II SA/Kr 740/18

II SA/Kr 740/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1013/19 - Wyrok NSA z 2022-06-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 121
art. 136,137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2222
art. 2a, 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 9 listopada 2017 r. znak [...] orzekł: w pkt 1 - o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0031 ha, powstałej z podziału działki-nr [...], położonej w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., obj. księgą wieczystą nr [...], na rzecz Z. S. w [...] cz., B. S. w [...] cz., P. S. w [...] cz. i Z. P. w [...] cz.; w pkt 2 - o zobowiązaniu osób wymienionych w pkt 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. łącznej kwoty: [...] zł (słownie: dwieście czterdzieści trzy 68/100), w pkt 3 - o sposobie zwrotu kwoty określonej w pkt 2; w pkt 4 - o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0121 ha, poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., na rzecz: Z. S., B. S., P. S. i Z. P..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 22 stycznia 2001 r. M. S. i M. S., działający przez pełnomocnika, wystąpili do P. K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w obr. [...] K. - [...] składającej się między innymi z działek: nr [...] o pow. 961 m2, nr [...] o pow. 480 m2, nr [...] o pow. 488 m2, wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży Rep. A.I. Nr [...] zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...].1976 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, pod budowę "[...] w P. ".
Wojewoda po potwierdzeniu, na podstawie odpisów z ksiąg wieczystych: nr [...] i nr [...], że działki: nr [...], nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] miasto K., stanowią własność Gminy K., postanowieniem nr [...] z dnia 04.12.2003 r. wyznaczył Starostę [...] do załatwienia sprawy zwrotu części działki nr [...] oraz całej działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) nieruchomości składających się z działek: nr [...], nr [...], nr [...] obr. [...] prowadzonej z wniosku: M. S. i M. S.. W pozostałym zakresie co do zgłoszonego roszczenia organem właściwym do załatwienia sprawy pozostał P. K.
W dalszej części uzasadnienia organ dokładnie opisał przebieg dotychczasowego postępowania albowiem niniejsza sprawa zwrotu przedmiotowej nieruchomości była już wielokrotnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę [...], była ona także badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w niniejszej sprawie wydał m.in. wyrok w dniu 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 585/12, utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2972/12.
Orzekając w ww. sposób, organ I instancji wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w niniejsze sprawie jest nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obr. [...], która została wywłaszczona (nabyta) umową sprzedaży Rep. A. I. Nr [...] zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 14.07.1976 r.
Powołując się na treść art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 17 r. o gospodarce nieruchomościami wskazał, że dwie pierwsze przesłanki zwrotu nieruchomości zostały spełnione, albowiem wnioskodawcy są spadkobiercami poprzednich właścicieli, a wywłaszczenie (nabycie) na rzecz Skarbu Państwa opisanej na wstępie działki nr [...] poł. w obr. [...] nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymienionej w art. 216 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z kolei dla stwierdzenia, czy trzecia przesłanka została spełniona, organ dokonał ocen zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia.
Starosta [...] podkreślił, że w umowie sprzedaży Rep.A.I.Nr [...] z dnia 14 lipca 1976 r. wskazano, że działka nr [...] obr. [...] jest niezbędna pod budowę [...] w P. , zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia 22.05.1975 r. nr [...] Powyższa decyzja zatwierdzała pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny dotyczący [...] w K. - [...]) przy ul. [...] - I etap, łącznie z projektami budowlanymi następujących budynków: budynek główny wraz z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr [...], budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia.
W oparciu o treść załącznika graficznego do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny z dnia 22.05.1975 r. nr [...] ustalono, że działka nr [...] mieściła się w granicach lokalizacji inwestycji jaką była budowa [...] w P. i przeznaczona była pod budowę infrastruktury terenu [...] (fragment pasa drogowego ulicy realizowanej we wschodniej części przedmiotowej inwestycji).
Dokonane w dniu 7 kwietnia 2006 r. oględziny działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., jak również przeprowadzona w dniu 31 marca 2008 r. wizja w terenie wykazały, że stan zagospodarowania nieruchomości nie uległ zmianie w stosunku do ustaleń dokonanych w dniach 9 sierpnia 1999 r. i 4 września 2001 r. i stanowi ona część trawnika i betonowego chodnika przed budynkiem nr [...] usytuowanym przy ul. [...].
Ponadto w przedmiotowej sprawie dodatkowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w zakresie ewentualnego posiadania przez podmioty, zarządzające sieciami, infrastruktury miejskiej na przedmiotowej nieruchomości swoich sieci lub urządzeń.
W oparciu o dokumentację oraz aktualny stan zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot geodeta uprawniony mgr inż. M. K. okazał zajętość pasa drogowego ul. [...]. W granicach pasa drogowego znalazły się: pas zieleni, na którym zlokalizowany jest słup energetyczny oraz znak drogowy pionowy, a także betonowy chodnik wzdłuż ogrodzenia. Z powyższego wynika zatem, że granica pasa drogowego przebiega po linii ogrodzenia i następnie na jego przedłużeniu. Część działki nr [...], zlokalizowana za ogrodzeniem (od wewnątrz), znajduje się zatem poza pasem drogowym ul. [...].
W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji pozyskał ponadto z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. archiwalne zdjęcia lotnicze terenu objętego wnioskiem o zwrot nieruchomości.
Ze zdjęcia lotniczego wykonanego w 1975 r., tj. na rok przed wywłaszczeniem działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa wynika, że teren nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...] stanowił w tej dacie pas zielony (przy poboczu drogi) znajdujący się w sąsiedztwie ulicy [...].
Taki stan rzeczy utrzymywał się w latach kolejnych tj. 1982, 1987, 1993 i 1998, co potwierdzają pozyskane zdjęcia z tych lat. Ze wskazanych zdjęć nie wynika, aby ul. [...] została w tych latach przebudowana lub też poszerzona.
Zdjęcie lotnicze z 2003 r. obrazuje natomiast, iż część pobocza ul. [...] na odcinku znajdującym się w granicach działki nr [...] została zajęta przez betonowy chodnik, biegnący wzdłuż ogrodzenia budynku. Wskazane ogrodzenie również znalazło się w granicach nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Wspomniany budynek został postawiony na nieruchomości sąsiedniej.
Zdaniem organu I instancji cel wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości został określony ściśle i precyzyjne. W umowie sprzedaży wskazano, że przedmiotowa i inne nieruchomości są niezbędne pod budowę [...] w P. zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska z dnia 22.05.1975 r. nr [...] Na terenie jednym z obiektów pozostałych po niezrealizowanym [...] obecnie funkcjonuje [...]. Jak wynika z decyzji P. K. z dnia 20.07.1999 r. nr [...] przeniesiono pozwolenie na budowę obiektu [...] na osiedlu P. w K. na [...] w K.. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 5.08.1999 r.
Jak z powyższego wynika, na terenie objętym wnioskiem o zwrot nie planowano realizacji innego obiektu [...]. Realizowana miała być inwestycja określona w/w decyzją Urzędu Miasta K. jako [...] w [...]. W związku z tym używano zamiennie różnych nazwy projektowanego [...], co związane były z jego położeniem w dzielnicy [...] na terenie byłej wsi P., która to wieś stała się częścią tej dzielnicy i używana jest jako nazwa osiedla mieszkaniowego. Późniejsze zmiany nazwy budowanego szpitala wynikały zapewne ze zmian społeczno - politycznych jakie nastąpiły po 1989 r. Także trudna do wyobrażenia jest sytuacja, że w tym rejonie mogłaby być realizowana równolegle inna o tym samym charakterze inwestycja, bo po takiej budowie pozostałyby ślady w postaci np. fundamentów, niedokończonych budynków czy budowli itp.
W oparciu o zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy, w świetle powołanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. Sygn. akt I [...], Starosta [...] uznał działkę nr [...], poł. w obr. [...]. jedn. ewid. [...], m. K., w granicach wywłaszczonej działki nr [...], poł. w obr. [...]. b. gm. kat. [...] za zbędną na cel wywłaszczenia, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niemniej jednak, jak wynika z treści pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 2 sierpnia 2010 r., działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym ulicy [...] w K.. Z kolei zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, jak również wobec treści art. 2a ustawy o drogach publicznych oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie jest możliwy zwrot nieruchomości wywłaszczonej -pomimo jej zbędności - jeśli w chwili orzekania o zwrocie jest ona częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Działka ta stanowi część trawnika i betonowego chodnika, przebiega też przez nią sieć wod. kan. gaz i elektryczność.
W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji, nie jest możliwy zwrot w całości nieruchomości znajdującej się w pasie drogowym ulicy [...] w K., pomimo jej zbędności, w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dla celu uzasadniającego wywłaszczenie.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła Z. P. podnosząc, iż: "przez 34 lata od wywłaszczenia nie nastąpiło zagospodarowanie działki nr [...] obr. [...] na cel określony w umowie sprzedaży z dnia [...].1976 r. - budowa [...] i dlatego należy uznać ją za zbędną na cel wywłaszczenia zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. W oparciu o kserokopię metryki ul. [...] z 1999 r. oraz książkę drogi z 2002 r. przekazane pismem ZIKiT-u oraz aktualny stan zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, geodeta uprawniony mgr inż. M. K. okazał zajętość pasa drogowego ul. [...]. Ponadto ustalając granice pasa drogowego ul. [...] opierano się na definicji pasa drogowego zawartej w art. 4 ustawy o drogach publicznych, definicji zieleni przydrożnej zawartej w art. 4 pkt. 22 w/w ustawy, która pełni funkcję zieleni izolacyjno-technicznej. Ze zdjęć lotniczych pochodzących z 1975 r., 1982 r., 1987 r., 1993 r. i 1998 r. wynika, iż ul. [...] nie została w tych latach przebudowana ani poszerzona. Zdjęcie lotnicze z 2003 r. obrazuje, że część pobocza ul. [...] na odcinku znajdującym się w graniach działki nr [...] została zajęta przez betonowy chodnik. Z powyższego, jak również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż do przebudowy ul. [...] nie doszło do dnia dzisiejszego i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, że ulica [...] jest drogą publiczną od 1986 r. i że istniała ona już w chwili wywłaszczenia. Uchwała Rady Miasta K. zaliczająca ją do kategorii dróg publicznych nie oznaczała bowiem automatycznego włączenia działki nr [...] w jej pas drogowy, a częściowe zajęcie tej działki nastąpiło bez żadnych wymaganych prawem dokumentów i po złożeniu wniosku o jej zwrot. Zaskarżona decyzja narusza więc przepisy działu II rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W sposób bezsprzeczny działka nr [...] uznana przez Starostę Krakowskiego jako część ul. [...] warunków tego przepisu nie spełnia, ponieważ brak zarówno miejscowego planu zagospodarowania terenu, jak i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sytuujących tę działkę w pasie drogowym tejże ulicy. Ponadto organ I instancji nie poinformował stron postępowania ani o dacie okazania zajętości pasa drogowego ul. [...] ani o dacie okazania granic działek powstałych z podziału działki nr [...]. Takie postępowanie jest niezgodne z obowiązującym prawem, a ponadto poczyniono ustalenia całkowicie sprzeczne z ustaleniami dokonanymi z ich udziałem w dniu 5 sierpnia 2015 r., kiedy to okazano tylko granice działki, a nie przebieg pasa drogowego. W uzasadnienie wyroku NSA, I OSK 2927/12 z 8.07.2014 r., wskazano w tej kwestii jednoznacznie, że podstawą ustaleń dot. pasa drogowego powinny być dokumenty źródłowe z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K., a gdyby dokumenty te nie pozwoliły na dokonanie koniecznych ustaleń, Starostwa powinien rozważyć powołanie biegłego geodetę, który określi rzeczywisty przebieg pasa drogowego ul. [...]. Starosta całkowicie zignorował to jednoznaczne wymaganie określone w wyroku NSA, a geodetę odmawiającego wskazania pasa drogowego, zastąpił innym, który ten pas wskazał."
Odwołująca wniosła o wystąpienie do właściwego organu statutowego Stowarzyszenia Geodetów Polskich Oddział w K. celem wyjaśnienia prawidłowości postępowania w tej sprawie geodety uprawnionego mgr. inż. M. K. oraz w związku z prowadzeniem postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości od 2001 r. i wydaniu przez obie instancje 19 decyzji oraz 5 wyroków sądowych wniosła o przekazanie sprawy organom Prokuratury celem zbadania, czy nie zachodzi tu przypadek celowego działania na szkodę Państwa.
Wojewoda decyzją z dnia 11 kwietnia 2018 r. znak: [...], na podstawie art. art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej: "u.g.n.") oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.:) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze, z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby czyli spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości - M. S. i M. S..
Po drugie, ww. nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową zawartą w postaci aktu notarialnego z dnia [...] 1976 r. Rep. A. I. Nr [...], na cele budowy [...] w P. , zgodnie z decyzją Urzędu Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska znak B.A.A [...] z dnia 3 sierpnia 1974 r., która zatwierdzała plan realizacyjny Centrum [...] - dz. [...] w K. (w zakresie ustalenia granic lokalizacji, dla podjęcia postępowania wywłaszczeniowego). Kontynuacją wyżej wymienionej decyzji była decyzja Urzędu Miasta K. - Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska znak: [...], z dnia 22 maja 1975 r., która zatwierdzała pod wzglądem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny objęty załącznikiem znak [...], dotyczący [...] w K. - [...] przy ul. [...] -1 etap, łącznie z projektami budowlanymi następujących budynków: budynek główny łącznie z zespołem pawilonów, budynek kuchni i pralni, stacja trafo oznaczona nr [...], budynek agregatów, zakład anatomopatologiczny, portiernia, zwierzętarnia, magazyn materiałów łatwopalnych i tlenownia oraz zbiorniki wodne i hydrofornia.
Z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji wynika, że wywłaszczona działka nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...], podzieliła się na m.in. na działkę nr [...], która to uległa podziałowi na działkę nr [...] i nr [...] obr. [...], jedn. ewdi. [...] m. K..
Powołując się na treść art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organ odwoławczy wskazał, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W związku z powyższym organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest więc obowiązany w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie w drodze dostępnych środków dowodowych ustalić, czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności, określona w art. 137 ust. 1 u.g.n. Ustalenia w tej kwestii mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji doprecyzował cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, określonego w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] 1976 r. Rep. A. II. Nr [...], ogólnie jako budowa [...] w P. w K., na podstawie załącznika graficznego do decyzji Urzędu Miasta K. Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska znak: [...] z dnia 22 maja 1975 r., która zatwierdzała plan realizacyjny objęty załącznikiem znak [...], dotyczący [...] w K. - [...]) przy ul. [...]. Na podstawie ww. załącznika ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod jezdnię, chodnik wraz z oddzielającym go od ulicy pasem trawnika, a także biegnącą kanalizacją opadową. Na ww. plan naniesiono również instalację gazową fi 150, która - jak ustalono - powstała przed wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 7 kwietnia 2006 r. i 31 marca 2008 r. stwierdzono, iż stan zagospodarowania nieruchomości nie uległ zmianie w stosunku do ustaleń dokonanych w dniach 9.08.1999 r. i 4.09.2001 r. i stanowi ona część trawnika i betonowego chodnika przed budynkiem nr [...] usytuowanym przy ul. [...] w K.. Nadto ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajdują się sieci infrastruktury miejskiej. W celu ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu organ I instancji pozyskał do akt sprawy z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. zdjęcia lotnicze obejmujące przedmiotową nieruchomość, wykonane w 1975 r., 1982 r., 1987 r., 1993 r., 1998 r. i 2003 r.
W 1975 r. nieruchomość przeznaczona do wywłaszczenia stanowiła pas zieleni (przy poboczu drogi) znajdujący się w sąsiedztwie ulicy [...]. Taki stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości utrzymywał się w latach kolejnych tj. 1982, 1987, 1993 i 1998, co potwierdzają pozyskane z tych lat zdjęcia lotnicze. Ze wskazanych zdjęć nie wynika, aby ul. [...] została w tych latach przebudowana lub poszerzona. Natomiast zdjęcie lotnicze wykonane w 2003 r. obrazuje, iż część pobocza ul. [...] na odcinku znajdującym się w granicach działki nr [...] została zajęta przez betonowy chodnik, biegnący wzdłuż ogrodzenia budynku.
Organ odwoławczy stwierdził, mając na uwadze poczynione przez organ I instancji ustalenia, iż [...] w P. nigdy nie został ukończony. Z dokumentacji technicznej udostępnionej przez [...] S.A. wynika, że jakkolwiek budowa rozpoczęła się w 1984 r. poprzez wykonanie zaplecza technicznego i była kontynuowana w latach 1985-1990, to jednak stan zaawansowania budowy poszczególnych pawilonów [...] został oszacowany na 30-50 % (stan surowy otwarty) w zależności od [...].
W związku z powyższym Wojewoda uznał nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] za zbędną na cel wywłaszczenia i orzekł o jej zwrocie na rzecz wnioskodawców.
Ponadto Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. znak [...], że działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. wchodzi w pas drogowy ul. [...], która na podstawie uchwały Radny Narodowej Miasta K. nr [...] z dnia 28 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich została zaliczona do kategorii dróg publicznych - obecnie gminnych.
Powołując się na orzecznictwo sądowe organ odwoławczy wskazał, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Nadto nie jest rzeczą organów orzekających w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości badanie zgodności z prawem zaliczenia ww. ulicy do kategorii dróg publicznych.
Ponadto określenie przez uprawnionego geodetę zasięgu pasa drogowego ul. [...] w oparciu o stanowisko zarządcy drogi nie miało charakteru dowodu przeprowadzanego przez organ, stąd nie było konieczności zawiadamiania stron w trybie art. 79 k.p.a. Dopiero efekt końcowy prac geodety (mapa z wkreślonym zasięgiem pasa drogowego) stanowił materiał dowodowy, na którym oparto zaskarżone rozstrzygnięcie i z którym strony mogły się zapoznać przed wydaniem decyzji przez Starostę [...] (o czym poinformowano pismem z 10 października 2017 r.).
Wobec argumentacji przytoczonej w niniejszej decyzji organ odwoławczy uznał zarzuty podniesione w odwołaniu przez Z. P. za nieuzasadnione i niezasługujące na uwzględnienie.
W celu wydzielenia części nieruchomości przeznaczonej do zwrotu geodeta uprawniony mgr inż. M. K. sporządził projekt podziału działki nr [...] o pow. 0,0152 ha, poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. na działki nr [...] o pow. 0,0121 ha zajętej pod pas drogowy ul. [...] oraz na działkę nr [...] o pow. 0,0031 ha, która wobec faktu, iż nie stanowi pasa drogowego ul. [...], podlega zwrotowi na rzecz wnioskodawców.
Natomiast odnośnie wniosków Z. P. dotyczących wystąpienia do właściwego statutowego Stowarzyszenia Geodetów Polskich Oddział w K. o zbadanie prawidłowości postępowania w tej sprawie geodety uprawnionego, mgr. inż. M. K. oraz o przekazanie sprawy organom Prokuratury celem zbadania, czy nie zachodzi przypadek celowego działania na szkodę Państwa, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, a ponadto pozostawały one bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się z kolei do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość (stanowiącą obecnie działkę nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., organ odwoławczy stwierdził, iż przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające oraz przedstawione w zaskarżonej decyzji uzasadnienie tej kwestii, jak również powodów nieuwzględnienia w niniejszej sprawie nakładów na przedmiotowej nieruchomości (o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n.), jako niezwiązanych z realizacją celu wywłaszczenia w ramach rozpoczętej budowy [...] powstała jedynie droga tymczasowa z płyt betonowych), jest prawidłowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła Z. P. – dalej określana też jako skarżąca. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania, a także o poinformowanie w formie postanowienia, na zasadzie art. 155 p.p.s.a., organów zwierzchnich wobec wojewody i prezydenta miasta o ciągłym i celowym naruszaniu przez te organy przepisów prawa i niestosowaniu się przez nich do ocen i wskazań zawartych w wyrokach sądowych.
Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, a w szczególności stanowi naruszenie 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr [...], z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr [...] oraz w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK [...]. W wymienionych orzeczeniach wskazane zostały uchybienia, jakich dopuściły się rozpatrując przedmiotową sprawę organy administracji publicznej. Dotyczyły one m. in. prawidłowości ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia, wyjaśnienia kwestii rozpoczęcia i zakończenia celu wywłaszczenia.
W uzasadnieniu obszernej skargi skarżąca wskazała, że doprecyzowanie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości tylko na podstawie załącznika graficznego do decyzji Urzędu Miasta K. - Wydziału Gospodarki
Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska znak [...] z dnia 22 maja 1975 r. jest niewystarczające. Dokument ten utracił ważność jeszcze
przed rozpoczęciem budowy szpitala, ponieważ zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami (art. 21 ust.4 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane), decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyska lub utraci prawo do terenu, lub w terminie 1 roku od dnia uzyskania decyzji nie wystąpi z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Podkreśliła, że m.in wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 31.03.1983 r. znak: GP [...] obejmująca inwestycję "[...] położone w dzielnicy [...]", na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. I z dnia 15 grudnia 1982 r. Z kolei decyzja ta decyzją P. K. znak [...], z dnia 20 listopada 1999 r. została przeniesiona na rzecz [...] w K., z nałożeniem na Fundację obowiązku przyjęcia wszystkich warunków zawartych w decyzji z dnia 31 marca 1983 r.
Ponadto skarżąca wskazała, że nie wyjaśniono, jaki [...] miał być wybudowany na przedmiotowym terenie oraz w jakim związku ta niezrealizowana budowa pozostaje ze [...], którego część, jak zauważa WSA w Krakowie, funkcjonowała w 2002 r.
W ocenie skarżącej Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pisze wiele sprzecznych ze sobą stwierdzeń dotyczący ulicy [...]:
- że nie była w latach 1975 - 2003 przebudowana lub poszerzona, co jest sprzeczne ze stwierdzeniem, że w 2003 roku działka nr [...] stanowiła w części pobocze tej ulicy;
- że została w 1986 roku zaliczona do kategorii dróg publicznych odpowiednią uchwałą Rady Narodowej Miasta K., co nie ma żadnego związku z przedmiotową sprawą;
- że jej przebieg zaznaczony jest na załączniku graficznym do decyzji z dnia 22.05.1975 r. znak [...], co o niczym nie świadczy w przedmiotowej sprawie;
- że z załącznika powyższego wynika zamiar poszerzenia tej ulicy, czego żadną miarą nie sposób dopatrzyć się na załączniku, co potwierdza też uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 19.08.2009 r. sygn. akt II SA/Kr [...];
- że projektowany przebieg tej ulicy pokrywa się z ulicą istniejącą w dniu wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości, co jest sprzeczne z twierdzeniem o częściowym wejściu działki nr [...] w skład pasa drogowego tej ulicy;
- że projektowano przebudowę ulicy [...], co w związku z tym, iż taki projekt nie powstał do dnia dzisiejszego, nic nie wnosi do przedmiotowej sprawy;
- że plan K. wydany w 1975 roku potwierdza istnienie ulicy [...] w momencie wywłaszczenia nieruchomości i jej planowane parametry miały być dopasowane do realizowanej inwestycji, co też pozostaje bez związku z rozpatrywaną sprawą, bo nieruchomości nie wywłaszczono na przebudowę ulicy [...], do której zresztą do dnia dzisiejszego nie doszło.
W praktyce Wojewoda w postępowaniu odwoławczym ograniczył się w zasadzie jedynie do próby uargumentowania, że działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] znajduje się w pasie drogowym ulicy [...], używając do tego jedynie informacji pozyskanej z Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K., zawartej w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] i nie przedstawiając na potwierdzenie tego żadnych dowodów. Dowodem takim nie mogą być dostarczone do akt sprawy z pismem z dnia 23 października 2014 r. przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. kserokopie metryki ul. [...] z 1999 r. oraz książka tej drogi z 2002 r. ponieważ są to wewnętrzne dokumenty tej instytucji przez nią samą wytworzone i dokumentujące jedynie stan drogi.
Tymczasem Wojewoda bezzasadnie uznaje, że na podstawie tych dokumentów oraz aktualnego sposobu zagospodarowania (chodnik betonowy wykonany dla potrzeb budynku nr l przy ul. [...]) geodeta uprawniony mgr inż. M. K. "okazał określi zasięg pasa drogowego ul. [...]".
Skarżąca stoi na stanowisku, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, na podstawie którego wskazać by można pas drogowy ulicy [...] w granicach działki nr [...] obr.[...] jedn. ewid. [...] m. K..
Nadto skarżąca wskazała, że Wojewoda twierdząc, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o wystąpienie do właściwego statutowego Stowarzyszenia Geodetów Polskich Oddział w K. o zbadanie prawidłowości postępowania w tej sprawie geodety uprawnionego mgr inż. M. K. oraz zawiadomienia organów Prokuratury, naruszył przepis art.46 oraz art.48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia zakres rozpoznania w niniejszej sprawie, wobec szeroko zakreślonych zarzutów skargi, jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a przede wszystkim w świetle zapadłego w sprawie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2927/12.
Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie jest zwrot działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., która uległa podziałowi na działkę nr [...] i nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K.. Pierwotnie Wojewoda decyzją z dnia 6 lutego 2012 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 11 października 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0152 ha obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] obr. [...]. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 585/12 WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Następnie wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2927/12 NSA, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 585/12, oddalił skargę kasacyjną.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Sąd w niniejszej sprawie, na podstawie art. 153 p.p.s.a. jest związany dokonaną oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2927/12. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i są konsekwencją dokonanej oceny prawnej. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 23 października 1998 r., sygn. I SA 1663/96, powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), co w niniejszym przypadku nie zachodzi. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu (vide np. wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756).
W powołanym powyżej wyroku NSA stwierdzono, że konieczne jest dokonanie pogłębionej analizy, czy wszystkie wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku II SA/Kr 421/09, dotyczyły działki nr 337/5 będącej przedmiotem orzekania zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją z 11 października 2011 r., czy też niektóre z tych wskazań dotyczyły wyłącznie działki nr 69/29, której kontrolowane decyzje nie dotyczą. W związku z tym NSA stwierdził, że w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, w zakresie obejmującym działkę nr [...], organy obu instancji nie zrealizowały prawidłowo wskazań co do dalszego postępowania w tej części istotnej dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, w jakim koniecznym było ustalenie na podstawie dokumentów źródłowych granic pasa drogowego drogi publicznej jaką jest ulica [...] i ustalenie, czy działka nr [...] w całości bądź w części znajduje się w pasie tej drogi publicznej. Podsumowując NSA wskazało i takie były wiążące wskazania, że ponownie rozpoznając sprawę Starosta winien uzyskać dokumenty źródłowe z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. (k. 16 akt [...]), a gdyby dokumenty te nie pozwoliły na dokonanie koniecznych ustaleń, winien rozważyć powołanie biegłego z dziedziny geodezji (art. 84 § 1 k.p.a.), który określi rzeczywisty przebieg granic pasa drogowego ul. [...] w zakresie istotnym dla ustalenia, czy działka nr [...] w całości bądź w części mieści się w granicach tego pasa. Resztę ustaleń faktycznych, jak i ich ocenę prawną, w tym co do braku realizacji celu wywłaszczenia, NSA uznał tym samym za prawidłowe.
Kontrolując zatem wykonanie przez organy obu instancji powyższych wskazań NSA należy stwierdzić, że organy dokonały we wskazanym zakresie wystarczających ustaleń pozwalających na stwierdzenie położenia działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] o pow. 0,0121 ha w pasie drogowym ul. [...], co legło u podstaw orzeczenia o odmowie jej zwrotu.
Wykonano zalecenia NSA, bowiem wobec braku dokumentów źródłowych, dokonano w dniu 5 sierpnia 2015 r. oględzin spornej działki z udziałem przedstawiciela wnioskodawcy, w trakcie których przedstawiciel ZIKIT-u wskazał przebieg pasa drogowego, a następnie biegły geodeta mgr. inż. M. K. unaocznił ten przebieg na mapie z wykreślonym zasięgiem pasa drogowego. Podkreślenia przy tym wymaga, w odpowiedzi na zarzut skargi w tej kwestii, że biegły sporządza opinię bez udziału stron. Natomiast zarzuty dotyczące uchybień przy sporządzaniu opinii wskazującej pas drogowy (brak udziału stron) nie mają wpływu na jej treść, bowiem obrazuje ona rzeczywisty stan rzeczy, a nie "tworzy" pas drogowy. Skarżąca nie zakwestionowała, zobrazowanego w opinii biegłego, rzeczywistego stanu na gruncie. A rzeczywisty stan wskazuje na to, że większa część przedmiotowej działki nr [...] (po wydzieleniu działka nr [...]) mieści się w pasie drogowym drogi publicznej ul. [...], bowiem znajduje się na niej betonowy chodnik, pas zieleni ze słupem energetycznym oraz znak drogowy pionowy, z czego wynika, że rzeczywista granica pasa drogowego przebiega wzdłuż ogrodzenia za chodnikiem, zgodnie z definicją pasa drogowego - art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (u.d.p.).
Poprawnie też ustalono, że ul. [...], do której przylega działka nr [...], jest od 1986 r. drogą publiczną, posiada metrykę oraz książkę drogi. ZIKIT poinformował w piśmie z dnia 26 lipca 2011 r., że działka nr [...] wchodzi w pas drogowy ul. [...], a biegły powyższą opinią zobrazował geodezyjnie zasięg tego pasa w terenie. Chodnik jest publicznie dostępny, a dodatkowo przez działkę przebiegają sieci: gazowa, energetyczna, cieplna.
Ponadto co do działki nr [...], to na zdjęciu lotniczym z roku 1998
jeszcze brak jest chodnika, natomiast istniał on już w roku 2001 (co wynika z
protokołu oględzin w sprawie) oraz jest widoczny na zdjęciu lotniczym
z 2003 r. Skoro tak, to na pewno powstał on między 1998 a 2001 r., zatem w
czasie obowiązywania MPZP zatwierdzonego uchwałą z 16.11.1994 r.,
obowiązującego do dnia 1 stycznia 2003 r. Jak wynika z informacji UMK,
działka nr [...] znajdowała się w obszarze tras komunikacyjnych i jej
samodzielne zagospodarowanie nie było możliwe, skoro była w ciągu ulicy.
Wobec tego pas drogowy w czasie budowy chodnika został zagospodarowany
zgodnie z ówczesnym przeznaczeniem w planie miejscowym na działce
będącej własnością Gminy K..
Powyższe ustalenia przesądzają o tym, iż przedmiotowa nieruchomość
stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 2 i art. 4 pkt 2 u.d.p.).
Wobec tego, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli nieruchomość objęta żądaniem zwrotu stanowi w czasie orzekania o zwrocie część drogi publicznej, niedopuszczalne jest orzeczenie o jej zwrocie. Drogi publiczne traktowane są bowiem przez ustawodawcę jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu (res extra commercium), gdyż własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być więc obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób ?zycznych, osoby te nie mogą też tymi nieruchomościami faktycznie władać w sposób prowadzący do zasiedzenia (uchwała SN z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt III CZP 72/06, OSNC 2007/6/85). Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, jeśli nieruchomość objęta żądaniem wprawdzie okazała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz w czasie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów u.d.p. (por. m.in. wyrok NSA oz. w Gdańsku z 29 maja 2003 r., II SA/Gd 1206/01, powołane orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego nawet w sytuacji zbędności nieruchomości względem celu wywłaszczenia nie jest możliwy jej zwrot, gdy stanowi ona drogę publiczną. Wyłączeniu z powszechnego obrotu podlegają działki stanowiące drogi publiczne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, przy czym w judykaturze podkreśla się, że owo wyłączenie z obrotu dotyczy całości gruntu znajdującego w liniach rozgraniczających pas drogowy. Skoro nieruchomość stanowiła w dacie orzekania przez organy część urządzonej drogi publicznej, to zadośćuczynienie roszczeniu byłego właściciela o jej zwrot prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu nieruchomości drogowej przez osobę fizyczną, wbrew postanowieniom art. 2a u.d.p. (drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa; drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy).
Odpowiadając na pozostałe zarzuty skargi należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 153 p.p.s.a.. Wydany uprzednio wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 421/09 dotyczył dwóch działek: nr [...] o pow. 0,0587 ha i nr [...] o pow. 0,0152 ha, położonych w K., obr. [...]. jedn. ewid. [...] i zalecał poczynienie ustaleń faktycznych zbiorczo co do nich. Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy tylko działki nr [...]. NSA w kolejnym wyroku z 8 lipca 2014 r. sygn. akt l OSK 2927/12 stwierdził, że w zakresie obejmującym działkę nr [...] Starosta zrealizował wskazania poprzedniego wyroku z 2009 r., gromadząc dokumenty określające cel wywłaszczenia, jakim była budowa [...] i projektowana przebudowa ul. [...], przy czym w tej ulicy przebiegał istniejący w dacie wywłaszczenia gazociąg średnioprężny. W ocenie NSA słusznie pozwoliło to organom obu instancji uznać działkę nr [...] za zbędną na cel wywłaszczenia.
Tym samym również nietrafny jest zarzut skargi, że nie poczyniono wystarczających ustaleń w kwestii zbędności na cel wywłaszczenia przedmiotowych działek, gdyż tę okoliczność przesądził już cytowany wyrok NSA.
Należy zwrócić uwagę, że o ile w planie realizacyjnym z 1975 r, będącym podstawą zawarcia umowy sprzedaży celem wywłaszczenia w 1976 r., znajdowała się działka nr [...], która była objęta tym planem i przewidywał on też przebudowę ul. [...], to później, z początkiem lat 80, teren obejmujący działkę znalazł się poza zasięgiem kolejnego planu realizacyjnego (o czym świadczy załącznik do
decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji z 12 stycznia
1982 r. dla [...] w P. ). Czyli działki tej już wówczas nie
uwzględniono. Co znaczące, działki tej brak także pośród tych, które objęła
Fundacja [...] dla celów budowy [...] w 1997 r. Wobec tego brak podstaw do weryfikowania i badania dokumentów związanych z budową [...] w latach 80-tych i później, bowiem nie dotyczą one przedmiotowej działki.
W końcu Sąd nie podziela również zarzutu skarżącej, jakoby działka nr [...] została włączona w pas drogowy na użytek tej sprawy celem uniemożliwienia jej zwrotu. W ocenie Sądu prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny i prawny znajduje potwierdzenie w zgromadzonych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Skoro taki stan zagospodarowania istniał przed złożeniem wniosku o zwrot (pismo z dnia 22 stycznia 2001 r. M. S. i M. S.), to zarzut ten jest bezzasadny.
W zakresie zarzucanego Wojewodzie naruszenia przepisu art. 46 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nieuwzględnienie wniosków skarżącej co do wystąpienia do właściwego statutowego Stowarzyszenia Geodetów Polskich Oddział w K. o zbadanie prawidłowości postępowania w tej sprawie geodety uprawnionego mgr inż. M. K. oraz zawiadomienia organów prokuratury celem zbadania, czy nie zachodzi przypadek celowego działania na szkodę Państwa, również Sąd ocenił go jako nieuzasadniony. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ odwoławczy rozważył te wnioski skarżącej i nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia uznając, że nie są zasadne i pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Nawet jeśliby hipotetycznie przyjąć, choć Sąd nie znalazł ku temu podstaw, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, to czyn ten pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, gdyż stanowi wykroczenie i podlega rozpoznaniu przez sąd karny.
Podsumowując, skoro części drogi publicznej są wyłączone z obrotu, należało oddalić skargę, podzielając w pełni pogląd o konieczności odmowy zwrotu części działki nr [...] (po podziale jej fragmentu stanowiącego obecnie [...]) włączonej w pas drogowy ul. [...].
W kwestii zwrotu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], to – jak wynika z zaskarżonej decyzji - zostały spełnione ustawowe przesłanki do jej zwrotu, a to wobec ustalenia jej zbędności na cel wywłaszczenia oraz braku położenia w zakresie pasa drogowego, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron.
Co do zwrotu na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (stanowiącą obecnie działkę nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K.), w wysokości [...] zł, należy przyznać rację Wojewodzie, iż należy uznać za prawidłowe przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające oraz przedstawione w zaskarżonej decyzji uzasadnienie tej kwestii, jak również powodów nieuwzględnienia w niniejszej sprawie nakładów na przedmiotowej nieruchomości (o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n.), jako niezwiązanych z realizacją celu wywłaszczenia w ramach rozpoczętej budowy [...] (powstała jedynie droga tymczasowa z płyt betonowych).
Końcowo należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu swego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Sąd ma obowiązek odnieść się w motywach wyroku jedynie do tych aspektów sprawy, które są istotne dla przeprowadzenia oceny, czy zaskarżony akt był zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. I OSK 23/09)
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ żaden z jej zarzutów nie mógł prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a..