II SA/Kr 740/24

II SA/Kr 740/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art 33 par 1 i par 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie nr 255/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 marca 2024 roku, znak: WSE.7722.13.2024.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. K. – dalej jako "Skarżący" jest postanowienie nr 255/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 07 marca 2024 r., znak: WSE.7722.13.2024.MZEG utrzymujące postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr 5/24 z dnia 22 stycznia 2024 roku znak: EGZ.52.2.2022 roku.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (zwanego dalej PINB lub organem egzekucyjnym) nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018, utrzymaną w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (zwanego dalej MW1NB lub tut. organem) nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018. AJ AN, nakazano Inwestorowi R. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego tymczasowego obiektu budowlanego - domku holenderskiego - wraz z urządzeniami z nim związanymi, tj. przyłączem do instalacji elektrycznej, instalacji kanalizacyjnej do zbiornika wraz ze zbiornikiem, gazowej do butli gazowych (usunięcie butli i odcinka przyłącza do obiektu), oraz wodociągowej na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S., gmina W..
R. K. zaskarżył wskazaną decyzję MWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 4 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1137/21 orzekł o oddaleniu skargi. Powyższy wyrok jest prawomocny.
Następnie upomnieniem z dnia 14 czerwca 2022 r. znak: WG.5160.3.2018, PINB, działając jako wierzyciel, wezwał R. K. do wykonania ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z decyzji PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r.
W dniu 15 września 2022 r. PINB wystawił wobec R. K. tytuł wykonawczy nr [...], wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego, pismem z dnia 3 października 2022 r. zobowiązany R. K. reprezentowany przez adwokata W. F. M., zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o w/w tytuł wykonawczy.
Postanowieniem nr 113/22 z dnia 3 listopada 2022 r. znak: EGZ.52.2.2022, PINB, w związku ze zgłoszonymi zarzutami, orzekł o zawieszeniu prowadzonego wobec R. K. postępowania egzekucyjnego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów.
Następnie PINB wydał w dniu 9 listopada 2022 r. postanowienie nr 114/22, którym zarzuty zobowiązanego oddalił. Po rozpatrzeniu zażalenia na w/w postanowienie PINB, MWINB postanowieniem nr 269/2023 z dnia 7 kwietnia 2023 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zastrzeżenia organu odwoławczego wzbudził zakres, w jakim PINB jako wierzyciel odniósł się do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, tj. zarówno do podstaw prawnych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jak i do okoliczności faktycznych, którymi zarzuty uzasadniono. Na w/w postanowienie MWINB wniesiona została skarga do WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 703/23, orzekł o oddaleniu skargi.
Po uprawomocnieniu się w/w wyroku PINB ponownie rozpatrzył zarzuty R. K. reprezentowanego przez adw. W. F. M. zawarte w piśmie z dnia 3 października 2022 r. i postanowieniem nr 5/2024 z dnia 22 stycznia 2024 r. znak: EGZ.52.2.2022 orzekł o oddaleniu zgłoszonych zarzutów.
W uzasadnieniu co wydanego postanowienia w odniesieniu do zarzutu opartego na przepisie 33 § 2 pkt 6 lit c upea (brak wymagalności obowiązku w przypadku: wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b) PINB wskazał, że wymagalność obowiązku oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany pomimo, iż powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, uchyla się od niej, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego żądanie przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności (por. Cezary Kulesza, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015, opubl. LEX nr 426687). Podstawę oceny wymagalności obowiązku stanowią przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej Kpa) lub innych ustaw, określających szczególne warunki wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 116/10). Na podstawie uregulowań zawartych w Kpa przyjąć można, że obowiązki wynikające z aktów indywidualnych (decyzji) stają się wymagalne, gdy decyzja stała się ostateczna - a więc nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 Kpa) - i nie zostało wstrzymane jej wykonanie, lub gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, względnie jest natychmiast wykonalna z mocy prawa (por. System egzekucji administracyjnej pod. redakcją Janusza Niczyporuka, Sławomira Fundowicza, Joanny Radwanowicz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004, str. 518). W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na odróżnienie wykonalności decyzji od wymagalności wynikającego z decyzji obowiązku (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2015 r. sygn. akt II OSK 216/14, opubl. w LEX nr 1987092). Decyzja ostateczna jest decyzją wykonalną, co nie zawsze oznacza wymagalności obowiązku wynikającego z takiej decyzji. Jeżeli w decyzji ostatecznej został określony termin wykonania obowiązku, obowiązek ten staje się wymagalny (winien zostać wykonany przez zobowiązanego pod rygorem zastosowania przymusu państwowego) z upływem tego terminu. Jeżeli natomiast w decyzji ostatecznej nie został określony termin wykonania obowiązku, obowiązek ten staje się wymagalny wraz z uzyskaniem przez decyzję przymiotu ostateczności. Przyjmuje się, że obowiązek wynikający z takiej decyzji winien zostać wykonany przez zobowiązanego bez zbędnej zwłoki pod rygorem zastosowania przymusu państwowego.
W dacie wystawienia tytułu wykonawczego nr EGZ.52.2.2022 tj. w dniu 15 września 2022 r. decyzji PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018 przysługiwał już przymiot ostateczności i prawomocności, a zatem obowiązek był wymagalny w dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Tym samym zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku wymagalności obowiązku uznać należy za niezasadny.
Co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu opartego na przepisie art. 33 § 2 pkt 4 upea (braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane) wskazano, że dniu 4 lipca 2022 r. doręczono adresatowi tj. R. K. pod adresem G. , [...] upomnienie z dnia 14 czerwca 2022 r., na co wskazuje potwierdzenie odbioru z datą odbioru oraz czytelnym podpisem odbiorcy - R. K., które wpłynęło do tutejszego organu 4 lipca 2022 r. Ponadto ww. upomnieniu pouczono zobowiązanego, że w przypadku niewykonania w całości obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zobowiązany ma obowiązek zawiadomienia wierzyciela, a po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - również organu egzekucyjnego, o zmianie adresu jego miejsca zamieszkania lub siedziby - art. 15 §1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddala zarzut opisany w art. 33 § 2 pkt 4 upea.
Wobec zarzutu opartego na przepisie art. 33 § 2 pkt 2 lit c upea (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu) wskazał organ, że aby uznać powyższy zarzut za zasadny należałoby wykazać, że istnieje rozbieżność pomiędzy treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr EGZ.52.2.2022 z dnia 15 września 2022 r. stanowiło niewykonanie obowiązków wynikających z ostatecznej i prawomocnej decyzji PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018, co potwierdzają dane zawarte w części B poz. 2,3,4,5 w ww. tytule wykonawczym. W związku z powyższym zarzut opisany w 33 § 2 pkt 2 lit c upea uznaje się za niezasadny.
Następnie za pismem z dnia 8 lutego 2024 r. zobowiązany reprezentowany przez adw. W. F. M. zażalił się na w/w postanowienie PINB.
Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem nr 255/2024 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 07 marca 2024 r., znak: WSE.7722.13.2024.MZEG utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieliczce nr 5/24 z dnia 22 stycznia 2024 roku.
W uzasadnieniu MWINB, co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu opartego na przepisie art. 33 § 2 pkt 6 lit c upea (brak wymagalności obowiązku w przypadku: wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b), wskazał należy, że wymagalność obowiązku oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany pomimo, iż powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, uchyla się od niej, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego żądanie przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności (por. Cezary Kulesza, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015).
Obowiązek nałożony w drodze aktu indywidualnego organu administracji publicznej (decyzji) staje się wymagalny, gdy akt ten stal się ostateczny i nie zostało wstrzymane jego wykonanie, albo gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, lub też gdy decyzja jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. W przypadku zaś gdy w decyzji określony został termin wykonania obowiązku, obowiązek jest wymagalny po upływie tego terminu, chyba że termin ten został odroczony na mocy rozstrzygnięcia właściwego organu. Decyzja PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018 (utrzymana w mocy decyzją MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN), którą orzeczono egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek, nie zawiera wskazania terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), a przepis ten nie przewiduje możliwości ustalenia przez organ nadzoru budowlanego w decyzji terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. W przypadku, gdy w decyzji nie został określony termin wykonania obowiązku, obowiązek staje się wymagalny, gdy decyzja stała się ostateczna i nie zostało wstrzymane jej wykonanie, albo gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, lub też gdy decyzja jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Zauważyć należy, że na decyzję MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN, utrzymującą w mocy w/w decyzję PINB, złożona została skarga do WSA w Krakowie i w związku z tą skargą doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W postanowieniu nr 813/2021 z dnia 15 września 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.MCZA, MWINB orzekł o wstrzymaniu wykonania w całości własnej decyzji nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. Wyrokiem z dnia 4 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1137/21 WSA w Krakowie oddalił skargę na w/w decyzję MWINB. Wraz z uprawomocnieniem się tego wyroku upadło wstrzymanie wykonania decyzji MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN, orzeczone postanowieniem MWINB nr 813/2021 z dnia 15 września 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.MCZA. Od tego momentu zobowiązany, R. K., winien był wykonać nałożony na niego obowiązek rozbiórki. Od tego momentu obowiązek ten stał się bowiem wymagalny, a to oznacza, że PINB działając jako wierzyciel uprawiony był do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania tego obowiązku. Z akt postępowania egzekucyjnego znak: EGZ.52.2.2022 wynika, że upomnienie skierowane zostało do R. K. w dniu 14 czerwca 2022 r. oraz, że wobec jego bezskuteczności w dniu 15 września 2022 r. PINB wystawił wobec wyżej wymienionego tytuł wykonawczy nr EGZ.52.2.2022. Nie ma wątpliwości, że już skierowanie do R. K. upomnienia z dnia 14 czerwca 2022 r. nastąpiło w czasie, gdy wstrzymanie wykonania decyzji MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN, orzeczone postanowieniem MWINB nr 813/2021 z dnia 15 września 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.MCZA, utraciło już moc. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku jest bezzasadny.
Jako uzasadnienie w/w zarzutu zobowiązany reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał okoliczność (cyt.): "braku prawidłowego określenia osoby zobowiązanego w treści tytułu poprzez nie podanie jego danych identyfikacyjnych takich, jak: nazwy pod którą zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą". W/w okoliczność nie odnosi się jednak w żadnej mierze ani do istoty zarzutu wymienionego w przepisie art. 33 § 2 pkt 6 lit c upea, ani do którejkolwiek z podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienionych w art. 33 § 2 upea. Brak jest tym samym podstaw by PINB, jako wierzyciel, rozpatrywał w trybie zarzutów zaistnienie lub nie tej okoliczności oraz kwestię jej ewentualnego wpływu na wszczętą egzekucję.
W ocenie MWINB, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgłoszony przez zobowiązanego reprezentowanego przez pełnomocnika zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 upea, nie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, iż istotą upomnienia jest przypomnienie adresatowi obowiązku o powinności wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt: II FSK 315/08). Dokonana przez tut. organ analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje, że upomnieniem z dnia 14 czerwca 2022 r., skierowanym na adres: G. , [...], PINB wezwał P. R. K. do wykonania obowiązku nałożonego na niego decyzją PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018, oraz że przesyłkę zawierającą w/w upomnienie po jej dwukrotnym awizowaniu podjął sam adresat, R. K. (v. załączone do akt postępowania egzekucyjnego zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia - karta nr 5A). Nadmienić w tym miejscu należy, że również kierowana na w/w adres przesyłka zawierająca tytuł wykonawczy z dnia 15 września 2022 r. została skutecznie doręczona zobowiązanemu, P. R. K. (v. załączone do akt postępowania egzekucyjnego zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 7A). Nadmienić również należy, że w późniejszym terminie w/w adres zameldowania R. K. na pobyt stały został zweryfikowany przez P1NB poprzez udostępnienie mu przez Burmistrza Miasta i Gminy W. danych jednostkowych z rejestru mieszkańców (v. karty nr 14-17 akt postępowania egzekucyjnego). Wobec wymienionych wyżej niebudzących wątpliwości okoliczności stwierdzić należy, że zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 upea, jest bezzasadny. Bez wpływu na ocenę zaistnienia w przedmiotowej sprawie, okoliczności o której mowa w art. 33 § 2 pkt 4 upea pozostaje wskazana przez pełnomocnika zobowiązanego okoliczność zawarcia w formularzu wystawionego w tej sprawie tytułu wykonawczego błędnej, zdaniem pełnomocnika, informacji o adresie. Istotne w tej sprawie jest to, że wysłane na adres stałego zameldowania P. R. K. upomnienie zostało mu skutecznie doręczone (podjęcie przesyłki w placówce pocztowej pokwitował sam zobowiązany), spełniając tym samym swoją ustawową funkcję przypomnienia zobowiązanemu o powinności wykonania ciążącego na nim obowiązku administracyjnego pod rygorem wszczęcia administracyjnej egzekucji tego obowiązku.
Co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu opartego na przepisie art. 33 § 2 pkt 2 lit c upea, (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu), organ wskazał należy, iż aby uznać powyższy zarzut za zasadny należałoby wykazać, że istnieje rozbieżność pomiędzy treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (jeśli obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a nie z orzeczenia administracyjnego).
Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie egzekwowany obowiązek nie wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a z orzeczenia administracyjnego, a konkretnie z decyzji PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018, utrzymanej następnie w mocy decyzją MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN. Już choćby z tego względu w/w zarzut należy uznać za bezzasadny. Abstrahując od oceny wiarygodności twierdzeń pełnomocnika zobowiązanego o sposobie użytkowania podlegającego rozbiórce domku holenderskiego, jako obiekt mieszkalny, stanowiący jedyne miejsce zamieszkania kobiety z małoletnim dzieckiem (w skardze do WSA w Krakowie na w/w decyzję MWINB nr 343/2021 tenże pełnomocnik z przekonaniem dowodził, że przedmiotowy domek holenderski powstał jako obiekt bezpośrednio związany z produkcją rolną i jest wykorzystywany do przechowywania rzeczy i urządzeń wykorzystywanych w gospodarstwie rolnym), stwierdzić trzeba, że argumenty, którymi pełnomocnik zobowiązanego uzasadnia zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit c upea, pozostają bez logicznego związku z istotą w/w zarzutu, która sprowadza się do niezgodności treści obowiązku, który jest przedmiotem egzekucji z przepisem prawa, w którym obowiązek ten znajduje swe oparcie. Mówiąc innymi słowy chodzi o sytuację w której organ egzekucyjny żąda od zobowiązanego, wykorzystując przewidziane w upea środki przymusu państwowego, spełnienia zobowiązania innego lub w innym wymiarze niż to wynika z przepisu prawa bezpośrednio kształtującego dany obowiązek i stanowiącego jednocześnie podstawę wszczęcia egzekucji takiego obowiązku (jako przykład przywołać można obowiązek obligatoryjnych szczepień). Wieńczące wywód pełnomocnika zobowiązanego stwierdzenie o braku możliwości egzekwowania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może zaś być rozpatrywane przez PINB, jako wierzyciela w trybie zarzutów. Kwestia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym aktualnie nie stanowi bowiem żadnej z podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (v. art. 33 § 2 upea), o czym pełnomocnik zobowiązanego był szczegółowo informowany w uzasadnieniu postanowienia MWINB nr 269/2023 z dnia 7 kwietnia 2023 r. znak: WSE.7722.50.2022.MZEG, w którym tut. organ wskazał, że kwestia ta objęta jest zakresem badania przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 upea, i w związku z tym może być rozpatrywana wyłącznie w trybie art. 59 § 1 upea, nie zaś w trybie art. 33 § 2 upea. To samo dotyczy, zawartej w uzasadnieniu w/w postanowienia MWINB, informacji o niedopuszczalności badania w trybie egzekucji administracyjnej (w tym również w trybie zarzutów, czy też zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu zarzutów) prawidłowości decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę wszczęcia tej egzekucji. MWINB podtrzymał stanowisko wyrażone w w/w kwestiach w uzasadnieniu swojego postanowienia nr 269/2023 z dnia 7 kwietnia 2023 r. znak: WSE.7722.50.2022.MZEG.
MWINB odniósł się również do uwag zażalenia z dnia 8 lutego 2024 r. dotyczących prawidłowości rozpatrzenia przez PINB zarzutów zgłoszonych przez P. R. K. reprezentowanego przez adw. W. F. M. w piśmie z dnia 3 października 2022 r. Odnośnie sygnalizowanej w w/w zażaleniu kwestii niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych z art. 27 upea, MWINB udzielił informacji pełnomocnikowi zobowiązanego w uzasadnieniu swojego postanowienia nr 269/2023 z dnia 7 kwietnia 2023 r. znak: WSE.7722.50.2022.MZEG, wskazując, iż kwestia ta, jako wymieniona w art. 59 § 1 pkt 3 upea, przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego może zostać merytorycznie zbadana i następnie rozstrzygnięta przez organ egzekucyjny wyłącznie w trybie art. 59 § 1 upea, nie zaś przez wierzyciela w trybie art. 33 § 2 upea.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. K..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
a) Pominięcie w postępowaniu faktu, że obowiązek jaki organ usiłuje wykonać tj. rozbiórkę przyczepy - domku holenderskiego stoi w sprzeczności z prawem gdyż pozbawi miejsca zamieszkania partnerkę skarżącego z jego małoletnią córką,
b) Pominięcia faktu odbierania korespondencji kierowanej na ul G. przez C. K. z którą skarżący jest od kilku lat w toku postępowania rozwodowego przed Sądem Okręgowym w K..
W uzasadnieniu wskazał, że organ powinien odstąpić od prowadzenia egzekucji w sprawie. Postanowienie Organu naraża na utratę miejsca codziennego pobytu i zamieszkania, w którym zamieszkuje wraz z partnerką i małoletnią córką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 2505 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, służący ochronie jego praw przed niezgodnym z prawem prowadzeniem wobec niego egzekucji.
Postępowanie w sprawie zarzutów toczy się w takim zakresie, jaki określony został ściśle przez zobowiązanego poprzez zgłoszenie konkretnych zarzutów. Tym samym wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że wierzyciel rozpatrując zarzuty nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Ponadto zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty.
Natomiast w skardze Skarżący podnosi zarzut, że organy pominęły fakt, że obowiązek jaki organ usiłuje wykonać tj. rozbiórkę przyczepy - domku holenderskiego stoi w sprzeczności z prawem gdyż pozbawi miejsca zamieszkania partnerkę skarżącego z jego małoletnią córką.
Zarzut ten jest pozbawiony uzasadnionych podstaw. Trzeba zwrócić uwagę, że zgłoszony w skardze zarzut nie nawiązuje do zarzutów faktycznie wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że postępowanie w sprawie zarzutów toczy się w takim zakresie, jaki wyznaczony przez samego zobowiązanego poprzez zgłoszenie konkretnych zarzutów na etapie postępowania egzekucyjnego, a zarzuty te muszą mieścić się w katalogu zawartym w art. 33 § 2 u.p.e.a. Z tego też względu podniesiony w skardze zarzut jest pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Odnosząc się natomiast do zarzutu faktu pominięcia odbierania korespondencji kierowanej na ul G. przez C. K. z którą skarżący jest od kilku lat w toku postępowania rozwodowego przed Sądem Okręgowym w K., trzeba wskazać, że jak wynika z akt sprawy na powyższy adres w dniu 4 lipca 2022 r. doręczono Skarżącemu upomnienie z dnia 14 czerwca 2022 r., które zostało wysłane do Skarżącego stosownie do wymagań art. 15 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało odebrane osobiście przez Skarżącego, na co wskazuje potwierdzenie odbioru z datą odbioru oraz czytelnym podpisem odbiorcy (por. zwrotne potwierdzenie odbioru po k. 4 – a.a. PINB). Również na ten sam adres wierzyciel (PINB) doręczył zobowiązanemu (Skarżącemu) odpis tytułu wykonawczego - również organu egzekucyjnego. Także ta przesyłka została odebrana osobiście przez Skarżącego (por. zwrotne potwierdzenie odbioru k. 7A – a.a. PINB). W związku z powyższym sformułowany w skardze zarzut nawiązujących do naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest bezzasadny.
Niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów Sąd nie dopatruje się jakichkolwiek uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Trafnie wskazały organy, odnosząc się do zgłoszonego zarzutu opartego na przepisie art. 33 § 2 pkt 2 lit c u.p.e.a., (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu), że warunkiem uznania wniesionego na tej podstawie zarzutu za zasadny jest wykazać, że istnieje rozbieżność pomiędzy treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (jeśli obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a nie z orzeczenia administracyjnego). Na gruncie jednak niniejszej sprawy egzekwowany obowiązek nie wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a z orzeczenia administracyjnego, a konkretnie z decyzji PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018, utrzymanej następnie w mocy decyzją MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN. To stanowi już sao w sobie o bezzasadności tego zarzutu.
Podobnie bezzasadny był również zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku w przypadku: wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b). Trafnie organ wskazał, że wymagalność obowiązku oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany pomimo, iż powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, uchyla się od niej, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego żądanie przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności (por. Cezary Kulesza, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX 2015).
Obowiązek nałożony w drodze aktu indywidualnego organu administracji publicznej (decyzji) staje się wymagalny, gdy akt ten stal się ostateczny i nie zostało wstrzymane jego wykonanie, albo gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, lub też gdy decyzja jest natychmiast wykonalna z mocy prawa.
Na gruncie niniejszej sprawy decyzja PINB nr 73/18 z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: WG.5160.3.2018 (utrzymana w mocy decyzją MWINB nr 343/2021 z dnia 21 lipca 2021 r. znak: WOB.7721.348.2018.AJAN), którą orzeczono egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek, nie zawiera wskazania terminu wykonania obowiązku rozbiórki (co wynikało z brzmienia art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.)).
Oznacza to, że obowiązek staje się wymagalny, gdy decyzja stała się ostateczna i nie zostało wstrzymane jej wykonanie, albo gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, lub też gdy decyzja jest natychmiast wykonalna z mocy prawa.
Te kwestie zostały szczegółowo opisane przez organy, które zaznaczyły, że po uprawomocnieniu się wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1137/21 oddalającego skargę na powyższą w/w decyzję MWINB zobowiązany (Skarżący) R. K., winien był wykonać nałożony na niego obowiązek rozbiórki. Od tego momentu obowiązek ten stał się bowiem wymagalny, a to oznacza, że PINB działając jako wierzyciel uprawiony był do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania tego obowiązku.
Tym samym zgłoszony przez zobowiązanego zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku jest bezzasadny.
Sąd podziela w pełni stanowisko i argumenty wyrażone przez organy rozpoznające wniesione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie at. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.