II SA/Kr 739/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące przebudowę bramy otwierającej się na zewnątrz, wskazując na istotne naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczyła nakazu przebudowy bramy wjazdowej, która otwierała się na drogę gminną, zamiast do wewnątrz posesji, zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Skarżący W. K. argumentował, że brama istniała od wielu lat i nie stwarzała zagrożenia. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzje nakazujące przebudowę, powołując się na naruszenie warunków technicznych. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne w postępowaniu, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, wadliwe ustalenie stron postępowania i nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała przebudowę bramy wjazdowej otwieranej na zewnątrz posesji. Wcześniejsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego również nakazywała przebudowę bramy, powołując się na naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którymi bramy nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Skarżący podnosił, że brama istniała od wielu lat, była otwierana na zewnątrz od początku jej istnienia i nie stwarzała zagrożenia. Twierdził również, że nie ma możliwości jej przebudowy ze względu na ograniczoną przestrzeń działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne obarczone było istotnymi naruszeniami proceduralnymi, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano na brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania, nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę. Sąd podkreślił, że organy administracji miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, czego nie uczyniły. W związku z tym, sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego dopuścił się istotnych naruszeń proceduralnych, które uniemożliwiły prawidłowe rozpatrzenie sprawy i mogły mieć wpływ na wynik postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, wadliwe ustalenie stron postępowania, nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji oraz brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. ws. war. techn. art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1 – 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 80 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozp. ws. war. techn. art. 41 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. war. techn. art. 43 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. ws. war. techn. art. 278 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, w tym brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, wadliwe ustalenie stron i nieprawidłowości w doręczeniach.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niewadliwa decyzja winna zawierać także uzasadnienie prawne, które obejmuje wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Aldona Gąsecka-Duda
sprawozdawca
Barbara Pasternak
przewodniczący
Wojciech Jakimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność przestrzegania zasad postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach budowlanych, oraz konsekwencje naruszenia tych zasad."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych naruszeń w danym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia nawet merytorycznie uzasadnionych decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników i urzędników.
“Brama otwarta na drogę, a sąd uchyla decyzję. Kluczowe błędy proceduralne w nadzorze budowlanym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 739/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/ Barbara Pasternak /przewodniczący/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Barbara Pasternak Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz WSA: Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 500 (słownie: pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2004r. znak PINB [...] na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), a także § 42 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy bramy wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia przez A. K. i W. K. w ogrodzeniu działki nr 9617 położonej w S. - nakazano A. K. i W. K. przebudować bramę w ogrodzeniu działki nr 9617, położonej w S. na bramę otwieraną do środka działki lub przesuwną, w terminie do dnia [...] 2005r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano iż w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] 2004r. wizji na działce 9617, będącej własnością A. K. i W. K. stwierdzono, że istniejąca brama otwierana jest na zewnątrz działki w kierunku drogi gminnej nr ew. 9613, stanowiącej dojazd do sąsiednich budynków. Zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Nie zgadzając się z powyższą decyzją W. K. wniósł w terminie odwołanie, w którym wskazywał, że nie ma możliwości przebudowania bramy nawet na przesuwną, w związku z niewielką, wynosząca 3 m odległością pomiędzy nią, a budynkiem mieszkalnym, gdzie parkuje samochód dostawczy niezbędny do pracy. Powierzchnia podwórka jest bardzo mała, powierzchnia całej działki wynosi 0,0162 ha i stoi na niej dom oraz budynek gospodarczy. Skarżący podnosił, że droga gminna, na którą otwiera się część bramy stanowi dojazd wyłącznie do dwóch budynków, których właściciele od jedenastu lat piszą przeciw niemu donosy. Zarzucał nadto, że to nie on montował bramę, bowiem dom otrzymał od ojca w 1990r., a obecna brama była przerobiona w 1958r. z drewnianej na metalową. Od początku istnienia domu brama znajdowała się w tym samym miejscu i zawsze otwierała się na drogę. Nie zagraża ona osobom trzecim, ponieważ na co dzień jest zamykana na kłódkę, a otwierana tylko przy wjeździe i wyjeździe samochodu. W. K. wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy i przysłanie eksperta, który mógłby określić kiedy była budowana brama. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm. ) uchylono zaskarżoną decyzję w całości oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane w tym samym brzmieniu - nakazano A. K. i W. K. usunięcia nieprawidłowości poprzez wykonanie bramy wjazdowej otwieranej do wewnątrz lub przesuwnej w ogrodzeniu posesji nr 9617 w S. przy ul.[...], od strony drogi - działki nr 9613, w terminie do dnia [...] 2005r. W uzasadnieniu powyższej decyzji nawiązano do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i wniesionego odwołania , wskazując dalej na następujące okoliczności. Postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte w związku z pismem z dnia [...] 2004r. P. K. dotyczącym interwencji w sprawie zmiany sposobu otwierania bramy tak, aby nie otwierała się na zewnątrz, co miało umożliwić korzystania z drogi dojazdowej swobodnie i bez ograniczeń. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji wskazuje, że w dniu [...] 2004r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których stwierdzono iż - " od strony drogi gminnej istnieje ogrodzenie z siatki na słupkach stalowych o długości 10,80 m. Ogrodzenie posiada furtkę o szerokości 90 cm otwieraną do wewnątrz działki oraz bramę wjazdową otwieraną częściowo do wewnątrz działki, a częściowo w kierunku drogi, o szerokości łącznej ok. 6,95m " . Wskazano następnie, że organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości tego postępowania i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne oraz stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Jednak z uwagi na to, że rozstrzygnięcie winno określać dokładnie treść i granice obowiązku nałożonego na oznaczony podmiot, organ odwoławczy zreformował zaskarżoną decyzję w części wyrzeczenia. Ponadto zaistniały stan faktyczny kwalifikuje się do zastosowania normy zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczącej nieodpowiedniego stanu technicznego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa nieprawidłowości stwierdzonych przy wykonanej bramie wjazdowej otwieranej na zewnątrz w ogrodzeniu posesji nr 9617 w S. przy ul. [...] od strony drogi - działki nr 9613. Zgodnie § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ) - ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt, zaś stosownie do § 42 ust. 1 - bramy i furtki nie mogą otwierać się na zewnątrz działki i mieć progów utrudniających wjazd osób niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich. Niemal identyczne uwarunkowania dotyczące bram i furtek znajdowały się w § 43 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 10, poz. 46 ), a także w § 278 ust. 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17,poz. 62 z późn. zm. ), w świetle którego bramy i furtki powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji wykonana przez A. K. i W. K. brama wjazdowa do posesji nr 9617 nie spełnia powyższych warunków technicznych. Biorąc pod uwagę fakt, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego brama wjazdowa została wykonana na początku lat 90-tych, tj. w okresie obowiązywania warunków technicznych z 1980r. urządzenie bramy otwieranej na zewnątrz nieruchomości było w dacie jej wykonania niezgodne z przepisami prawa. Niezgodność ta istnieje do dnia dzisiejszego, również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, należy zatem uznać, że wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości i niezgodności z przepisami dotyczącymi warunków technicznych jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14.07.1998r. stwierdził : " .. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: " ..właściwy organ wydaje decyzję nakazującą... " wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości ". Zaistniały w sprawie stan faktyczny kwalifikuje się do zastosowania normy zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczącej "nieodpowiedniego stanu technicznego, bowiem jak wyżej wykazano brama wjazdowa w ogrodzeniu posesji nr 9617 w S. otwierana jest na zewnątrz , zatem jest w nieodpowiednim stanie technicznym tj. wykonana została niezgodnie z wyżej powołanymi warunkami technicznymi. Jednocześnie należy wskazać, że organ nadzoru budowlanego może uznać za nieodpowiedni stan techniczny wówczas, gdy ujawniony stan narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja zaistniała. Organ pierwszej instancji nie wykazał, aby użytkowanie spornej bramy zagrażało " życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia" (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane). Ponieważ organ odwoławczy zobowiązany jest w pierwszej kolejności do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia kończącego niniejsze postępowanie administracyjne, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylono zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzeczono jak na wstępie. Także z uwagi na upływ czasu pomiędzy wydaniem skarżonej decyzji, a niniejszym rozstrzygnięciem określono nowy termin wykonania nałożonego obowiązku, aby dać zobowiązanym czas na jego realizację. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005r. znak [...] W. K. ponownie wskazywał, że nie on wykonywał sporną bramę. Została ona zamontowana w 1958r. przez jego ojca w miejsce bramy drewnianej, od samego początku była otwierana na zewnątrz – na co są świadkowie, zaś organy nadzoru budowlanego wydały decyzje zbyt pochopnie. Skarżący kwestionował prawdziwość twierdzenia zawartego w piśmie J. K., że brama została wzniesiona w latach 90 - tych, podkreślając iż wówczas nikt nie donosił o nieprawidłowościach. Wyjaśniał też, że nie było żadnych interwencji ze strony zarządcy drogi gminnej, które miałyby miejsce, gdyby tak otwierana brama stanowiła przeszkodę w jej użytkowaniu. Brama jest zamykana na kłódkę i nikomu nie zagraża. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając , że wykonanie bramy otwieranej na zewnątrz posesji pozostaje w rażącej sprzeczności zarówno z warunkami technicznymi obowiązującymi obecnie, jak i w dacie jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść wyżej powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uwzględnić niezależnie od podnoszonych w niej zarzutów wobec dostrzeganego w ramach kontroli z urzędu istotnego naruszenie przez organ pierwszej i drugiej instancji przepisów proceduralnych Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynikał między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, któremu towarzyszą określone uprawnienia stron w postępowaniu dowodowym, w postaci prawa zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe oznacza także obowiązek odniesienie się do nieuwzględnionych wniosków dowodowych, zaś odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji – jest nadto ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Winno ono znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, zaś brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ). Niewadliwa decyzja winna zawierać także uzasadnienie prawne , które obejmuje wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. ). Dokonując kontroli legalności decyzji należy stwierdzić, że narusza ona wymogi wynikając z powołanych wyżej przepisów prawa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2004r. znak [...]. W osnowie decyzji wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło bramy wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia przez A. K. i W. K. w ogrodzeniu działki nr 9617 położonej w S., natomiast jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), a także § 42 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W lakonicznym uzasadnieniu decyzji nie przytoczono treści art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nie odnosi się do samowoli budowlanej, lecz zamieszczony w rozdziale zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Brak w nim również rozważań dotyczących wykładni i stosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - w tym odnoszących się do pojęcia obiektu budowlanego. Brak także wywodów mających za przedmiot ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez A. K. i W. K. w toku oględzin dnia [...] 2004r. oraz piśmie tego ostatniego z dnia [...] 2004r., wskazujących na istnienie ogrodzenia działki i tak otwieranej bramy od 80 lat, którą poprzednik prawny wyżej wymienionych zastąpił 38 lat przed oględzinami aktualnie istniejącą, czy też dotyczących niemożności zmiany sposobu jej otwierania przy istniejącej tam zabudowie. Nie poczyniono w sprawie ustaleń dotyczących budowy ogrodzenia i bramy, ich lokalizacji oraz nie zgromadzono z tym związanego materiału dowodowego. Nie można w szczególności uznać za dowód lokalizacji nieruchomości , na której znajduje się ogrodzenie i przedmiotowa brama nieopisanej , nieopieczętowanej kserokopii mapy, stanowiąca k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji, z której nie wynika nawet jakiego terenu dotyczy, zaś same stwierdzenia zawarte w protokole oględzin nie są wystarczające. Analogiczne braki w ustaleniach i materiale dowodowym dotyczą kręgu stron postępowania , co czyni niemożliwym kontrolę prawidłowości stosowania art. 28 k.p.a., 61 § 4 k.p.a. i 10 k.p.a., w tym ustalenia, że działka nr 9617 jest własnością A. K. i W. K. O ile uznać za strony postępowania przed organem pierwszej instancji podmioty zawiadamiane o poszczególnych czynnościach i adresatów decyzji należy wskazać, że zawiadomienia o wszczęciu postępowania z daty [...] 2004r. oraz oględzinach otrzymali: A. i W. K. oraz J., I. i J. K., a także Urząd Miejski w S., który to podmiot jako biuro organu nie posiada w myśl art. 29 – 30 k.p.a. zdolności administracyjnoprawnej. Przy doręczeniu zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. z dnia 3.12..2004r. pominięto Urząd Miejski w S. i A. K. (która zapoznała się jednak z aktami sprawy [...] 2004r.), natomiast otrzymała je dodatkowo K. S. Wszystkie wyżej wskazane podmioty otrzymały decyzję organu pierwszej instancji, przy występujących każdocześnie uchybieniach w doręczeniu korespondencji urzędowej, która dla osób fizycznych zamieszkałych pod tym samym adresem dokonywana jest jedna przesyłką pocztową z naruszeniem art. 39 k.p.a i 40 k.p.a. Podobne uchybienia w postaci braku ustaleń dotyczących stron postępowania - ze wskazaniem okoliczności oraz dowodów istotnych dla stosowania art. 28 k.p.a., a także wadliwości doręczeń w zakresie kierowania jednej przesyłki do kilku mieszkających pod tym samym adresem podmiotów i dodatkowo - brak właściwego oznaczenia adresatów z uwagi na podanie tylko pierwszych liter ich imion, cechują decyzję oraz postępowanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Krąg podmiotów, które uznano za strony został w tym postępowaniu ograniczony. W aktach organu odwoławczego znajdują się dołączone do odwołania przez W. K. kserokopie wyrusu z mapy ewidencyjnej i wypisu z ewidencji gruntów działek nr 9613, nr 9508/1, nr 9618, nr 9616, nr 9617 z 2001r., które jednakże pozostały poza zainteresowaniami organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dokumenty te choć pozbawione waloru dowodowego i aktualności naprowadzają iż w sprawie nie bierze udziału jako strona właściciel lub zarządca drogi stanowiącej działkę nr 9613, przy czym nie dostarczają one żadnych informacji co do postaw uznania za takowe J. K., I. K. i J. K. Budzi też wątpliwości krąg podmiotów inicjujących postępowanie odwoławcze. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2005r. wynika, że wraz z nim przesłano Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. odwołanie A. i W. K. od decyzji tego organu z dnia [...] 2004r. znak [...]. W aktach sprawy znajduje się tylko odwołanie złożone w imieniu własnym przez W. K., które rozpoznano, odstępując od wyjaśnienia kwestii istnienia drugiego środka zaskarżenia. Decyzja organu drugiej instancji zawiera wewnętrznie sprzeczne treści. Pojawiające się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzeniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego pozostaje w sprzeczności w wydanym przez organ drugiej instancji rozstrzygnięciem, które nastąpiło z uwzględnieniem zupełnie innej podstawy prawnej, jaką stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 , przy przyjęciu iż nie wykazano, aby użytkowanie spornej bramy zagrażało " życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji, która w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia bazuje wyłącznie na protokole oględzin pojawia się nowe ustalenie dotyczące wykonania przedmiotowej bramy przez A. K. i W. K. na początku lat 90 – tych. Takie ustalenie nie tylko nie znajduje odzwierciedlania w jakimkolwiek dowodach, ale również jest rażąco sprzeczne z powoływanymi jako podstawa powyższego oświadczeniami W. K. odnotowanymi w protokole oględzin i wyrażanymi we wszelkich składanych w sprawie pismach. Przy takim - dowolnym zresztą ustaleniu, organ drugiej instancji nie wyjaśnia przyczyn stosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który jak już wskazano nie odnosi się do samowoli budowlanej, lecz utrzymanie obiektów budowlanych i służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nie definiuje też podobnie jak organ pierwszej instancji pojęcia obiektu budowlanego. Również organ odwoławczy nie odnosi się do zarzutów podnoszonych przez A. K. i W. K. w toku oględzin dnia [...] 2004r. oraz piśmie tego ostatniego z dnia [...] 2004r. i odwołaniu. Za takie odniesienie się do niektórych z nich nie może zostać uznane powołanie przepisów rozporządzeń w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nie obowiązywały przed 1990r. skoro poza rozważaniami pozostają regulacje z okresu wskazywanego przez W. K. jako budowa ogrodzenia i bramy, względnie jej zmiana. Również decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne, przy braku wadliwości wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowią przesłankę do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., co skutkuje odstąpieniem od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do przeprowadzenia której zmierzają w istocie zarzuty skargi. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., zaś rzeczą organów nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wyeliminowanie wytkniętych uchybień. Podstawą orzeczenia zawartego w punkcie II. sentencji wyroku jest art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI