II SA/Kr 753/03

II SA/Kr 753/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Halina Jakubiec /sprawozdawca/
Krystyna Kutzner /przewodniczący/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia 28.02.2003r. ([...]) utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...] .01. 2003 r. ([...]) o uznaniu pobranego przez Z. J. świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] .08. 2001r. do [...] .08.2002r. za nienależne świadczenia ze względu na nabycie z dniem [...] .04. 200r. prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ; oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] .01. 2002r. do [...].08.2002r. w wysokości [...] zł.
Treść uzasadnienia decyzji wskazuje na następujące fakty :
Z. J. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. jako osoba bezrobotna w dniu [...] .06. 2001r., a następnie -w dniu [...].06.2001r. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne .
Decyzją z dnia [...] .06. 2001r. Starosta [...] przyznał Z. J. prawo do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej od [...].08.2001r. , a następnie po ustaleniu przez organ rentowy wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego , Starosta zmienił w dniu [...].07.2001r. decyzję dotyczącą kwoty zaliczkowej i przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] % kwoty emerytury.
W wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w K. została wydana w dniu[...].10. 2002r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. decyzją o przyznaniu Z. J. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy - od daty wskazanej w wyroku - tj. od [...].04.2001r.do [...]12.2001r. i przekazał na konto Funduszu Pracy "pomniejszenie świadczenia przedemerytalnego ".
O treści wyroku organ został poinformowany przez ZUS w piśmie z daty [...] .09. 2002r. Jak wynika z ustaleń organów dopiero we wrześniu 2002r. zakończone zostało postępowanie sądowe.
Pomimo to Starosta [...] wydał w dniu [...] .09. 2002r. ( [...] ) decyzję o utracie przez Z. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] .08. 2001r. ,a następnie decyzją z dnia [...] 09.2002r. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od [...] .01. 2002r. do [...].08.2002r. w wysokości [...] zł.
Wojewoda [...] decyzję tą uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania z powodu braków formalnych decyzji.
Po ponowym rozpoznaniu Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...] .01. 2003r. opisaną na wstępie , powołując się na część art. 2 ust. 1 pkt lit.c ustawy z dnia 4 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 ze zm. ) , w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznaczało osobę ( .... ) nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej (...) jeżeli ( między innymi ) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Tym samym zdaniem organu oznacza to , że z dniem od którego przyznano skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy nie mógł być uznany za osobę bezrobotną a w konsekwencji nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z tego powodu zastosowanie znajduje art. 28 ust.2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiący , iż za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania , jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych , okolicznościach.
Z. J. odpowiednią informację otrzymał co potwierdził podpisem na karcie rejestracyjnej .
W tych okolicznościach według organu pierwszej instancji , jak i organu i odwoławczego , który wydał decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania sądowego , zaistniały przesłanki do zastosowania w stosunku do skarżącego przepisu art.28 ust.2 pkt 1 i nałożenia na niego obowiązku zwrotu świadczenia przedemerytalnego okres od [...].01. 2002r. do [...] .08.2002 r. , a to wobec , uznania za nienależne świadczenia przedemerytalnego za cały okres od [...].08. 2001r. do[...] .08. 2002 r.
Takie argumenty przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od której Z. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego , zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a oraz błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , co powinno zdaniem skarżącego skutkować uchyleniem decyzji.
Wskazując okoliczności faktyczne opisane w uzasadnieniu decyzji skarżący stwierdził , iż Starosta [...] bezzasadnie uznał , iż nie zostały dopełnione przez skarżącego obowiązki związane z pobieranym świadczeniem .W ocenie skarżącego wyrok Sądu przyznał mu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy za okres który upłynął przed jego wydaniem , a wyniki odwołania wniesionego od decyzji organu rentowego , który uznał go za zdolnego do pracy nie mogły być przez niego przewidziane.
W dacie przyznania świadczenia przedemerytalnego skarżący spełniał warunki do jego nabycia ,a wyrok sądowy przyznający z mocą wsteczną prawo do świadczenia rentowego , które jest przesłanką negatywną do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Tym samym o fakcie posiadania uprawnień do renty nie mógł poinformować Powiatowego Urzędu Pracy , ponieważ o nim nie wiedział aż do momentu wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w K.
Natomiast za okres na który renta została przyznana , w związku z dokonaną przez organ rentowy kompensacją skarżący nie pobrał faktycznie świadczenia przedemerytalnego.
W związku z tym nie widzi podstaw , by pozbawić go prawa do świadczenia przedemerytalnego a wypłacane mu do dnia ustania prawa do renty świadczenie przedemerytalne uznać za nienależne. Okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia przedemerytalnego zaistniały dopiero po wydaniu wyroku ( tj. we wrześniu 2002r. ) , a jednocześnie ustały z dniem [...] .01.2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie. O ile ustalony przez organy stan faktyczny opisany w zaskarżonej decyzji zasadniczo nie budzi wątpliwości to jego ocena prawna poprzez zastosowanie przepisu art.28 ust.2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest błędne.
Przepis ten reguluje ogólne warunki uznania świadczenia za nienależne pobrane i żądania j ego zwrotu w sytuacji , gdy skarżący był pouczony o warunkach w jakich ustaje prawo do pobieranego świadczenia.
Sam fakt pouczenia na które powołuje się organ nie zmienia okoliczności , iż w dacie rejestracji i uzyskania uprawnień do świadczenia przedemerytalnego , skarżący spełniał warunki do nabycia uprawnień , gdyż wówczas organ rentowy odmówił mu przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy , a wynik postępowania odwoławczego przed sądem powszechnym nie był możliwy do przewidzenia.
Dla takich właśnie sytuacji , jako nie poddających się zasadom ogólnym regulującym kwestie zwrotu nienależnego świadczenia , ustawodawca przewidział przepis szczególny. Jest nim art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , stanowiący , iż bezrobotnemu lub innej osobie której przyznano prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy (...) w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres , za który wypłacono ( .... ) świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie finansowane z Funduszu Pracy , Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe , które przyznały świadczenie wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków (......) świadczeń przedemerytalnych ( .... ) przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz na podatek dochodowy od osób fizycznych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy.
Regulacji tej odpowiada art. 28 ust.2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , który jako nienależne określa świadczenie ( z Funduszu Pracy ) wypłacono z a okres za który osoba nabyła prawo do emerytury lub renty ( ....) , jeżeli organ , który przyznał świadczenie , nie dokonał pomniejszenia na zasadach określonych w art. 29. Zatem żądanie zwrotu jako nienależnie pobranego świadczenia wypłaconego z Funduszu Pracy w sytuacji w jakiej znalazł się skarżący tzw. wstecznego przyznania wyrokiem Sądu Okręgowego w K. prawa do renty , może mieć miejsce tylko w stosunku do okresu za który po pierwsze - przyznano rentę , a po wtóre - organ rentowy nie dokonał pomniejszenia o jakim mowa w art.29.
W rozpatrywanym przypadku sytuacja taka nie miała miejsca , gdyż jak ustaliły organy , nastąpiło rozliczenie pomiędzy Funduszem Pracy a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Natomiast żądanie zwrotu objęte zaskarżoną decyzją obejmuje okres po wyczerpaniu uprawnień do przyznanej renty - od [... ].01.2000r. do [...] .08. 2002r. , do czego brak jest podstawy prawnej .Nie można bowiem było uznać za nienależnie pobrane świadczenie za cały okres od [....] 08. 2001r. do [....].08.2002r. skoro zastosowanie miał przepis szczególny art.28 ust.2 pkt 3. Przepis ten jako lex specialis nie może być interpretowany rozszerzające.
W kontekście art. 29 ( w/w ) należy rozumieć , iż świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres za który równocześnie ( na skutek później wydanych orzeczeń lub decyzji ) wypłacono emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy , tylko wówczas jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art.28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , gdy organ rentowy nie dokonał pomniejszenia wg. zasad ustalonych przepisem art.29 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał iż organy dokonały błędnej interpretacji art.28 i niewłaściwie zastosowały ust.2 pkt 2 tego przepisu zamiast ust.2 pkt 3 w związku z art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270) , która ma zastosowanie do rozstrzygnięcia niniejszej skargi jako wniesionej przed 1 stycznia 2004 r do Naczelnego Sądu Administracyjnego co wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju przed sadami administracyjnymi i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).