II SA/Kr 753/11

II SA/Kr 753/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 9, art. 58 i art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi L.N. i L.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją nr [...] z dnia 9 czerwca 2010r. znak: [...] nakazał właścicielowi nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...], dz. nr "1" obr. [...] w K. - firmie G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu pozostawionej po rozbiórce budynku magazynowego wraz z łącznikiem na działce nr "1" obr. [...], przy ul. [...] w K., tj. muru granicznego, zlokalizowanego w granicy z działką nr "2" obr. [...], przy ul. [...], ściany od strony ul. [...] oraz fragmentu ściany pozostawionej w granicy z działką nr "3" obr. [...] przy ul [...] i [...] w K. poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych, mających na celu usunięcie ewentualnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia pozostałej po rozbiórce części obiektu, to jest: wykonanie konstrukcji wsporczej dla ściany zlokalizowanej w granicy działek nr "1" i "2" obr. [...] w K. oraz ścian usytuowanych poprzecznie, tj. ściany z cegły pełnej zlokalizowanej od strony ul. [...] oraz fragmentu ściany z pustaków PGS, zlokalizowanej w granicy z działką nr "4" obr. [...] w K. pozostawionych jako wsparcie dla ściany granicznej z działką nr "2" obr. [...] w K.. Organ nakazał wykonanie powyższych prac w sposób i w zakresie wskazanym w przedłożonej do PINB "Ekspertyzie technicznej wraz z projektem podparcia muru granicznego na działce nr "1" obr. [...] w K." wykonanej w maju 2010r. PINB określił, że wszystkie nakazane decyzją prace należy wykonać od strony działki nr "1" obr. [...] w K.. Z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa, wskazując, by nakazane roboty zakończyć do 31 sierpnia 2010r.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. N. i L. N..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 25 lutego 2011r. znak: [...], wydanym podstawie art. 134 w związku z art. 144 i art. 123 § 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243 poz. 1623), stwierdził niedopuszczalność odwołania L. i L. N..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stroną postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego opisanego wyżej muru granicznego była firma G. Sp. z o.o., zaś nie byli stronami prowadzonego postępowania L. i L. N.. WINB wyjaśnił, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a uważa, że powinien być stroną prowadzonego postępowania, może wnieść odwołanie od wydanej decyzji w terminie do wniesienia odwołania przez strony, które decyzję otrzymały. W przedmiotowej sprawie strona postępowania – G. Sp. z o.o. - nie złożyła odwołania, a termin do złożenia odwołania od decyzji PINB, doręczonej stronie w dniu 12 czerwca 2010r., upłynął w 26 czerwca 2010r. Odwołanie L. i L. N. zostało złożone 12 lipca 2010r. i uzupełnione pismem z dnia 10 września 2010r., które wpłynęło 13 września 2010r., a zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowe odwołanie należało uznać za niedopuszczalne.
Skargę na postanowienie WINB w K. wnieśli L. N. i L. N., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 39 pkt 2 i art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 156 § 1 pkt 2, art. 237 § 1, 3, 4, art. 35 § 1, 2, 3, 4 oraz art. 38 kpa. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Z akt administracyjnych I instancji wynika, że decyzja PINB z dnia 9 czerwca 2010 r. została doręczana jedynie właścicielowi działki nr "1’ uznanemu przez organ I instancji za jedyną stronę prowadzonego z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego części obiektu po rozbiórce na działce nr "1’. Decyzja ta została doręczona w dniu 12 czerwca 2010r. Bezspornym jest, że skarżący nie zostali przez organ I instancji uznani za strony ww. postępowania, a decyzja została im doręczona później niż G. spółce z o. o. w K., bo w dniu 2 lipca 2010 r. w trybie dostępu do informacji publicznej. Z powyższego wynika, iż skarżący z inicjatywy których wszczęte zostało przedmiotowe postępowanie, którzy przez cały czas jego trwania starali się o uznanie ich za jego strony i którzy, w przekonaniu, że są stronami tego postępowania i powinni za takich być traktowani ( o czym organy wiedziały) wnieśli odwołanie gdy decyzja organu I instancji była już ostateczna. Jak bowiem słusznie podniósł organ odwoławczy powszechnie przyjmuje się, że osoba, której nie doręczono decyzji, może wnieść odwołanie dopóki nie upłynął termin do jego wniesienia dla ostatniej z osób, którym organ doręczył decyzję (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2010r. sygn. akt I OSK 1126/09 oraz przytoczonych w tym wyroku orzeczeniach). W przedmiotowym postępowaniu wobec doręczenia decyzji stronie w dniu 12 czerwca 2010 r. stała się ona ostateczna w dniu 26 czerwca 2010 r.
Organ I instancji zdawał sobie zatem sprawę, że zarówno doręczenie skarżącym decyzji z 9 czerwca 2010 r. w trybie dostępu do informacji publicznej, jak i złożenie przez nich odwołania z dnia 12 lipca 2010 r. nastąpiło po terminie do złożenia odwołania, a mimo to nie dość, że nie wydał – w konsekwencji zajętego przez siebie stanowiska - postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania (tylko stwierdził z tego powodu jego niedopuszczalność), to przede wszystkim naruszył przepis art. 9 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mimo obowiązku wynikającego z powołanego przepisu ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie pouczył skarżących, że decyzja z 9 czerwca 2010 r. jest już ostateczna, w związku z czym mogą złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a w związku z tym nie wezwano skarżących do sprecyzowania czy w związku z odwołaniem z dnia 12 lipca 2010 r. taki wniosek składają. Brak takiego pouczenia sprawił, że skarżącym minął termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a tym samym organ odwoławczy nie mógł rozpoznać zarzutu skarżących, że niesłusznie pominięto ich jako strony w przedmiotowym postępowaniu. Naruszenie przepisu art.9 w zw. z art. 58 i 134 kpa kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd – nie będąc związany zarzutami skargi, które uznał w niniejszym postępowaniu (dotyczącym jedynie zaskarżonego postanowienia) za niezasadne – uchylił zaskarżone postanowienie jako naruszające prawo tj. art.7, 8, 9 kpa w związku z art.58 kpa i art.134 kpa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wezwie strony do sprecyzowania, czy w związku ze złożeniem pisma procesowego z dnia 12 lipca 2010 r. składają wniosek o przewrócenie terminu do złożenia odwołania i jeżeli taka będzie wola skarżących rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji PINB z dnia 9 czerwca 2010 r.
Pamiętać przy tym należy, że stosownie do art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie przysługuje stronie. To zaś, kto jest stroną danego postępowania administracyjnego, ustalają organy na podstawie ogólnej normy zawartej w art. 28 kpa. Oczywiście zdarzają się sytuacje, że osoba, której przysługuje status strony w danym postępowaniu, z jakichś względów nie była traktowana jako strona przez organ. Może tak być również w przypadku postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu mimo, że z reguły stroną w nim jest tylko właściciel obiektu. Pojawia się wtedy kwestia tego, jak traktować odwołanie wniesione przez taką osobę, jak obliczać termin do wniesienia przez nią odwołania i w jakiej kolejności te dwie czynności powinny być wykonane. Przepis art. 127 § 1 kpa nie przyznaje prawa do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji tylko tym podmiotom, które "były uznawane przez organ za strony", lecz wyraźnie mówi o "stronie". Należy przez to rozumieć, że także osoba, która nie była przez organ I instancji uznana za stronę, może wnieść odwołanie. Odnośnie obliczania terminu do wniesienia odwołania przez taką osobę przyjmuje się, jak już wyżej podniesiono, że osoba, której nie doręczono decyzji, może wnieść odwołanie dopóki nie upłynął termin do jego wniesienia dla ostatniej z osób, którym organ doręczył decyzję. Po tym terminie rozpoznanie odwołania jest możliwe jedynie po przywróceniu terminu do jego wniesienia.
Dla podjęcia zatem prawidłowego rozstrzygnięcia w sytuacji wniesienia odwołania przez podmiot niebędący stroną postępowania, konieczne jest ustalenie kolejności czynności obowiązującej organ rozpatrujący odwołanie. Zdaniem Sądu, Wojewoda zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy został zachowany termin do wniesienia odwołania. W przypadku uchybienia terminowi, organ winien rozważyć, zgodnie z art. 9 kpa, konieczność pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu. Dotyczy to szczególnie osób, które ze względu na czynny udział w innych postępowaniach administracyjnych dotyczących tego samego obiektu (jak w niniejszej sprawie) pozostają w przekonaniu, że są stronami również tego postępowania, w którym wnieśli odwołanie po terminie ze względu na późniejsze dowiedzenie się o decyzji. Dopiero wniesienie odwołania w terminie uprawnia do badania, czy zostało ono wniesione przez stronę. Również rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wymagać będzie oceny, czy wniosek taki pochodzi od strony. Wskazać trzeba, że w zakresie ustalania, czy skarżący są stronami nie wystarczy ograniczyć się do ustaleń organu I instancji, a tym bardziej do zbadania jedynie faktu, czy w postępowaniu przed organem I instancji osoby te zostały uznane za strony postępowania . Organ odwoławczy jest zobowiązany do dokonania własnych ustaleń, także - odnośnie wyznaczenia kręgu stron postępowania. Może oczywiście wykorzystać czynności organu I instancji, lecz powinien w odpowiedni sposób i zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda zobowiązany będzie podjąć rozstrzygniecie z uwzględnieniem przedstawionej powyżej wykładni ww. przepisów.
Ponieważ kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie Wojewody z zakresu formalnej kontroli odwołania, Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi wskazujących na wadliwość samego postępowania w przedmiocie stanu technicznego obiektu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.