II SA/Kr 758/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-09-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyprawo budowlanedostęp do drogi publicznejanaliza urbanistycznakontynuacja funkcjipostępowanie administracyjneart. 153 p.p.s.a.uchylenie decyzjiZakopane

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących dostępu do drogi publicznej i sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o warunkach zabudowy dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego w Zakopanem. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku faktycznego dostępu do drogi publicznej oraz naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie się do wytycznych z poprzedniego wyroku sądu dotyczących analizy urbanistycznej i dostępu do drogi publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Zakopane o ustaleniu warunków zabudowy dla wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 i 107 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy braku faktycznego dojazdu do nieruchomości, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych, w związku z wąskim dojazdem i brakiem zabudowy o podobnym przeznaczeniu i wysokości w okolicy. Sąd, powołując się na art. 153 p.p.s.a., stwierdził, że organy administracji nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA z dnia 13 listopada 2020 r. (sygn. II SA/Kr 949/20). W szczególności, analiza urbanistyczno-architektoniczna nie została sporządzona zgodnie z wytycznymi sądu dotyczącymi sposobu wyznaczania obszaru analizowanego. Ponadto, kwestia dostępu do drogi publicznej, mimo że organ II instancji uznał ją za prawidłowo rozważoną prawnie, wymagała uzupełnienia analizy urbanistycznej o faktyczne okoliczności dotyczące istniejącego układu komunikacyjnego. Sąd wykazał sprzeczność ustaleń organu I instancji w tym zakresie oraz brak wykazania, że ulica [...] jest drogą publiczną, a także niepełne wyjaśnienie kwestii własnościowych działek stanowiących potencjalny dojazd. Wobec naruszenia przepisów postępowania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie się do wytycznych sądu dotyczących sposobu wyznaczania obszaru analizowanego oraz dostępu do drogi publicznej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że analiza urbanistyczna była identyczna jak w poprzedniej sprawie, która została uchylona, a kwestia dostępu do drogi publicznej nie została wystarczająco wyjaśniona faktycznie, mimo że organ II instancji uznał ją za prawidłowo rozważoną prawnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunek dostępu do drogi publicznej musi być spełniony.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy w sprawie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 2 § 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja dostępu do drogi publicznej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 14 § 1

Wymogi dotyczące dostępu do drogi.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § 4-8

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 2-3

Przepisy dotyczące prowadzenia rozpraw i posiedzeń niejawnych w okresie pandemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji. Niewystarczające wyjaśnienie faktycznych aspektów dostępu do drogi publicznej. Niewłaściwe wyznaczenie obszaru analizowanego w analizie urbanistycznej.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy... Aby jednak jednoznacznie stwierdzić, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej, konieczne jest uzupełnienie analizy urbanistycznej, która powinna w tym zakresie przedstawiać okoliczności faktyczne, co do istniejącego układu komunikacyjnego w pobliżu terenu inwestycji. W tej sytuacji aktualne pozostaje wskazanie Sądu zawarte w wyroku sygn. IISA/Kr 949/20, że aby stwierdzić, że planowana inwestycja ma faktyczny i prawny dostęp do drogi publicznej, konieczne jest poczynienie dodatkowych ustaleń dotyczących wskazania drogi publicznej – gminnej do której dostęp ma nastąpić...

Skład orzekający

Monika Niedźwiedź

przewodniczący

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Paweł Darmoń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania oceną prawną sądu (art. 153 p.p.s.a.) oraz szczegółowe wytyczne dotyczące analizy urbanistycznej i dostępu do drogi publicznej w postępowaniach o warunki zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o ustalenie warunków zabudowy i stosowania art. 153 p.p.s.a. w kontekście poprzednich wyroków sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie się do wytycznych sądu w kolejnych instancjach oraz jak kluczowe są kwestie proceduralne, takie jak dostęp do drogi publicznej, w procesie planowania przestrzennego.

Sąd uchyla warunki zabudowy: kluczowy błąd organów w ocenie dostępu do drogi i analizie urbanistycznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 758/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź /przewodniczący/
Paweł Darmoń
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Monika Niedźwiedź SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 23 lutego 2022 r,, znak: S KO-ZP-4 15-8/22 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy l. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz A. B. i K. B. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11.10.2017 r. D. sp. z o.o. zwróciło się do Burmistrza Miasta Zakopane o wydanie decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...] w obr. [...] m. Z. na cele realizacji wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym (14 stanowisk), 4-kondygnacyjnego o pow. zabudowy ok. 300 nr (pow. całkowitej ok. 1200 m2), wysokości elewacji do okapu dachu głównego ok. 6,5 m. wysokości kalenicy ok. 15 m.
Decyzją z dnia 07.02.2019 r. Burmistrz Miasta Zakopane odmówił ustalenia warunków zabudowy, uzasadniając to brakiem w sąsiedztwie zabudowy wielorodzinnej, a zatem niespełnieniem warunku kontynuacji funkcji zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 22.05.2019 r. uchyliło wskazaną wyżej decyzję organu I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z 17.02.2020 r. ponownie odmówił ustalenia żądanych warunków zabudowy, podnosząc: brak kontynuacji funkcji (w wyłącznie zabudowa jednorodzinna), przekroczenie wskaźnika zabudowy (0,27 przy wskaźniku średnim 0,17), przekroczenie parametru wysokości kalenicy (15 m wobec średniej 10 m), oraz niespełnieniem warunku dostępu do drogi publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 7.05.2020r. nr SKO-ZP-415-61/20 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - po rozpoznaniu skargi D. sp. z o.o. wniesionej na decyzję SKO - wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. II SA/Kr 949/20 zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Po sporządzeniu nowej analizy urbanistyczno - architektonicznej organ I instancji wydał w dniu 28.11.2021 r. decyzję znak: BPP.6730.79.2017.pb o ustaleniu warunków zabudowy działki nr [...] w obr. [...] m. Z. ([...]), na cele realizacji wielorodzinnego budynku mieszkalnego z podpiwniczeniem, garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą zewnętrzną i miejscami postojowymi.
Od decyzji tej odwołali się A. B. i K. B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 23.02.2022 r. znak: SKO-ZP-415-8/22 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, jak podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", w związku z §§ 4-8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r. Nr 164 poz. 1588 z późn. zm.).
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały zbadane i wyjaśnione w postępowaniu organu orzekającego w pierwszej instancji. Dotyczy to kwestii znajdujących pełne wsparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym: dotyczącym dojazdu do terenu inwestycji, spełnienia warunku kontynuacji funkcji mieszkalnictwa, stopnia wyposażenia w infrastrukturę techniczną wystarczającego dla realizacji planowanej inwestycji, zgodności z przepisami odrębnymi, oraz istotnej kwestii ustalenia wskaźnika zabudowy i parametrów nowej zabudowy podlegających regulacji przepisów § 5 - § 8 rozporządzenia. W tej ostatniej kwestii Kolegium przeprowadziło postępowanie sprawdzające dotyczące: prawidłowości określenia zasięgu obszaru analizy, ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy, wskaźnika zabudowy (przyjętego zgodnie z wielkością średnią w obszarze analizowanym), szerokości elewacji frontowej (ustalonej według zasady wielkości średniej z tolerancją do 20%), wysokości elewacji frontowej (ustalonej odpowiednio do zabudowy sąsiedniej), wysokości kalenicy i elementów geometrii dachu (odpowiednio do wyników analizy i w nawiązaniu do tradycji budownictwa regionu Podhala). Kolegium w wymienionym zakresie nie stwierdziło naruszenia przepisów ani uchybień w zasadach ustalenia cech i gabarytów nowej zabudowy.
Odnosząc się do zarzutów stron skarżących, Kolegium stwierdziło, że są one bezpodstawne, bowiem:
- W kwestii dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej oraz spełnienia warunku kontynuacji funkcji ustalenia zaskarżonej decyzji są w całej rozciągłości zgodne z linią orzecznictwa przyjętą w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie,
- Nieuprawniony jest zarzut naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Egzekwowanie przywołanych przepisów należy do kognicji organu administracji architektoniczno-budowlanej i następuje na etapie sporządzania projektu budowlanego w postępowaniu związanym z ubieganiem się inwestora o pozwolenie na budowę, Nie mogą one być zatem przedmiotem badania i jakichkolwiek ustaleń na etapie ustalenia warunków zabudowy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. i K. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i wydanie decyzji o warunkach zabudowy, bez ustalenia iż faktycznie działka [...] nie ma dojazdu do nieruchomości bowiem istniejąca w terenie utwardzona droga nie biegnie w całości po działkach [...] i [...] tylko po innych nieruchomościach np. [...] które w terenie stanowią prywatną działkę,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 9 ustawy Prawo budowlane, w zw. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w tym § 236 oraz § 12 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, poprzez błędne zastosowanie i wydanie warunków zabudowy dla budynku o prawie wysokości kondygnacji, funkcji wielorodzinnej przy jednoczesnym istnieniu dojazdu do inwestycji o szerokości od 1,8 do 2,4m, oraz przy ustaleniu iż w okolicy nie ma budynków o takim przeznaczeniu ani funkcji oraz wysokości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że planowana inwestycja nie jest w stanie spełnić elementarnych wymogów przewidzianych Ustawą Prawo Budowlane oraz wskazanych rozporządzeniach.
Działka nie ma odpowiedniego dla tego rodzaju inwestycji dostępu do drogi publicznej. Istniejący szlak drożny wzdłuż dz. ewid. nr nr [...], [...], [...], [...], [...] ma szerokość zaledwie od 2,40 m do 2,70 m. W tej sytuacji nie spełnia on podstawowego wymogu przewidzianego dla inwestycji na działce budowlanej w § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U.02.75.690) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Istniejąca szerokość szlaku drożnego opisanego powyżej nie może ulec zmianie w terenie, a przede wszystkim poszerzeniu, z uwagi na fakt, iż nie pozwala na to jego usytuowanie. Szlak ten bowiem biegnie między posadowionymi bardzo blisko siebie budynkami mieszkalnymi, w ten sposób, iż w co najmniej kilku jego odcinkach okapniki domów znajdują się bezpośrednio nad powierzchnią drogi. Takie usytuowanie szlaku nie pozwala, aby mogły poruszać się wzdłuż niego samochody ciężarowe lub inny ciężki sprzęt konieczny do wykonywania prac budowlanych. Zezwolenie na wjazd tego rodzaju pojazdów wiązałoby się z realnym zagrożeniem powstania po stronie pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiednich szkód w o wielkich rozmiarach, w tym w szczególności związanych ze zniszczeniem budynków i ogrodzeń. Szerokość istniejącego szlaku nie pozwala nawet na swobodne poruszanie się po nim jednego pojazdu, a zatem wyminięcie się dwóch pojazdów jest całkowicie wykluczone. Skarżący podkreślili, niedopuszczalne jest, aby na etapie ustalania warunków zabudowy dostępność ocenianego terenu inwestycji do drogi publicznej określać w sposób warunkowy. Warunek dostępu do drogi publicznej (prawnego i faktycznego) musi być spełniony już na etapie ustalenia warunków zabudowy (wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II OSK 2249/13).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ żadna ze stron postępowania nie wykonała powyższego wezwania, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydane w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzje organu I i II instancji zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. II SA/Kr 949/20.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie".
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).
Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. II SA/Kr 1152/15).
W wiążącym obecnie sąd i organy wyroku z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. II SA/Kr 949/20, WSA przesądził, że planowana inwestycja spełnia warunek kontynuacji funkcji, bo nie ma znaczenia czy funkcja mieszkaniowa będzie kontynuowana jako zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, czy jako zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, funkcja mieszkaniowa jako taka jest bowiem w takim wypadku kontynuowana. Natomiast Sąd wskazał na dwie istotne okoliczności wymagające dodatkowego wyjaśnienia przez organ. Pierwsza z nich dotyczyła sposobu wyznaczenia obszaru analizowanego, natomiast druga dostępu do drogi publicznej.
Co do obszaru analizowanego Sąd stwierdził, że: "Co się natomiast tyczy sposobu wyznaczania obszaru analizowanego, Sąd rozpoznający sprawę prezentuje pogląd, jaki wielokrotnie wyrażany był już w orzecznictwie – m.in. w wyrokach o sygnaturze II SA/Kr 452/18, czy II SA/Kr 334/15 - że odległość, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia, jest odległością "pomiędzy" granicami obszaru analizowanego, a nie odległością "od terenu inwestycji". Stosownie bowiem do § 1 tego przepisu, obszar analizowany wyznacza się "wokół" działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, zgodnie zaś z przepisem ust. 2 granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Z opisanej w § 2 metody wyznaczania obszaru analizy wcale nie wynika, aby odległość tam wymieniana miała być mierzona od terenu inwestycji (powstać by zresztą musiało pytanie, o który punkt terenu chodzi: jego centrum czy też może granice?). Należy zaznaczyć, że zgodnie ze słownikiem języka polskiego przyimek "wokół" określa, że to, o czym mowa w zdaniu, ma miejsce ze wszystkich stron czegoś znajdującego się w środku. Jest to również przyimek określający centralne miejsce, w którym są dokonywane charakteryzowane działania. Z kolei "odległość" to przestrzeń oddzielająca od siebie dwa miejsca lub punkty. Z powyższego wynika więc, że stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia, wyznaczenie wokół działki budowlanej obszaru analizowanego powinno nastąpić w taki sposób, by działka budowlana, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy znajdowała się w centrum tego obszaru, a odległość między liniami wyznaczającymi granice obszaru analizowanego (średnica) wynosiła nie mniej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i nie mniej niż 50 metrów. Uwzględniając rację tego poglądu w niniejszej sprawie, należy uznać, że wyznaczony obszar analizy został nieco poszerzony w stosunku do obszaru "minimalnego". Jest to dopuszczalne ale z analizy powinno, a nie wynika, dlaczego urbanista takie jego wyznaczenie, uznał w okolicznościach niniejszej sprawy za uzasadnione (także odnośnie geometrii obszaru analizowanego). Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do przedstawionych powyżej wytycznych i poglądów prawnych. Odnośnie analizy urbanistycznej, organ zleci jej uzupełnienie lub sporządzenie nowej. Winna ona uwzględniać powyżej wskazane poglądy prawne i być sporządzona dla obszaru analizowanego, którego granice zostaną ustalone w sposób przedstawiony powyżej. Jeśli z uwagi na zachowanie ładu przestrzennego urbanista uzna, że granice obszaru winny być wyznaczone w odległości większej niż minimalna, musi to jednoznacznie wynikać z treści samej analizy, albowiem jak niejednokrotnie prezentowano w orzecznictwie, niedopuszczalne jest sztuczne poszerzanie granic obszaru analizowanego, aby uzyskać parametry dla nowej inwestycji, o jakie wnioskuje inwestor."
Wytyczne te nie zostały przez organ wypełnione, co narusza art. 153 p.p.s.a. Analiza architektoniczno - urbanistyczna sporządzona w niniejszej sprawie w zakresie wyznaczenia obszaru analizowanego i jego uzasadnienia, nie różni się niczym (jest identyczna) od analizy sporządzonej dla potrzeb decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 17 lutego 2020 r., (k. 150 akt adm.), która została uchylona przez WSA w Krakowie wyrokiem do sygn. II SA/Kr 949/20. Ponownie zatem prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany zastosować się do przytoczonych wyżej wiążących wytycznych Sądu, czego dotychczas nie uczynił.
Jeśli zaś chodzi o kwestie wyjaśnienia dostępu do drogi publicznej, to w poprzednio wydanym wyroku Sąd wskazał, że: "W zakresie dostępu do drogi publicznej należy stwierdzić, że rozważania prawne w tym zakresie, przedstawione przez organ II instancji są prawidłowe. Aby jednak jednoznacznie stwierdzić, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej, konieczne jest uzupełnienie analizy urbanistycznej, która powinna w tym zakresie przedstawiać okoliczności faktyczne, co do istniejącego układu komunikacyjnego w pobliżu terenu inwestycji."
Z tego sformułowania zawartego w uzasadnieniu wyroku sygn. II SA/Kr 949/20 organy wywnioskowały, że Sąd zaakceptował wówczas bez żadnych zastrzeżeń fakt istniejącego dostępu do drogi publicznej planowanej inwestycji.
Tymczasem Sąd wskazał, że owszem "W zakresie dostępu do drogi publicznej (...) rozważania prawne w tym zakresie, przedstawione przez organ II instancji są prawidłowe", niemniej w drugim zdaniu – które organy pomijają - wskazał też, że: "aby jednak jednoznacznie stwierdzić, że teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej, konieczne jest uzupełnienie analizy urbanistycznej, która powinna w tym zakresie przedstawiać okoliczności faktyczne, co do istniejącego układu komunikacyjnego w pobliżu terenu inwestycji."
Jakie zatem "rozważania prawne przedstawione przez organ II instancji" Sąd w wyroku sygn. II SA/Kr 949/20 uznał za prawidłowe ? Należy w tym miejscu przytoczyć zatem całość rozważań organu zawartych w decyzji z dnia 7 maja 2020 r. dotyczących dostępu do drogi publicznej planowanej inwestycji : "W jednej tylko kwestii strona skarżąca ma niespornie racje, dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej, który to warunek wyrażony przepisem art. 61 ust. 1 pkt. 2 u.p.z.p. nie jest - w ocenie organu - spełniony. Kolegium wskazuje, że istniejący dojazd, stanowiący drogę wewnętrzną pozostającą w władaniu Gminy – spełnia ten przepis i odpowiada definicji "dostępu do drogi publicznej" podanej w art. 2 pkt. 14 u.p.z.p. Zwrócić należy tu uwagę, że owa definicja nie formułuje żadnych warunków w zakresie parametrów drogi dojazdowej. Dojazd taki musi natomiast istnieć prawnie i faktycznie, co w rozpatrywanym przypadku jest spełnione"
W przytoczonym fragmencie zawarte są zatem zarówno stwierdzenia natury prawnej jak i dotyczące ustaleń faktycznych. Poza sporem pozostaje, że dostęp do drogi publicznej zdefiniowany jest w art. 2 pkt. 14 u.p.z.p. (należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej), nadto że definicja ta nie stawia żadnych wymogów co do parametrów takiej drogi - albowiem te kwestie badane są na etapie pozwolenia na budowę. Niesporne jest również i to, że z punktu widzenia tego przepisu dostęp do drogi publicznej musi być prawny i faktyczny. Te tezy jako "rozważania prawne" Sąd zaakceptował w całości.
Natomiast co do ustaleń faktycznych dotyczących tej konkretnej sprawy – Sąd nakazał ich dodatkowe wyjaśnienie poprzez "uzupełnienie analizy urbanistycznej, która powinna w tym zakresie przedstawiać okoliczności faktyczne, co do istniejącego układu komunikacyjnego w pobliżu terenu inwestycji."
W tym zakresie decyzja organu I Instancji w pkt. VI ppkt. 1 wskazuje, że: "Dostęp do drogi publicznej gminnej ul. [...] (nr ewide. [...]) drogą wewnętrzną - działki nr ewid. [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obr. [...] przy zachowaniu przepisów odrębnych". Natomiast w załączniku nr 2 do decyzji w pkt. 2 "dostęp do drogi publicznej" – odnotowano, że: "warunek niespełniony".
Są to wzajemnie wykluczające się ustalenia.
Z akt sprawy wynika natomiast, że ulicę [...] potraktowano jako drogę publiczną, do której zapewnia dostęp droga wewnętrzna prowadząca przez działki nr ewid. [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obr. [...] . Tymczasem na k. 12 akt adm. znajduje się odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...] w której ujawniona jest działka nr [...] (oznaczona jako droga – DR), jednak nie stanowi ona własności Gminy Zakopane, ale 26 podmiotów prywatnych. Nie wykazano zatem, że jest to droga publiczna – gminna, a materiał dowodowy w tym zakresie nie został uzupełniony. Jeśli zaś chodzi o pozostałe działki przez które ma nastąpić dojazd do działki nr [...] (ul. [...]) tj. działki [...]; [...]; [...]; [...]; [...] to wskazać należy, że przez działki [...] oraz [...] ustanowiona została służebność drogowa dla działki nr [...] (teren inwestycji). Pozostałe działki nie są obciążone służebnością, ale każda z nich w rejestrze gruntów oznaczona jest jako działka drogowa. Działka nr [...] ma 34 współwłaścicieli, a jak wynika z rejestru gruntów (k. 192 z 4 marca 2021 r.) pozostaje we władaniu S. G. – [...]. Działka nr [...] – jak wynika z rejestru gruntów (k. 192) ma 31 współwłaścicieli przy czym jeden z nich określony został jako "Z.". Działka [...] – jak wynika z rejestru gruntów (k. 192) ma trzech współwłaścicieli. Współwłaścicielem żadnej z tych działek nie jest Gmina Zakopane czy wnioskodawca. W tej sytuacji aktualne pozostaje wskazanie Sądu zawarte w wyroku sygn. IISA/Kr 949/20, że aby stwierdzić, że planowana inwestycja ma faktyczny i prawny dostęp do drogi publicznej, konieczne jest poczynienie dodatkowych ustaleń dotyczących wskazania drogi publicznej – gminnej do której dostęp ma nastąpić, bo do tej pory nie wykazano aby taką drogą (publiczną) była ul. [...].
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie bada się stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości, przez które ma być realizowany dostęp do drogi publicznej. Są to bowiem zagadnienia, które podlegają ocenie i szczegółowemu badaniu na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, dlatego też uprawnienia, które przysługują właścicielowi nie mają znaczenia. Znaczenie ma jedynie zweryfikowanie dostępu przez teren do drogi publicznej. Dostęp ten należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, co oznacza, że działka, na której zaplanowano realizację inwestycji, powinna mieć zapewnioną możliwość obsługi komunikacyjnej celem zapewnienia dojazdu. Kwestie własnościowe, podobnie jak wymagane parametry drogi, badane są na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Na marginesie wskazać też należy, że w decyzji organu I Instancji w pkt. VI ppkt. 2 mowa jest o lokalach użytkowych, co jest o tyle niezrozumiałe, że decyzja wydawana jest dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, nie przewidującego żadnego typu usług ("lokali użytkowych"). Kwestie te organ wyjaśni i skoryguje w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Wobec powyższego, wobec naruszenia przepisów postepowania, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu i Instancjo została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. II wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 500 zł składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI