II SA/KR 76/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-02-28
NSAbudowlaneWysokawsa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyzagospodarowanie przestrzennenaruszenie prawaniezgodność ze studiumdostęp do drogi publicznejgrunty leśneteren zabudowyorgan nadzoruWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Gminy Wiśniowa w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając zarzuty Wojewody Małopolskiego dotyczące naruszeń procedury planistycznej i niezgodności ze studium.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Wiśniowa w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił szereg naruszeń, w tym nieuwzględnienie uwag zgłoszonych w procedurze planistycznej, niezgodność planu ze studium uwarunkowań oraz brak zapewnienia dostępu do dróg publicznych. Sąd, opierając się na wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej konkretnych działek, obszarów oznaczonych symbolami oraz zapisów dotyczących wysokości zabudowy i dopuszczenia zabudowy mieszkaniowej na terenach letniskowych, uznając te naruszenia za istotne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Wiśniowa z dnia 24 lutego 2020 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprawa była już wielokrotnie rozpoznawana przez sądy administracyjne, a Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednich postępowaniach wskazał na wadliwość planu, jednocześnie precyzując, które zarzuty mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, a które nie. Sąd, związany wykładnią NSA, stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej: 1) nieuwzględnienia uwag pozytywnie rozpatrzonych przez Wójta Gminy (dotyczących działek nr [...] i [...]); 2) niezgodności ustaleń planu ze studium uwarunkowań w zakresie znacznego poszerzenia obszarów zabudowy (dotyczących 44 obszarów); 3) obszarów oznaczonych symbolami 10MN, 21MN, 26MN i 27MN z uwagi na wadliwe uregulowanie kwestii dostępu do drogi publicznej; 4) terenu oznaczonego symbolem 2ZP z uwagi na brak zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych; 5) zapisów § 32 ust. 3 pkt 6 oraz § 19 ust. 1 pkt 2 z uwagi na niezgodność z obowiązującym studium w zakresie parametrów zabudowy i dopuszczalnych funkcji. W pozostałym zakresie, obejmującym m.in. kwestie miejsc parkingowych, braku linii zabudowy dla terenów rolnych oraz połączenia zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, sąd oddalił skargę, uznając te zarzuty za nieistotne naruszenia prawa lub niezasadne w świetle wykładni NSA. Sąd zasądził od Gminy na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (7)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedury planistycznej polegające na nieuwzględnieniu uwag pozytywnie rozpatrzonych przez Wójta Gminy, które zostały uwzględnione przez Wójta, stanowi istotne naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej tych uwag.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w toku procedury planistycznej naruszono art. 17 pkt 12-14 upzp, ponieważ nie wszystkie uwagi pozytywnie rozstrzygnięte przez Wójta Gminy zostały uwzględnione i naniesione w planie miejscowym, co skutkuje nieważnością uchwały w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (37)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 94 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia po upływie roku od ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 17 § pkt 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nienanoszenie w planie zmian wynikających z pozytywnego rozpatrzenia uwag przez Wójta Gminy oraz nieprzekazanie Radzie Gminy do rozpatrzenia wszystkich uwag negatywnie rozpatrzonych przez Wójta.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak uzyskania tzw. "zgody leśnej" na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne.

u.o.g.r.l. art. 7

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Brak uzyskania tzw. "zgody leśnej" na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak wyznaczenia dla terenów przeznaczonych pod zainwestowanie miejsc przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposobu ich realizacji.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Połączenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych z zabudową zagrodową w ramach przeznaczenia terenu MN, a także nieumieszczenie w rysunku planu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

RozpPlan art. 4 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Połączenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych z zabudową zagrodową w ramach przeznaczenia terenu MN, a także nieumieszczenie w rysunku planu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

RozpPlan art. 7 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Połączenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych z zabudową zagrodową w ramach przeznaczenia terenu MN, a także nieumieszczenie w rysunku planu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak wskazania wszystkich wskaźników i parametrów zabudowy dla obiektów kubaturowych stanowiących zagospodarowanie dopuszczalne na terenach lasów (ZL) i terenów infrastruktury technicznej - wodociągów (IW).

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność ustaleń zmiany planu miejscowego z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność ustaleń zmiany planu miejscowego z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa.

u.p.o.p. art. 42

Ustawa - Prawo ochrony przyrody

Dopuszczenie w planie formy zagospodarowania jako zieleń urządzona, na terenie użytku ekologicznego, stanowiącego pozostałość naturalnej formy przyrody.

u.p.o.p. art. 45

Ustawa - Prawo ochrony przyrody

Dopuszczenie w planie formy zagospodarowania jako zieleń urządzona, na terenie użytku ekologicznego, stanowiącego pozostałość naturalnej formy przyrody.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak zapewnienia dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26MN i 27 MN.

RozpPlan art. 4 § pkt 9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Brak zapewnienia dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26MN i 27 MN.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Brak wprowadzenia linii zabudowy w terenach dopuszczających zabudowę kubaturową (tereny R) od strony dróg publicznych.

RozpPlan art. 4 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Brak wprowadzenia linii zabudowy w terenach dopuszczających zabudowę kubaturową (tereny R) od strony dróg publicznych.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 10

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg zapewnienia dostępu do dróg publicznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę.

RozpPlan art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wymóg powiązań pomiędzy częścią tekstową a graficzną planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

u.g.n. art. 93 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustanowienie służebności drogowej.

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność ustaleń planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność ustaleń planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 20 § ust 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgodność ustaleń planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.

u.o.g.r.l. art. 7

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe uwzględnienie uwag zgłoszonych w procedurze planistycznej. Niezgodność ustaleń planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wadliwe uregulowanie kwestii zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych. Niezgodność parametrów zabudowy z zapisami studium.

Odrzucone argumenty

Sposób wyznaczenia miejsc parkingowych. Brak wyznaczenia linii zabudowy dla terenów rolnych od strony dróg dojazdowych. Połączenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej w ramach jednego terenu (MN).

Godne uwagi sformułowania

bezdyskusyjną okolicznością jest wadliwość planu miejscowego nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny legalność zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu prawa miejscowego jest oceniana przez Sąd na dzień jego uchwalenia. Stąd podjęte przez organ stanowiący gminy późniejsze regulacje planistyczne nie mają żadnego znaczenia dla kontroli sądowej przedmiotowej uchwały

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący

Anna Kopeć

sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zgodności planów ze studium, zapewnienia dostępu do dróg publicznych oraz konieczności uzyskiwania zgód na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków planowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność procedury planistycznej i częste problemy z jej zgodnością z prawem, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach. Wielokrotne postępowania sądowe dodają jej dramatyzmu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny częściowo unieważnił plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa po wieloletnim sporze sądowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 76/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Magda Froncisz
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 147 par. 1, art. 151, art. 190, art. 200 i art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XV/129/20 Rady Gminy Wiśniowa z dnia 24 lutego 2020 r. w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa – obejmującego obszar miejscowości Lipnik I. stwierdza nieważność części tekstowej i części graficznej zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek nr: [...] II. stwierdza nieważność części tekstowej i części graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie obszarów oznaczonych symbolami: 10MN, 21MN, 26MN i 27MN oraz 2ZP; III. stwierdza nieważność § 32 ust. 3 pkt 6 oraz § 19 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały; IV. w pozostałym zakresie oddala skargę; V. zasądza od Gminy Wiśniowa na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; VI. oddala wniosek Gminy Wiśniowa o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. U., R. N. i Z. N. (II SA/Kr 652/20), M. W. i K. W. (II SA/Kr 721/20) oraz Wojewoda Małopolski (II SA/Kr 1275/20) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na uchwałę Rady Gminy Wiśniowa Nr XV/129/20 z dnia 24 lutego 2020 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa – obejmującego obszar miejscowości Lipnik. Skargi te na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Kr 652/20.
Skargi M. U., Z. N., R. N., M. W., K. W. zostały już prawomocnie oddalone.
Przedmiotem rozpoznania jest obecnie wyłącznie skarga Wojewody Małopolskiego, który zaskarżył uchwałę w części:
I. w zakresie postanowień tekstowych:
1. dotyczących działek ewidencyjnych o nr: [...] i [...];
2. § 31;
3. § 18;
4. § 17;
5. § 33;
6. § 37;
7. § 32 ust. 3 pkt 6;
8. § 19 ust. 1 pkt 2;
9. dotyczących działek ewidencyjnych: cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 5RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 2RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 2RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 3RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 20RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 20RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 20RM, cz. działki ew. nr [...] położonej w terenie 20RM
II. w zakresie załącznika nr 1 do uchwały i legendy, w zakresie terenów:
1. dz. ew. : [...] i [...]
2. oznaczonych na rys. planu jako tereny 2ZP;
3. oznaczonych na rys. planu jako tereny 1MN/U, 2MN/U, 3MN/U;
4. oznaczonych na rys. planu jako tereny 1MN-88MN;
5. oznaczonych na rys. planu jako tereny 1ZL-84 ZL;
6. oznaczonych na rys. planu jako tereny 1IW-4IW;
7. działek ew.
a) cz. dz. ew. nr [...];
b) cz. dz. ew. nr [...];
c) cz. dz. ew. nr [...];
d) cz. dz. ew. nr [...];
e) cz. dz. ew. nr [...];
f) cz. dz. ew. nr [...];
g) cz. dz. ew. nr [...];
h) cz. dz. ew. nr [...];
8. 1R-88R.
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
1. art. 17 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 293, dalej upzp) w zw. z § 12 pkt 17 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej RozpPlan), poprzez nienaniesienie w planie miejscowym zmian wynikających z pozytywnego rozpatrzenia uwag przez Wójta Gminy Wiśniowa, a także nieprzekazanie Radzie Gminy do rozpatrzenia wszystkich uwag negatywnie rozpatrzonych przez Wójta;
2. art. 17 pkt 6 lit. c upzp oraz art. 7 ustawy z dnia z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez brak uzyskania tzw. "zgody leśnej" na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne;
3. art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp w zakresie braku wyznaczenia dla terenów przeznaczonych pod zainwestowanie miejsc przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposobu ich realizacji;
4. art. 15 ust. 2 pkt 1 upzp w zw. z § 4 pkt 1 w zw. z § 7 pkt 7 RozpPlan, poprzez połączenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych z zabudową zagrodową w ramach przeznaczenia terenu MN, a także nieumieszczenie w rysunku planu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
5. art. 15 ust. 1 pkt 6 upzp poprzez brak wskazania wszystkich wskaźników i parametrów zabudowy dla obiektów kubaturowych stanowiących zagospodarowanie dopuszczalne na terenach lasów (ZL) i terenów infrastruktury technicznej - wodociągów (IW);
6. art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 upzp, w zakresie zgodności ustaleń zmiany planu miejscowego z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa,
7. art. 42 w zw. z art. 45 ustawy - Prawo ochrony przyrody, poprzez dopuszczenie w planie formy zagospodarowania jako zieleń urządzona, na terenie użytku ekologicznego, stanowiącego pozostałość naturalnej formy przyrody;
8. naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 10 upzp oraz § 4 pkt 9 RozpPlan, poprzez brak zapewnienia dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26MN oraz 27 MN,
9. art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp zw. z § 4 pkt 6 RozpPlan, poprzez brak wprowadzenia linii zabudowy w terenach dopuszczających zabudowę kubaturową (tereny R) od strony dróg publicznych.
Wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części.
Skarżony organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi.
W zakresie skargi Wojewody podano, iż skarżący bezpodstawnie zarzuca organowi, iż nie została przewidziana ilość koniecznych miejsc w przypadku zabudowy mieszkaniowej wraz z budynkiem usługowym. Organ wskazuje, iż uchwała skarżona zawiera w tym zakresie precyzyjne uregulowanie, konkretnie wskazujące ilość miejsc parkingowych. W § 14 w/w uchwały określono bowiem zasady parkowania dla poszczególnych grup obiektów w tym usługowych, a nie dla grup terenów np. usługowych.
Podobnie, w ocenie organu, nieuzasadniony jest zarzut dotyczący naruszenia przepisów UPZP poprzez połączenie w skarżonej uchwale zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług nieuciążliwych z zabudową zagrodową w ramach przeznaczenia MN, a także brak umieszczenia w rysunku planu linii rozgraniczających. Gmina Wiśniowa jest gminą wiejską, gdzie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, począwszy od 1990 roku występowały tereny z funkcją podstawową obejmującą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudową zagrodową na zasadach funkcji podstawowych i równorzędnych. Sytuacja taka spowodowała, że na całym obszarze gminy budynki mieszkalne jednorodzinne sąsiadują z budynkami zabudowy zagrodowej. Specyfika zabudowy na całym obszarze gminy jest więc mieszana i wynika to z historycznych uwarunkowań terenu.
Przyjęte rozwiązanie polegające na dopuszczeniu w ramach terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zabudowy zagrodowej nie powoduje w ocenie organu zaburzenia ładu przestrzennego na terenie gminy. Prawidłowe funkcjonowanie zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej na zasadzie wzajemnego sąsiedztwa na terenie Gminy Wiśniowa jest możliwe dzięki przepisom szczególnym regulującym powstawanie nowych budowli rolniczych, tak aby wyeliminować wzajemne uciążliwości. Takim aktem prawnym jest w tym wypadku Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 81), który reguluje m. in. wzajemne odległości uciążliwych budowli rolniczych od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.
Skarżona uchwała w żadnym stopniu nie narusza art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten nie zawiera bowiem zakazu wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu, tj. ustalania dla określonego terenu zespołu funkcji lub nadania im funkcji mieszanej np. usługowo-mieszkaniowej. Określone funkcje mogą być ustalone jako podstawowe, uzupełniające lub dopuszczalne, ale mogą mieć też na danym wydzielonym terenie status równorzędny. Nie ma zatem w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstaw do uznania, że dopuszczenie przez plan miejscowy różnego sposobu użytkowania w ramach jednego obszaru, stanowi naruszenie jej przepisów i zasad sporządzania planu. Z żadnego przepisu prawa nie wynika zakaz realizacji na jednym terenie elementarnym funkcji mieszkaniowej i zagrodowej. Funkcje te mogą bowiem wzajemnie się uzupełniać i współistnieć. Przy takim określeniu w planie przeznaczenia danego terenu nie zachodzi konieczność zawarcia w rysunku planu linii rozgraniczających zabudowę mieszkalna od zabudowy zagrodowej.
Co do rzekomego braku zgodności miejscowego planu ze studium Rada Gminy Wiśniowa w uchwale Nr XV/129/20 stwierdziła, że plan nie narusza ustaleń "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa" uchwalonego przez Radę Gminy Wiśniowa uchwałą nr XV/160/16 z dnia 22 czerwca 2016 roku. W zestawionych tabelarycznie przypadkach faktycznie, ma miejsce nieznaczne odstępstwo polegające na niewielkim wysunięciu terenów przeznaczonych w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową, poza niektóre obszary strefy zurbanizowanej określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z faktu, że uchwalając skarżoną uchwałę przyjęto interpretację prezentowaną jeszcze kilka lat temu przez Oddział Gospodarki Przestrzennej MUW, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest jedynie koncepcją sporządzaną w skali 1:10000 i nie jest wymagane, aby rozwiązania zawarte w planie miejscowym były odwzorowane 1:1 w stosunku do rysunku studium. We wszystkich zestawionych przypadkach, kontury terenów pod zabudowę mieszkaniową z planu miejscowego, przylegają bezpośrednio do tych określonych na rysunku studium, a różnica w zasięgu obu terenów jest niewielka. Wobec powyższego organ, stoi na stanowisku, że zestawione tabelarycznie przypadki nie naruszają ustaleń "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wiśniowa", uchwalonego przez Radę Gminy Wiśniowa uchwałą nr XV/160/16 z dnia 22 czerwca 2016 roku. Trudno w ocenie organu robić zarzutu w sytuacji, w której skarżący jako organ nadzoru dopuszczał powszechnie sytuację podobnych odstępstw w miejscowych planach, a teraz, w konkretnej sprawie uważa to za istotne naruszenie prawa. Organ stoi na stanowisku, że zarówno przepisy prawa nie zostały tymi niewielkimi odstępstwami istotnie naruszone, jak i podkreśla, że w szczególności od skarżącego jako organu nadzoru wymagane powinno być jasne i pewne stanowisko, nie zaś kompletnie labilne, zależne od osób piastujących w danym roku funkcje kierowników odpowiednich Referatów.
Wreszcie w ocenie organu niezasadny jest zarzut rzekomego braku zapewnienia dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26MN i 27MN. Organ wyjaśnił, że fakt wyznaczenia na rysunku planu małej liczby dróg wewnętrznych jest konsekwencją prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Sygn. akt II SA/Kr 1363/16 z dnia 16 lutego 2017r, w którym to orzeczeniu Sąd zakwestionował wyznaczanie przez organ planistyczny w planie miejscowym dróg wewnętrznych, które zgodnie ze stanowiskiem sądu nie stanowią celu publicznego, a stanowią w ocenie sądu ograniczenie prawa własności. Zgodnie z treścią wyroku "Ograniczenie właścicieli w ich prawie własności w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uzasadnia tylko cel publiczny". Wobec czego na rysunku planu wyznaczono wyłącznie drogi publiczne oraz publiczne ciągi pieszo-jezdne, natomiast drogi wewnętrzne wyłącznie w miejscach gdzie właściciele, bądź współwłaściciele o to wnioskowali. Ponadto w § 4 skarżonej uchwały Nr XV/129/20 zdefiniowano dojazdy wewnętrzne - "należy przez to rozumieć istniejące i projektowane dojazdy i dojścia, np. służebności przejazdu, niewydzielone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu, lecz niezbędne dla zapewnienia prawidłowej obsługi działek i obiektów poprzez zapewnienie dostępu do dróg publicznych", zaś w § 13 w/w miejscowego planu zostały określone zasady realizacji dojazdów wewnętrznych nie wyznaczonych na rysunku planu. W/w nie oznacza w żadnym razie, że terenom wskazanym przez skarżącego nie został zapewniony dostęp do dróg publicznych. W szczególności nie znajduje uzasadnienia sama tylko ogólna, nie potwierdzona żadnymi bezspornymi ustaleniami, wątpliwość wyrażona przez skarżącego.
Organ nie zgodził się ponadto z tezą dotyczącą § 35 w przedmiocie braku linii zabudowy na terenach rolnych 1R-88R od strony dróg publicznych. Zapis § 5 ust. 1 pkt.1 uchwały Rady Gminy Wiśniowa Nr XV/129/2020 r. z dnia 24 lutego 2020 r. oznacza, iż w przypadku nie wyznaczenia na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy, obowiązują minimalne nieprzekraczalne linie zabudowy od strony dróg publicznych określone w art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.).
Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Kr 652/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, uznając wszystkie zarzuty Wojewody Małopolskiego za skuteczne.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku przez Gminę Wiśniowa, wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1752/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając połączone sprawy WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. II SA/Kr 972/22:
1/ w uwzględnieniu skargi Wojewody Małopolskiego stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości;
2/ skargi M. U., Z. N., R. N., M. W., K. W. oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 września 2023 r., sygn. II OSK 1117/23 oddalił skargi kasacyjne K. W., M. W., M. U., Z. N., R. N. oraz uchylił wyrok WSA w Krakowie w zakresie skargi Wojewody Małopolskiego (oraz orzeczonych w tym zakresie kosztów postępowania) i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – określanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały lub zarządzenia (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwała lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Po upływie wskazanego wyżej 30 - dniowego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93). Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia po upływie roku od ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Skarga organu nadzoru tj. Wojewody Małopolskiego została złożona w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda jako organ nadzoru, w przeciwieństwie do osób o których mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, nie jest obowiązany wykazywać swojej legitymacji skargowej poprzez wskazanie interesu prawnego i jego naruszenia.
Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć, że jest ona rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po raz trzeci – dwa poprzednie wyroki, w których stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości, zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przede wszystkim należało więc ustalić, w jakim zakresie co do zasadności zarzutów Wojewody Małopolskiego w sposób wiążący wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny.
W pierwszym wydanym w tej sprawie wyroku (sygn. II OSK 1752/21) NSA wskazał:
"Zasadny okazał się zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w odniesieniu do którego Sąd I instancji stwierdził nieważność: § 17 ust. 1 zaskarżonej uchwały w zakresie słów "i zabudowy zagrodowej", § 17 ust. 1 pkt 2 lit b, § 17 ust. 3 pkt 3, § 17 ust. 3 pkt 8 lit b, § 17 ust. 3 pkt 13 lit b oraz w zakresie rysunku: załącznika nr 1 do uchwały (załącznik graficzny i legendy) w zakresie terenów MN. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz przepisy wykonawcze (przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie ustanawiają zakazu wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu oraz ustalenia dla określonego terenu funkcji mieszanej, w tym przypadku zabudowy jednorodzinnej oraz zagrodowej, które to funkcje w realiach skarżącej Gminy mogą się wzajemnie uzupełniać i współistnieć. (...)
Nietrafny okazał się ponadto zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. (NSA przyjął, że skarżący kasacyjnie w ślad za Sądem I instancji omyłkowo wskazał w podstawie kasacyjnej nieistniejący w ustawie u.p.z.p. art. 15 ust. 1 pkt 10 zamiast art. 15 ust. 2 pkt 10) - poprzez wadliwe uznanie przez Sąd I instancji, iż organ nie zapewnił dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26 MN i 27MN.
Bezspornie słuszne pozostaje przyjęcie przez Sąd I instancji, że jeżeli w planie miejscowym wyznacza się działki przeznaczone pod zabudowę, konieczne jest zapewnienie im dostępu do drogi publicznej (bezpośrednio czy też przez drogę wewnętrzną). W świetle art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w zw. § 4 pkt 9 Rozp.Plan., plan miejscowy powinien zawierać linie rozgraniczające terenów o różnym przeznaczeniu, a do takich terenów należy zaliczyć drogi. Istota określenia zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej polega m.in. na określeniu układu komunikacyjnego wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych.
Odpowiada tym wymogom zapis planu, w świetle którego każda nowo wydzielana działka budowlana musi mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej w rozumieniu przepisów odrębnych (§ 11 ust. 4 zaskarżonej uchwały). Aczkolwiek § 13 ust. 3 zaskarżonej uchwały dopuszcza realizację dróg wewnętrznych nie wskazanych na rysunku planu, to jednakże Sąd I instancji trafnie stwierdził, że żaden z zapisów uchwały nie określa, na jakiej zasadzie miałoby nastąpić połączenie przywołanych wyżej terenów z drogami publicznymi i zaakcentował znaczną odległość ww. jednostek terenowych od wyznaczonych dróg publicznych. W skardze kasacyjnej strona powołuje się na zapisy § 4 zaskarżonej uchwały, w których zdefiniowano dojazdy wewnętrzne, przez które należy rozumieć istniejące i projektowane dojazdy i dojścia, np. służebności przejazdu, niewydzielone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu, lecz niezbędne dla zapewnienia prawidłowej obsługi działek. Zauważyć jednak trzeba, że przepis § 11 ust. 4 planu odwołuje się do dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów odrębnych, w związku czym zapewnienie takiego dostępu przez wykreowane i zdefiniowane przez prawodawcę lokalnego "dojazdy wewnętrzne" nie jest tożsame z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 2 pkt 14 u.p.z.p., zgodnie z którym przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Dodatkowo NSA zauważa, że przyjęty w zaskarżonej uchwale sposób lokalizacji systemu komunikacji na ww. terenach poprzez dopuszczenie realizacji dróg wewnętrznych nie wskazanych na rysunku planu (§ 13 ust. 3 zaskarżonej uchwały) sprawia, że zaskarżona uchwała nie zawiera odpowiednich powiązań pomiędzy jej częściami tekstową a graficzną, co narusza wymóg z § 8 ust. 2 RozpPlan. Taka dowolność w zakresie zasad kształtowania układu komunikacyjnego nie realizuje podstawowych zasad planowania przestrzennego, tj. zagwarantowania realizacji ładu przestrzennego oraz realizacji konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności. Powoduje bowiem w tym zakresie stan niepożądanej niepewności prawnej co do sposobu przeznaczenia gruntów w planie miejscowym. Plan miejscowy powinien zaś wskazywać konkretną lokalizację dróg publicznych, stąd przewidzenie w planie możliwości realizacji innych dróg wewnętrznych niż konkretnie w nim wyznaczonych w orzecznictwie traktuje się jako istotne naruszenie zasad sporządzania planu, przyjmując, że plan miejscowy albo powinien w tym zakresie ustalić konkretną lokalizację dróg i ich parametry, w tym dróg wewnętrznych, albo pozostawić tą problematykę do rozwiązania na etapie stosowania art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Plan miejscowy musi zawierać rozwiązania konkretne, ponieważ jako prawo miejscowe musi dawać pewność co do zawartych w nim regulacji prawnych (zob. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r. II OSK 1618/15)".
W drugim z wydanych w tej sprawie wyroków sygn. II OSK 1117/23 Naczelny Sąd Administracyjny z kolei stwierdził:
"5.2. W przedmiotowej sprawie bezdyskusyjną okolicznością jest wadliwość planu miejscowego, co wynika w szczególności z oceny prawnej zawartej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1752/21 w szczególności w zakresie uregulowania kwestii zapewnienia dostępu do drogi publicznej (bezpośrednio, czy też przez drogę wewnętrzną). Kluczowe znaczenie ma jednak ocena, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości czy jedynie w części, ponieważ nie można podzielić częściowo stanowiska Sądu Wojewódzkiego co do wytkniętych wad planu.
5.3. Po pierwsze w skardze kasacyjnej zasadnie zarzuca się naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczenie miejsc parkingowych we wskazany w uchwale sposób nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Zapis zawarty w § 14 pkt 1 planu miejscowego w sposób wystarczający określa minimalną ilość miejsc postojowych dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i obowiązuje dla obiektów usługowych we wszystkich terenach, w których takie obiekty zostały dopuszczone na podstawie ustaleń szczegółowych planu, również w terenach MN oraz MN/U. Ze względu na miejsce w systemie prawnym instytucji kart parkingowych - jako przywileju w sferze publicznej udzielanego przez organy władzy publicznej - nie można rozszerzać tego przywileju na nieruchomości prywatne (np. na tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną). Przywileje niektórych pojazdów w dostępie do miejsc i terenów o charakterze ogólnodostępnym winno ograniczyć się wyłącznie do terenów o takim charakterze, czyli przeznaczanych w planach miejscowych pod zabudowę usługową, produkcyjną lub inną związaną z dostępem do miejsc pracy lub usług. Plan dotyczy zaś terenów wiejskich z dominującą zabudową zagrodową.
5.4. Usprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 upzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie została wprowadzona linia zabudowy dla terenów rolnych R. W okolicznościach niniejszej sprawy brak linii zabudowy dla terenów 1R - 88R od strony dróg dojazdowych nie może być uznany za wadę skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności planu miejscowego. Tereny te są przeznaczone pod użytki rolne, a ich zabudowa ze swej istoty będzie miała charakter incydentalny. W takich przypadkach zastosowanie znajdą parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów, jak dla terenów zabudowy zagrodowej, oznaczonej na rysunku planu symbolem RM, o której mowa w § 20, a więc zachowana zostanie analogiczna odległość zabudowy od drogi publicznej. Brak wskazania takich linii sam w sobie nie przesądza o tym, że miejscowy plan został wadliwie opracowany. Mimo braku wskazania linii zabudowy, miejscowy plan może spełniać swoją funkcję, jeśli istnienie takich linii może być ustalone w oparciu o wykładnię przepisów miejscowego planu oraz przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
5.5. Niezasadne są natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej Gminy. Należy w pełni zgodzić się z Sądem I instancji, że w toku procedury planistycznej naruszono art. 17 pkt 12-14 upzp, ponieważ nie wszystkie uwagi pozytywnie rozstrzygnięte przez Wójta Gminy zostały uwzględnione i naniesione w planie miejscowym. Plan miejscowy narusza również w odniesieniu do 44 obszarów art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust 1 upzp z uwagi na występującą niezgodność ustaleń planu ze studium w zakresie znacznego poszerzenia obszarów zabudowy wskazanych w studium. Ponadto dla terenu oznaczonego jako 2ZP, na którym występują grunty leśne Ls, nie uzyskano zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, co pociąga za sobą nieważność planu w tym zakresie z uwagi na naruszenie art. 17 pkt 6 lit. c upzp oraz art. 7 uogrl".
Z przytoczonych wyżej wiążących wskazań Naczelnego Sądu administracyjnego jednoznacznie wynika, że wadliwość zaskarżonej uchwały jest "okolicznością bezdyskusyjną", natomiast kluczowe znaczenie ma ocena, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości, czy jedynie w części.
Kierując się tymi wskazaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, nie mógł oddalić skargi, o co wnosiła Gmina Wiśniowa. W szczególności nie jest prawdą – co Gmina podnosiła na rozprawie – że NSA nakazał badać, czy ewentualne naruszenia mają charakter istotny. Z przytoczonych wyżej fragmentów uzasadnień dwóch wyroków NSA wydanych w tej sprawie wprost wynikają wnioski przeciwne.
Naczelny Sąd Administracyjny niektóre zarzuty skargi Wojewody Małopolskiego ocenił jako stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, inne jako niestanowiące takiej podstawę, zaś co do trzech zarzutów Sąd II instancji nie przedstawił swojego stanowiska.
I tak, za uzasadniający stwierdzenie nieważności NSA uznał, że "w toku procedury planistycznej naruszono art. 17 pkt 12-14 upzp, ponieważ nie wszystkie uwagi pozytywnie rozstrzygnięte przez Wójta Gminy zostały uwzględnione i naniesione w planie miejscowym".
Jak wynika z akt planistycznych, dwie uwagi pozytywnie rozstrzygnięte przez Wójta Gminy nie zostały uwzględnione i naniesione w planie miejscowym:
< złożona w dniu 23.01.2019 r. dotycząca działki nr [...] - wnosząca o przekwalifikowanie działki na tereny budowlane MN - w całości uwzględniona przez Wójta - w uchwalonym planie nie zostały wprowadzone żadne zmiany względem wyłożonego projektu (przeznaczenie działki; tereny MN, ZL, R);
< złożona w dniu 04.02.2019 r. dotycząca działki nr [...] - wnosząca o przekwalifikowanie działki na tereny budowlane MN - w całości uwzględniona przez Wójta - w wykazie została błędnie oznaczona jako działka nr [...], w uchwalonym planie nie zostały wprowadzone żadne zmiany względem wyłożonego projektu (przeznaczenie działki: tereny R).
Zatem w pkt I wyroku Sąd stwierdził nieważność części tekstowej i części graficznej zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działek nr: [...] i [...] – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Podczas rozprawy pełnomocnik Gminy w zakresie omawianej kwestii podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej. Argumentacja skargi kasacyjnej była już wcześniej przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oceniając ją wyraził stanowisko zacytowane powyżej. Sąd I instancji, rozpoznając sprawę ponownie, jest stanowiskiem NSA związany, co uniemożliwia odmienną ocenę tych samych argumentów. Już tylko na marginesie należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej żaden sposób nie odniesiono się do dwóch wymienionych działek, omawiając sytuację działek o numerach [...], [...]. Twierdzenia, że omówione uchybienia "dla merytorycznych zapisów MPZP nie miały większego znaczenia" jako wprost sprzeczne z wiążącymi wskazaniami NSA nie mogły odnieść skutku.
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał też, że plan miejscowy narusza w odniesieniu do 44 obszarów art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust 1 upzp z uwagi na występującą niezgodność ustaleń planu ze studium w zakresie znacznego poszerzenia obszarów zabudowy wskazanych w studium. Wobec tak jednoznacznego stanowiska sądu drugiej instancji nie mógł odnieść skutku argument Gminy, jakoby była to tylko "niewielka korekta" granic.
Kierując się stanowiskiem NSA w dalszej części pkt I wyroku Sąd stwierdził nieważność w zakresie [...] działek, których przeznaczenie w zaskarżonym planie miejscowym różni się od przeznaczenia w studium – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Z uwagi na to, że omawiane zarzuty (nieuwzględnienie uwag oraz niezgodność ze studium) skutkowały koniecznością stwierdzenia nieważności części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie konkretnych działek, Sąd obydwie te kwestie ujął w jednym punkcie wyroku, rozdzielając je spójnikiem "oraz".
Tę samą technikę zastosowano w pkt II wyroku – który obejmuje stwierdzenie nieważności części tekstowej i graficznej w zakresie obszarów oznaczonych określonymi symbolami – oraz w pkt III wyroku, w którym stwierdzono nieważność tylko zapisów części tekstowej.
W pkt II ujęto obszary oznaczone symbolem 10MN, 21MN, 26MN i 27MN, w odniesieniu do których już w pierwszym wydanym w tej sprawie wyroku (sygn. II OSK 1752/21) NSA stwierdził: "Nietrafny okazał się ponadto zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. (NSA przyjął, że skarżący kasacyjnie w ślad za Sądem I instancji omyłkowo wskazał w podstawie kasacyjnej nieistniejący w ustawie u.p.z.p. art. 15 ust. 1 pkt 10 zamiast art. 15 ust. 2 pkt 10) - poprzez wadliwe uznanie przez Sąd I instancji, iż organ nie zapewnił dostępu do dróg publicznych dla terenów 10MN, 21MN, 26 MN i 27MN". Z kolei w uzasadnieniu kolejnego wyroku NSA zawarł cytowany już wcześniej fragment: "bezdyskusyjną okolicznością jest wadliwość planu miejscowego, co wynika w szczególności z oceny prawnej zawartej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1752/21 w szczególności w zakresie uregulowania kwestii zapewnienia dostępu do drogi publicznej (bezpośrednio, czy też przez drogę wewnętrzną)".
Uznając, za sądem odwoławczym, że niezapewnienie właściwego dostępu do drogi publicznej na czterech wskazanych obszarach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej powoduje wadliwość zaskarżonej uchwały – w pkt II wyroku stwierdzono jej nieważność w tym zakresie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
W dalszej części pkt II wyroku (po słowie "oraz") na podstawie tego samego przepisu stwierdzono nieważność uchwały w odniesieniu do terenu oznaczonego symbolem 2ZP – z uwagi na przekwalifikowanie terenu na zieleń urządzoną bez zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych. NSA jednoznacznie stwierdził, że pociąga to za sobą nieważność planu w tym zakresie z uwagi na naruszenie art. 17 pkt 6 lit. c upzp oraz art. 7 uogrl.
Kolejne zarzuty nie zostały wprost omówione w wyroku NSA, niemniej jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził niezgodność dwóch zapisów określających parametry zabudowy z zapisami obowiązującego studium. W tym zakresie jako naruszające art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust 1 upzp należało ocenić zapisy § 32 ust. 3 pkt 6 oraz § 19 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały. Pierwszy z nich określa maksymalną wysokość zabudowy na terenach cmentarza (1ZC) na 11 metrów, podczas gdy w studium parametr ten określono na poziomie 5 metrów, natomiast drugi dopuszcza na terenach zabudowy letniskowej (1ML, 2ML) jako przeznaczenie dopuszczalne zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, czego nie dopuszczają zapisy studium. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w pkt III wyroku stanowił również art. 147 § 1 p.p.s.a.
Jako niedające podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały naczelny Sąd Administracyjny w sposób wiążący ocenił:
< kwestie dotyczące sposobu wyznaczenia miejsc parkingowych dla obszarów oznaczonych symbolami MN i MN/U ("wyznaczenie miejsc parkingowych we wskazany w uchwale sposób nie stanowi istotnego naruszenia prawa")
< brak wyznaczenia linii zabudowy dla terenów 1R - 88R od strony dróg dojazdowych ("W okolicznościach niniejszej sprawy brak linii zabudowy dla terenów 1R - 88R od strony dróg dojazdowych nie może być uznany za wadę skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności planu miejscowego")
< połączenie w obszarze oznaczonym symbolem MN zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej ("Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. oraz przepisy wykonawcze (przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie ustanawiają zakazu wielofunkcyjnego przeznaczenia terenu oraz ustalenia dla określonego terenu funkcji mieszanej, w tym przypadku zabudowy jednorodzinnej oraz zagrodowej, które to funkcje w realiach skarżącej Gminy mogą się wzajemnie uzupełniać i współistnieć").
W zakresie tych zarzutów Sąd oddalił skargę w pkt IV wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zajął stanowiska w odniesieniu do zarzutów:
a) braku wyznaczenia wszystkich wskaźników i parametrów zabudowy dopuszczalnej na terenach oznaczonych symbolami ZL (lasy) oraz IW (wodociągi)
b) dopuszczenia w planie formy zagospodarowania jako zieleń urządzona na terenie użytku ekologicznego – tereny oznaczone symbolem 2ZP.
Analizując pierwszą z tych kwestii Sąd przyjął argumentację analogiczną do tej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny zastosował w odniesieniu do braku ustalenia linii zabudowy na terenach rolnych. NSA zwrócił uwagę, że tereny te są przeznaczone pod użytki rolne, a ich zabudowa ze swej istoty będzie miała charakter incydentalny. Mimo braku wskazania linii zabudowy, miejscowy plan może spełniać swoją funkcję, jeśli istnienie takich linii może być ustalone w oparciu o wykładnię przepisów miejscowego planu oraz przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
Jak wskazuje sam Wojewoda w skardze, w § 33 ust. 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały dla terenów ZL wprowadzono zapis: ustala się zakaz zabudowy, z wyjątkiem dopuszczonej w przepisach odrębnych, w zakresie lasów. Wobec takiego brzmienia przepisu należało przyjąć, że zabudowa tych terenów będzie miała charakter jeszcze bardziej incydentalny, niż w przypadku terenów rolnych, a brak ustalenia parametrów ewentualnej zabudowy nie prowadzi do nieważności zapisu § 33 zaskarżonej uchwały oraz części graficznej w zakresie terenów oznaczonych symbolami 1ZL – 84ZL. W tym zakresie również oddalono skargę w pkt IV wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z kolei kwestia użytku ekologicznego dotyczyła terenów oznaczonych w planie symbolem 2ZP, w odniesieniu do których stwierdzono nieważność w pkt II wyroku z uwagi na brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych. Z tego względu nie było potrzeby aby analizować zasadność omawianego zarzutu.
Rozstrzygając w ten sposób Sąd uznał, że mimo stwierdzenia nieważności znacznej części zaskarżonej uchwały, jest możliwe pozostawienie w obrocie prawnym pozostałych zapisów kontrolowanego planu miejscowego. Tym samym, zgodnie ze wskazaniami NSA, Sąd uznał, że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jedynie w części określonej w pkt I – III wyroku.
Na koniec należy odnieść się do podnoszonego przez Gminę podczas rozprawy zarzutu, że istotne znaczenie dla oceny uchwały powinna mieć przeprowadzona procedura naprawcza tj. uchwalenie zmiany studium, co nastąpiło już po dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały. Stanowisko to poparto poglądem zawartym w wyroku sygn. SA/Wr 96/92 i innych
Stanowisko to prezentowała Gmina już w drugim postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2023 r. (k. 1061) wskazywała na wejście w życie uchwały nr XLIII/462/23 zmieniającej zaskarżoną uchwałę w znacznym zakresie, a także na uchwałę nr XXXVI/393/22 zmieniającą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wiśniowa.
Odnosząc się do tej kwestii w drugim z wydanych w tej sprawie wyroków NSA wskazał: "Nie podlegał uwzględnieniu także wniosek Gminy zawarty w piśmie z 18 sierpnia 2023 r. o przeprowadzenie dowodu z nowego planu miejscowego podjętego uchwałą Rady Gminy Wiśniowa z 31 lipca 2023 r. Nr 462/23 i zmienionego Studium, ponieważ legalność zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu prawa miejscowego jest oceniana przez Sąd na dzień jego uchwalenia. Stąd podjęte przez organ stanowiący gminy późniejsze regulacje planistyczne nie mają żadnego znaczenia dla kontroli sądowej przedmiotowej uchwały".
Stanowisko to, zgodnie z art. 190 p.p.s.a., wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w niniejszej sprawie – w przeciwieństwie do innych wyroków, w szczególności wydanych przez sąd administracyjny ponad 30 lat temu, w zupełnie innym stanie prawnym, przed reformą administracji publicznej i w zakresie całkowicie niezwiązanym z planowaniem przestrzennym. Związanie, o którym mowa w art. 190 p.p.s.a. oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie ma kompetencji do dokonania własnych, odmiennych ocen czy też przyjęcia odmiennych poglądów prawnych.
O kosztach w stosunku do Wojewody Małopolskiego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. na które składają się koszt zastępstwa radcy prawnego w kwocie 480 zł.
W pkt VI wyroku Sąd oddalił wniosek Gminy Wiśniowa o zasądzenie kosztów postępowania. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Brak jest natomiast przepisu, który przewidywałby zasądzenie kosztów od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej w sytuacji choćby częściowego oddalenia skargi. W żadnym wypadku przepisem takim nie jest art. 207 p.p.s.a. (zarzut poprzedniej skargi kasacyjnej Gminy – k. 959), zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. W art. 201 p.p.s.a. mowa jest o niektórych przypadkach umorzenia postępowania, z kolei art. 203 i 204 p.p.s.a. dotyczą postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wobec braku podstawy prawnej do zasądzenia na rzecz Gminy Wiśniowa kosztów postępowania, wniosek ten musiał zostać oddalony na podstawie art. 200 w zw. z art. 207 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI