II SA/Kr 739/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego ustalającą opłatę w wysokości dwukrotnej należności za faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej na cele eksploatacji złoża kruszywa. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów KPA, w szczególności dotyczące przedawnienia możliwości nałożenia opłaty. Sąd administracyjny uznał, że opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych ma charakter kary administracyjnej, do której zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przedawnienia (art. 189g KPA). Sąd zakwestionował stanowisko organów, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczął się, dopóki trwa stan naruszenia prawa. Podkreślono, że naruszenie prawa należy umiejscowić w czasie rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntów, a ponieważ wyłączenie gruntów następowało etapami, dla poszczególnych działek termin przedawnienia mógł już upłynąć. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście opłat za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, a także ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia.
Dotyczy spraw, w których ustawa szczególna nie reguluje terminów przedawnienia, a opłata ma charakter sankcyjny.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ma charakter kary administracyjnej, do której stosuje się przepisy KPA o przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata ta ma charakter kary administracyjnej, do której stosuje się przepisy KPA o przedawnieniu, w tym art. 189g KPA.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd doktryny i orzecznictwa, że opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjno-represyjnym, a zatem karą administracyjną.
Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia naruszenia prawa, czyli od momentu faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej (rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania), a nie od dnia stwierdzenia tego naruszenia przez organ.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił 'naruszenie prawa' od 'stanu naruszenia prawa'. Naruszenie prawa jest zdarzeniem, które można umiejscowić w czasie, a jego skutkiem może być trwanie stanu bezprawia. Termin przedawnienia biegnie od momentu naruszenia, a nie od momentu jego stwierdzenia przez organ.
Czy w przypadku etapowego wyłączania gruntów z produkcji rolnej, termin przedawnienia biegnie od momentu wyłączenia ostatniej działki, czy od momentu wyłączenia każdej działki indywidualnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia biegnie indywidualnie dla każdej działki (lub zespołu działek wyłączanych jednocześnie), od momentu jej faktycznego wyłączenia z produkcji rolnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro wyłączenie poszczególnych działek następowało w różnym czasie, to naruszenie prawa miało miejsce w różnym czasie dla każdej z nich, co oznacza, że termin przedawnienia nie jest jednolity dla całego kompleksu gruntów.
Czy do opłaty podwyższonej z art. 28 ust. 1 u.o.g.r.l. stosuje się przepisy KPA o przedawnieniu kar administracyjnych, jeśli ustawa szczególna nie reguluje tej kwestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponieważ ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie reguluje terminów przedawnienia w odniesieniu do opłat podwyższonych, stosuje się przepisy KPA, w tym art. 189g KPA.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 189a § 2 pkt 3 KPA, przepisy działu IVa KPA (w tym dotyczące przedawnienia) stosuje się, chyba że przepisy odrębne regulują te kwestie. W przypadku opłat z art. 28 u.o.g.r.l. brak jest takich przepisów odrębnych.
Przepisy (19)
Główne
u.o.g.r.l. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
k.p.a. art. 189g § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.
k.p.a. art. 189g § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 189a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu.
k.p.a. art. 189a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa strony do żądania przesłuchania świadka lub przeprowadzenia dowodu.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie wymogów formalnych uzasadnienia decyzji.
u.o.g.r.l. art. 4 § 11
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.
k.c. art. 46 § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości jako części powierzchni ziemskiej stanowiącej odrębny przedmiot własności.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez Sąd.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez Sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez Sąd.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres zasądzenia kosztów postępowania.
Dz.U. 1028.265 t.j. art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej ma charakter kary administracyjnej. • Do opłaty tej stosuje się przepisy KPA o przedawnieniu (art. 189g KPA). • Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, a nie od momentu stwierdzenia tego przez organ. • W przypadku etapowego wyłączania gruntów, termin przedawnienia biegnie indywidualnie dla każdej działki.
Odrzucone argumenty
Stan naruszenia prawa trwa do chwili obecnej, co uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. • Termin przedawnienia należy liczyć od momentu stwierdzenia przez organy naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
Opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych lub leśnych z produkcji jest sankcją administracyjną - administracyjną karą pieniężną mającą charakter prewencyjno-represyjny. • Należy odróżnić 'naruszenie prawa' pod 'stanu naruszenia prawa'. Naruszenie prawa, jeśli jest wywołane konkretnym zdarzeniem, daje się umiejscowić w miejscu i czasie. • Zastrzec zarazem należy, że zdarzeniem prawnym determinującym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia w komentowanej regulacji kodeksowej nie jest dzień ujawnienia naruszenia prawa w wyniku np. przeprowadzenia postępowania kontrolnego.
Skład orzekający
Jacek Bursa
sędzia
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście opłat za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, a także ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których ustawa szczególna nie reguluje terminów przedawnienia, a opłata ma charakter sankcyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia kar administracyjnych, które ma szerokie zastosowanie w praktyce. Wyjaśnia kluczowe różnice między naruszeniem prawa a stanem naruszenia prawa.
“Czy opłata za wyłączenie gruntu rolnego mogła się przedawnić? WSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 1 622 566,26 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.