II SA/Kr 730/23

II SA/Kr 730/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Sygn. powiązane
II OZ 716/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 32-36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7 , art 77 par 1 , art 80 , art 107  i art 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151 , art 106
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. i M. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 marca 2023 r. znak WI-I.7840.3.46.2022.DA w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 25 sierpnia 2022 r., nr 472/6740.2/2022, znak AU-01-2.6740.2.172.2022.BLE, po rozpatrzeniu wniosku S. P. z 25 marca 2022 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu (dalej: "PZT") oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił dla ww. inwestora pozwolenia na budowę na: "Przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...]; przy ul. [...] w K.".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na następujące kwestie:
- inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym przedmiotową decyzją,
- projektowana inwestycja znajduje się na terenie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mogilska-Chałupnika" w Krakowie, zatwierdzonego uchwałą nr LXIV/929/13 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 stycznia 2013 r. (Dz.Urz.Woj.Mał. z 2013 r., poz. 863), dalej "m.p.z.p.", na obszarze oznaczonym w załączniku graficznym do planu jako 4MU,
- PZT i projekt architektoniczno-budowlany są zgodne z ustaleniami ww. miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska,
- PZT jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
- PZT oraz projekt architektoniczno-budowlany są kompletne i posiadają wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
- Zarząd Dróg Miasta K. w piśmie z 4 lipca 2022 r., znak: RU.461.2.1219.2022, na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wyraził zgodę na usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego w ramach przedmiotowej inwestycji w odległości nie mniejszej niż 3,80 m od krawędzi jezdni ul. [...] w K., tj. drogi publicznej o kategorii gminnej, zgodnie z załącznikiem graficznym,
- do PZT dołączono kopie:
- decyzji o nadaniu projektantowi uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sporządzającego projekt,
- zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej "P.b.", dotyczącego projektanta,
- do PZT oraz projektu architektoniczno-budowlanego dołączono oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie zobowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej,
- do projektu architektoniczno-budowlanego dołączono opinię geotechniczną wraz z informacją o sposobie posadowienia budynku,
- PZT oraz projekt architektoniczno-budowlany są wykonane przez osobę uprawnioną,
- do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę projektant dołączył oświadczenie o braku możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej, zgodnie z warunkami określonymi w art. 7b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2021 r., poz. 716 ze zm.), złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej,
- obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b., obejmuje nieruchomości: działki nr [...] oraz [...], obręb: [...].
W dniu 12 sierpnia 2022 r. Z. M., będący stroną postępowania (właściciel sąsiedniej działki nr [...]), zgłosił swoje uwagi i zastrzeżenia co do prowadzonego postępowania w zakresie:
- błędnie wrysowanej granicy pomiędzy budynkami przy [...] która jego zdaniem jest przesunięta ok. 10 cm na stronę działki nr [...] (ul[...] co widoczne jest jak wskazano, na rysunkach nr 1, 2, 3 oraz kolejnych,
- nieścisłości naniesionych przez geodetę na mapę do celów projektowych w zakresie lokalizacji muru od strony ogrodu, z której wynika, że, cyt.: "jest on po obu stronach i granica przebiega na środku, a rzeczywiście granica przebiega pomiędzy budynkami, oraz posesjami [...] po jego zachodniej stronie i należy on do posesji [...]".
Do powyższych zastrzeżeń i uwag 19 sierpnia 2022 r. odniósł się pełnomocnik inwestora - projektant. Dokonał korekty projektu, która została opatrzona przez niego podpisem oraz pieczęcią. Wyjaśnił on również, że przesunięcie granicy między budynkami o około 10 cm jest wynikiem omyłkowego wyrysowania, które było konsekwencją błędnego wyboru linii w programie. Ponadto stwierdził również, że wyrysowany mur nie będzie w rzeczywistości ingerował w działkę sąsiednią [...] z tego względu, że inwestycja nie przewiduje robót z nim związanych.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji zaaprobował stanowisko inwestora i stwierdził, że usuwa ono ewentualne wątpliwości strony.
Ponadto organ wskazał, że kwestia muru od strony ogrodu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Podsumowując organ I instancji stwierdził, że w stanie faktycznym doszło do realizacji przesłanek z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 P.b.
Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 25 sierpnia 2022 r., nr 472/6740.2/2022, M. M. i Z. M. złożyli odwołanie, w którym zarzucili:
1) budowę planowanej inwestycji na części działki odwołujących, z naruszeniem wspólnej ściany szczytowej, w osi której przebiega granica pomiędzy działkami, bez ich zgody; podnieśli, że ściana szczytowa o grubości 12 cm jest dawną wspólną ścianą graniczną pomiędzy budynkami nr [...] i nr [...], ponieważ kiedyś były to dwa domy bliźniacze, a granica biegnie w środku tej ściany,
2) likwidację ocieplenia ściany budynku odwołujących w związku z zamierzeniem budowanym, bez ich zgody,
3) nieścisłości w mapie do celów projektowych – w kwestii lokalizacji muru w bezpośrednim sąsiedztwie granicy działki.
Z kolei w piśmie z 22 grudnia 2022 r. odwołujący rozwinęli powyższe zarzuty dodając, że nowy budynek przy ul. [...] nr [...] budowany był obok starej wspólnej ściany domów bliźniaczych, a granica pozostała w starej ścianie. Dołączyli do pkt. 1 odwołania zdjęcia oraz fragmenty dokumentacji technicznej z budowy budynku nr [...], do pkt. 2 zdjęcie a do pkt. 3 inwentaryzację powykonawczą, mapę sytuacyjno-wysokościową i rysunek techniczny. Odwołujący wskazali również, że:
- budynek przy ul. [...] w K. jest w dalszym ciągu "budową" i sprawa jest procesowana o sygn. ROIK I.5160.99.2022.PNI w PINB. Sprawa liczy wiele tomów akt i powyższe zagadnienia mają odpowiedź w jej dokumentach,
- budowa posiada kierownika budowy i jest nim inż. A. M.,
- budowa obecnie - z uwagi na odwołanie sąsiada - jest wstrzymana postanowieniem PINB i nie można prowadzić żadnych robot budowlanych.
Końcowo odwołujący wskazali, że konflikt zapoczątkowany przez pełnomocnika inwestora – projektanta poprzez działania j/w może otworzyć spór o roszczenia materialne, które swój finał znajdą w sądzie powszechnym, a także mogą skutkować odpowiedzialnością karną i finansową nie mówiąc o odpowiedzialności moralnej.
Wojewoda Małopolski decyzją z 30 marca 2023 r., znak WI-I.7840.3.46.2022.DA, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "K.p.a." i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), dalej "P.b.", utrzymał decyzję I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał i wyjaśnił treść art. 6 K.p.a. oraz art. 35 ust. 1 P.b. wskazując, że na podstawie drugiego z nich organ administracji publicznej może podjąć działania korygujące. Podkreślił, że organy administracyjne nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z wyżej wymienionego przepisu.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja projektowa spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zgodnie z rysunkiem PZT inwestycja została zaprojektowana na terenie działki nr [...]. Planowana przebudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] nastąpi w granicy z działką [...]. Od strony zachodniej budynek jest usytuowany 3 m od granicy z działką nr [...]. W granicy działek – nr [...] i nr [...] – znajduje się budynek sąsiedni.
Organ II instancji stwierdził również, że projektowana inwestycja czyni zadość wymaganiom określonym w m.p.z.p., to jest:
- przeznaczenia podstawowego - pod zabudowę jednorodzinną (§ 8 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p.) – zaprojektowano nadbudowę i przebudowę istniejącego domu jednorodzinnego;
- wysokości obiektu - maksymalna wysokość zabudowy 12,0 m (§ 7 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p.: o dachach dwuspadowych lub wielospadowych - 12 metrów, - o dachach płaskich – 8 m) – zaprojektowana wysokość wynosi 10,22 m;
- kształtowania dachu – zgodnie z § 7 ust. 1 lit. a, d m.p.z.p.: (...) możliwość realizacji budynków o dachach: - dwuspadowych lub wielospadowych o jednakowym nachyleniu połaci głównych od 30ş- 45ş; - płaskich tj. takich, których nachylenie nie przekracza 12°; (...) zasadę, aby pokryciem dachów stromych była dachówka lub elementy o fakturze dachówek, łupek lub inne materiały drobnowymiarowe, w sytuacji zastępowania materiałów naturalnych, kamień, łupek, dachówka ceramiczna (...) – zaprojektowano dach dwuspadowy, symetryczny o nachyleniu połaci 30-40°, płaski do 12° - nad wiatrołapem, (wys. 3,08 m) - w kolorze antracytu, popielatym lub grafitowym, poddasze użytkowe doświetlone facjatami;
- kolorystyki elewacji – zgodnie z § 7 ust. 1 lit. d m.p.z.p.: imitacjami wygląd zewnętrzny elewacji (...) z ich zastosowaniem nie może wpływać na obniżenie wartości estetycznej tego obiektu – przewidziano kolorystykę w odcieniu bieli wraz z elementami z ciemnej cegły elewacyjnej i w kolorze drewna;
- udziału powierzchni biologicznie czynnej – przy ustalonej wartości minimalnej: 30% w § 7 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. – zaprojektowano 51%;
- wskaźnik powierzchni zabudowy – przy ustalonej wartości maksymalnej: 40% w § 7 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p. – jest 18%;
- zasad obsługi parkingowej - zgodnie z § 7 ust. 7 pkt 2 lit. a m.p.z.p. - 2 miejsca dla jednego mieszkania – są 2 miejsca postojowe;
- nadbudowa i przebudowa w odniesieniu do nieprzekraczalnej linii zabudowy (§ 7 ust. 12 m.p.z.p.): istniejące budynki położone w odległości mniejszej niż ustalona w planie nieprzekraczalna lub obowiązująca linia zabudowy pozostawia się do utrzymania z możliwością przebudowy. Budynki, których tylko część jest położona w odległości mniejszej niż ustalona w planie nieprzekraczalna lub obowiązująca linia zabudowy pozostawia się do utrzymania z możliwością przebudowy i nadbudowy oraz dopuszcza się ich ewentualną rozbudowę, ale tylko w części położonej poza wyznaczoną nieprzekraczalną lub obowiązującą linią zabudowy, pod warunkiem nie przekroczenia wielkości ustalonego wskaźnika powierzchni zabudowy i wysokości ustalonej planem dla tego terenu – planowane zamierzenie tj. przebudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajduje się poza wyznaczoną nieprzekraczalną linią zabudowy.
Organ II instancji odniósł się do zarzutów przedstawionych w punktach 1, 2 i 3. Przywołał § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), który dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej (przy uwzględnieniu przepisów odrębnych) na nadbudowę budynku istniejącego w odległości mniejszej niż określona w ustępie poprzedzającym (1,5 m) od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m, od granicy nie może być okien i drzwi.
Organ zauważył, że po nadbudowie budynek osiągnie wysokość do kalenicy 10,22 m, (wcześniej 8,57 m), ścianą wschodnią (na ok. 3/4 powierzchni tej ściany) przylegał będzie do budynku skarżących. Zgodnie z rysunkiem nr 7 ELEWACJA ZACHODNIA (dokumentacja projektowa - część PROJEKT ARCHITEKTONICZNO-BUDOWLANY), planowana nadbudowa i przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego polegał będzie na zwiększeniu wysokości kondygnacji poddasza o 1,66 m, "przesunięcie" kalenicy dachu w pionie i poziomie – w stronę południową, przebudowie istniejących lukarn – od strony frontowej i tylnej, na facjaty.
Organ II instancji, w odniesieniu do zarzutów zawartych w punkcie 1 i 3, przytoczył treść art. 4 P.b. oraz stwierdził, że inwestycja ma mieć miejsce na działce będącej własnością inwestorów. Nie ma wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiadującej. Stwierdzenie to organ opiera na kopii aktualnej mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, operat techniczny id: [...], przez uprawnionego geodetę inż. W. D. (nr uprawnień [...] W odniesieniu do załączonej przez skarżących mapy – inwentaryzacja powykonawcza, organ przywołał przepis art. 2 pkt 7a oraz art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.). Na ich podstawie organ wysnuł wniosek, że to geodeta jest osobą uprawnioną do sporządzania map do celów projektowych i naniesienia na nią wszystkich obiektów, natomiast organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają żadnych podstaw prawnych do kwestionowania uprawnień w danej dziedzinie. Przedłożony projekt nie przewiduje ingerencji w ścianę graniczną strony odwołującej. Organ przypomniał, że inwestycja polega na nadbudowaniu i przebudowie budynku jednorodzinnego, natomiast mur znajdujący się w granicy działek ma pozostać bez żadnej ingerencji.
Organ II instancji zwrócił także uwagę po analizie dokumentacji projektowej oraz materiału dowodowego na fakt, że inwestor nie planuje demontażu części znajdującej się na styku elewacji frontowej, będącego fragmentem ocieplenia wykonanego przez skarżących, a znajdującego się już na działce inwestora.
Organ odwoławczy przywołał również art. 22 pkt 3 P.b. i zwrócił uwagę na fakt, że podmiotem odpowiedzialnym za poprawność wykonywania robót budowlanych oraz ich zgodność z zasadami sztuki budowlanej, jest kierownik budowy. Stwierdził również, że jeżeli chodzi o tę inwestycję, to ma to szczególne znaczenie ze względu na konieczność poprawnego wykonania zabezpieczeń na styku obu budynków.
Powyższe uzasadnienie doprowadziło organ II instancji do konkluzji, że aby oddziaływanie projektowanej inwestycji można było uznać za sprzeczne z prawem, to musiałyby zostać naruszone przepisy prawa materialnego. Nie każde natomiast oddziaływanie może skutkować powstrzymaniem procesu inwestycyjnego w oparciu o ochronę interesów osób trzecich udzieloną w art. 5 ust. 1 pkt. 9 P.b.
M. M. i Z. M. wnieśli na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z 30 marca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 i art. 77 K.p.a.,
- art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. przez błędne przyjęcie przez organ, że skarżący nie udowodnili faktu, że zatwierdzony projekt budowlany zakłada częściowo rozbudowę budynku na ich działce, poprzez nierozpatrzenie należycie przedmiotowej sprawy oraz przedłożonych dowodów, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem.
Skarżący wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz skarżących M. oraz Z. M. kosztów postępowania; przeprowadzenie dowodów z:
- akt sprawy - przede wszystkim map wskazanych w decyzji z 23 września 2022 r. - na fakt ich treści; na fakt, że decyzja w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę jest sprzeczna ze stanem faktycznym ujawnionym w mapach m.p.z.p. i reszty dowodów przedłożonych przez skarżących, na fakt, że planowana inwestycja została częściowo zaplanowana na własności skarżących, na fakt, że projekt przedłożony przez inwestora posiada wady, które wyłączają możliwość wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę;
- zeznań skarżących; zeznań świadka, na fakt, że planowana inwestycja została częściowo zaplanowana na własności skarżących, na fakt, że projekt przedłożony przez inwestora ma wady, które wyłączają możliwość wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w konkretnej sytuacji nie może oznaczać dowolności i rozszerzania zakresu usytuowania projektowanego obiektu z pokrzywdzeniem interesu właścicieli działek sąsiednich. Wskazali na niezbędność dokładnego wyjaśnienia przez organy okoliczności sprawy, poczynienia stosownych ustaleń i dokonanej oceny, czy spełniona została przesłanka zezwalająca na wydanie pozwolenia na budowę, do czego w przedmiotowej sprawie nie doszło.
Ponadto skarżący stwierdzili, że na każdym etapie postępowania wskazywali, że sporna inwestycja została zaplanowana w określonej części na ich działce i nie zostało to w żaden sposób wzięte pod uwagę. Co więcej nie zostało wszczęte żadne postępowanie wyjaśniające w postaci przesłuchania świadków, czy zwrócenia się do inspekcji nadzoru budowlanego.
Zdaniem skarżących takie działanie organu stanowi nie tylko istotne naruszenie ich prawa własności, ale również wprowadza w błąd odbiorcę planu miejscowego, co do faktycznych możliwości zagospodarowania konkretnych terenów objętych planem miejscowym, a takie rozstrzyganie spraw administracyjnych prowadzi do pogłębiającego się braku zaufania do organów administracji publicznej.
Ponadto skarżący stwierdzili, że w trakcie postępowania organ podtrzymując swoją decyzję wyraża pogląd, zgodnie z którym nie musi on merytorycznie rozstrzygać dokładnej zgodności projektu inwestora z projektem zagospodarowania przestrzennego zalegającego w zasobach gminy - co stoi zdaniem skarżących w całkowitej sprzeczności z wykładnią przepisów prawa budowlanego oraz przepisów postępowania administracyjnego.
Skarżący podkreślili, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Zdaniem skarżących, gdy wniosek nie zawiera braków formalnych, organ powinien ocenić PZT i projekt architektoniczno-budowlany merytorycznie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zaskarżonej decyzji Wojewody z 30 marca 2023 r. (której datę nieprawidłowo wskazano w skardze), znak WI-I.7840.3.46.2022, nie można przypisać naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem wniesionej skargi. Podkreślił, że inwestycja polega na nadbudowie i przebudowie budynku jednorodzinnego, a mur będący w granicy działek nie jest objęty projektowanym zamierzeniem tj. pozostaje bez zmian. Powołał się także na rysunki załączone do materiału dowodowego, a z których ma wynikać, że prace mają być wykonywane w zakresie istniejącego budynku na działce [...], a wobec której inwestor posiada prawo dysponowania na cele budowlane.
Organ wskazał też, że rozwiązania techniczne przyjęte w dokumentacji projektowej zostały opracowane przez uprawnionego projektanta, który pełni samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, a organy administracji architektoniczno-budowlane nie mają podstaw do kwestionowania prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych.
W piśmie procesowym z 19 lutego 2024 r. radca prawny reprezentujący skarżącego rozwinął zarzuty skargi. Podkreślił, że o wadliwości zaskarżonej decyzji przesądza fakt usytuowania części zamierzenia na ich nieruchomości. Przywołał również tezy z judykatury odnoszące się do wykładni pojęcia "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.) oraz prawidłowego postępowania organów w sytuacji sprzecznych interesów sąsiedzkich. Wskazał, że do ograniczenia prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości mogłoby dojść w sytuacji, gdyby w ścianie usytuowanej w granicy umieszczono przeszklenie. Wówczas bowiem nie byłoby możliwe ewentualne usytuowanie budynku sąsiedniego w granicy, a więc przyleganie nowego obiektu do spornej ściany. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił organom brak rzeczywistej weryfikacji oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na rozprawie 23 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie, w tym osobowe, wnioski dowodowe zawarte w skardze. Skarżący natomiast podkreślił, że nie wyraża zgody na wykorzystanie starej wspólnej ściany do podwyższenia budynku.
Skarżący wyjaśnił, że ingerencja we własność jego i małżonki dotyczy chęci nadbudowy na całej wspólnej ścianie obu budynków. Nie wyraził zgody na wykorzystanie starej wspólnej ściany do podwyższenia budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a.
Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczyła decyzji Wojewody Małopolskiego z 30 marca 2023 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K..
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a zarzuty skarżących są bezzasadne.
Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną co do istotnych jej elementów wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że stan faktyczny przedstawia się tak, jak to wskazał organ II instancji. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu decyzji zostały powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą one zastrzeżeń co do ich prawidłowości.
Bezsporne w sprawie było, że działki należące do inwestora (nr [...]) i skarżących (nr [...]) obecnie są zabudowane budynkami zetkniętymi ścianami w granicy działek. Przyleganie całą powierzchnią ściany występuje do wysokości ok. 3,86 m. Budynek inwestora jest parterowy, podpiwniczony, z poddaszem użytkowym. Planowana przebudowa i nadbudowa obejmuje podniesienie wysokości kalenicy dachu o 166 cm (z 8,57 m na 10,22 m) wraz z jej "przesunięciem" w poziomie – w kierunku południowym, wraz z podwyższeniem ściany wschodniej budynku przy ul. [...] nr [...], w granicy działek i zetknięciu ze ścianą budynku sąsiada, do poziomu ok. 10 m, oraz budowę facjat w elewacji południowej i północnej. Po przebudowie i nadbudowie budynek nr [...] ścianą wschodnią będzie przylegał do ściany budynku skarżących na ok. [...] powierzchni tej ściany.
Zatem bez wątpienia zwiększona wysokość kalenicy budynku inwestora nadal będzie mniejsza, niż wysokość kalenicy sąsiedniego budynku skarżących.
Sporna natomiast była w zasadzie głównie jedna okoliczność faktyczna: zdaniem skarżących planowane zamierzenie inwestycyjne przekracza granicę działki nr [...] i zachodzi na działkę nr [...]; dodatkowo skarżący zarzucili wadliwy i nieuprawniony zamiar wykorzystania przez inwestora wspólnej ściany szczytowej ww. budynków.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowią art. 32-36 P.b. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 35 P.b., w brzmieniu obowiązującym w chwili złożenia wniosku przez inwestora (do 10 sierpnia 2022 r.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych (...)
3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
3a. Do postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzedzonej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepis art. 86f ust. 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że - zgadzając się z tezami wyroków sądów administracyjnych przywołanych przez skarżących - nie sposób podzielić forsowanego przez nich stanowiska, jakoby w przypadku braku przeszkód formalnych wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, organ miał kompetencję, czy obowiązek merytorycznej kontroli projektu budowlanego. Innymi słowy, uzasadnienia przytoczonych przez skarżących wyroków nie zawierają stwierdzeń, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W judykaturze bowiem jednoznacznie przyjmuje się, że art. 35 P.b. wyznacza zakres możliwego badania przez organ dokumentacji projektowej. W konsekwencji organy nie badają np. zastosowania konkretnych rozwiązań techniczno-budowlanych.
Kryterium zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi organ stosuje jedynie wobec projektu zagospodarowania działki lub terenu, a nie projektu architektoniczno-budowlanego.
Odnośnie natomiast projektu architektoniczno-budowlanego sprawdzana jest wyłącznie zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego i wymaganiami ochrony środowiska, a także jego kompletność i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Dodatkowo, jak trafnie stwierdził organ II instancji, podstawową zasadą w prawie budowlanym jest zasada wolności zabudowy, bowiem zgodnie z art. 4 P.b., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Prawo zabudowy własnej nieruchomości gruntowej jest związane z prawem własności i może być ograniczone wyłącznie ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; lub w przypadku jego braku warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; oraz w drodze powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wszelkie ograniczenia ww. wolności muszą być ustanowione wyraźnie - istnieje bowiem domniemanie na rzecz wolności przysługującej inwestorowi chronionej zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej mogą odmówić wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącznie wtedy, gdy wynika to z ograniczonej zakresowo kontroli wynikającej z treści art. 35 P.b.
Podkreślić trzeba, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w powoływanym przez skarżących art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o jakiekolwiek utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 grudnia 2021 r., sygn. II SA/Łd 767/21, LEX nr 3286694).
W niniejszej sprawie udzielono pozwolenia na budowę, bowiem były spełnione przesłanki wynikające z przepisów obowiązującego prawa, w szczególności prawa budowlanego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wystarczająco dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem.
Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia, przede wszystkim w zakresie oceny zgodności PZT oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymogami określonymi m.p.z.p.
Powyższa rzetelna, skrupulatna i trafna ocena dokonana przez organ odwoławczy zasadnie skutkowała utrzymaniem w mocy decyzji I instancji.
Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, wystarczająco dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, w tym w zakresie zgodności projektu budowlanego i PZT z ustaleniami m.p.z.p. oraz wymaganiami ochrony środowiska, zgodności PZT z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Organ II instancji umotywował zasadność podstawowych przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu decyzji, a także odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżących, kwestionujących prawidłowość rozstrzygnięcia. Rozpatrzył materiał dowodowy sprawy i wbrew zarzutom skarżących, dokonał oceny materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami swobodnej oceny dowodów. Organ II instancji nie naruszył też wymienionych w skardze przepisów K.p.a. i P.b. w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji należało uznać, że zasadnie organ I instancji stwierdził brak przesłanek, które mogłyby pozwolić na odmowę wydania pozwolenia na budowę, co musiało skutkować zatwierdzeniem projektu budowlanego i pozytywną decyzją w zakresie przedmiotowej inwestycji. Powyższe prawidłowo zaakceptował organ odwoławczy.
Projekt zagospodarowania terenu, sprawdzony stosownie do treści art. 35 P.b. i rozporządzenia, ma wszystkie strony i arkusze zgodnie ze spisem jego zawartości. Projekt sporządzono w czytelnej technice graficznej i oprawiono w okładkę przystosowaną do formatu A4, w sposób uniemożliwiający jego dekompletację. Zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna. Inwestor złożył oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane, a projekt budowlany opracowany został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, co zostało potwierdzone kopiami decyzji o ich nadaniu.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. do wniosku zostały dołączone oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania działką, na której realizowana ma być inwestycja, na cele budowlane, a w projekcie zawarto oświadczenie o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zgodnie z art. 20 ust. 4 P.b. podpisane przez projektantów. Projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Załączona została również informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna (art. 35 ust. 1 P.b.).
Odpowiadając na zarzuty skarżących należy wskazać, że wbrew ich argumentacji, z dokumentacji projektowej nie wynika, by budynki inwestora i skarżących miały obecnie wspólne fundamenty czy ścianę graniczną. Przeciwnie, każdy z ww. budynków ma odrębną ścianę, przynależną do odpowiedniego budynku i będącą przedmiotem odrębnej własności.
W okolicznościach niniejszej sprawy całość inwestycji zamyka się w działce inwestora.
Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że granica pomiędzy działkami nie jest przedmiotem współwłasności.
Trzeba też zauważyć, że rzeczywiście projekt zawierał pierwotnie błędy i uchybienia, które jednak zostały skorygowane przez inwestora najpierw w wykonaniu postanowienia organu I instancji z 22 kwietnia 2022 r. (k. 38 akt adm.), a następnie przy piśmie z 19 sierpnia 2022 r. odpowiadającym na zastrzeżenia skarżącego z 12 sierpnia 2022 r.
W poprawionym projekcie wyjaśniono rozbieżności odnośnie warunków gruntowych, powierzchni terenu utwardzonego, sposobu odprowadzania ścieków, obszaru oddziaływania inwestycji, elementów na mapach projektowych, odległości od granic działki, oznaczenia otworów okiennych i drzwiowych oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy.
W szczególności zaś poprawiono błędnie wrysowaną granicę pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...] na rysunkach nr 1, 2, 3 oraz kolejnych i wyjaśniono nieścisłości w zakresie lokalizacji muru od strony ogrodu.
Poprawiona dokumentacja nie daje żadnych podstaw do kwestionowania usytuowania inwestycji wyłącznie na działce inwestora, choć rzeczywiście ze ścianą w jej granicy. Brak jest również realnych powodów do obaw skarżących dotyczących ewentualnej ingerencji inwestycji w ocieplenie ich ściany. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, mur znajdujący się w granicy działek ma według spornego projektu pozostać bez żadnej ingerencji.
Warto zauważyć, jak trafnie nadmienił organ II instancji, że w sprawach tego typu, dotyczących inwestycji w granicy działek, szczególnego znaczenia nabiera statuowana w art. 22 pkt 3 P.b. odpowiedzialność kierownika budowy za poprawność wykonywania robót budowlanych oraz ich zgodność z zasadami sztuki budowlanej.
Sąd wyjaśnia, że wnioski dowodowe złożone przez skarżących o przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżących i świadka nie mogły zostać przez Sąd uwzględnione. Jak wynika z normy art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Sąd administracyjny nie prowadzi przesłuchania świadków, czy stron postępowania sądowo-administracyjnego. Może prowadzić jedynie dowody z dokumentów.
Z kolei postulowany przez skarżących dowód z map wskazanych w decyzji z 23 września 2022 r. nie prowadzi do wykazania sprzeczności kwestionowanych decyzji ze stanem faktycznym ujawnionym w mapach m.p.z.p., że planowana inwestycja została częściowo zaplanowana na własności skarżących, czy też że projekt przedłożony przez inwestora posiada takie wady, które wyłączają możliwość wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Natomiast takie kwestie, jak konflikt/spór między sąsiadami, ich wzajemne roszczenia majątkowe, odpowiedzialność karna, finansowa czy moralna, a także zagadnienie postępowania przed PINB dotyczącego budynku skarżących nr [...], nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia przez tut. Sąd administracyjny, jako pozostające poza granicami niniejszej sprawy.
Podsumowując Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z przepisami prawa. Argumenty i dowody w sprawie zostały ocenione w adekwatny sposób, a skarga okazała się niezasadna.
Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w odwołaniu i skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.