II SA/Kr 741/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając budynek za samowolę budowlaną, a nie altanę ogrodową.
Sprawa dotyczyła skargi I. O. na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących budowy budynku rekreacji indywidualnej. Skarżąca twierdziła, że buduje altanę ogrodową, która nie wymaga zgłoszenia. Sąd uznał jednak, że obiekt, ze względu na swoją konstrukcję (fundamenty, ocieplenie, balkon, weranda), nie spełnia cech altany, lecz jest budynkiem rekreacji indywidualnej, którego budowa wymaga zgłoszenia. Ponieważ zgłoszenie dotyczyło altany, a wybudowano inny obiekt, uznano to za samowolę budowlaną.
Przedmiotem skargi była decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących budowy budynku rekreacji indywidualnej na działce skarżącej. Skarżąca, I. O., dokonała zgłoszenia budowy altany ogrodowej, jednak organy nadzoru budowlanego uznały, że w rzeczywistości buduje ona budynek rekreacji indywidualnej, który wymaga zgłoszenia. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, zgodził się z organami. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było rozróżnienie między altaną a budynkiem rekreacji indywidualnej. Sąd, opierając się na definicjach prawnych i orzecznictwie, wskazał, że altana charakteryzuje się lekką, często ażurową konstrukcją i służy głównie do ochrony przed słońcem i deszczem. Budynek skarżącej, posiadający fundamenty, ocieplenie, werandę i balkon, nie spełniał tych cech. Ponadto, budowa altany działkowej jest możliwa tylko na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, czego skarżąca nie wykazała. Sąd uznał, że skarżąca, zgłaszając budowę altany, a faktycznie budując inny obiekt, działała w celu obejścia przepisów, co stanowi samowolę budowlaną. W związku z tym, skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt budowlany, który nie spełnia cech altany (lekka, ażurowa konstrukcja, ochrona przed słońcem/deszczem) i posiada cechy budynku rekreacji indywidualnej (fundamenty, ocieplenie, weranda, balkon), powinien być tak zakwalifikowany.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicjach prawnych i orzecznictwie, wskazując, że altana ma lekką konstrukcję, podczas gdy budynek skarżącej był solidnie zbudowany. Dodatkowo, budowa altany działkowej jest ograniczona do terenów ROD, czego skarżąca nie spełniła.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
PrBud art. 29 § ust. 1 pkt. 16 lit. a
Prawo budowlane
Budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej (przeznaczonych do okresowego wypoczynku) o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia.
PrBud art. 48 § ust. 1 pkt. 2
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu.
Pomocnicze
PrBud art. 29 § ust. 2 pkt. 3
Prawo budowlane
Budowa wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
PrBud art. 29 § ust. 2 pkt. 4
Prawo budowlane
Budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych, nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
uROD art. 2 § pkt. 9a
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja altany działkowej jako wolno stojącego budynku rekreacyjno-wypoczynkowego lub innego obiektu budowlanego spełniającego taką funkcję, położonego na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m (dachy strome) lub 4 m (dachy płaskie), z wyłączeniem tarasu, werandy lub ganku do 12 m2.
RWTOB art. 3 § pkt. 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Definicja budynku rekreacji indywidualnej jako budynku przeznaczonego do okresowego wypoczynku.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 119 § pkt. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt skarżącej nie spełnia cech altany ze względu na swoją konstrukcję (fundamenty, ocieplenie, weranda, balkon). Budowa obiektu rekreacji indywidualnej wymaga zgłoszenia, a skarżąca zgłosiła budowę altany. Budowa altany działkowej jest możliwa tylko na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, czego skarżąca nie wykazała. Realizacja obiektu znacząco odbiegającego od zgłoszenia stanowi obejście prawa i samowolę budowlaną.
Odrzucone argumenty
Obiekt skarżącej jest altaną ogrodową, która nie wymaga zgłoszenia. Poinformowanie przez Starostę Olkuskiego o możliwości budowy altany do 35 m2 bez zgłoszenia. Prace początkowe były niwelacyjne, a budowa altany miała nastąpić później. Zawiłość przepisów prawa budowlanego utrudnia prawidłową kwalifikację.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać obiektu objętego niniejszym postępowaniem za altanę nie spełnia cech altany, w szczególności nie posiada lekkiej konstrukcji ani ażurowych ścian budowa altany działkowej jest możliwa wyłącznie na terenach rodzinnych ogrodów działkowych celem takiego działania było obejście przepisów praw budowlanego nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 PrBud
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Sebastian Pietrzyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między altaną a budynkiem rekreacji indywidualnej, konsekwencje zgłoszenia budowy niezgodnie z faktycznym zamierzeniem inwestora, kwalifikacja samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście rozróżnienia altany i budynku rekreacji indywidualnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne zgłoszenie budowy i jak łatwo można wpaść w pułapkę samowoli budowlanej, nawet przy budowie pozornie niewielkich obiektów jak altany.
“Altana czy budynek rekreacyjny? Sąd wyjaśnia, kiedy zgłoszenie budowy to za mało.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 741/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz /przewodniczący/ Piotr Fronc Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Sygn. powiązane II OSK 361/23 - Wyrok NSA z 2025-07-09 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Dnia 6 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. O. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2022 roku nr 313/2022 znak: WOB.7722.48.2022.KJAS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, skargę oddala. Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest postanowienie Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 313/2022 z dnia 21 kwietnia 2022 roku, znak: WOB.7722.48.2022.KJAS utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olkuszu nr 8/2022 z dnia 31 stycznia 2022 roku, znak: NB.7355.1.14.2021.IKU, którym nałożono na skarżącą obowiązek wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie budynku rekreacji indywidualnej przeznaczonego do okresowego wypoczynku zlokalizowanego na działce nr ew. gr. [...] położonej w Olkuszu przy ulicy [...]. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olkuszu – dalej jako "PINB" wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji legalności budowy budynku na działce nr [...] położonej w Olkuszu przy ulicy [...]. PINB w dniu 27 października 2021r. przeprowadził kontrolę przedmiotowego budynku, w obecności skarżącej pozostającej inwestorem ww. budynku. W toku kontroli organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy obiekt jest konstrukcji drewnianej szkieletowej o wymiarach około 5,10 m x 5,40m i wysokości kalenicy około 4,00 m. Obiekt postawiony jest na wymurowanych punktowych fundamentach o przekroju kwadratu o długości boku wymiarach 40 cm w ilości sztuk 12. Budynek pokryty jest dachem dwuspadowym krytym blachą falistą. Obiekt ocieplono wełną mineralną, płytami OSB 3 i z zewnątrz drewnianymi półbalami. Od strony południowej budynek posiada werandę i balkon na piętrze. Obiekt orynnowany z odprowadzeniem wód do zbiornika typu mauzer. Inwestorem w/w obiektu i jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości składającej się z dz. nr [...] jest pani I. O. – skarżąca w niniejszej sprawie. Obiekt jest w trakcie budowy (k. 10 akt PINB). Do ww. protokołu kontroli została dołączona dokumentacja fotograficzna (k. 4-8 akt PINB). Zgodnie z ustaleniami organu I instancji, P. I. O. nie dokonała wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru przedmiotowego budowy, który w ocenie PINB stanowi budynek rekreacji indywidualnej i stosownie do art. 29 ust. 1 pkt. 16) lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 2351 ze zm.) – dalej jako "PrBud", podlega zgłoszeniu. Jakkolwiek w dniu 15 lutego 2021 r. skarżąca dokonała zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w Olkuszu, to jednak przedmiotem zgłoszenia była budowa altany ogrodowej na działce nr [...] w Olkuszu. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia 31 grudnia 2021r. znak: [...] PINB w Olkuszu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie "samowolnej budowy budynku rekreacji indywidualnej przeznaczonego do okresowego wypoczynku na działce nr ew. gr. [...] położonej w Olkuszu przy ulicy [...]" (k. 13 akt PINB). Wdrażając procedurę legalizacyjną, PINB postanowieniem nr 8/2022 z dnia 31 stycznia 2022 r. znal NB.7355.1.14.2021.IKU, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi P. I. O. wstrzymać roboty budowlane przy budowie budynku rekreacji indywidualnej jednocześnie informując o prawie do złożenia wniosku o zalegalizowanie wykonanego obiektu budowlanego oraz wskazując, iż wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi 5 000,00 zł (k. 17 akt PINB). Zażalenie na powyższe postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych złożyła skarżąca. Wskazała, że postanowienie jest bezzasadne. Zaznaczyła także, że dokonała prawidłowego zgłoszenia, a ponadto została poinformowana pismem z dnia 18 lutego 2021 r. znak: SAB.6743.1.9.2021 przez Starostę Olkuskiego, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 3) PrBud budowa "wolno stojących altan powierzchni zabudowy do 35m2" nie podlega obowiązkowi uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani obowiązkowi zgłoszenia zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Rozpatrując zażalenie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej jako "MWINB", wskazał, że budowa przedmiotowego budynku trwa od ok. 2019 roku i do chwili obecnej nie została zakończona. Powyższe wynika z treści zgłoszenie prowadzenia budowlanych przedmiotowego obiektu dokonanego w dniu 15 lutego 2022r. (k. 4 akt MWINB) oraz z pozostałej części materiału dowodowego, w szczególności oświadczenia złożonego przez inwestora protokołu kontroli sporządzonego przez organ I instancji. MWINB wskazał, że na działce nr [...] w Olkuszu znajduje się budynek rekreacji indywidualnej, a nie jak wynikało ze zgłoszenia dokonanego przez skarżącą – altana ogrodowa. MWINB wskazał, iż przepisy prawa budowlanego nie zawierają legalnej definicji altany. Wobec powyższego, wykładnię ww. pojęcia należy przeprowadzić w oparciu o wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 roku zdefiniował pojęcie altany, ustalając, iż: "Brak wiążącej definicji legalnej tego pojęcia powoduje, że kwalifikacji obiektu, zwanego altaną, należy dokonywać po analizie formy, funkcji oraz gabarytów budowli, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej. (...) Organ powiatowy wskazał w tym zakresie na stanowisko GUNB przyjmując, iż za "altanę" uznaje się niewielkie pawilony ogrodowe o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach, nie związane trwale z gruntem, przeznaczone do wypoczynku oraz osłony przed słońcem i deszczem. Organ odwoławczy stanął na zbliżonym stanowisku, że "altana", zgodnie z wykładnią językową (przy uwzględnieniu dyrektywy języka potocznego), oznacza budowlę lub budynek w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji, służące do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Według definicji zawartej w Internetowym Słowniku Języka Polskiego (www.sjp.pwn.pl) "altana" to "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana, o ażurowych ścianach". Podobnie definiuje "altanę" Encyklopedia Internetowa wikipedia.pl): "altana - lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, często ozdobna, również niewielki plac zacieniony przez krąg drzew, ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem, miejsce spotkań i odpoczynku". Z kolei według Małego Słownika Języka Polskiego (PWN, Warszawa 1969) "altana" to "lekki, przewiewny budynek w ogrodach, obsadzony zwykle roślinami pnącymi, osłaniający przed deszczem i słońcem". (...) Takie rozumienie altany zostało wyrażone również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2009 r, II SA/Kr 1245/09, Lex nr 589150 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2007 r, II SA/Sz 1021/06, Lex nr 308925). " (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 r, sygn.. II OSK 1875/12). Mając na uwadze powyższe, MWINB podtrzymał stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym nie można uznać obiektu objętego niniejszym postępowaniem za altanę. Przedmiotowy obiekt nie spełnia cech altany, w szczególności nie posiada lekkiej konstrukcji ani ażurowych ścian. Konstrukcja przedmiotowego budynku umożliwia przebywanie w nim nie tylko w celu ochrony przed deszczem i słońcem, ale w ocenie MWINB możliwe jest przebywanie przez dłuższy okres czasu, charakterystyczny dla budynków rekreacji indywidualnej. W szczególności dowodzi tego zrealizowany w przedmiotowym budynku balkon oraz zamontowanie okien. Również materiał wykorzystany do budowy powyższego budynku, w szczególności drewniane półbale, wskazuje, iż nie jest on altaną, z uwagi na trwalszy charakter względem wymaganej dla altan "lekkiej konstrukcji". MWINB wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) – dalej jako "RWTOB" budynek rekreacji indywidualnej to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Mając na uwadze powyższą definicję oraz charakter przedmiotowego budynku, organ zakwalifikował ten budynek jako budynek rekreacji indywidualnej. Brak wymaganego prawem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wypełnia przesłanki uznania przedmiotowego budynku za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 2) PrBud, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jednocześnie organ wskazał, że pouczenie skarżącej przez Starostę Olkuskiego w treści pisma z dnia 18 lutego 2021 r. pozostaje nieistotne w niniejszej sprawie, z uwagi na błędne zakwalifikowanie przez inwestora dokonującego zgłoszenia przedmiotowego budynku jako altany. MWINB wskazał, że "trzeba mieć na względzie, że skarżąca wybudowała zupełnie inny obiekt (...) aniżeli objęte dokonanymi uprzedni zgłoszeniami (...). Nie budzi więc wątpliwości, że celem takiego działania było obejście przepisów praw budowlanego. Ten zamiar obejścia prawa przez inwestorkę skutkuje tym, ze w istocie dokonane zgłoszenia nie mają znaczenia. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 PrBud przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 Pr. Bud (np. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2018 sygn. akt II OSK 732/16 )" (cyt: uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt: II OSK 2412/17) Wobec powyższego, organ I instancji zasadnie uznał budynek rekreacji indywidualnej przeznaczony do okresowego wypoczynku zlokalizowany na działce nr [...] położonej O. przy ul. [...] za samowolę budowlaną oraz zasadnie wdrożył procedurę legalizacyjną nakazując wstrzymanie robót budowlanych oraz pouczając o możliwości wniesienia wniosku o legalizację przedmiotowego budynku w myśl art. 48 PrBud. MWINB wskazał ponadto, że wbrew treści zażalenia, to nie błędne rozumienie przepisów prawa pozostaje powodem uznania przedmiotowego budynku za samowolę budowlaną. Skarżąca zgłosiła budowę altany ogrodowej, podczas gdy faktycznie prowadziła roboty budowlane przy budowie budynku rekreacji indywidualnej. Budynek rekreacji indywidualnej wymagał zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zarówno w stanie prawnym na dzień rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych przez skarżacą, jak i w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji przez MWINB. Organ wskazał przy tym, że rozróżnienie altany od budynku rekreacji indywidualnej w dużej mierze opiera się o wykładnię językową, do czego nie potrzeba znajomości przepisów ustawy Prawo budowlane. Wobec czego organ uznał twierdzenia skarżącej dotyczące utrudnień związanych z nowelizacjami oraz zawiłością przepisów prawa budowlanego za niezasadne. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę. Wskazała w niej, że prace jakie wykonywała na początku na działce były pracami niwelacyjnymi. Działka była nierówna i porośnięta samosiejkami drzew owocowych. Prace te były prowadzone ręczne i polegały na trzebieniu drzewek i przekopywaniu ziemi z wyrównaniem terenu. Po wykonaniu tych prac skarżąca miała zamiar wybudować na działce altanę. Uzyskała informację z Wydziału Architektury, że może wybudować altanę ogrodową do 25 m2 bez zgłoszenia i bez pozwolenia na budowę. W związku z tym skarżąca przystąpiła do budowy. Podniosła przy tym, że nie można powiedzieć, że złamała wówczas jakiejkolwiek przepisy. Następnie "z powodu licznych pytań o prawidłowy tryb postepowania ze strony rodziny i przyjaciół", skarżąca zdecydowała się na pisemne zgłoszenie budowy altany. W odpowiedzi Starosta poinformował ją, że może ona budować tylko do 35 m2. W związku z czym skarżąca wskazała, że nadal budowała zgodnie z prawem i obiekt który zbudowała nie stanowi samowoli budowlanej. W ocenie skarżącej "właściwa definicja altany zawarta jest w wyroku NSA z 2015 roku i dotyczy altany w rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodne z nią jest to wolnostojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt spełniający taką funkcję". W związku z tym postanowienie organu w jej ocenie jest krzywdzące i nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa na zasadzie art. 119 pkt. 3) p.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawową kwestią na gruncie niniejszej sprawy jest kwalifikacja budowanego przez skarżącą obiektu. Zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 15 lutego 2021 roku skarżąca miała wybudować altanę ogrodową na działce nr [...] w O. . Jak wynika z treści protokołu oględzin nr 162/2021 z dnia 27 października 2021 roku oraz dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej, na przedmiotowej nieruchomości istnieje obiekt rekreacji indywidulanej przeznaczony do sezonowego użytkowania. Obiekt ten posadowiony jest na wymurowanych punktowych fundamentach. Jest ocieplony wełną mineralną, płytami OSB, a z zewnątrz drewnianymi półbalami. Obiekt posiada werandę i balkon na piętrze. Budynek pokryty jest blachą falistą. Powyższe ustalenia faktyczne w sprawie nie budzą najmniejszej wątpliwości. Opis obiektu został sporządzony w obecności jak i według wskazań obecnego podczas oględzin pełnomocnika skarżącej. W ocenie skarżącej wskazany obiekt stanowi altanę ogrodową, o której mowa w art. 2 pkt. 9a) ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1073 ze zm.) – dalej jako uROD. Zgodnie z tym przepisem przez altanę działkową należy przez to rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca dokonała zgłoszenia budowy altany ogrodowej. Jakkolwiek PrBud jak i przepisy uROD nie posługują się pojęciem "altany ogrodowej", lecz "altany działkowej" to jednak mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy jak i wyjaśnienia skarżącej, odwołujące się do definicji altany zawartej w uROD, należy przyjąć, że w istocie chodziło jej o zgłoszenie "altany działkowej". Organ natomiast przyjął, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek rekreacji indywidualnej, o którym mowa w § § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) – dalej jako "RWTOB" i w związku z czym konieczne jest zgłoszenie na zasadzie art. 29 ust. 1 pkt. 16) lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 2351 ze zm.) – dalej jako "PrBud". W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że stosownie do art. 29 ust. 2 pkt. 3) PrBud nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, natomiast stosownie do art. 29 ust. 2 pkt. 4) PrBud nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073). Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt. 16) lit. a) PrBud nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 PrBud, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2 przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki. W przypadku zatem zakwalifikowania wybudowanego przez skarżącą obiektu jako altany lub altany ogrodowej, wówczas budowa takiego obiektu nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, natomiast w przypadku uznania, że ten stanowi budynek rekreacji indywidualnej, wówczas konieczne jest zgłoszenie. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że cechą szczególną, która wyróżnia altanę działkową (art. 29 ust. 2 pkt. 4) PrBud) od innych budynków jest to, że altany mogą być wybudowane wyłącznie na terenach rodzinnych ogrodów działkowych. Tym samym skoro – a tak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy – budynek nie został wybudowany na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, to brak jest podstaw do zakwalifikowania go do altany działkowej, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt. 4) PrBud) w zw. art. art. 2 pkt. 9a) uROD (por. też np. uzasadnienie do wyroków: NSA w Warszawie z dnia 6 października 2000 roku, sygn. IV SA 363/98 oraz NSA z dnia 27 czerwca 2018 roku, sygn. II OSK 1888/16). Powyższa konstatacja jest wystarczająca dla uznania, że skarżąca nie dopełniła obowiązku zgłoszenia. Skarżąca zgłosiła wybudowanie altany działkowej, podczas gdy faktyczne takiej altany nie wybudowała. Niezależnie należy wskazać, że altana, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt. 3) PrBud stanowi budowlę o lekkiej konstrukcji, często ażurowej, stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przez słońcem i deszczem. Dla kwalifikacji obiektu budowlanego jako altany, nie jest wystarczające, aby spełniał on ograniczenia wymiarowe określone w art. 29 ust. 1 pkt 4) PrBud Istotna jest bowiem także funkcja i charakter obiektu jak i też jego konstrukcja, czyli to z jakiego materiału został zbudowany (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2014 roku, sygn. II OSK 1875/12). Z tej perspektywy obiektu wybudowanego przez skarżącą nie można zaliczyć również do altany, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt. 3) PrBud. Obiekt ten nie stanowi bowiem lekkiej konstrukcji. Przy takich okolicznościach faktycznych trafne jest stanowisko organu, że budynek ten stanowi obiekt rekreacji indywidulanej, który stosownie do art. 29 ust. 1 pkt. 16) PrBud nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz wymaga zgłoszenia. Trafne jest również stanowisko organów, że jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie skarżącej o rozpoczęciu budowy altany działkowej o powierzchni około 24 m2 (k. 4 a.a organu II instancji), to jednak o ile zgłoszenie dotyczyło budowy altany, o tyle skarżąca nie wybudowała altany, lecz inny obiekt. Realizacja robót znacząco odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia świadczy o zamiarze inwestora zrealizowania od początku (czyli już w chwili zgłoszenia) innego obiektu (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. II OSK 2747/15). Ten zamiar obejścia prawa przez inwestora skutkuje tym, że w istocie dokonane zgłoszenie nie ma znaczenia, gdyż inwestor od początku realizuje inny projekt. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać właśnie stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2018 roku, sygn. II OSK 732/16). Dlatego też prawidłowo na gruncie przedmiotowej sprawy organy nadzoru budowlanego wydały postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, w trybie art. 48 PrBud. Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI