II SA/Kr 75/25

II SA/Kr 75/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 a par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu P. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 16 listopada 2023 roku, znak: SKO-GN-4160-83/22 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa – prawa użytkowania nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz P. w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
P. w W. - Okręg [...] w K., dalej "[...]" wystąpił do Prezydenta Miasta Nowego Sącza o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez stowarzyszenie ogrodowe [...], prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w N. na części ogrodu obejmującej działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] w obr. [...] obj. KW nr [...] oraz [...] w obr.[...] obj. KW nr [...].
Organ ustalił, że działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr.[...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych: [...], natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr. [...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych: [...]. Z kolei działka o numerze ewidencyjnym [...] w obr.[...] uległa podziałowi na działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...]. Wskazano, że obecnie działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] w obrębie [...] Miasta N., objęte są księgą wieczystą Nr [...], działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. położone przy ulicy [...] i ulicy [...] w N. , objęte są księgą wieczystą Nr [...], działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] w obrębie [...] położone przy ulicy [...] w N., objęte są księgą wieczystą Nr [...]
Po rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Nowego Sącza wydał decyzję z dnia 26 sierpnia 2022 r. orzekającą:
1. o nabyciu z mocy prawa przez P. w W. - Okręg [...] w K. , z dniem 20 stycznia 2016 r., nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, 30 o pow. 0,0518 ha, 31 o pow. 0,0006 ha, 33 o pow. 1,2161 ha, 35 o pow. 0,0487 ha, 37 o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N., będącej przedmiotem własności Gminy N.
2. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych 34 o pow. 1,1158 ha, 36 o pow. 1,0633 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N., położone przy ul. [...] i ul. [...] w N., będącej przedmiotem współwłasności Miasta N. w 24/36 częściach, J. A. s. J. i K. w 2/36 częściach, K. A. c. F. i J. w 2/36 częściach, L. K. c. T. i K. w 2/36 częściach, R. S. s. W. i L. w 3/36 częściach i T. S. s. W. i L. w 3/36 częściach.
3. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N., położoną przy ul. [...] w N., będącej przedmiotem własności Miasta N. w 12/36 częściach oraz własności Skarbu Państwa w 24/36 częściach.
4. o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości gruntowej, objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnym [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. (powstałe z podziału działki [...] w obrębie [...] Miasta N.), położone przy ul. [...] w N., będącej przedmiotem własności Gminy N. .
W uzasadnieniu do wydanej decyzji organ wskazał, że nieruchomość opisana w pkt 1 decyzji, obejmująca działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...], [...] w obrębie [...] o pow. łącznej 4,1322 ha, stanowi przedmiot własności Miasta Nowy Sącz - na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu z dnia 26 kwietnia 1993 r., znak: GKG.III.7220/kom /9/1499/93, stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości gruntowej z dniem 27 maja 1990 roku, decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu z dnia 7 maja 1993 r., znak: [...], stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości gruntowej z dniem 27 maja 1990 roku. Przedmiotowe nieruchomości na dzień 19 stycznia 2014 roku objęte były miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 27 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego nr 789 poz. 5670 z dnia 5 grudnia 2008 r.) oraz uchwałą Nr XXIV/242/2012 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N.) zgodnie z wyżej powołanym planem położona była częściowo w terenie o symbolu 4U(35) - teren zabudowy usługowej, częściowo w terenie o symbolu 2KDL(35)teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...]. Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N.) położona była częściowo w terenie o symbolu 2KDL(35) - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. położona była częściowo w terenie o symbolu 3U(35) - teren zabudowy usługowej, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...] i [...]. Obecnie zgodnie z uchwałą Nr XXIII/227/2019 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 19 listopada 2019 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N. objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" i położone są w terenie oznaczonym symbolem 5.U(59) - tereny zabudowy usługowej. Ponadto zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" część działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. oraz działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. znajdują się w terenie oznaczonym symbolem 2.KDL (34) - droga publiczna klasy lokalnej.
W dniu 28 kwietnia 2022 roku organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w terenie, w celu ustalenia stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z protokołu oględzin ogród obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...] wszystkie w obrębie [...] Miasta N. przy ulicy [...] i ulicy [...] oraz działkę o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. przy ulicy [...] - "Teren w całości zagospodarowany istniejącymi działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Wszystkie działki zagospodarowane, na wszystkich działkach są altany. Działki zagospodarowane częściowo na tereny rekreacyjne a częściowo zagospodarowane jako warzywniki".
W ocenie organu I instancji, z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta Nowego Sącza nie wydał decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" zajmujący w dniu 19 stycznia 2014 r. nieruchomość, w odniesieniu do której nie może wykazać tytułu prawnego, obejmującą działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...]o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N., będące przedmiotem własności Gminy N. S. spełnia warunek wymieniony w ww. przepisach ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, tym samym P. w W. - Okręg [...] w K. nabywa z mocy prawa, nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, z dniem 20 stycznia 2016 r. prawo użytkowania ww. nieruchomości.
Organ poinformował dalej, że nieruchomość opisana w pkt 2 decyzji, stanowiąca obecnie działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N., położone przy ul. [...] i ul. [...] w N., stanowi przedmiot współwłasności: Miasta N. w 24/36 częściach - na podstawie decyzji nr 5 Wojewody Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: WS-VII.7532.1.279.2018.AB, stwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, udziału 24/36 części we współwłasności przedmiotowej nieruchomości gruntowej; J. A. s. J. i K. w 2/36 częściach; K. A. c. F. i J. w 2/36 częściach; L. K. c. T. i K. w 2/36 częściach; R. S. s. W. i L. w 3/36 częściach; T. S. s. W. i L. w 3/36 częściach - na podstawie wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydziału Cywilnego z dnia [...] maja 2016 roku, sygn. akt [...].
Wskazano, że na dzień 19 stycznia 2014 roku działki powyższe objęte były miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzony uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] (z której po podziale powstały między innymi działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta N.) zgodnie z wyżej powołanym planem położona była częściowo w terenie o symbolu 4U(35) - teren zabudowy usługowej, częściowo w terenie o symbolu 2KDL(35) - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...]. Aktualnie zgodnie z uchwałą Nr XXIII/227/2019 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 19 listopada 2019 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" nieruchomość obejmująca działki o numerach ewidencyjnych [...] w obrębie [...] Miasta Nowego Sącza objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 59" a ich teren oznaczony jest symbolem 5.U(59) - tereny zabudowy usługowej. Zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" część dziatki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 4.KDD (59) - tereny dróg publicznych klasy dojazdowej oraz symbolem 2.KDL (34) - droga publiczna klasy lokalnej, natomiast część działki o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta Nowego Sącza znajduje się w terenie o symbolu 2.KDL(59) - droga publiczna klasy lokalnej.
W dniu 28 kwietnia 2022 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną w terenie i ustalono, iż teren obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...] w całości jest zagospodarowany istniejącymi działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Wszystkie działki zagospodarowane, na wszystkich działkach są altany. Działki zagospodarowane częściowo na tereny rekreacyjne a częściowo zagospodarowane jako warzywniki". W ocenie organu I Instancji nieruchomość ta nie spełnia jednak warunku podmiotowego, dotyczącego podmiotu właścicielskiego, co z kolei uniemożliwiało zarówno wydanie decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych), jak i nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 ww. u. r.o.d.
Odnośnie nieruchomości opisanej w pkt 3 decyzji, stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N., położonej przy ul. [...] w N. , wyjaśniono, iż stanowi ona przedmiot współwłasności Miasta Nowy Sącz w 12/36 częściach na podstawie decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 1 V lipca 2021 roku znak: WS-IV.7533.1.1649.2020JKS oraz współwłasność Skarbu Państwa w 24/36 częściach - na podstawie wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym Sądu Rejonowego w Nowym Sączu I Wydziału Cywilnego z dnia [...] maja 2016 roku, sygn. akt [...]. Przedmiotowa nieruchomość na dzień 19 stycznia 2014 roku była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym Uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 roku (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 roku poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta Nowego Sącza (z której po podziale powstała między innymi działka gruntu o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta Nowego Sącza) położona była częściowo w terenie o symbolu 2KDL(35) - teren komunikacji, częściowo w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Aktualnie przedmiotowa działka zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 2.KDL (34) - droga publiczna klasy lokalnej.
W ocenie organu I instancji działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta Nowego Sącza stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej tj. ul. [...], w związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez P. w W. - Okręg [...] w K. prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej.
Odnośnie punktu 4 decyzji wyjaśniono, iż działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. na dzień 19 stycznia 2014 roku objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 35" zatwierdzonym uchwałą Nr XXXII/398/2008 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 27 października 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego nr 789 poz. 5670 z dnia 5 grudnia 2008 r.) oraz uchwałą Nr XXIV/242/2012 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 lutego 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z dnia 19 marca 2012 poz. 1147). Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. (z podziału której powstały nowe dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...] Miasta N.) położona była w terenie o symbolu 1P(35) - teren produkcji i usług, częściowo w terenie o symbolu 5KDz(35) -teren komunikacji.
Obecnie nieruchomość ta położona jest w terenie oznaczonym symbolem l.P(59) -tereny zabudowy produkcyjnej, natomiast działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. położona jest w terenie oznaczonym symbolem 2.KDZ(59) - teren drogi publicznej klasy zbiorczej. Wskazano, iż z protokołu oględzin ogrodu obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...] Miasta N. przy ulicy [...] wynika, że "Na przedmiotowych działkach rozpoczęto proces inwestycyjny w zakresie realizacji inwestycji - budowy ul. [...]. Na części działki od strony firmy F. częściowo droga wykonana z płyt betonowych jako dojazd do firmy B. . Od strony ul. [...] częściowo pojedyncze drzewa (brzozy i inne drzewa liściaste). Od strony firmy B. stare zniszczone altany przeznaczone do rozbiórki. Za pryzmą ziemi złożoną od strony wjazdu do firmy B. działka porośnięta drzewami -samosiejki. Teren nie jest użytkowany jako ogród działkowy." Wykonano dokumentację fotograficzną, potwierdzającą opisany wyżej stan zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości.
W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji nieruchomość gruntowa, stanowiąca działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N. (powstałe z podziału działki [...] w obrębie [...] Miasta N.), położone przy ul. [...] w N., będąca przedmiotem własności Miasta N., jest nieruchomością, która nie jest zagospodarowana i nie jest użytkowana przez ogród działkowy. Dodatkowo poinformowano, iż działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie [...] Miasta N. została objęta decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 05.08.2021 roku znak: [...] pod realizację inwestycji -budowy ul. [...].
Podkreślono również, że z przedłożonej przez [...] Ogród Działkowy "[...]" w dniu 07.10.2015 r. dokumentacji nie wynika dokładnie jakiej nieruchomości one dotyczą. Wykazy wpłat i innych opłat za użytkowanie, plany pracy i działalności na lata 1984 i 1985 itp. nie potwierdzają 30-letniego okresu funkcjonowania ogrodu działkowego na którejkolwiek z przedmiotowych działek gruntu. Ponadto Urząd Miejski Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 18 lipca 1984 roku, znak:[...] pozytywnie zaopiniował możliwość urządzenia tymczasowych ogródków działkowych na okres 5 lat na działce [...] w obrębie [...] Miasta N.. W wyniku dokonanych oględzin nie stwierdzono faktu użytkowania przedmiotowych działek gruntu jako część istniejącego [...] Ogrodu Działkowego "[...]" w N. tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 76 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosło stowarzyszenie ogrodowe P. Okręg [...] w K. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 16 listopada 2023 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium wskazało, że w pkt 1 decyzji organ orzekł o nabyciu z mocy prawa przez P. w W. - Okręg [...] w K., z dniem 20 stycznia 2016 r., prawa użytkowania nieruchomości gruntowej objętej księgą wieczystą Nr: [...], stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N., będącej przedmiotem własności Gminy N.. Organ I instancji swoje stanowisko uzasadnił tym, że Prezydent Miasta Nowego Sącza nie wydał decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, a [...] Ogród Działkowy "[...]" zajmujący w dniu 19 stycznia 2014 r. wskazaną w tym punkcie nieruchomość, w odniesieniu do której nie może wykazać tytułu prawnego, spełnia warunek wymieniony w ww. przepisach ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Tym samym P. w W. - Okręg [...] w K. nabywa z mocy prawa, nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, z dniem 20 stycznia 2016 r. prawo użytkowania ww. nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu po rozpatrzeniu odwołania stwierdziło, że organ I instancji pominął informacje przedstawione przez wnioskodawcę i nie wyjaśnił dlaczego nie uwzględnił okoliczności, które zdaniem stowarzyszenia przemawiają za nabyciem prawa użytkowania z dniem 19 stycznia 2014 r. Należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w zależności od zastosowanej podstawy prawnej nabycia prawa użytkowania przez wnioskodawcę, różna może być data nabycia tegoż prawa.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie wskazał jakie okoliczności wziął pod uwagę przy ustalaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wątpliwości w tym zakresie powstają w związku z faktem, iż wnioskodawca poinformował, że [...] Ogród Działkowy [...] powstał w 1945 roku, do 1956 roku nie zachowały się żadne dokumenty, posiada natomiast ustaloną lokalizację szczegółową od 1956 roku dla działek oznaczonych nr [...] i [...], a dla działki nr [...] nie posiada decyzji o przekazaniu w użytkowanie. Wskazano ponadto, iż powyższe działki należące do ROD [...] istniały w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981r. i jako ogród stały istnieją do dnia dzisiejszego a zatem należałoby zastosować tryb wskazany w art. 76 ust. 1 pkt 4 ustawy, który wiąże datę nabycia prawa z datą wejścia w życie ustawy tj. z dniem 19 stycznia 2014roku, a nie tryb nabycia wskazany w art. 75 ust. 1 i 6 ustawy.
Organ I instancji swoje rozważania skupił jedynie na tym, iż nie została wydana decyzja o likwidacji ogrodu, nie przeanalizował natomiast, czy w związku z przekazanymi przez wnioskodawcę informacjami, w sprawie nie zaistniała, któraś z przesłanek wskazanych w art. 76 ust. 2 ustawy, który jak wyżej wskazano ma pierwszeństwo przed trybem uregulowanym w art. 75 ust. 7 ustawy.
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie ustalił, czy strona odwołująca nie nabyła prawa użytkowania ww. działek na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o r.o.d. Dopiero ustalenie, że nie mamy do czynienia z nabyciem użytkowania w trybie wskazanym w tym przepisie uzasadnia orzekanie w oparciu o przepis art. 75 ust. 7 ustawy.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonej decyzji, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w tym zakresie. Materiał dowodowy wskazuje, iż teren obejmujący działki o numerach ewidencyjnych 34, 36 w całości jest zagospodarowany działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość ta nie spełnia jednak warunku określonego w art. 75 ust. 1 ustawy o r.o.d., gdyż nieruchomość obejmująca działki nr ewid. [...] i nr ewid. [...] nie stanowi wyłącznej własności Gminy N. lecz stanowi przedmiot współwłasności Gminy N. i osób fizycznych. Jedną z koniecznych przesłanek do nabycia prawa użytkowania jest, aby rodzinny ogród działkowy zlokalizowany był na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych.
Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Nowym Sączu znane jest orzecznictwo dopuszczające ustanowienie użytkowania na udziale we współwłasności, niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie, tak ustanowione prawo rzeczowe zawsze będzie dotyczyć całej nieruchomości, a nie jedynie udziału przysługującego Gminie N.. Ingerencja zatem w prawo przysługujące pozostałym współwłaścicielom (osobom fizycznym) będzie nie do pogodzenia z możliwością wykonywania przysługującego im do tych nieruchomości prawa własności. W ocenie Kolegium przepisy art. 75 i 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych odnoszą się jedynie do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, nie dotyczą natomiast gruntów stanowiących również własność lub współwłasność innych podmiotów.
Na potwierdzenie zaprezentowanego stanowiska można przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach NSA z dnia: 25 czerwca 2019 r., I OSK 2408/18; z dnia 23 lutego 2021 r., I OSK 2446/20; z dnia 7 września 2021 r., I OSK 3613/18), gdzie Sąd wskazał, że mimo jasności i oczywistości przepisu, niezbędne jest odstąpienie od sensu językowego wykładni w każdym wypadku, gdy ten sposób interpretacji tekstu normatywnego prowadzi do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne. Taka zaś sytuacja ma miejsce przy odwołaniu się do wykładni językowej art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i jego zastosowania w zgodzie z tą wykładnią. Prowadziłoby to bowiem do uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości przez podmiot posiadający ją dotychczas bez tytułu prawnego, kosztem praw rzeczowych przynależnych do niej innym podmiotom, a więc swoistego wywłaszczenia, co nie było celem ustawodawcy.
Wprawdzie po myśli art. 253 § 2 k.c. wykonywanie prawa użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części, a co oznacza, że część nieruchomości, na której użytkowanie będzie wykonywane, winna być oznaczona, czyli dostatecznie zindywidualizowana. W przypadku nieruchomości gruntowej należy określić nie tylko jej obszar, ale także położenie fragmentu objętego treścią uprawnień użytkownika.
W niniejszej sprawie (z uwagi na brak możliwości fizycznego wyodrębnienia udziału przysługującego Gminie), użytkowanie ustanowione na udziale, obciążałoby całą nieruchomość, a więc również tę część która stanowi współwłasność osób fizycznych, a to nie byłoby zgodne z treścią art. 75 ust. 1 u. r.o.d., który dopuszcza ustanowienie użytkowania tylko na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Ustalenie zatem przez organ I instancji, iż objęte wnioskiem nieruchomości nie stanowią samodzielnej własności Gminy N. stanowiło, w ocenie Kolegium przeszkodę do wydania decyzji o nabyciu prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 lub art. 76 ust. 2 u. r.o.d.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 zaskarżonej decyzji, Kolegium również podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażonego w tym zakresie. Z akt sprawy wynika bowiem, że działka ewid. nr [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...], w związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez P. w W. - Okręg [...] w K. prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej. Organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z uchwałą Nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 2.KDL (34) - droga publiczna klasy lokalnej. Wskazano również, że decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021r. ustalono, iż przedmiotowa działka została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn.zm.).
Działka zajęta pod drogę wojewódzką stanowi własność samorządu województwa zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Kolegium wyjaśniło, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości, czy to na podstawie art. 75 ust. 6, czy to na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Gminy lub Skarbu Państwa.
W ocenie Kolegium, skoro powyższa nieruchomość jest zajęta pod drogę wojewódzką, to wydanej w takim stanie faktycznym i prawnym decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia przez Związek Działkowców prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 76 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Nie do pogodzenia jest bowiem wykonywanie praw i obowiązków wynikających z ustawy o drogach publicznych przez zarządcę drogi, przy założeniu, iż na działce stanowiącej część pasa drogowego miałby funkcjonować rodzinny ogród działkowy.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 zaskarżonej decyzji, Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji jest przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono, wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Negatywna decyzja organu zasadniczo została oparta na ustaleniach poczynionych w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na gruncie w dniu 28 kwietnia 2022 r., nie ustalono natomiast, czy na dzień wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach teren złożony z działek ew. nr [...] i [...] był zajęty pod rodzinny ogród działkowy.
Kolegium przypomniało, iż warunkiem uzyskania ex lege przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości jest spełnienie następujących przesłanek: istnienie na nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego rodzinnego ogrodu działkowego w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach, brak tytułu prawnego do nieruchomości po stronie prowadzącego ogród stowarzyszenia ogrodowego, niewydanie w terminie do 19 stycznia 2016 r. przez właściciela nieruchomości decyzji o jego likwidacji oraz brak wystąpienia choćby jednego z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 1 ustawy, skutkującego nabyciem prawa użytkowania przez to stowarzyszenie z dniem wejścia w życie ustawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ powinien wykazać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy w dacie wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach na przedmiotowej nieruchomości istniał rodzinny ogród działkowy, czy też nie istniał. Dopiero wtedy można będzie ocenić, czy istnieją pozostałe przesłanki warunkujące możliwość nabycia użytkowania przedmiotowych nieruchomości w całości lub w części.
Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł cztery rozstrzygnięcia dotyczące czterech różnych nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 62 kpa w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.
Dopuszczalne zatem jest - stosownie do cytowanego przepisu - rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, jednakże postępowanie organu powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach. W sprawie objętej niniejszą decyzją jest to o tyle istotne, że w swoim rozstrzygnięciu organ posługuje się dwiema podstawami prawnymi, a ponadto różny jest krąg stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości, co wskazuje na odrębność dokonanych rozstrzygnięć.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł P. w W. zarzucając naruszenie:
- art. 62 K.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji jednej decyzji dotyczącej kilku spraw administracyjnych, przy jednoczesnym dostrzeżeniu iż postępowanie organu I instancji powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach wobec posługiwania się przez organ I instancji różnymi podstawami prawnymi i odmiennym kręgiem stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości;
- art. 7, art.77, art. 80 K.p.a. w związku z art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez przyjęcie przez organ II instancji iż w pkt 3 zaskarżonej decyzji organu I instancji obejmującym działkę ewidencyjną nr [...] obręb [...] Miasta Nowego Sącza Prezydent Miasta Nowego Sącza słusznie wziął pod uwagę uchwałę nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 roku oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021 roku, z których miało wynikać iż przedmiotowa działki stanowi pas drogowy, podczas gdy ustalenie stanu faktycznego i prawnego winno nastąpić na dzień 19 stycznia 2014 roku, czyli na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 tej ustawy;
- art. 6, art. 104 § 2 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne przyczyn podzielenia przez organ II instancji ustaleń organu I instancji w zakresie wydania decyzji odmownej, w sytuacji, w której istniały podstawy do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez PZD nieruchomości na udziale należącym do miasta N. i Skarbu Państwa, co wynika z doktryny i orzecznictwa sądowego (między innymi wyroku WSA w Krakowie sygn. akt: II SA/Kr 1484/16 oraz uchwały SN z dnia 28 marca 1980 roku sygn. akt: III CZP 11/80), a także całkowite pominięcie dominującej wykładni prawnej określonej we wskazanych wyżej orzeczeniach;
- art. 75 ust. 1 oraz art. 75 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż stwierdzenie nabycia użytkowania nieruchomości zajmowanej przez ROD na rzecz PZD obejmuje wyłącznie takie nieruchomości, których Gmina lub Skarb Państwa są właścicielem, pomijając całkowicie możliwość stwierdzenia nabycia prawa użytkowania na udziale we własności nieruchomości, co jest niezgodne z doktryną i orzecznictwem.
Powołując się na powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wyrokiem z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 146/24 WSA w Krakowie oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że trafnie zauważyło Kolegium, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł cztery rozstrzygnięcia dotyczące czterech różnych nieruchomości, przy czym w swoim rozstrzygnięciu organ I instancji posłużył się dwiema różnymi podstawami prawnymi. Ponadto w sprawach dotyczących poszczególnych nieruchomości różny jest krąg stron postępowania, co wskazuje na odrębność dokonanych rozstrzygnięć. W tym kontekście Sąd I instancji zwrócił uwagę, że art. 62 K.p.a. regulujący kwestię tzw. współuczestnictwa formalnego, nawiązuje do zagadnienia wielości spraw administracyjnych prowadzonych łącznie w jednym postępowaniu. Jak podkreśla się w literaturze, istotą współuczestnictwa formalnego jest połączenie do prowadzenia w jednym postępowaniu administracyjnym odrębnych spraw administracyjnych, które łączy tylko tożsamość zewnętrzna, czyli że są to po względem materialnoprawnym sprawy administracyjne jednego rodzaju. Dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu uzależnia art. 62 K.p.a. od łącznego wystąpienia trzech przesłanek: 1. identyczności stanu faktycznego, 2. identyczności podstawy prawnej oraz 3. właściwości jednego organu administracji publicznej. Odnosząc powyższe na realiów sprawy Sąd I instancji wskazał, że każda sprawa, dotycząca stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji w jednej decyzji jest sprawą odrębną od pozostałych spraw. Trzeba zauważyć, że sytuacja tak prawna jak i faktyczna dotycząca poszczególnych czterech nieruchomości jest różna. Różny jest także krąg stron postępowania w poszczególnych sprawach dotyczących tych nieruchomości. Przykładowo nieruchomość obejmująca działki nr [...], [...] w całości jest zagospodarowana działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż nieruchomość ta stanowi przedmiot współwłasności Gminy N. i osób fizycznych. Natomiast nieruchomość składająca się z działki nr [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...] i stanowi własność samorządu województwa zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie zatem wskazało Kolegium, że nie było dopuszczalne w świetle art. 62 k.p.a. wydanie przez organ I instancji jednej decyzji w odniesieniu do wszystkich tych różnych i odmiennych od siebie spraw. To z kolei stanowiło o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia 26 sierpnia 2022 r. na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. I tak w odniesieniu do nieruchomości składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N., będącej przedmiotem własności Gminy N., organ I instancji nie ustalił podstawowej i zasadniczej okoliczności, czy skarżąca nie nabyła prawa użytkowania ww. działek już na podstawie art. 76 ust. 2 u.r.o.d. Ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie, albowiem ustalenie, że nie nastąpiło nabycie użytkowania w trybie wskazanym w art. 76 ust. 2 u.r.o.d. pozwala dopiero orzekać organowi w oparciu o przepis art. 75 ust. 7 u.r.o.d. W stosunku natomiast do części nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...], które są zajęte pod drogę (ul. [...] ), nie dokonano ustaleń czy na dzień wejścia w życie u.r.o.d. oraz w kolejnych 24 miesiącach, wskazany teren złożony z działek ew. nr [...] i [...] był zajęty pod rodzinny ogród działkowy, co również stanowi podstawowy element stanu faktycznego.
Skargę kasacyjną od powyższej decyzji wywiódł P. w W. wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie wyroku reformatoryjnego - uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i decyzji organu I instancji w zaskarżonym przez skarżącego (w odwołaniu od decyzji organu I instancji) zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a w każdym przypadku – o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w sprzeciwie zarzutu naruszenia art. 75, 76 u.r.o.d., a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, a także nieskonfrontowanie ww. zarzutów ze stanowiskiem organu II instancji oraz zgromadzonym materiałem dowodowym;
2) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 ust. 2 u.r.o.d., polegające na oddaleniu sprzeciwu, mimo że Sąd niezasadnie uznał, że organ II instancji słusznie przyjął, iż w pkt 3 zaskarżonej decyzji organu I instancji obejmującym działkę ewidencyjną nr [...] Prezydent Miasta Nowego Sącza słusznie wziął pod uwagę uchwałę nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021 r., z których miało wynikać, iż przedmiotowa działka stanowi pas drogowy, podczas gdy ustalenia stanu faktycznego i prawnego winno nastąpić na dzień 19 stycznia 2014 r., czyli na dzień wejścia w życie ustawy o rod, zgodnie z treścią art. 76 ust. 2 u.r.o.d.;
3) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 104 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu sprzeciwu podczas gdy Sąd niezasadnie uznał, że organ II instancji słusznie przyjął, że istniały podstawy do decyzji odmownej, w sytuacji, w której istniały podstawy do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez PZD nieruchomości na udziale nalężącym do Miasta N. i Skarbu Państwa, co wynika z doktryny i orzecznictwa sądowego, a także całkowite pominięcie dominującej wykładni prawnej określonej w powołanych w sprzeciwie orzeczeniach;
4) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 62 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że zasadnie organ II instancji wydał jedną decyzję dotyczącą kilku spraw administracyjnych, przy jednoczesnym dostrzeżeniu, iż postępowanie organu I instancji powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach wobec posługiwania się przez organ I instancji różnymi podstawami prawnymi i odmiennym kręgiem stron postępowania w stosunku do poszczególnych nieruchomości;
5) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że istniały podstawy do uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji w całości, podczas gdy zgodnie z wnioskiem skarżącego uchylenie było zasadne tylko w zaskarżonym przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zakresie;
6) art. 75 ust. 2 i 6 w związku z art. 75 ust. 1 u.r.o.d. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż stwierdzenie nabycia użytkowania nieruchomości zajmowanej przez ROD na rzecz PZD obejmuje wyłącznie takie nieruchomości, których Gmina lub Skarb Państwa są właścicielem, pomijając całkowicie możliwość stwierdzenia nabycia prawa użytkowania na udziale we własności nieruchomości, co jest niezgodne z doktryną i orzecznictwem;
7) art. 75 ust. 1 u.r.o.d. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na pominięciu celu ustawy zawartego w preambule tej ustawy, zgodnie z którym istotą ustawy jest "zapewnienie dalszego istnienia i rozwoju rodzinnych ogródków działkowych, jako stałych elementów infrastruktury gmin, które powinny być uwzględniane w procesie ich rozwoju dla dobra obecnego i przyszłych pokoleń", a realizacja którego została przewidziana przez ustawodawcę w art. 75 i 76 u.r.o.d. określających tryb zarówno wydawania decyzji o likwidacji ogrodu działkowego jak i zasady nabywania przez stowarzyszenia ogrodowe prawa użytkowania gruntu należącego do Skarbu Państwa, na którym znajduje się ogród;
8) art. 76 ust. 2 u.r.o.d. poprzez przyjęcie iż do unormowanej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wyrok NSA z dnia 15 października 2020 roku sygn. akt: I OSK 730/20 oraz z dnia 30 grudnia 2020 roku sygn. akt: I OSK 1707/20).
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1822/24 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy czterech odrębnych nieruchomości położonych w obrębie [...] Miasta N., w odniesieniu, do których P. w W. domagał się stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania. Niewątpliwie sytuacja tak prawna, jak i faktyczna dotycząca poszczególnych czterech nieruchomości jest różna. Różny jest także krąg stron postępowania w poszczególnych sprawach dotyczących tych nieruchomości. W decyzji z 26 sierpnia 2022 r., w czterech odrębnych punktach, organ I instancji rozstrzygnął o zasadności żądania P. w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyraźnie wyodrębnił te rozstrzygnięcia, odnosząc się do każdego z nich osobna. Działanie takie organ odwoławczy uznał za nieprawidłowe, wskazując, że w świetle art. 62 K.p.a., dopuszczalne jest rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, jednakże postępowanie organu powinno zakończyć się wydaniem odrębnych decyzji w indywidualnie oznaczonych sprawach. Jednakże nie ta wadliwość decyzji organu I instancji stała się główną przyczyną jej uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu. Głównym powodem, dla którego organ odwoławczy uchylił decyzję z 26 sierpnia 2022 r. był brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Wadliwość ta stwierdzona została wyłącznie w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt 1 i 4 decyzji organu I instancji. Odnosząc się do rozstrzygnięć zawartych w pkt 2 i 3 Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w tym zakresie. Sąd I instancji badając prawidłowość zastosowania w tej sprawie decyzji kasacyjnej skoncentrował się na wspomnianej wyżej kwestii dopuszczalności wydania przez organ I instancji jednej decyzji w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości. Aprobując stanowisko Kolegium w tym względzie, WSA przyjął, że to uchybienie organu I stanowiło podstawę do zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd I instancji całkowicie przy tym pominął, że organ odwoławczy, pomimo iż zastosował sankcję kasacyjną co do całości decyzji organu I instancji, jednocześnie dokonał merytorycznej oceny rozstrzygnięć zawartych w jej pkt 2 i 3. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przesądziło właściwie o niemożności uwzględnienia wniosku P. w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha (pkt 2) i nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha (pkt 3). Skoro organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej odniósł się do powyższych kwestii, a skarżący zmierzał do podważenia wyrażonego przez organ II instancji stanowiska, powinny być one także przedmiotem rozważań Sądu Wojewódzkiego. Sąd I instancji winien wyjaśnić, czy ww. stwierdzenia zawarte przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji były zasadne w świetle art. 138 § 2 K.p.a. Okoliczności tych nie dostrzegł Sąd I instancji i nie odniósł się w nich w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, mimo że sygnalizowane były w sprzeciwie pod postacią zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie zaś z art. 64e P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Z art. 151a § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona sprzeciwem decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 138 § 2a K.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 138 § 2b K.p.a., przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 K.p.a. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4.
W orzecznictwie podkreśla się, że "przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu" (zob. wyrok NSA z 19 września 2017 r. sygn. akt I OSK 517/17, LEX nr 2424889). Zatem zgodnie z art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w myśl art. 136 § 2 K.p.a. jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że decyzja kasacyjna może zostać wydana "w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy (a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136)" (zob. A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 138). Analiza art. 138 § 2 w związku z art. 136 K.p.a. prowadzi zatem do wniosku, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej występuje w sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z 3 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 3928/17, LEX nr 3038246). Toteż jeżeli zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę, co do jej istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa de facto byłaby rozstrzygana w jednej instancji, co pozbawiałoby stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy i mogłoby być zwalczane wyłącznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2456/16, LEX nr 2299924).
Zaskarżona decyzja była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie który wyrokiem z 22 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 146/24 oddalił rozpatrywany sprzeciw. Wyrok został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1822/24, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z dorobku orzeczniczego wynika, że związanie dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią prawa w rozumieniu art. 190 P.p.s.a., odnosi się zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania (zob. wyrok NSA z 20 października 2020 r., sygn. akt II FSK 3130/19, LEX nr 3098285). W tym kontekście, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd I instancji "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Przy czym granice te są wyznaczane przez stanowisko sądu kasacyjnego wyrażone w zakresie wykładni i stosowania prawa oraz – wbrew literalnemu odczytaniu art. 190 P.p.s.a. – w stosunku do oceny ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1373/19, LEX nr 2777924). Innymi słowy, aktualnie rolą Sądu orzekającego w niniejszej sprawie było podporządkowanie się orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego – sąd wojewódzki nie może formułować nowych ocen prawnych skoro wcześniej został w tym zakresie wyrażony pogląd prawny sądu drugiej instancji i nie ma podstaw, by od niego odstąpić (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r., II OSK 412/22, LEX nr 3392662).
Wykładnia prawa w piśmiennictwie prawniczym określana jest jako zespół czynności zmierzających do ustalenia treści normy prawnej zawartej w przepisie prawnym, ciąg czynności odkodowujących znaczenie wyrażeń wchodzących w skład przepisu prawnego (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012). Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 P.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (tak np. NSA w wyroku z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczy czterech odrębnych nieruchomości położonych w obrębie [...] Miasta N., w odniesieniu, do których P. w W. domagał się stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania. Niewątpliwie sytuacja tak prawna, jak i faktyczna dotycząca poszczególnych czterech nieruchomości jest różna. Różni są właściciele spornych nieruchomości. Nie ulega również wątpliwości, że organ I instancji uznał za strony postępowania właścicieli wszystkich czterech nieruchomości, zatem stwierdził, że mają interes prawny w niniejszej sprawie. Prezydent Miasta N. w decyzji z dnia 26 sierpnia 2022r., w czterech odrębnych punktach rozstrzygnął o zasadności żądania P. w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyraźnie wyodrębnił te rozstrzygnięcia, odnosząc się do każdego z nich osobna. W ocenie Sądu błędem organu II instancji było uznanie, że organ I instancji nie mógł wydać takiej decyzji i tym samym, że naruszył art. 62 K.p.a. Wskazać należy, że decyzja organu I instancji jest tzw. decyzją podzielną, gdyż dotyczy różnych nieruchomości objętych tym samym wnioskiem dotyczącym nieodpłatnego nabycia przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania - nieruchomości zajmowanej przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w N.. W takiej sytuacji, gdy SKO w Nowym Sączu stwierdził, że decyzja organu I instancji w części dotyczącej którejś z nieruchomości była błędna, było uprawnione do wydania decyzji różnicującej sytuację prawną tej nieruchomości gruntowej. Wspomniana cecha "podzielności" jest konsekwencją stanowiska, w myśl którego w sensie materialnym regulacje dotyczące przedmiotu sprawy oraz związane z nimi stany faktyczne mogą dopuszczać wyodrębnienie więcej niż jednej sprawy administracyjnej w danym przedmiocie. Aby decyzja była decyzją podzielną, czyli mogła być skarżona w części, musi zawierać odrębne rozstrzygnięcia odnoszące się do różnych przedmiotów, tj. różnych spraw w znaczeniu materialnoprawnym opartych na odrębnych podstawach prawnych. Dopiero tego rodzaju decyzja byłaby decyzją podzielną, dwuprzedmiotową, w której organ orzekałby w dwóch rodzajach spraw w sensie materialnoprawnym, rozstrzygając o tych sprawach w jednej decyzji w znaczeniu formalnoprawnym. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, według którego decyzja w sprawie zwrotu nieruchomości jest decyzją podzielną (na przykład: wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 739/17, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r , sygn. akt I OSK 1143/14). Przepisy procesowe ani materialne nie posługują się pojęciem decyzji podzielnej. W niniejszej sprawie właśnie z wydaniem takiej decyzji mamy do czynienia. Przypomnieć bowiem należy, że organ I instancji orzekł w pkt 1 o nabyciu z mocy prawa przez P. w W. - Okręg [...] w K., z dniem 20 stycznia 2016 r., nieodpłatnie i na czas nieoznaczony, prawa użytkowania nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N.; w pkt 2 odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania (...) nieruchomości gruntowej stanowiącej dziatki gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 1,1158 ha, [...] o pow. 1,0633 ha; w pkt 3 odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 0,0215 ha, w obrębie [...] Miasta N. oraz w pkt 4 odmówił stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości gruntowej stanowiącej działki gruntu o numerach ewidencyjnym [...] o pow. 0,6174 ha, [...] o pow. 0,1245 ha, obydwie w obrębie [...] Miasta N.. Co więcej uzasadnienie decyzji jest skonstruowane w ten sposób, że poszczególne jego części odnoszą się po kolei do każdej z nieruchomości.
Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie miało możliwość odnieść się do każdej z nieruchomości indywidualnie, a potem skonstruować tak sentencję decyzji, aby było jasnym, co do której nieruchomości uznano za prawidłowe stanowisko organu I instancji. Tym bardziej, że organ odwoławczy odnosząc się do rozstrzygnięć zawartych w pkt 2 i 3 decyzji podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w tym zakresie. Faktycznie materiał dowodowy wskazuje, iż teren obejmujący działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] w całości jest zagospodarowany działkami przydzielonymi działkowcom w ramach istniejącego ogrodu ROD [...]. Nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość ta nie spełnia jednak warunku określonego w art. 75 ust. 1 ustawy o r.o.d., gdyż nieruchomość obejmująca działki nr ewid. [...] i nr ewid. [...] nie stanowi wyłącznej własności Gminy N. lecz stanowi przedmiot współwłasności Gminy N. i osób fizycznych. Jedną z koniecznych przesłanek do nabycia prawa użytkowania jest, aby rodzinny ogród działkowy zlokalizowany był na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych. Wprawdzie w myśl art. 253 § 2 k.c. wykonywanie prawa użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części, a co oznacza, że część nieruchomości, na której użytkowanie będzie wykonywane, winna być oznaczona, czyli dostatecznie zindywidualizowana. W przypadku nieruchomości gruntowej należy określić nie tylko jej obszar, ale także położenie fragmentu objętego treścią uprawnień użytkownika. W niniejszej sprawie (z uwagi na brak możliwości fizycznego wyodrębnienia udziału przysługującego Gminie), użytkowanie ustanowione na udziale, obciążałoby całą nieruchomość, a więc również tę część która stanowi współwłasność osób fizycznych, a to nie byłoby zgodne z treścią art. 75 ust. 1 u. r.o.d., który dopuszcza ustanowienie użytkowania tylko na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Z kolei odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 decyzji organu I instancji wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że działka ewid. nr [...] w obrębie [...] Miasta N. stanowi pas drogowy drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...], w związku z powyższym nie jest możliwe stwierdzenie nabycia przez P. w W. - Okręg [...] w K. prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pas drogowy drogi wojewódzkiej. Organ wykazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z uchwałą nr XXXVII/363/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Nowego Sącza "Nowy Sącz - 34" znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 2.KDL (34) - droga publiczna klasy lokalnej. Decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 16 listopada 2021 r. ustalono, iż przedmiotowa działka została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, tarnowskim i zielonogórskim. Działka zajęta pod drogę wojewódzką stanowi własność samorządu województwa zgodnie z art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nabycie prawa użytkowania nieruchomości, czy to na podstawie art. 75 ust. 6, czy to na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Gminy lub Skarbu Państwa.
Odnosząc się do punktu 1 decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza dotyczącej nieruchomości składającej się z działek gruntu o numerach ewidencyjnych [...] o pow. 2,2832 ha, [...] o pow. 0,0518 ha, [...] o pow. 0,0006 ha, [...] o pow. 1,2161 ha, [...] o pow. 0,0487 ha, [...] o pow. 0,5318 ha wszystkie w obrębie [...] Miasta N.- stwierdzić należy, że skoro organ odwoławczy uznał, że nie ustalono podstawowej i zasadniczej okoliczności, czy skarżąca nie nabyła prawa użytkowania ww. działek już na podstawie art. 76 ust. 2 z dnia z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, to na podstawie zebranego i zalegającego w aktach sprawy materiału dowodowego był w stanie sanować tą wadliwość decyzji organu I instancji i wywieść własne wnioski z zebranego materiału dowodowego.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 zaskarżonej decyzji, Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji jest przedwczesne, gdyż nie wyjaśniono, wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Negatywna decyzja organu zasadniczo została oparta na ustaleniach poczynionych w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na gruncie w dniu 28 kwietnia 2022r., nie ustalono natomiast, czy na dzień wejścia w życie ustawy oraz w kolejnych 24 miesiącach teren złożony z działek ew. nr [...] i [...] był zajęty pod rodzinny ogród działkowy. W tym zakresie wskazać należy, że organ odwoławczy dysponował możliwością, o której wprost mowa w art. 136 K.p.a., a mianowicie przeprowadzenia tzw. uzupełniającego postępowania dowodowego celem wykazania spornych okoliczności. Dopiero gdyby doszedł do wniosku, że zakres ustaleń przekracza granice art. 136 K.p.a. byłby uprawiony do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że "przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu" (wyrok NSA z 19 września 2017 r. sygn. akt I OSK 517/17, LEX nr 2424889). Zatem zgodnie z art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w myśl art. 136 § 2 K.p.a. jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję. Analiza art. 138 § 2 w związku z art. 136 K.p.a. prowadzi zatem do wniosku, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej występuje w sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z 3 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 3928/17, LEX nr 3038246). Pamiętać przy tym należy, że organ odwoławczy ma nie tylko prawo ale i obowiązek formułowania własnych ocen prawnych stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też fakt, że organ I instancji nie ocenił stanu faktycznego przez pryzmat wszystkich adekwatnych i możliwych do zastosowania norm prawnych nie uzasadnia wydania decyzji w warunkach art. 138 § 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium może również zgromadzić nowe dowody, gdyby te już zgromadzone w sprawie okazały się niewystarczające. Sąd zauważa przy tym, że w zaleceniach dla organu I instancji, SKO nie sformułowało żadnych wytycznych dotyczących poszukiwania nowych dowodów.
Sąd podkreśla przy tym, że przy wydaniu niniejszego wyroku uwzględnił przede wszystkim uchybienia natury procesowej (będące pośrednią konsekwencją błędnej wykładni przepisów prawa materialnego) po stronie organu odwoławczego. Dopiero wyeliminowanie tych wad może poprzedzać rozstrzygnięcie co do meritum sprawy.
Z podanych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) orzeczono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.