II OSK 2087/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonanianadzór budowlanygrzywnapostępowanie egzekucyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiszkodatrudne do odwrócenia skutkiochrona tymczasowa

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny, uznając brak uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Spółka A. Sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, kwestionując jego zasadność. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania, wskazując na brak dowodów dotyczących sytuacji majątkowej spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, podkreślając, że strona nie wykazała przesłanek z art. 61 P.p.s.a. i że samo wykonanie wadliwego postanowienia nie jest wystarczającym uzasadnieniem dla wstrzymania.

Sprawa dotyczy wniosku spółki A. Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2024 r., którym utrzymano w mocy postanowienie o nałożeniu na spółkę grzywny w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wcześniej wstrzymania wykonania tego postanowienia, wskazując na brak przedstawienia przez stronę dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczących jej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło uprawdopodobnienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2025 r. WSA oddalił skargę spółki. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, spółka ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek, przypomniał, że zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że instytucja ochrony tymczasowej ma charakter wyjątkowy i wymaga od strony wykazania tych przesłanek. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego wstrzymania. Sąd zaznaczył, że na tym etapie bada jedynie przesłanki wstrzymania, a nie zasadność skargi kasacyjnej. Ponadto, wskazano, że wykonanie obowiązku skutkuje umorzeniem grzywny, a jej zwrot jest możliwy w określonych przypadkach. W konsekwencji, NSA oddalił wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został uwzględniony.

Uzasadnienie

Strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na uprawdopodobnienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a instytucja ochrony tymczasowej ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania tych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_wniosek

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

u.p.e.a. art. 126

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Strona skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 P.p.s.a. (niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków).

Godne uwagi sformułowania

Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenie skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Instytucja ochrony tymczasowej ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w stosunku do strony, wnoszącej o wstrzymanie jego wykonania. Sąd - na tym etapie rozpoznawania sprawy - nie bada zasadności samej skargi kasacyjnej lecz wyłącznie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który jest zamknięty.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, w szczególności konieczność wykazania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kiedy sąd wstrzyma wykonanie grzywny? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2087/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 418/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2025-04-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 par. 3, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Sp. z o.o. w B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 418/24 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2024 r. nr w WINB-WOP.7723.3.2024.MB2 przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 marca 2024 r., nr WINB-WOP.7723.3.2024.MB2, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2023 r., nr PINB.55.15.2023.MM, którym wszczęto postępowanie egzekucyjne w sprawie niewykonania przez A. sp. z o.o. w B. obowiązków określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bydgoszczy z dnia 18 lutego 2020 r. oraz nałożono na A. sp. z o.o. w B. grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 29 grudnia 2023 r., nr PINB.55.12.2023.MM.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2024 r., nr WINB-WOP.7723.3.2024.MB2, w przedmiocie nałożenia grzywny. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczących jej sytuacji majątkowej, wobec czego uznano, iż nie uprawdopodobniono w dostateczny sposób, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków u skarżącej.
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. sp. z o.o. w B. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2024 r., nr WINB-WOP.7723.3.2024.MB2, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2024 r., nr WINB-WOP.7723.3.2024.MB2.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Stosownie do powyższej regulacji należy wskazać, że instytucja ochrony tymczasowej ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w stosunku do strony, wnoszącej o wstrzymanie jego wykonania. Zatem podmiot wnioskujący obowiązany jest wykazać, że w konkretnej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r. sygn. akt II GZ 284/23).
W związku z tym, że postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 418/24, odmówiono skarżącej wstrzymania zaskarżonego postanowienia, konieczne jest przywołanie art. 61 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie (por. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OZ 1709/25).
Rozpoznając kolejny wniosek Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji jedynie w oparciu o nowe okoliczności, które przekraczają normalne skutki wynikające z zaskarżonego aktu, w tym przypadku postanowienia. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie uzasadniła w kolejnym wniosku w jakikolwiek sposób swojego stanowiska. Wyjaśnić zatem należy, że wykonanie, jak twierdzi strona skarżąca, wadliwego w jej ocenie postanowienia o nałożeniu grzywny, nie może mieć znaczenia dla kwestii udzielenia ochrony tymczasowej stosownie do treści art. 61 P.p.s.a. Należy mieć bowiem na uwadze, że Sąd - na tym etapie rozpoznawania sprawy - nie bada zasadności samej skargi kasacyjnej lecz wyłącznie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który jest zamknięty.
Niezależnie od niewykazania przez skarżącą przesłanek zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia, skonstatować można, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast według art. 126 tej ustawy, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia.
W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI