II SA/Kr 740/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-02-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
zameldowaniepobyt staływspółwłasnośćzgoda współwłaścicielaczynność przekraczająca zwykły zarządustawa o ewidencji ludnościTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąkontrola administracjiprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie zameldowania, uznając, że wymóg zgody wszystkich współwłaścicieli na zameldowanie był niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania M. S. na pobyt stały, gdzie organy administracji powołały się na brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. Sąd administracyjny uchylił decyzję, wskazując, że przepis wymagający zgody wszystkich współwłaścicieli na zameldowanie (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności) utracił moc obowiązującą w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, uznającym go za niezgodny z Konstytucją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę L. S.-S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę zameldowania jej męża, M. S., na pobyt stały. Organy administracji odmówiły zameldowania, powołując się na brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości (D. G.-K.) na zamieszkanie i zameldowanie M. S., uznając to za czynność przekraczającą zwykły zarząd, wymagającą zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c. i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności). Skarżąca argumentowała, że do zameldowania nie jest potrzebna zgoda wszystkich współwłaścicieli, a po wydaniu decyzji Wojewody, M. S. został faktycznie zameldowany. Sąd, rozpoznając skargę, stwierdził, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, na podstawie którego wydano decyzję, utracił moc obowiązującą w dniu 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), który uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że wymóg przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, który był podstawą odmowy, był sprzeczny z Konstytucją. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, który był podstawą odmowy zameldowania, był sprzeczny z Konstytucją i utracił moc obowiązującą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, wymagający zgody wszystkich współwłaścicieli na zameldowanie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją i utracił moc. Instytucja zameldowania ma charakter rejestracyjny, a potwierdzenie faktu pobytu nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na zamieszkanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.e.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis ten, wymagający potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy zameldowaniu, został uznany za niezgodny z Konstytucją i utracił moc obowiązującą.

p.p.s.a. art. 145 § paragraf 1 pkt 1 lit b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

u.e.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Dotyczy obowiązku zameldowania osoby przebywającej w danej miejscowości.

u.e.l. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Dotyczy obowiązku zameldowania osoby przebywającej w danej miejscowości dłużej niż trzy doby.

u.e.l. art. 29 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Nakładał na właściciela (zarządcę) budynku obowiązek wskazania, czy osobie przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu.

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólna i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.

k.p.a. art. 138 § paragraf 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 145 § a

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku wydania decyzji z naruszeniem przepisów, które później zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.

p.p.s.a. art. 134 § paragraf 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zastosowano przepisu dotyczącego wykonania uchylonych decyzji, gdyż nie podlegały one wykonaniu.

Dz.U.Nr 153, poz. 1271 art. 97 § paragraf 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw wszczętych przed wejściem w życie nowych przepisów.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § paragraf 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę pod względem zgodności z prawem.

u.NSA art. 38 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Dotyczy możliwości uwzględnienia skargi po faktycznym zameldowaniu.

p.p.s.a. art. 54 § paragraf 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości uwzględnienia skargi po faktycznym zameldowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie, że potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu stanowiącym współwłasność wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, podczas gdy przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

Skutkiem prawnym utraty mocy przez art.9 ust.2 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności było nadanie instytucji zameldowania funkcji rejestracyjnej stanu faktycznego przebywania w określonej miejscowości w określonym lokalu (budynku) z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Dla dokonania zameldowania istotne jest zatem wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu. Ciążący na właścicielu lokalu (budynku) obowiązek potwierdzenia faktu pobytu, nie może być utożsamiany z wyrażeniem zgody na zamieszkanie i zameldowanie.

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Dorota Dąbek

członek

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zameldowania, znaczenie wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla kontroli sądów administracyjnych, relacja między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście współwłasności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i orzekania, a konkretnie interpretacji przepisów o ewidencji ludności przed ich nowelizacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych i zmienić praktykę urzędową, nawet jeśli nastąpiło to po wydaniu decyzji.

Niezgoda sąsiada nie przeszkodzi w zameldowaniu? Sąd administracyjny uchyla decyzję opartą na przepisie sprzecznym z Konstytucją.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 740/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie AWSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r sprawy ze skargi L. S. –S. na decyzję Wojewody z dnia 19 lutego 2002 r, Nr : [...] w przedmiocie odmowy zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 lutego 2002 r [...] Wojewoda [...], rozpatrując odwołanie L. S. – S., na podstawie art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa w zw. z art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87, poz. 960) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r Nr [...], którą orzeczono o odmowie zameldowania na pobyt stały M. S. w budynku przy ul. [...] Nr [...] w [...].
Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] organy obu instancji, ustaliły, że M. S. faktycznie zamieszkał przy ul. [...] w [...], po zawarciu małżeństwa z L. S. – S. w budynku, którego jest ona współwłaścicielką w 2/10 częściach. Odmowne rozstrzygniecie organ I instancji oparł na ustaleniu, że współwłaścicielka tej nieruchomości w 8/10 częściach D. G. – K. nie wyraziła zgody na zamieszkanie i zameldowanie M. S.. Rozpatrując odwołanie, oparte na zarzucie, że do zameldowania nie jest potrzebna zgoda wszystkich współwłaścicieli, Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji. Na jego poparcie przytoczył przepis art.9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepis art. 199 kod. cywilnego, stojąc na stanowisku, że wyrażenie zgody na zamieszkanie i zameldowanie należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, do których potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a takiej zgody wnoszący o zameldowania nie otrzymał.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję wniosła L. S. –S.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art.9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez przyjęcie, że potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu stanowiącym współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli.
Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W uzupełnieniu skargi pism z dnia [...] lipca 2002 r L. S. –S., podtrzymała żądanie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] maja 2002 r sygn. akt [...] .
Z przedłożonych akt postępowania administracyjnego wynika, że zostały one udzielone Wojewodzie [...] w związku z pismem z [...].08.2002 r, oraz, że przed wpływem tych akt do organu, dnia [...] sierpnia 2002 r M. S. został zameldowany w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...] na pobyt stały. Zdaniem Wojewody brak było podstaw w tej sytuacji do uwzględnienia skargi w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a skarga nie została cofnięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1stycznia 2004 r i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 3 paragraf 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .Kontrola ta stosownie do przepisu art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r .Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sprawując te kontrolę, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 paragraf 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) .Na tej płaszczyźnie kontroli skarga jest uzasadniona. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, zameldowanie na pobyt stały wymagało spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich stanowiło zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania w rozumieniu art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87. poz. 960 z późn.zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 10 ust. 1 obliguje osobę przebywającą w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby do zameldowania się (na pobyt stały lub czasowy) .
Obowiązkowi takiej osoby, odpowiadał obowiązek potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt, przez krąg podmiotów oznaczonych w przepisie art. 29 ust., 1 in prinep. Ustawy - w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Organy obu instancji ustaliły, że przesłanka zamieszkiwania w budynku przez M. S. jest spełniona.
Drugą przesłankę określał obowiązujący w dacie decyzji przepis art.9 ust.2 ustawy, który stanowił, że przy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 m-ce należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym nastąpić ma zameldowanie. Przepis art. 29 ust. 1 in fine, nakładał na właściciela (zarządcę) budynku obowiązek wskazanie, czy osobie przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Uprawnienie to mogło mieć oczywiście charakter pierwotny lub pochodny, wywodzący się od osoby, która już miała uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym nastąpić miało zameldowanie.
Przepis art. 9 ust.2 utracił jednak moc obowiązującą w dniu 19 czerwca 2002 r w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r sygn. K 20/01 (Dz.U. Nr 78, poz. 716) stwierdzającego niezgodność tego przepisu ze wskazanymi w wyroku Trybunału przepisami Konstytucji RP.
Skutkiem prawnym utraty mocy przez art.9 ust.2 ustawy o dowodach osobistych i ewidencji ludności było nadanie instytucji zameldowania funkcji rejestracyjnej stanu faktycznego przebywania w określonej miejscowości w określonym lokalu (budynku) z zamiarem stałego lub czasowego pobytu. Dla dokonania zameldowania istotne jest zatem wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu .Ciążący na właścicielu lokalu (budynku) obowiązek potwierdzenia faktu pobytu, nie może być utożsamiany z wyrażeniem zgody na zamieszkanie i zameldowanie.
W świetle zatem przepisu art. 145 a kpa, zaskarżona decyzja wydana została w warunkach dających podstawę do żądania wznowienia postępowania, gdyż przepis art.9 ust..2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na podstawie którego wydano decyzję odmowną, uznany został za niezgodny z Konstytucją. Mimo, że przepis art.9 ust.2 utracił móc po wydaniu zaskarżonej decyzji, rozpoznając skargę nie może Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie uwzględnić okoliczności, że według aktualnie obowiązującego stanu prawnego, usunięty jest wymóg wykazywania przy zameldowaniu potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu osoby, która ma być zameldowana i że wymóg taki istniejący w dacie wydania decyzji był sprzeczny z Konstytucją.
Zachodziła zatem przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skoro wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Na marginesie rozstrzygnięcia należy zauważyć, iż fakt zameldowania M. S. na pobyt stały w dniu [...] sierpnia 2002 r, w świetle obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r przepisu art.38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), ani w świetle przepisu art.54 paragraf 3 obowiązującej od 1 stycznia 2004 r ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wyłączał możliwości uwzględnienia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy. W świetle powyższych przepisów uwzględnienie skargi w całości w trybie art. 54 paragraf 3 ustawy Prawo o p.s.a (art.38 ust.2 ustawy o WSA), w konkretnej sprawie nastąpić mogło wskutek uchylenia decyzji własnej oraz decyzji organu I i orzeczenia o istocie sprawy (przed zameldowaniem, lub w razie sporu co do daty zameldowania), albo przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji (wobec zameldowania z powodu bezprzedmiotowości. Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2000.07.11 V SA 2361/99 (niepubl. -Lex 79238), przepis art.38 ust.2 o NSA (obecnie art.54 paragraf 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie daje podstawy do wydania przez organ, którego decyzję zaskarżono i decyzji uchylającej decyzji organu I i przekazującej sprawę do rozpoznania przez organ I instancji.
Mające powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art..145 paragraf l pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) .Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art.200 powołanej ustawy. Skoro uchylone decyzje nie podlegały wykonaniu nie zastosowano przepisu art. 152 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI