrybucyjnych oraz inwestycji towarzyszących, a także źródła ich finansowania.
2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
2a) sieć dystrybucyjna - sieć dystrybucyjną w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne;
4a) strategiczna inwestycja w zakresie sieci dystrybucyjnej - zadanie inwestycyjne wraz z wykonywaniem niezbędnych robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w szczególności budowy lub przebudowy obiektów, urządzeń, sieci i instalacji niezbędnych do budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, użytkowania, zmiany sposobu użytkowania, eksploatacji lub rozbiórki infrastruktury składającej się na sieć dystrybucyjną o napięciu wyższym niż 400 V, w tym stacji elektroenergetycznych, tymczasowych obiektów budowlanych, obiektów sieci gazowej, sieci i przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych oraz infrastruktury drogowej lub kolejowej, niebędące strategiczną inwestycją w zakresie sieci przesyłowej i niebędące inwestycją towarzyszącą określoną w wykazie, o którym mowa w art. 2, lub określoną w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 2a.
Wedle art. 3 pkt 11b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U.2024.266 t.j.) sieć dystrybucyjna – to sieć gazową wysokich, średnich i niskich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczna wysokich, średnich i niskich napięć, za których ruch sieciowy są odpowiedzialni odpowiednio operator systemu dystrybucyjnego gazowego oraz operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, z wyłączeniem linii bezpośrednich.
Zgodnie z art. 3 specustawy strategiczne inwestycje w zakresie sieci przesyłowych są celami publicznymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 24 specustawy, "w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przy czym ilekroć w przepisach tej ustawy jest mowa o decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Przepisu art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie stosuje się".
Ponieważ w specustawie nie określono ( z wyjątkiem terminu wydania decyzji – art. 28f ) procedury ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stosuje się w tym zakresie art. 124 u.g.n.
Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 t.j., dalej "u.g.n."):
1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
1a. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
1b. W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.
2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.
3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio.
4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
5. Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
6. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z przebudową, konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
7. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki.
8. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego.
Od razu wyjaśnić należy, że brzmienie ust. 3-go odsyłające w zakresie rokowań do odpowiedniego stosowania art. 114 i 115 u.g.n. zostało wprowadzone przez art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1506). Ustawa weszła w życie 3 września 2023r. Niemniej jej art. 11 stanowił: "Do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustaw zmienianych w art. 1, art. 2, art. 4 oraz art. 7 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym".
Ponieważ wniosek inicjujący postępowanie administracyjne został złożony w dniu 24.01.2025r.., a więc po wejściu w życie zmienianej ustawy, zgodnie ze wskazanym przepisem art. 11 należało stosować przepis ustępu 3-go w brzmieniu aktualnym.
W związku z powyższym należy przytoczyć art. 114 i 115 u.g.n.:
Art. 114.
1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i ust. 3, należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi między starostą, wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowań może być zaoferowana nieruchomość zamienna.
2. W przypadku wywłaszczania nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego rokowania, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają ich organy wykonawcze.
3. W przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości.
4. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe.
Art. 115.
1. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny.
2. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1, wyznaczonego na piśmie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomości.
3 Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje z dniem doręczenia zawiadomienia stronom lub z dniem określonym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie starostwa powiatowego, po upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4.
4. Odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizować cel publiczny, następuje w drodze decyzji.
5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Ważna w świetle powyższego kwestia, oprócz rzecz jasna przeprowadzenia rokowań, o czym niżej – to zachowanie dwumiesięcznego terminu do wszczęcia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, pismo z propozycją skarżący otrzymał od inwestora w dniu 7.10.2024r, a wniosek został złożony w dniu 28.01.2025r., a więc termin dwumiesięczny został zachowany.
Najistotniejsze w tym miejscu jest podkreślenie, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazuje wyłącznie na 3 przesłanki: 1/ podjęcie działania wskazanego w przepisie w imię celu publicznego opisanego w art. 6 pkt 2 u.g.n., 2/ zgodność inwestycji z planem miejscowym ( jeśli obowiązuje) lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 3/ przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości.
Przytoczenie w sposób syntetyczny tych przesłanek jest bardzo ważne w świetle zarzutów skargi. Albowiem w nawiązaniu do tych przesłanek okaże się, że część zarzutów wykracza poza zakres cytowanego przepisu.
Przedmiotowe przedsięwzięcie, dla którego wydano kontrolowaną decyzję, jest inwestycją celu publicznego, o czym już była mowa wyżej.
Jak chodzi o drugą przesłankę, zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to mowa tutaj o ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice z dnia 26 sierpnia 2019r. GP.6733.16.2019. W decyzji wymienia się, że inwestora, a to T. S.A. w K. reprezentował pełnomocnik J. H. ( co warto podkreślić w świetle zarzutów skargi, że nie był on pełnomocnikiem), oraz, że dotyczy budowy i przebudowy m.in. sieci napowietrznej
SN 15 kV. W decyzji ustalono lokalizację celu publicznego w miejscowości m.in. B. – dla działki nr [...]. W terminie późniejszym, bo w czerwcu 2023r. dokonano podziału tej działki nr działki nr [...] ( działka przedmiotowa) oraz [...] /k. 38 akt adm./. Wobec tego decyzja o lokalizacji celu publicznego obejmuje jak najbardziej działkę nr [...] powstałą z podziału działki nr [...]. Co bardzo istotne, w punkcie 2 decyzji wskazano, że odcinki budowy nowego fragmentu sieci napowietrznej pokrywają się zasadniczo z przebiegiem istniejącej linii 15 kV i tym samym nie powodują dodatkowej ingerencji w przestrzeń nie zurbanizowaną. Stwierdzenie to jest ważne z tego względu, że dowodzi, że przebieg linii po działce nr [...] stanowi odzwierciedlenie dotychczasowego przebiegu tej linii ( w tym zakresie dokonuje się jedynie jej modernizacja). Świadczy o tym również załącznik graficzny do decyzji Starosty Myślenickiego z 21.03.2025r., gdzie zmiana przebiegu linii na innych działkach jest wyraźnie zaznaczona ( poprzez pokazanie fragmentu linii do rozebrania) /k.53/. W decyzji ULICEP ponadto w punkcie 6 wskazano, że realizacja inwestycji nastąpi w oparciu o wytyczne projektowe wydane przez T. S.A. w K. z 27.03.2018r. Wytyczne te /k.24 akt adm./wskazywały opis stanu istniejącego (linia znacznie wyeksploatowana) i projektowanego. W zakresie tego ostatniego proponowano opisaną w wytycznych modernizację, która przewidywała (oprócz linii światłowodowej jako nowej) wymianę dotychczasowych przewodów oraz łączników na odgałęzienia linii. Na rys. k. 21 verte oraz na schemacie k. 20 widać, że sieci projektowana i istniejąca zasadniczo co do przebiegu pokrywały się ze sobą. W rezultacie można zatem powiedzieć, że przebieg sieci projektowanej po działce nr [...] był zbieżny z przebiegiem "starej" sieci, co z kolei korespondowało z treścią decyzji ULICEP. Tak więc druga przesłanka z art. 24 ust. 1 u.g.n. została spełniona.
Ostatnia przesłanka dotyczy rokowań ( cytowany wyżej ust. 3 art. 124 u.g.n.). W tym zakresie skarżący, mówiąc w największym skrócie ( gdyż główne zarzuty skargi są oparte o to zagadnienie) zarzucił ich pozorność,, a w zasadzie to, że w ogóle ich nie było. Zarzucił także, że w imieniu T. występowała osoba nie będąca pełnomocnikiem.
Należy wobec tego wskazać, że do skarżącego zostało skierowane pismo z 4.10.2024r. /k.10 akt adm./ zawierające 1/ nawiązanie do wcześniejszego porozumienia z 27.07.2018r. i wycofanie się z niego przez skarżącego 2/ propozycję porozumienia, którego treść określał załącznik /k.9 akt adm/. Korespondencja została odebrana w dniu 7.10.2024r. prawdopodobnie przez domownika. Pismo przesłał J. H., który uprzednio reprezentował T. w procedurze wydawania decyzji ULICEP, oraz który tytułowany był jako pełnomocnik w przesłanym porozumieniu.
Odnośnie tej kwestii wskazać trzeba, że jeśli skarżący nie miał pewności co do tytułu J. H. do działania w imieniu Spółki, mógł zwrócić się telefonicznie bądź pisemnie celem wyjaśnienia tej kwestii, wykorzystując adres mailowy bądź telefon wskazany przez pełnomocnika na wypadek pytań czy wątpliwości. Jednakże skarżący tego nie uczynił. Wobec tego trzeba wyjaśnić, że w aktach sprawy zalega pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę dla J. H. do jednoosobowego działania w sprawach związanych z działalnością Spółki, w tym we wszystkich postępowaniach administracyjnych i składania oświadczeń woli dotyczących korzystania przez T. z nieruchomości osób trzecich, udzielone w dniu 12.07.2019r. i nie odwołane /k.1 akt adm/.
Skarżący nie odniósł się też w jakikolwiek sposób do treści przesłanego pisma, mimo zobowiązania go do podpisania porozumienia w terminie 2 miesięcy. Nie napisał choćby, że kategorycznie się z propozycją nie zgadza.
W nawiązaniu do powyższych ustaleń trzeba wskazać, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w wypadku rokowań wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia. Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n.
Trzeba w tym miejscu przytoczyć reprezentatywne w tym względzie orzeczenia sądów administracyjnych, celem zobrazowania, że poglądy prawne w kwestii rokowań są co do zasady jednolite.
Skoro w przepisie art. 124 ust. 3 u.g.n. nie przewidziano żadnych, szczególnych wymagań co do trybu i formy rokowań - poza wymaganiem, aby się one faktycznie odbyły, to jeżeli strony poinformują się o wzajemnych stanowiskach i uznają propozycję drugiej strony za "nie do przyjęcia", należy uznać, że w takim przypadku rokowania miały miejsce, ale nie doprowadziły do wspólnego uzgodnienia wysokości należnego właścicielowi nieruchomości odszkodowania. Skoro zaś stroną inicjującą całe przedsięwzięcie jest w tym przypadku inwestor to - siłą rzeczy - o formie i charakterze tych rokowań decyduje on. Skoro zaś jeśli do wspólnego uzgodnienia przez strony ww. odszkodowania nie dojdzie to właściciel nieruchomości może się jego domagać w postępowaniu administracyjnym, w którym wydana w instancji odwoławczej decyzja może być w dalszej kolejności zaskarżona do sądu, to wskazane na wstępie zarzuty kasacyjne, oparte zarówno na przepisach konstytucyjnych, procesowych oraz unormowaniach zawartych w art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., nie miały doniosłości prawnej ( wyrok NSA z dnia 19 marca 2025 r. I OSK 540/22 LEX nr 3860990). Art. 124 ust. 3 u.g.n. nie nakłada na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są więc związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, za wyjątkiem obligatoryjnego ich zainicjowania. Ustawodawca nie formalizuje także momentu zakończenia rokowań, wobec czego mogą one zostać zakończone w dowolnym czasie, np. w sytuacji, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron, brak jest szans na zawarcie porozumienia ( wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2025 r. I OSK 2163/21 LEX nr 3851237). W przypadku negocjacji treści umowy na gruncie k.c. sytuacja wyjściowa związana jest co najmniej z zamiarem zawarcia umowy przez obie strony. W przypadku zamiaru zajęcia nieruchomości w celu założenia urządzeń przesyłowych w oparciu o plan miejscowy lub decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, zamiarowi podmiotu realizującego cel publiczny nie musi towarzyszyć choćby warunkowa akceptacja właściciela nieruchomości, co wyklucza nakładanie obowiązku uzgadniania postanowień ewentualnej umowy. Brak zgody i odmowa ustalania warunków są przypadkami nader częstymi, dlatego przez wymagane rokowania nie można rozumieć sytuacji negocjowania postanowień umowy, skoro z założenia jedna ze stron takiej umowy może nie mieć zamiaru zawrzeć. Proponowane rozumienie rokowań na gruncie art. 124 ust. 3 u.g.n. byłoby niefunkcjonalne wobec celu instytucji regulowanej w art. 124 ust. 1 u.g.n. ( wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2024 r. I OSK 1964/21 LEX nr 3815777 ). Z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (jak również innych aktów prawnych) nie wynika, jakie dokumenty inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Rokowania nie są zatem czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie i nie można ich podporządkować konkretnym czynnościom negocjacyjnym. W art. 124 ust. 3 nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Podobnie nie określono momentu zakończenia rokowań, zatem mogą być one zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Obowiązek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. jest spełniony wówczas, gdy strony posiadają odmienne stanowiska i mimo prób ustalenia rozwiązania satysfakcjonującego dla obu, nie osiągnięto porozumienia. Przepis ten nie oznacza w szczególności osiągnięcia wspólnego stanowiska, a przyjęcie odmiennego poglądu czyniłoby bezcelową całą instytucję orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, skoro inwestor i tak musiałby uzyskać zgodę właściciela na zakładanie i przeprowadzenie przez jego nieruchomość ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej. Spełnienie wymogu przeprowadzenia rokowań, rozumianych jako osiągnięcie wspólnego stanowiska, byłoby niemożliwe szczególnie wtedy, gdy druga strona (właściciel) sprzeciwia się propozycjom inwestora wyraźnie wskazując, że zaproponowane warunki są nie do przyjęcia, lecz nie przedstawia rozwiązań alternatywnych. Trudno bowiem w tej sytuacji oczekiwać od inwestora, aby niezależnie od propozycji właściciela nieruchomości był zmuszony do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki właściciel nie zmieni swojego stanowiska ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2025 r. II SA/Gd 107/25 LEX nr 3884532 ).
Mówiąc zatem wprost: przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron ( tak wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 r. I OSK 1046/20 publ. Lex/el.).
Jak wynika z przywołanych wyżej ustaleń, inwestor skierował do skarżącego pismo, na które nie odpowiedziano. Chodziło przy tym o zaakceptowanie modernizacji linii, która już istniała. Nie doszło zatem do porozumienia między skarżącym, a inwestorem. Co więcej, przed wszczęciem postępowania inwestor nie poznał stanowiska skarżącego. Brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie uprawniał
Inwestora do wszczęcia postępowania.
W świetle zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że nie jest rzeczą organów ani sądu oceniać, czy warunki zaproponowane przez inwestora były dla właściciela do przyjęcia. To bowiem nie podlega rozstrzygnięciu w zakresie orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Rolą organów jest wyłącznie ustalenie, czy rokowania w ogóle się odbyły i czy w ich wyniku doszło między stronami do porozumienia
Taka okoliczność została powyżej ustalona. Zatem i ta przesłanka została spełniona.
Skarżący zarzucił, że inwestor pominął badanie najmniejszej uciążliwości w przebiegu sieci dystrybucyjnej w odniesieniu do jego nieruchomości.
Po raz kolejny przyjdzie zatem stwierdzić, że modernizacja linii na działce skarżącego oznaczała powielenie jej dotychczasowego przebiegu ( z nowymi, nowocześniejszymi przewodami). Stąd też jest to inna sytuacja, niż prowadzenie linii energetycznej po raz pierwszy, albowiem nic tu się nie zmienia, a jeśli już to na korzyść ( wymiana starych przewodów).
Niezależnie od tego wskazać trzeba, że w ocenie Sądu, co do zasady, tryb z art. 124 ust. 1 u.g.n. nie daje podstaw do narzucenia inwestorowi wyboru alternatywnych (całkowicie innych niż proponowane) wariantów przedsięwzięcia. Rolą organu wydającego decyzję w trybie art. 124 u.g.n. nie jest dokonywanie zmian w przebiegu trasy. Organ nie jest również uprawniony do kontrolowania prawidłowości jej wyznaczenia. ( tak częściowo wyrok WSA w Kielcach z dnia 16 maja 2024 r. II SA/Ke 126/24 LEX nr 3727499 ). W ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. brak jest podstaw do dywagacji na temat różnych wariantów przebiegu inwestycji (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 listopada 2024 r. II SA/Gl 826/24 LEX nr 3788637 oraz z dnia 2 kwietnia 2025 r. II SA/Gl 12/25 LEX nr 3857207 ).
Co się tyczy zarzutu naruszenia § 180 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j.), w związku z normą PN-E-05115:2002 to przepis ten ma następujące brzmienie:
§ 180.
Instalacja i urządzenia elektryczne, przy zachowaniu przepisów rozporządzenia, przepisów odrębnych dotyczących dostarczania energii, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, a także wymagań Polskich Norm odnoszących się do tych instalacji i urządzeń, powinny zapewniać:
1) dostarczanie energii elektrycznej o odpowiednich parametrach technicznych do odbiorników, stosownie do potrzeb użytkowych, w tym w zakresie infrastruktury na potrzeby ładowania pojazdów elektrycznych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 908 i 1086);
2) ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi, powstaniem pożaru, wybuchem i innymi szkodami;
3) ochronę przed emisją drgań i hałasu powyżej dopuszczalnego poziomu oraz przed szkodliwym oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.
Skarżący twierdzi, że przebieg linii w odległości 3,66 m od rogu jego budynku stanowi naruszenie tego przepisu i wskazanej Polskiej Normy. Wobec tego stwierdzić należy, że przedmiotowe postępowanie nie obejmuje badania aspektów technicznych prowadzenia sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. Sąd nie ma możliwości weryfikacji technicznych aspektów tego zagadnienia w świetle prawa, albowiem nie dysponuje dokumentacją techniczną projektowanej sieci. Sprawdzenie aspektów technicznych jest możliwe w postępowaniu zgłoszeniowym ( art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. a p.b.), a w sytuacji zakończenia takiego postępowania – leży to w kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Na marginesie dodać należy, że Sąd, zapoznając się z normą PN-E-05115:2002 nie odnalazł w jej treści minimalnych odległości linii średniego napięcia od budynku. Natomiast podana przez skarżącego wartość 7,10 m widnieje w tabeli dotyczącej innej normy - PN-E-05100-1:1998 zawierającej wymagania dla linii z gołymi przewodami roboczymi, która została wycofana w 2003r.
W podsumowaniu Sąd pragnie wskazać, że pogląd skarżącego, jaki zdaje się wynikać ze skargi, dotyczy wyobrażenia, że na podstawie art. 124 u.g.n. inwestor musi doprowadzić do zawarcia ugody ze skarżącym, a odmienne odczytanie tego przepisu traktuje jako imitację w tym punkcie zachowania praw właścicielskich. Rzecz jednak w tym, że ustawodawca samą instytucją ograniczenia praw właściciela nieruchomości w tym postępowaniu przyznał pewien prymat prawa publicznego nad prawem prywatnym. Szczególnie jest to widoczne przez pryzmat specustawy, gdzie w art. 28 f wskazano, że decyzję, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wydaje się w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia właściwemu miejscowo staroście kompletnego wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu prawa do nieruchomości, a w przypadku niewydania decyzji w terminie, o którym mowa w ust. 1, wojewoda wymierza staroście, w drodze decyzji, co do której przysługuje odwołanie, karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Ten przymus szybkiego rozpoznania sprawy jest tym bardziej dowodem na to, że jej badanie sprowadza się wyłącznie do ścisłego stosowania wskazanych w ustawie przesłanek, o których była wyżej mowa.
Z wymienionych przyczyn, skoro w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, na zas. art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.