II SA/KR 746/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneprawo własnościuchwałateren leśnyteren do zalesieństudium uwarunkowańRada Miasta ZakopaneWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Zakopane w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając zgodność planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca H. C. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Zakopane dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Antałówka-Koziniec", zarzucając niezgodność planu ze studium uwarunkowań i ingerencję w prawo własności. Sąd uznał, że plan jest zgodny ze studium, które wyklucza nową zabudowę na działce skarżącej, dopuszczając jedynie tereny leśne i do zalesień. Sąd podkreślił również, że skarżąca nie wykazała istotnego naruszenia swojego interesu prawnego i nie była aktywna w procedurze planistycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H. C. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Antałówka-Koziniec". Skarżąca zarzuciła, że jej nieruchomość została zakwalifikowana jako tereny lasów (1.ZL) i tereny do zalesień (2.ZL), co wyklucza zabudowę i jest sprzeczne ze studium uwarunkowań, które przewidywało tereny otwarte do turystyki i rekreacji. Sąd uznał, że plan jest zgodny ze studium, które w strefie TOs (gdzie znajduje się działka) wyklucza nową zabudowę, dopuszczając jedynie tereny leśne, do zalesień, z możliwością lokalizacji obiektów związanych z gospodarką leśną i urządzeń turystycznych. Sąd podkreślił, że ustalenia planu miejscowego nie naruszają prawa własności w sposób dowolny, a skarżąca nie wykazała istotnego naruszenia swojego interesu prawnego, zwłaszcza że nie była aktywna w procedurze planistycznej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszenia zasad sporządzania planu ani procedury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał plan za zgodny ze studium.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustalenia planu miejscowego dotyczące terenów leśnych i do zalesień są zgodne z kierunkami zagospodarowania określonymi w studium dla strefy TOs, które wyklucza nową zabudowę i priorytetowo traktuje ochronę krajobrazu oraz turystykę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu zgodności ze studium.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, może ją zaskarżyć do sądu administracyjnego (po zmianie z 2017 r. nie wymaga wezwania do usunięcia naruszenia, ale dla aktów sprzed 2017 r. nadal obowiązuje wymóg poprzedzenia skargi wezwaniem).

u.p.z.p. art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje jego nieważność.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 15

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego, stwierdza jego nieważność lub naruszenie prawa.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności obejmuje możność korzystania i rozporządzania rzeczą, ale w granicach określonych ustawami.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności podlega ograniczeniom i może być ograniczone tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Brak istotnego naruszenia prawa własności skarżącej. Brak aktywności skarżącej w procedurze planistycznej. Utrzymanie stabilności stosunków prawnych w kontekście upływu czasu od uchwalenia planu.

Odrzucone argumenty

Niezgodność planu ze studium. Nadużycie władztwa planistycznego przez organ. Zbyt daleko idąca ingerencja w prawo własności.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych plan miejscowy ma jedynie doprecyzować te zasady i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji studium jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzeniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego granice władztwa planistycznego gminy są wyznaczane trzema determinantami: normą kompetencyjną, normami zadaniowymi oraz publicznymi prawami podmiotowymi jednostek o przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić wówczas, gdy rozwiązania planistyczne okażą się dowolne i będą pozbawione uzasadnienia merytorycznego im więcej czasu upłynęło od dnia uchwalania danego planu miejscowego, tym surowsze wymagania należy stawiać dla stwierdzenia, że w danym przypadku doszło do istotnego naruszenia prawa

Skład orzekający

Joanna Człowiekowska

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Bator

członek

Jacek Bursa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań, zasady władztwa planistycznego gminy, ochrona prawa własności w kontekście planowania przestrzennego, znaczenie aktywności strony w procedurze planistycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego w Zakopanem i konkretnych zapisów studium oraz planu. Orzeczenie podkreśla znaczenie stabilności prawnej i upływu czasu od uchwalenia planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności planów miejscowych ze studium i wpływu na prawo własności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Plan zagospodarowania przestrzennego a prawo własności: Sąd wyjaśnia granice ingerencji gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 746/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 15
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi H. C. na uchwałę nr XVI/184/2007 Rady Miasta Zakopane z dnia 25 października 2007 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Antałówka-Koziniec" oddala skargę.
Uzasadnienie
H. C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchwałę nr XVI/184/2007 Rady Miasta Zakopane z dnia 25 października 2007 r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ANTAŁÓWKA-KOZINIEC", która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 14 stycznia 2008 r., Nr 24, poz. 122, w zakresie działki nr [...] obr. [...] (objętej księgą wieczystą [...]) położonej w Z. częściowo w terenach lasów oznaczonych symbolem 1.ZL a częściowo w terenach do zalesień oznaczonych symbolem 2.ZL, wnosząc o uchylenie względnie stwierdzenie nieważności uchwały.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w uchwale z dnia 25 października 2007 r. w sprawie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ANTAŁÓWKA-KOZINIEC należąca do wnioskodawczym nieruchomość, objęta księgą wieczystą [...], a składającą się z działki nr [...] obr. [...], została zakwalifikowana jako: 1. ZL czyli tereny lasów, 2. ZL czyli tereny do zalesień. Tereny te w całości zostały wyłączone spod zabudowy i realizacji obiektów budowlanych. Zgodnie z § 6 ust. 3 zaskarżanej uchwały jako przeznaczenie dopuszczalne możliwa jest w zakresie 1.ZL jedynie lokalizacja obiektów związanych z gospodarką leśną oraz urządzeń turystycznych, a w zakresie 2.ZL lokalizacja obiektów służących gospodarce leśnej oraz obiektów budowlanych infrastruktury technicznej. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Zakopane przyjętego uchwałą Nr XV/140/99 Rady Miasta Zakopane z dnia 15 grudnia 1999 r. przedmiotowa działka została zakwalifikowana jako TOs czyli strefa terenów otwartych o średnim reżimie ochrony, do wykorzystania na cele turystyki i rekreacji, obejmującej tereny o szczególnych predyspozycjach - tereny najkorzystniejsze do rozwoju rekreacji i sportów zimowych. Zdaniem skarżącej miejscowy plan w zaskarżonym zakresie nie odpowiada postanowieniom studium i w sposób zbyt daleko idący ingeruje w sferę własności wnioskodawczyni.
Skarżąca podała, że naruszenie uprawnień właścicieli w procesie planistycznym musi być szczegółowo uzasadnione i podlega szczegółowej kontroli, szczególnie, gdy jak w niniejszym przypadku, ograniczenie to wyłącza możliwość zabudowy terenu, a nadto znacząco odbiega od sposobu zagospodarowania terenów położonych w sąsiedztwie, które w bezpośrednim sąsiedztwie zostały uznane za tereny zabudowy. W procesie przygotowywania planu zagospodarowania przestrzennego organ planistyczny musi rozważyć wszystkie dostępne i alternatywne warianty, aby zachowana została zasada proporcjonalności w ingerencji w prawo własności poprzez zastosowanie środków najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa ulegają ograniczeniom. Tym bardziej, że plan wprowadził ograniczenia nawet właśnie w stosunku do Studium i jest jaskrawo z nim niezgodny. Zapisy studium determinują treść planu miejscowego, studium zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego. Gmina w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego, może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie danego obszaru ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium (vide wyrok NSA z dnia 24 listopada 2020 roku, II OSK 1715/18). Sama ingerencja w prawo własności danej nieruchomości o ile w planowaniu zagospodarowania siłą rzeczy jest oczywista, jednakże taka ingerencja nie jest dowolna i może odbywać się jedynie w granicach wyznaczonych przez prawo czyli właśnie przez studium. Zatem kluczowym i absolutnie wymaganym jest zgodność planu miejscowego ze studium, której w przedmiotowym zakresie dotyczących wskazanych nieruchomości nie ma i to w stopniu istotnym.
Skarżąca podała, że przeznaczenie należącej do niej nieruchomości w uchwale jest nie tylko sprzeczne z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, ale także pozostaje w bliskim sąsiedztwie działek z dopuszczoną możliwością zabudowy i faktycznie wykonaną zabudową turystyczną co w konsekwencji potwierdza, że w jej ocenie niewątpliwe ze strony organu doszło do nadużycia władztwa planistycznego wręcz właśnie na etapie sporządzania studium. W efekcie uznać należy, iż doszło do przekroczenia władztwa planistycznego, ze szkodą dla prawa własności Wnioskodawczyni
Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na datę uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Miasta Zakopane nr XVI/ł 84/2007 z dnia 25 października 2007 roku (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 14 stycznia 2008 r. nr 24 poz.122) zmienionego uchwałą nr XXVII/364/2012 RMZ z dnia 25 czerwca 2012 r. oraz uchwałą nr X/142/2015 RMZ z dnia 25 czerwca 2015 r., wezwała Radę Miasta Zakopane do usunięcia naruszenia prawa pismem nadanym w dniu 24 marca 2025 r., z potwierdzeniem odbioru w dniu 27 marca 2025 r.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Zakopane wniosła o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że zgodnie z częścią graficzną i treścią obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Zakopane przyjętego uchwałą Nr XV/140/99 Rady Miasta Zakopane z dnia 15 grudnia 1999 r., działka ewid. nr [...] obr. [...] położona jest w strefie terenów otwartych o średnim reżimie ochrony, do wykorzystania na cele turystyki i rekreacji tereny o szczególnych predyspozycjach: tereny najkorzystniejsze do rozwoju rekreacji i sportów zimowych (pola narciarskie) oznaczonej symbolem TOs. Ponadto działka leży w zasięgu obszarów "podstawowej ochrony wartości kulturowych" ("B") oraz w granicach terenu górniczego. Dalej przywołano najistotniejsze, zdaniem organu, ustalenia studium dotyczące działki skarżącej.
Organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ANTAŁÓWKA-KOZINIEC działka ewid. nr [...] obr. [...] położona jest częściowo: w terenach lasów oznaczonych symbolem 1.ZL, w terenach do zalesień oznaczonych symbolem 2.ZL. Ponadto działka leży w obszarze górniczym "Zakopane".
Organ podał, że zgodnie z przywołanymi w piśmie zapisami studium uwarunkowani i kierunków zagospodarowania przestrzennego (§ 17 ust. 2 pkt 2, 6, 7), w kierunkach zagospodarowania przestrzennego obszarów strefy TOs - terenów otwartych o średnim reżimie ochrony, ustala się wykluczenie sytuowania nowej zabudowy, w tym również związanej z działalnością rolniczą, utrzymanie zieleni niskiej jako podstawowego zagospodarowania terenów tej strefy, dopuszczenie wykorzystania terenów do celów gospodarki hodowlanej jako użytków zielonych (pastwiska, łąki). Podstawową zasadą w studium dotyczącą strefy TOs, jest wykluczenie sytuowania nowej zabudowy. Od tej zasady studium przewidziało wyjątki, dotyczą one ściśle określonych obiektów kubaturowych związanych z obsługą urządzeń, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 4 lit. a-c, cytowanym w niniejszej odpowiedzi, w części II Oznaczenia terenów w studium. W studium realizacja obiektów kubaturowych związanych z obsługą tych urządzeń nie została dopuszczona na całym obszarze strefy TOs, tylko na jej części przy równoczesnym spełnieniu szeregu warunków. Zgodnie z informacją z operatu ewidencyjnego w zakresie oznaczenia powierzchni i użytków gruntów, działka wskazana w skardze, nr ewid. [...] obr. [...] posiada powierzchnię 2190 m2, z czego 1648 m2 to grunty leśne oznaczone symbolem - LsIV, a 542 m2 to grunty rolne - pastwiska trwałe oznaczone symbolem PsV. Działka od strony zachodniej ma długość około 84m a od strony wschodniej około 89m oraz szerokość około 25m. Od strony południowej ww. działki znajdują się grunty leśne oznaczone symbolem LsIV, o długości około 56 m od strony zachodniej i 53 m od strony wschodniej oraz o szerokości odpowiadającej szerokości działki tj. około 25 m. Od strony północnej ww. działki znajdują się grunty leśne oznaczone symbolem LsIV, o długości około 12 m od strony zachodniej i 9 m od strony wschodniej. Szerokość działki to około 25 m. Tereny od północnej strony przedmiotowej działki stanowią fragment większego obszaru leśnego, znajdującego się na działkach sąsiednich. Grunty leśne położone na północnej stronie działki ewid. nr [...] obr. [...], oddzielone są od gruntów leśnych położonych na południowej stronie tej działki wąskim pasem gruntów rolnych - łąki i pastwiska oznaczonych symbolem PsV, o długości około 16 m od strony zachodniej i 26 m od strony wschodniej oraz o szerokości odpowiadającej szerokości działki, tj. około 25 m.
Organ wyjaśnił, że wyznaczenie w zaskarżonym planie na działce ewid. nr [...] obr. [...] terenów lasów oznaczonych symbolem 1.ZL i terenów do zalesień oznaczonych symbolem 2.ZL, wynika z zapisów § 17 ust. 2 pkt 6 studium dla strefy TOs, zgodnie z którym ustala się utrzymanie zieleni niskiej jako podstawowego zagospodarowania terenów tej strefy, przy zachowaniu istniejących zadrzewień i zakrzewień i uzupełnieniu ich, zwłaszcza na obrzeżach polan, w sąsiedztwie istniejącej zabudowy i w miejscach, w których mogą wzbogacić walory krajobrazowe terenu. W § 17 ust. 2 pkt 4 lit. c studium dopuszcza się sztuczne śnieżenie stoków, z zastrzeżeniem nieuciążliwości tych urządzeń w stosunku do obszarów mieszkaniowych. Działka ewid. nr [...] obr. [...] przylega od strony wschodniej bezpośrednio do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Urządzenia naśnieżające generują hałas i często pracują nocą, kiedy panują najbardziej optymalne warunki do wytwarzania sztucznego śniegu, ze względu na występujące najniższe temperatury powietrza. Również urządzenia napędu wyciągów generują hałas. Mając na uwadze powyższe, na przedmiotowej działce uwzględniono istniejące zagospodarowanie terenu i w zaskarżonym planie wyznaczono na niej tereny lasów oznaczonych symbolem 1.ZL oraz w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 6 studium, w wąskim pasie rozdzielającym dwa tereny leśne, uzupełniono je o tereny do zalesień oznaczone symbolem 2.ZL.
W § 6 pkt 7 lit a, c i d studium w podstawowych kierunkach rozwoju Zakopanego, ustala się w odniesieniu do terenów otwartych, że pierwszeństwo ma działalność związana z ochroną środowiska przyrodniczego i krajobrazu, wyklucza się rozwijanie funkcji osadniczych, a rozwój urządzeń związanych z turystyką, wypoczynkiem i sportem, a także niezbędnych urządzeń z zakresu gospodarki rolniczej i leśnej oraz komunikacji i infrastruktury technicznej, warunkuje się spełnieniem wymagań w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego i krajobrazu, zróżnicowanych w zależności od położenia i cech poszczególnych fragmentów terenu.
W § 9 pkt 3 lit. a i g studium w podstawowych kierunki ochrony krajobrazu, ustala się m.in. (...) utrzymanie pozostałych jeszcze polan podtatrzańskich oraz wzbogacanie ich walorów w drodze wprowadzania obrzeżnych zadrzewień i zakrzewień, wprowadzanie dolesień i zadrzewień na tereny nadmiernie wylesione oraz w miejscach, w których mogą wzbogacić walory widokowe terenu. Przytoczone zapisy § 6 i 9 studium, również stanowiły podstawę do wyznaczenia w zaskarżonym planie terenów oznaczonych symbolem 1 .ZL oraz 2.ZL. Zdaniem organu parametry działki stanowiącej własność skarżącej wykluczają jej wykorzystanie pod realizację wyciągów i tras zjazdowych. Działka ewid. [...] obr. [...] posiada spadek terenu w kierunku południowym a od strony północnej, w odległości około 15-19 m znajduje się linia grzbietowa Antałówki, za którą jest wypłaszczenie terenu, a następnie stok zaczyna opadać w kierunku północnym. Od strony południowej działki ewid. [...] obr. [...], w odległości około 50-52 m, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego PARDAŁOWKA-ANTAŁOWKA, znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczone symbolami 8.MN. Zatem nawet z uwzględnieniem terenów sąsiednich, działka Skarżącej posiada zbyt małą długość, wykluczającą jej wykorzystanie pod realizację wyciągów i tras zjazdowych. Ponadto skarżąca nie przedstawiła dowodów, na zainteresowanie właścicieli nieruchomości sąsiednich taką inwestycją.
Organ wyjaśnił również, że tereny, które w bezpośrednim sąsiedztwie działki ewid. [...] obr. [...] uznane zostały za tereny zabudowy, nie są objęte ustaleniami zaskarżonego miejscowego planu "ANTAŁOWKA-KOZINIEC", ale znajdują się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego PARDAŁOWKA-ANTAŁOWKA. Są to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczone symbolami 8.MN i zgodnie ze studium położone są w strefie peryferyjnej oznaczonej symbolem OP2, pełniącej funkcję mieszkaniową, z udziałem towarzyszącej funkcji usługowej i obsługi turystyki. Natomiast działka ewid. nr [...] obr. [...] w studium położona jest w strefie TOs, w której podstawową zasadą jest wykluczenie sytuowania nowej zabudowy. Zatem dopuszczenie takiej zabudowy jak na wskazanych powyżej terenach, stanowiłoby naruszenie ustaleń studium.
Organ wskazał też, że ponieważ skarżąca nie sprecyzowała jednoznacznie jakich konkretnie włączeń z zabudowy terenu dotyczy jej skarga, organ z ostrożności procesowej odniósł się również do braku dopuszczenia na jej działce, wskazanych w § 17 ust. 2 pkt 4 lit a-c studium dla strefy TOs, ściśle określonych obiektów kubaturowych związanych z obsługą wskazanych tam urządzeń.
Wskazano też, że podniesione w skardze żądanie uchylenia całego planu przekracza interes prawny skarżącej. Wprowadzone w § 6 pkt 3 i 4 planu "ANTAŁOWKA-KOZINIEC" ustalenia dla terenów lasów oznaczonych symbolem 1.ZL oraz terenów do zalesień oznaczonych symbolem 2.ZL, nie dotyczą tylko działki skarżącej, ale wszystkich działek znajdujących się w powyższych terenach. Ponadto tereny oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami 1.ZL i 2.ZL położone są w studium głównie w strefie terenów otwartych o wysokim reżimie ochrony i ograniczonym zakresie wykorzystania dla turystyki i rekreacji oznaczonej symbolem TOw, obejmującej - tereny lasów i zadrzewień, tereny proponowanych dolesień, tereny otwarte nieleśne wymagające ochrony (tereny źródliskowe, podmokłe, zagrożone erozją i osuwiskami itp.), a więc posiadające zupełnie odmienne ustalenia niż działka skarżącej znajdująca się w strefie TOs.
W kwestii prawa własności organ podniósł, że skarżąca może rozporządzać tą nieruchomością i korzystać z niej w sposób wynikający m.in. z ustaleń planu dla terenów oznaczonych w planie symbolami 1.ZL i 2.ZL. Zaskarżony plan nie wprowadza dla tego obszaru nowych funkcji, które odbiegałyby zdecydowanie od faktycznego sposobu dotychczasowego użytkowania działki ewid. [...] obr. [...] oraz takich zakazów, które ingerowałyby w znaczny sposób w istniejące zagospodarowanie terenu. Podkreślono również, że właścicielka działki na etapie procedury planistycznej nie wyrażała swojego stanowiska co do braku akceptacji proponowanych rozwiązań. Tym samym Rada Miasta Zakopane mogła zasadnie oczekiwać, że zaproponowane ustalenia dla terenów oznaczonych w planie symbolami 1.ZL i 2.ZL będą również akceptowalne przez nią. Trudno bowiem wymagać od organów planistycznych, że w prawidłowo prowadzonym postępowaniu planistycznym abstrakcyjnie będą oceniać i ustalać, czy właściciel danej działki akceptuje proponowane rozwiązania.
Podniesiono również, że niniejsza skarga jest skargą kolejnego podmiotu na ten plan miejscowy. Podkreślono, m.in., że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1730/08 oddalona została skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II SA/Kr 157/08 oddalającego skargę ww. uchwałę. Sądy obu instancji zbadały wówczas merytorycznie sprawę i oceniły, że organ planistyczny nie dopuścił się naruszenia procedury planistycznej oraz że między zaskarżonym planem a studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Zakopane zachodzi zgodność, a określenie sposobu przeznaczenia terenów w ustaleniach planu i w studium wynikało jedynie z różnicy stopnia szczegółowości obu tych aktów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: u.s.g.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Przywołać należy również art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: u.p.z.p.), zgodnie z którym istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać zatem z zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na uchwaleniu planu (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także – zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem. W konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Także potencjalne naruszenia procedury planistycznej mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy pozostają w związku z interesem prawnym skarżącego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17 oraz powołane tam orzecznictwo). W tym kontekście trzeba też dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały. Podstawą uwzględnienia skargi może być wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego.
W tym kontekście zauważyć trzeba również, że ww. uchwała w sprawie planu miejscowego "ANTAŁÓWKA-KOZINIEC", była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, tj.
- wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 kwietnia 2008 r., II SA/Kr 157/08, oddalającego skargę, z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2009 r., II OSK 1730/08, oddalającym skargę kasacyjną,
- wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 maja 2018 r., II SA/Kr 463/18, oddalającego skargę (postanowieniem NSA z 29 czerwca 2021 r. umorzył postępowanie),
- wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 stycznia 2023 r., II SA/Kr 722/22 oddalającego skargę (nieprawomocny),
- wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 lutego 2024 r., II SA/Kr 1410/23 oddalającego skargę (prawomocny).
Przechodząc do legitymacji skarżącej do zaskarżenia uchwały Rady Miasta Zakopane nr XVI/184/2007 z dnia 25 października 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ANTAŁÓWKA-KOZINIEC, Sąd zaznacza, że przyjął na podstawie treści skargi, pomimo przywołania w treści skargi również kolejnych uchwał zmieniających plan miejscowy, że przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie uchwała z 25 października 2007 r., w której ustalono przeznaczenie działki skarżącej nr [...] obr. [...] w Z. i do której odnosi się treść skargi.
Dalej, należy zauważyć, że art. 101 ust. 1 u.s.g. w dacie wydania zaskarżonej uchwały stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten wymagał zatem, by skarga na ww. akty poprzedzona była wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Przywołany art. 101 ust. 1 u.s.g. został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) i od dnia 1 czerwca 2017 r. otrzymał następujące brzmienie: "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Ustawodawca zniósł więc warunek wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, w postaci bezskuteczności wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Jednakże na mocy art. 16 i art. 17 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, zmiany te dotyczą wyłącznie aktów lub czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Wnosząc zatem skargę na akt prawa miejscowego wydany przed dniem 1 czerwca 2017 r., strona skarżąca zobowiązana jest do wyczerpania szczególnego trybu zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Zaskarżony w niniejszej sprawie akt został wydany przed 1 czerwca 2017 r., co powoduje, że skarga do sądu administracyjnego na tę uchwałę powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca H. C. dopełniła tego wymogu, wzywając organ do usunięcia naruszenia prawa.
Niewątpliwie ustalenia miejscowego planu dotyczą nieruchomości skarżącej i wprowadzają ograniczenia odnośnie do sposobu zagospodarowania terenu, co wskazuje na naruszenie jej interesu prawnego, uzasadniające merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Sąd.
Przechodząc do kwestii zasad uchwalenia planu miejscowego Sąd wskazuje, że jedną z podstawowych materialnoprawnych zasad tworzenia miejscowych planów jest zasada uwzględniania treści uchwalonego dla danej gminy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia uchwały) ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a ponadto plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu zgodności ze studium. Jak słusznie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 czerwca 2021 r., II SA/Kr 374/21, studium jest aktem o charakterze ogólnym, gdyż wyznacza podstawowy zarys, czy kierunki zagospodarowania gminy, natomiast uszczegółowienie zasad zagospodarowania terenów następuje w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie mogą również być ze sobą sprzeczne. Studium jest formą realizacji obowiązku prowadzenia polityki przestrzennej przez samorządowe władze lokalne i jest nie tylko aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, lecz zawiera ustalenia wiążące przy sporządzeniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2008, s. 78 i nast.). Słusznie wskazuje się również w orzecznictwie sądów administracyjnych, że "Jeżeli w studium określa się m.in. kierunki zmian w przeznaczaniu terenów (art. 10 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.), to gmina w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym, niż przeznaczenie przyjęte w studium, kwalifikowane jest jako naruszenie zasad sporządzania planu, tj. art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w studium. Stopień związania miejscowego planu ustaleniami studium jest uzależniony od szczegółowości zapisów tego ostatniego aktu i w związku z tym może być silniejszy lub słabszy" (tak wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., II OSK 2529/14, LEX nr 2106680). "(...) W ujęciu systemowym zgodność między treścią studium a treścią planu miejscowego winno się postrzegać jako kontynuację identyczności zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w studium i podlegających sprecyzowaniu w planie miejscowym. Plan miejscowy ma jedynie doprecyzować te zasady i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji. (...) Innymi słowy, konkretne obszary mogą mieć określone przeznaczenie w planie, jeśli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskazała taki rodzaj przeznaczenia dla tych obszarów. Zatem ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów przyjętych w studium" (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., II OSK 1251/17, LEX nr 2345607).
W ocenie Sądu istnieje zgodność między zaskarżonym planem miejscowym a Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Zakopane przyjętym uchwałą nr XV/140/99 z 15 grudnia 1999 r. (dalej: Studium) w zakresie działki skarżącej.
Działka skarżącej nr [...] znajduje się w Studium w strefie terenów otwartych o średnim reżimie ochrony, do wykorzystania na cele turystyki i rekreacji – tereny o szczególnych predyspozycjach: tereny najkorzystniejsze do rozwoju i sportów zimowych (pola narciarskie), oznaczonej symbolem TOs.
Zgodnie z § 17 ust. 2 Studium: "Ustala się następujące kierunki zagospodarowania przestrzennego obszarów strefy TOs:
1) utrzymanie istniejącej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej oraz usługowej; ochrona zabudowy o wartościach kulturowych, przy zachowaniu następujących zasad:
a) dopuszczenie remontów i modernizacji, uzupełnianie wyposażenia istniejącej zabudowy w zakresie infrastruktury technicznej, z wykorzystaniem systemów miejskich i z dopuszczeniem lokalnych rozwiązań w zakresie zaopatrzenia w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz ogrzewania (z warunkiem przechodzenia na nieuciążliwe dla środowiska media grzewcze),
b) osłanianie zabudowy, zwłaszcza dysharmonijnej w krajobrazie oraz położonej na obrzeżach polan, pasmami lub grupami zadrzewień i zakrzewńeń,
c) eliminowanie elementów agresywnych w krajobrazie, w drodze zmian kolorystyki obiektów, zwłaszcza dachów (zmiana koloru na ciemny) oraz przebudowywania obiektów,
d) odsłanianie wybranych obiektów, pozytywnie wyróżniających się w krajobrazie,
2) wkluczenie sytuowania nowej zabudowy, w tym równiej związanej z działalnością rolniczą.
3) ochrona historycznych ciągów Drogi Homolackiej oraz Drogi Pod Reglami; urządzenie ich jako tras turystycznych,
4) wykorzystanie terenów na cele turystyki i wypoczynku, z urządzaniem w pierwszej kolejności terenów o szczególnych predyspozycjach, oznaczonych na rysunku studium nr 1, w tym:
a) urządzanie pól narciarskich z niezbędnym, odpowiednim zagospodarowaniem terenu (powiązane wzajemnie pola i trasy narciarskie, wyciągi, zaplecze obsługi narciarzy, dojazdy, parkingi),
b) urządzanie narciarskich tras zjazdowych i biegowych, terenów saneczkarskich oraz terenów gier i zabaw na śniegu, terenów spacerowo wycieczkowych, terenów kąpieli słonecznych, urządzanie tras turystyki pieszej, narciarskiej, rowerowej i konnej, punktów widokowych i miejsc odpoczynku itp.,
c) dopuszczenie sztucznego śnieżenia stoków, z zastrzeżeniem nieuciążliwości tych urządzeń w stosunku do obszarów mieszkaniowych i braku wykluczeń w tym zakresie, określonych w odniesieniu do specjalnych stref polityki przestrzennej,
d) obiekty kubaturowe związane z obsługą urządzeń, o których mowa w pkt a-c, należy sytuować wyłącznie w dolnych partiach terenu, w powiązaniu z istniejącą zabudową i odpowiednio osłaniane zielenią; wyklucza się sytuowanie ich na grzbietach i wyniesieniach oraz na stokach eksponowanych widokowo,
e) wyciągi narciarskie powinny być sytuowane na obrzeżach polan i osłaniane zielenią,
5) utrzymanie istniejących tras komunikacyjnych i ciągów infrastruktury technicznej, z dopuszczeniem ich uzupełnień w niezbędnym zakresie (np. konieczne nowe powiązania drogowe, telekomunikacyjne, niezbędne przebiegi przewodów wodociągowych, gazowych itp.), z zachowaniem następujących zasad:
a) prowadzenie linii energetycznych i telekomunikacyjnych jako podziemnych, a w przypadku konieczności prowadzenia naziemnego, odpowiednie kształtowanie ich tras (poza grzbietami wzniesień, niedopuszczanie do “zadrutowywania " panoram).
b) korygowanie przebiegu dysharmonijnych w krajobrazie, naziemnych przewodów i konstrukcji urządzeń infrastruktury technicznej,
6) utrzymanie zieleni niskiej jako podstawowego zagospodarowania terenów tej strefy, przy zachowaniu istniejących zadrzewień i zakrzewień i uzupełnieniu ich, zwłaszcza w otoczeniu cieków, w obniżeniach terenowych oraz na obrzeżach polan, w sąsiedztwie istniejącej zabudowy i w miejscach, w których mogą wzbogacić walory krajobrazowe terenu,
7) dopuszczenie wykorzystania terenów do celów gospodarki hodowlanej jako użytków zielonych (pastwiska, łąki)."
Należało mieć ponadto na względzie treść § 6 pkt 7 Studium, który w odniesieniu do terenów otwartych w poza tatrzańskiej części Zakopanego, określa następujące kierunki użytkowania i zagospodarowania:
"a) pierwszeństwo ma działalność związana z ochroną środowiska przyrodniczego i krajobrazu,
b) główną funkcją tych terenów jest turystyka i wypoczynek i sport,
c) wyklucza się rozwijanie funkcji osadniczych,
d) rozwój urządzeń związanych z turystyką, wypoczynkiem i sportem, a takie niezbędnych urządzeń z zakresu gospodarki rolniczej i leśnej oraz komunikacji i infrastruktury technicznej, warunkuje się spełnieniem wymagań w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego i krajobrazu, zróżnicowanych w zależności od położenia i cech poszczególnych fragmentów terenu, (...)".
Należało ponadto uwzględnić określone w § 9 podstawowe kierunki ochrony krajobrazu, w tym określone w punkcie 3: zachowanie i uwydatnienie istniejących walorów widokowych i estetycznych krajobrazu naturalnego, tradycyjnego i harmonijnego w drodze:
a) ochrony poszczególnych wnętrz krajobrazowych przez zachowanie naturalnych krajobrazów uformowanych przez przyrodę lub tradycyjnych i harmonijnych powstałych w wyniku działalności człowieka, w tym utrzymanie pozostałych jeszcze polan podtatrzańskich oraz wzbogacanie ich walorów w drodze wprowadzania obrzeżnych zadrzewień i zakrzewień,
b) ochronę ekspozycji wybranych obiektów, pozytywnie wyróżniających się w krajobrazie,
c) skupianie zabudowy i nierozpraszanie jej na tereny otwarte,
d) niestosowanie dużych gabarytów obiektów budowlanych, kształtowanie brył budynków w układzie horyzontalnym,
e) stosowanie form architektury regionalnej, nawiązujących do tradycji Podtatrza, unikanie naziemnego prowadzenia ciągów infrastruktury technicznej, a w przypadkach takiej konieczności, odpowiednie kształtowanie ich tras (np. nieprowadzenie ich wzdłuż grzbietów wzniesień, niedopuszczanie do '‘zadrutowywania" panoram, prowadzenie ciągów infrastruktury oraz wyciągów narciarskich na obrzeżach polan i osłanianie ich zielenią),
g) wprowadzanie dolesień i zadrzewień na tereny nadmiernie wylesione oraz w miejscach, w których mogą wzbogacić walory widokowe terenu,
h) nieobudowywanie tras komunikacyjnych w sposób powodujący zasłanianie wartościowych widoków."
Z kolei w zaskarżonym planie miejscowym przeznaczenie działki skarżącej nr [...] określono następująco w § 6 (Tereny wód i zieleni):
"3. Tereny lasów, oznaczone symbolem 1 ZL - pow. 5.91 ha. Obowiązują następujące zasady zagospodarowania terenów:
1) Obowiązuje zakaz realizacji obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów związanych z gospodarka leśną oraz urządzeń turystycznych;
2) Dopuszcza się wykorzystanie dróg leśnych jako szlaków turystycznych i ciągów spacerowych (pieszych, rowerowych i narciarskich) oraz realizację urządzonych miejsc do odpoczynku z obiektami i urządzeniami małej architektury, zgodnie z przepisami odrębnymi.
4. Tereny do zalesień, oznaczone symbolem 2.ZL. - pow. 2,58 ha. Obowiązują następujące zasady zagospodarowania terenów:
1) Obowiązuje zakaz realizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem obiektów służących gospodarce leśnej oraz obiektów budowlanych infrastruktury technicznej;
2) Obowiązuje utrzymanie istniejących dróg rolnych i leśnych."
Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym istnieje zgodność planu miejscowego w opisanym zakresie ze Studium. Niewątpliwie strefa TOs, w której znajduje się działka skarżącej, zakłada istnienie terenów otwartych o średnim reżimie ochrony, z wykluczeniem nowej zabudowy (także rolniczej), utrzymaniem zieleni niskiej jako podstawowego zagospodarowania terenu, a także dopuszczeniem wykorzystania dla gospodarki hodowlanej jako użytki zielone (pastwiska, łąki).
Zgodne z tymi kierunkami są ustalenia dla terenu 1.ZL, który zakazuje obiektów budowlanych (z wyłączeniem gospodarki leśnej) oraz urządzeń turystycznych, wykorzystanie dróg leśnych na cele turystyczne, oraz realizację urządzonych miejsc do odpoczynku i urządzeniami małej architektury.
Zgodne z opisanymi kierunkami są również ustalenia dla terenu 2.ZL, który również zakazuje realizacji obiektów budowlanych (z wyjątkiem obiektów służących gospodarce leśnej oraz obiektów budowlanych infrastruktury technicznej), a także zobowiązuje do utrzymania dróg rolnych i leśnych.
Podkreślić wypada, że przywołane wcześniej ogólne kierunki zagospodarowania przestrzennego Zakopanego, bez kolizji z ustaleniami przywołanego § 17 Studium, przewidują wprost możliwość zadrzewień, zakrzewień, dolesień, zwłaszcza dla ochrony walorów widokowych, estetycznych krajobrazu naturalnego, tradycyjnego i harmonijnego, wzbogacania walorów krajobrazowych wnętrz krajobrazowych. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w odniesieniu do działki skarżącej. Zauważyć trzeba przy tym, że w pełni zgodne ze Studium są również postanowienia planu dopuszczające lokalizowanie obiektów budowlanych związanych z gospodarką leśną, urządzeń turystycznych, miejsc do odpoczynku oraz urządzeń małej architektury. Obiekty te odpowiadają ustalonemu przeznaczeniu, mieszcząc się w wytycznych określonych dla strefy TOs w § 17 Studium.
Drugim podstawowym materialnoprawnym kryterium oceny legalności miejscowych planów jest sposób skorzystania przez organ planistyczne z przyznanego im władztwa. Przypomnieć należy w tym kontekście, że elementem ustawowej definicji prawa własności jest możność korzystania i rozporządzania rzeczą, jednakże w granicach określonych w art. 140 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, jednym z elementów ograniczających prawo własności są przepisy ustaw. Do kategorii ustaw ograniczających prawo własności należą niewątpliwie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta stanowi w art 3 ust. 1, że gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalania zasad zagospodarowania terenu w planie miejscowym, określane jako "władztwo planistyczne". Wyraża się ono w wyłącznej kompetencji rady gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z kolei art. 6 ust. 1 stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, a ust. 2 tegoż artykułu, że każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, w granicach określonych przez ustawę, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie. Zestawienie powyższych norm prowadzi do wniosku, iż możliwe jest tylko takie zagospodarowanie terenu, jakie jest dopuszczone przez obowiązujące normy prawne, w tym przepisy planu miejscowego. Należy też zauważyć, że granice władztwa planistycznego gminy są wyznaczane trzema determinantami: 1) normą kompetencyjną kreującą władcze kompetencje planistyczne, 2) normami zadaniowymi adresowanymi do gminy i jej organów, określającymi zadania w zakresie planowania przestrzennego, a więc określającymi sposób korzystania z władztwa, 3) publicznymi prawami podmiotowymi jednostek, w tym w szczególności prawem zabudowy stanowiącym emanację prawa własności (J. Parchomiuk, "Nadużycie władztwa planistycznego gminy", Samorząd Terytorialny, z. 4/2014, s. 24). Jak wskazuje się w orzecznictwie, o przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić wówczas, gdy rozwiązania planistyczne okażą się dowolne i będą pozbawione uzasadnienia merytorycznego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2015 r., II OSK 2233/13).
W realiach rozpatrywanej sprawy skarżąca zarzucała organom planistycznym bardzo ogólnie zbyt daleko idącą ingerencję w sferę jej własności. Podnosiła w tym kontekście, że jej działka "pozostaje w bliskim sąsiedztwie działek z dopuszczoną możliwością zabudowy i faktycznie wykonaną zabudową turystyczną co w konsekwencji potwierdza, że w jej ocenie niewątpliwie ze strony organu doszło do nadużycia władztwa planistycznego wręcz właśnie na etapie sporządzania studium".
Sąd zauważa w tym kontekście, że w granicach tej sprawy, której przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała w sprawie planu miejscowego, nie mieści się kontrola legalności Studium podjętego w 1999 roku. Co się tyczy samego planu miejscowego, to – jak już wskazano – zabudowę, w tym mieszkaniową i pensjonatową, Studium wyklucza w tym miejscu jednoznacznie. Nie podważa stanowiska o zgodności planu ze Studium zarzut, że blisko terenu działki skarżącej zabudowa została dopuszczona, skoro akurat w tym obszarze Studium jej nie dopuszcza. Ponadto, plan określił przeznaczenie działki skarżącej umożliwiając jej zagospodarowanie nie tylko leśne, ale także turystyczne i infrastrukturalnie, choć oczywiście w ograniczonym zakresie. W ocenie Sądu nie sposób w tych okolicznościach sprawy dopatrzeć się przekroczenia tudzież nadużycia władztwa planistycznego przez organy gminy.
Nie sposób również pominąć, w świetle tak ogólnie sformułowanych zarzutów skargi, że skarżąca nie była aktywna w procedurze poprzedzającej uchwalenie planu miejscowego; jak wynika z akt planistycznych nie składała wniosków ani uwag do projektu planu. Słusznie dostrzegł WSA w Krakowie w jednym z wyroków dotyczących przedmiotowego planu miejscowego (II SA/Kr 1410/23), że brak takiej aktywności oczywiście nie stoi na przeszkodzie w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, ale Sąd powinien uwzględnić w kontekście zarzutu przekroczenia władztwa planistycznego, "czy właściciel zgłaszał wnioski bądź zarzuty do projektu planu i czy uczestniczył w dyskusji publicznej jego projektu dotyczącej. W razie braku takich działań właścicieli nieruchomości objętych planem miejscowym, trudno skutecznie zarzucać organom gminy przekroczenie władztwa planistycznego, nie mogą bowiem one domniemywać zamierzeń właścicieli" (tak wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2012 r. II OSK 1231/12 LEX nr 1379546). Argumentację skargi w odniesieniu do omawianego zarzutu znacząco osłabia i to, że został zgłoszony już wiele lat od uchwalenia planu miejscowego i określenia w nim przeznaczenia działki. Słusznie przywołuje w tym kontekście organ stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 12 marca 2025 r., II OSK 452/24, które Sąd obecnie orzekający w pełni podziela, że "W kontekście wartości konstytucyjnych uwzględnianych w planowaniu przestrzennym należy jeszcze dodać, że dążenie do zachowania stabilności stosunków prawnych, która to stabilność jest nieodzownym elementem demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP; por. np. wyrok TK z 12 maja 2015 r., P 46/13, OTK-A 2015/5/62), uzasadnia przyjęcie ogólnego założenia, że im więcej czasu upłynęło od dnia uchwalania danego planu miejscowego, tym surowsze wymagania należy stawiać dla stwierdzenia, że w danym przypadku doszło do istotnego naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie, ze skutkiem ex tunc, aktu prawa miejscowego. Na znaczenie znacznego upływu czasu od daty uchwalenia planu miejscowego w procesie kontroli legalności tego aktu prawnego wskazywano zresztą już w orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok NSA z 8 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1933/11; wyrok NSA z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2560/14; wyrok NSA z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1280/20; wyrok NSA z 9 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 2318/23 – CBOSA)."
Podsumowując należy stwierdzić, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, ani do naruszenia procedury w zakresie odnoszącym się do działki skarżącej. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI