II OSK 1700/21

II OSK 1700/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 109/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-02-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 109/20 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 109/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego realizowanego na działce nr [...] w K. obręb [...] przy budynku schroniska PTTK "[...]", oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A.W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
• przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez brak jego zastosowania skutkujący wydaniem decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego,
• przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 122a § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu wyroku do argumentacji i stanowiska skarżącego i w związku z tym nieuwzględnienie, że nastąpiło milczące załatwienie sprawy.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego procedowania, ewentualnie o zmianę orzeczenia i uwzględnienie skargi oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego z urzędu według norm przepisanych (nie były w części ani w całości opłacone).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że zgodnie z art. 48 ust. 3 prawa budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Organ pomimo takiej możliwości nie umożliwił legalizacji obiektu przez skarżącego kasacyjnie. Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, "Sąd błędnie przyjął, że odległość od obrysu lasu wynosi 120 cm 12 metrów, co umożliwiało w całości legalizację obiektu".
W piśmie z 25 czerwca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, S. sp. z o.o. z siedzibą w J., wniosła o:
1. oddalenie skargi kasacyjnej,
2. obciążenie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego,
3. dopuszczenie dowodu z odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 19 marca 2019 r., sygn. V GC 788/16 w celu wykazania, że ani skarżący, ani jego rzekoma mocodawczyni, D.P., nie posiadali prawa do korzystania z nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] na cele budowlane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Artykuł ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku oddalającego skargę lub uchylającego akt administracyjny pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Nadto, w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera ww. elementy, a uzasadnienie części prawnej jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, które doprowadziły do oddalenia skargi i pozostawienia w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej. Wnoszący skargę kasacyjną naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a upatruje w tym, że nie odniesiono się "w uzasadnieniu wyroku do argumentacji i stanowiska skarżącego i w związku z tym nieuwzględnienie, że nastąpiło milczące załatwienie sprawy". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że dokonano zgłoszenia przystąpienia do prac budowlanych (decyzja Starostwa Powiatowego w J. nr [...]). Przede wszystkim należy zauważyć, że A.W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu faktu zgłoszenia robót nie podnosił. Ponadto sąd ten w uzasadnieniu wyroku zawarł informację, że w sprawie ustalono, że Starosta J. decyzją ostateczną z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia z 19 marca 2018 r. dotyczącego wykonania pomieszczania gospodarczego 26,65 m² na działce nr [...] obręb [...] w K. Przedmiotowa sprawa, jak wskazano już na wstępie dotyczy natomiast nakazu rozbiórki budynku gospodarczego realizowanego na innej działce o numerze [...] w K. obręb [...].
W skardze kasacyjnej nie kwestionuje się ustaleń stanu faktycznego, zatem przypomnieć krótko należy, że 15 lipca 2019 r. pracownicy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili kontrolę wyżej wymienionej działki i ustalili, że na niej, przy budynku schroniska PTTK "[...]" realizowany jest budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 62,3 m². A.W. oświadczył, że jest jego inwestorem. Bezspornym w sprawie jest, że budynek taki wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i inwestor pozwolenia takiego nie uzyskał. Inwestor nie dysponował, ani nie dysponuje tytułem prawnym do tej nieruchomości. Właścicielem działki nr [...] jest Gmina K. i działka ta została oddana w użytkowanie wieczyste P. w W. Nie ma zgody podmiotu posiadającego tytuł prawny do nieruchomości na cele budowlane na legalizację samowoli budowlanej i podmiot ten deklaruje gotowość dokonania jego rozbiórki. Ponadto organy nadzoru budowlanego wskazały na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości budynku i lasu (wymagane 4 m jest 120 cm).
Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 48 ust. 3 prawa budowlanego chociażby już z tego powodu, że w takim brzmieniu jak podaje go w uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przepis ten nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji przez organy administracji. Wówczas w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych organ nadzoru: ustalał wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakładał obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. prawidłowo nie wdrożył procedury legalizacyjnej ponieważ A.W. nie mając tytułu prawnego do działki nr [...], na której powstała samowola budowlana nie mógł złożyć oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2).
Na zakończenie już tylko należy zauważyć, że organ odwoławczy prawidłowo (mając na uwadze treść art. 52 prawa budowlanego) określił adresata decyzji rozbiórkowej. To jednak nie jest kwestionowane przez skarżącego kasacyjnie.
Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Sąd II instancji nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.