II SA/Kr 729/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2008-10-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowypełnomocnictworeprezentacjaskarżony organodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiSkarb PaństwaMinisterstwo Obrony Narodowej

Sąd odrzucił skargę Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej z powodu nieważności pełnomocnictwa procesowego.

Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W toku postępowania sąd wezwał skarżącego do wykazania uprawnień do reprezentacji. Pomimo przedstawienia szeregu dokumentów, w tym aktów notarialnych, sąd uznał pełnomocnictwo procesowe za nieważne z powodu braku wskazania konkretnych osób fizycznych lub prawnych jako pełnomocników. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Skarżący, Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej, wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W trakcie postępowania sąd administracyjny wielokrotnie wzywał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, w szczególności do wykazania skuteczności umocowania do reprezentacji Skarbu Państwa. Pomimo przedstawienia szeregu dokumentów, w tym aktów notarialnych, sąd uznał pełnomocnictwo procesowe za nieważne. Sąd argumentował, że pełnomocnictwo powinno wskazywać konkretne osoby fizyczne lub prawne, a nie ogólne stanowiska w strukturach resortu obrony narodowej. Ponieważ pełnomocnictwo zostało uznane za nieważne, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo procesowe musi wskazywać konkretną osobę fizyczną lub prawną, a nie ogólne stanowisko. Pełnomocnictwo procesowe ogólne zawarte w akcie notarialnym, które nie wskazuje konkretnych osób fizycznych lub prawnych jako pełnomocników, jest nieważne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo procesowe jest jednostronną czynnością prawną, która wymaga jednoznacznego oznaczenia osoby udzielającej umocowania oraz osoby pełnomocnika. Wykładnia takiego pełnomocnictwa nie pozwala na uzupełnianie jego treści o dalsze elementy materialnoprawne, w tym na ustalanie, czy wskazane stanowisko piastuje konkretna osoba fizyczna. Nieważność pełnomocnictwa procesowego oznacza, że dalsze pełnomocnictwa udzielone na jego podstawie również są nieskuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (39)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 34

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 35

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa o urzędzie Ministra Obrony Narodowej art. 1

Ustawa o urzędzie Ministra Obrony Narodowej art. 2 § pkt 17

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej art. 1 § pkt 13

k.c. art. 33

Kodeks cywilny

k.c. art. 95

Kodeks cywilny

k.c. art. 96

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 - 2

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § § 1 - 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 51

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 25

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 28 § § 1 - 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 29

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 36

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 39

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 40

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 44 § § 1-2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3 - 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 59 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 64

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 1-9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie oznaczeń i nazewnictwa, stosowanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy art. 2

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo procesowe skarżącego było nieważne, ponieważ nie wskazywało konkretnych osób fizycznych lub prawnych jako pełnomocników, a jedynie ogólne stanowisko w strukturze organu. Skarga wniesiona przez osobę nieposiadającą ważnego pełnomocnictwa procesowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

Pełnomocnictwo procesowe ogólne zawarte w akcie notarialnym z dnia [...] jest nieważne z uwagi na treść art. 58 § 1 k.c. Brak należytego umocowania w świetle prawa materialnego jest równoznaczny z wniesieniem skargi przez podmiot nie mający pełnomocnictwa. Prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna.

Skład orzekający

Aldona Gąsecka-Duda

sprawozdawca

Jan Zimmermann

członek

Małgorzata Brachel - Ziaja

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pełnomocnictwo procesowe musi precyzyjnie wskazywać osoby fizyczne lub prawne, a nie tylko stanowiska, oraz że skarga wniesiona przez nieuprawnionego pełnomocnika jest niedopuszczalna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reprezentacji Skarbu Państwa przez organy resortu obrony narodowej, ale zasady dotyczące ważności pełnomocnictwa są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii formalnej w postępowaniu sądowym - ważności pełnomocnictwa, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników. Pokazuje, jak drobne uchybienia formalne mogą prowadzić do odrzucenia skargi.

Nieważne pełnomocnictwo procesowe: dlaczego skarga Skarbu Państwa została odrzucona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 729/07 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-10-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2007-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /sprawozdawca/
Jan Zimmermann
Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OSK 162/09 - Wyrok NSA z 2009-04-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.58   1 pkt. 6.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2008 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Ministra Obrony Narodowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia skargę odrzucić
Uzasadnienie
Decyzją Prezydent Miasta K. z dnia [....] na wniosek KPBP ,,[....] ‘’ sp. z o.o. w K. ustalono warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą "[....] ". Jako podstawę prawna wydanego rozstrzygnięcia powołano art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w zw. z 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.), § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, póz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie oznaczeń i nazewnictwa, stosowanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (Dz. U. Nr 164, póz. 1589) oraz art. 104 k.p.a.
Pierwotny wniosek przed jego zmianą obejmował także działki nr nr ..........sąsiadujące bezpośrednio z działką nr .......która w myśl wypisu z ewidencji gruntów sporządzonego według stanu na dzień .......marca 2006 roku, stanowiła w całości własność Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej i była zarządzana przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. W toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji zarówno przed zmianą przez inwestora wniosku, jaki po tej dacie uznawano za jego stronę Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] po rozpatrzeniu odwołania Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 59, art. 60, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.), § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, póz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie oznaczeń i nazewnictwa, stosowanych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (Dz. U. Nr 164, póz. 1589) oraz art. 10, art. 28, art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja organu odwoławczego została doręczona Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w K. w dniu .......2007 roku
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi wniesionej za pośrednictwem organu drugiej instancji, nadanej na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , w Urzędzie Pocztowym ........, w dniu ........2007 roku. Skarżący został oznaczony w tym piśmie jako Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. Skargę podpisał Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. , nie przedkładając dokumentów dotyczących reprezentacji skarżącego - w tym pełnomocnictw.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucając, że obie decyzje zostały one wydane z naruszeniem prawa, skarżący wskazywał na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe ustalenie obszaru analizowanego i wadliwe przeprowadzenie samej analizy, a także na uchybienie przez organ odwoławczy zasadom z art. 7 i 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia [.....] skarżący - oznaczony w nim jako Ministerstwo Obrony Narodowej - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. , został zobowiązany do uiszczenia wpisu w kwocie 500,00zł. , w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Żądaną opłatę uiszczono w dniu ...... lipca 2007 roku, po doręczeniu skarżącemu w dniu .... lipca 2007 roku stosownego wezwania i pouczenia.
Zarządzeniem z dnia ........2007 roku, doręczonym skarżącemu w dniu ........2008 roku, zobowiązano A.G. do wykazania zgodnie z art. 29 p.p.s.a. uprawnień do reprezentacji strony skarżącej Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przesyłką nadana w Urzędzie Pocztowym ..... w dniu ........ stycznia 2008 roku, dołączono do akt sprawy wraz z pismem przewodnim Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. , poświadczone za zgodność z oryginałem przez Kierownika Kancelarii RZł w K. G.P. kserokopie :
- odpisu decyzji Nr ..... Ministra Obrony Narodowej R.S. z dnia [.....] dotyczącej wyznaczenia ppłk A.G. z dniem [.....] na stanowisko służbowe Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. oraz mianowania go z dniem objęcia tych obowiązków na stopień pułkownika ( który to odpis decyzji poświadczyła uprzednio za zgodność z oryginałem pieczęcią Ministerstwa Obrony Narodowej I.B. );
- wypisu aktu notarialnego z dnia [.....] , sporządzonego przed notariuszem T.S. stanowiącego pełnomocnictwo udzielone między innymi Szefowi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. przez gen. Bryg. .K.K. , działającego jako Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej, sporządzonego przed tym samym notariuszem w dniu [.....] .Wyżej wskazane pełnomocnictwo zawiera w § 1 umocowanie do dokonywania szeregu czynności. W szczególności, § 1 pkt 14 upoważnienia pełnomocników do reprezentowania Ministerstwa Obrony Narodowej oraz reprezentowania Skarbu Państwa w imieniu Ministra Obrony Narodowej przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sadem Administracyjnym, sądami powszechnymi i administracyjnymi, organami administracji rządowej, organami samorządowymi, Komisją Majątkową i Komisją Regulacyjną w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resortu obrony narodowej. Ponadto w § ..... bryg. K.K. jako Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej oświadczył, że : ust. ..... - na podstawie niniejszego pełnomocnictwa, pełnomocnicy są uprawnieni do działania na warunkach określonych oddzielnymi dokumentami wydanymi przez Ministra Obrony Narodowej lub organy upoważnione; - ust. 2 - pełnomocnicy na podstawie tego pełnomocnictwa uprawnieni są do dokonywania wszelkich czynności, które okażą się konieczne do realizacji celów niniejszego pełnomocnictwa, w tym do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie wynikającym z § 1 pkt 14.
Po doręczeniu uczestnikom odpisów skargi i odpowiedzi na skargę stanowisko w sprawie zajęło też w piśmie z dnia ........2008 roku będące uczestnikiem postępowania [.....] Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego [.....] sp. z o.o. w K. , wnosząc o jej odrzucenie , albo - w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o oddalenie skargi.
Uzasadniając powyższe uczestnik zarzucał, że skarga wniesiona w dniu ........2007 roku została złożona po terminie, który upłyną 13 czerwca 2007 roku. Ponadto, została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną, a to w związku z treścią przesłanego na wezwanie Sądu pełnomocnictwa z dnia [.....] którym w wyznaczonym terminie nie wskazano stosownych uprawnień. Podnosił w tym zakresie, że przedmiotowy dokument z uwagi na treść nie stanowi upoważnienia dla innego organu, lecz pełnomocnictwo. Pełnomocnictwo jest skuteczne wtedy, gdy jako pełnomocnika wskazuje podmiot posiadający zdolność prawna i zdolność sądową , zaś takich wymogów nie spełnia upoważnienie dla Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury.
W dalszej części pisma uczestnik wskazywał na bezzasadność zarzutów skargi.
Na rozprawie dnia ...... czerwca 2008 roku zostało przedłożone pełnomocnictwo z dnia [.....] , udzielone przez Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. do reprezentowania Ministerstwa Obrony Narodowej - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. w niniejszym postępowaniu mgr inż. .R.A., starszemu specjaliście w Wydziale Nieruchomości i Zakwaterowania Wojsk Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K.
Wydanym na tej rozprawie postanowieniem z dnia [.....] , wezwano pełnomocnik skarżącego do uzupełnienia braków w zakresie wykazania skuteczności umocowania Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. , jako pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej, przez dołączenie do akt w terminie 10 dni pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej z dnia [.....] - pod rygorem odmowy dopuszczenia wyżej wymienionego do udziału w niniejszej sprawie jako pełnomocnika Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej, pominięcia zdziałanych przez niego czynności, a także czynności dokonanych przez ustanowionych przez niego pełnomocników.
W dniu [.....] złożona została do akt sprawy wraz z pismem przewodnim podpisanym przez Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. , poświadczona za zgodność z oryginałem przez J.P. - starszego specjalistę ds. personalnych Departamentu Infrastruktury MON, kserokopia wypisu aktu notarialnego z dnia [.....] sporządzonego przed notariuszem T.S. Rep. A nr........, stanowiącego pełnomocnictwo udzielone przez R.S. działającego jako Minister Obrony Narodowej RP, gen. bryg. K.K. - Dyrektorowi Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej. Wyżej wskazane pełnomocnictwo zawiera w § 1 umocowanie do dokonywania szeregu czynności. W szczególności, § 1 pkt 17 upoważnia pełnomocnika do reprezentowania Ministerstwa Obrony Narodowej oraz reprezentowania Skarbu Państwa w imieniu Ministra Obrony Narodowej przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sadem Administracyjnym, sądami powszechnymi i administracyjnymi, organami administracji rządowej, organami samorządowymi, Komisją Majątkową i Komisją regulacyjną w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resoru obrony narodowej. Ponadto, w § 2 Minister Obrony Narodowej R.S. oświadczył, że :
ust. 1 - na podstawie niniejszego pełnomocnictwa, pełnomocnik uprawniony jest do działania na warunkach określonych oddzielnymi dokumentami wydanymi przez Ministra Obrony Narodowej lub upoważnione przez niego organy;
- ust. 2 - na podstawie tego pełnomocnictwa Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowe uprawniony jest są do udzielania dalszych pełnomocnictw.
Po uzyskaniu wyżej powołanych dokumentów , w piśmie procesowym z daty [.....] .......Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego [.....] sp. z o.o. w K. podtrzymało uprzednio prezentowane stanowisko oraz wnioski o odrzucenie, względnie - oddalenie skargi.
Odnośnie wniosku o odrzucenie skargi uczestnik zarzucał dodatkowo, że skoro na pierwsze wzywanie o wykazanie uprawnienie do reprezentacji, w wyznaczonym terminie 7 dni skarżący nie wykonał tego obowiązku przedstawiając jedynie pełnomocnictwo substytucyjne, skarga już z tej przyczyny winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 p.p.s.a. W tym zakresie uczestnik wskazał na pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2006 roku, sygn. akt l FSK 29/06.
Wydanym na kolejnej rozprawie postanowieniem z dnia ...... sierpnia 2008 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków w zakresie wykazania skuteczności umocowania wszystkich pełnomocników reprezentujących w niniejszej sprawie Skarb Państwa - Ministra Obrony Narodowej przez :
1. ponowne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej z dnia [.....] względnie o wyjaśnienie przyczyn rozbieżności między datą wskazaną w akcie notarialnym Rep. A ........jako moment jego sporządzenia - tj. ....... stycznia 2007 roku, a data powołaną w pełnomocnictwie Rep. A nr .......jako dzień sporządzenia aktu notarialnego Rep. A nr ........- gdzie wskazano .......2007 roku;
2. do przedłożenia innych dokumentów wskazujących skuteczność umocowania działających w sprawie za Skarb Państwa - Ministra Obrony Narodowej pełnomocników, a w szczególności : a) regulaminu organizacyjnego MON obowiązującego w dacie wydawania wszelkich pełnomocnictw i w chwili obecnej; b) dokumentów stanowiących podstawę organizacyjnoprawną funkcjonowania Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. w datach wskazanych w pkt 2a
- w terminie 30 dni, pod rygorem odmowy dopuszczenie do udziału w sprawie wymienionych na wstępie postanowienia pełnomocników, jako pełnomocników Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej oraz pominięcia wszelkich zdziałanych czynności.
W wykonaniu powyższych obowiązków, w dniu ........2008 roku złożono do akt sprawy wraz pismem przewodnim Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. wymienione w nim dokumenty , w tym wypis - wypisu aktu notarialnego z dnia ........2007 roku, sporządzonego przed notariuszem T.S Rep. Nr....stanowiącego pełnomocnictwo udzielone między innymi Szefowi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. przez gen. bryg.. K.K. , działającego jako Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej, sporządzonego przed tym samym notariuszem w dniu .......stycznia 2007 roku , Rep. A nr ........
Wyżej wskazane pełnomocnictwo zawiera w § 1 umocowanie do dokonywania szeregu czynności. W szczególności, § 1 pkt 14 upoważnienia pełnomocników do reprezentowania Ministerstwa Obrony Narodowej oraz reprezentowania Skarbu Państwa w imieniu Ministra Obrony Narodowej przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sadem Administracyjnym, sądami powszechnymi i administracyjnymi, organami administracji rządowej, organami samorządowymi, Komisją Majątkową i Komisją regulacyjną w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resoru obrony narodowej. Ponadto w § 2 bryg. K.K. jako Dyrektor Departamentu Infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej oświadczył, że :
ust. 1 - na podstawie niniejszego pełnomocnictwa, pełnomocnicy są uprawnieni do działania na warunkach określonych oddzielnymi dokumentami wydanymi przez Ministra Obrony Narodowej lub organy upoważnione;
- ust. 2 - pełnomocnicy na podstawie tego pełnomocnictwa uprawnieni są do dokonywania wszelkich czynności, które okażą się konieczne do realizacji celów niniejszego pełnomocnictwa, w tym do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie wynikającym z § 1 pkt 14.
Opisany wyżej wypis aktu notarialnego został opatrzony wzmianką notariusza, dotyczącą jego sprostowania protokołem z dnia ......2008 roku, za numerem Rep. A ......
Na kolejnej rozprawie, dnia ... października 2008r., uczestnik cofnął zarzut dotyczący wniesienia skargi po terminie, podtrzymując w pozostałości uprzednio prezentowane stanowisko.
Pełnomocnik skarżącego wnosił o nieuwzględnienie wniosku uczestnika o odrzucenia skargi podnosząc, że jak wynika z aktu notarialnego, który został sprostowany, reprezentacja Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej jest prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,póz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi, jest jednakże spełnienie przewidzianych w powyższej ustawie wymogów formalny i fiskalnych, a także zachowanie terminu do jej wniesienia. Z tychże warunków bliższej analizie poddaje się jedynie istotną na etapie wstępnym, sporną nadal już po ograniczeniu zarzutów przez .......Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego [.....] sp. z o.o. w K. kwestię skuteczności wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez pełnomocnika skarżącego oraz zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi odnośnie przedłożenia pełnomocnictwa. Dokonywana w pełnym zakresie z urzędu kontrola innych warunków, które winny zostać zachowane przy złożeniu skargi nie budzi zastrzeżeń co do skuteczności jej wniesienia, co ostatecznie przy braku zarzutów innych niż powołany wyżej , pozostaje poza szerszymi rozważaniami.
Stosownie do art. 50 § 1 - 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym ( §1 ), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi ( § 2 ), przy czym w myśl art. 51 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 2 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu, wnosząc skargę w jednym piśmie.
Kwestę zdolności sądowej oraz zdolności procesowej stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym , a także sposób ich reprezentacji i usuwania występujących w tym zakresie braków uregulowano w art. 25 - 31 p.p.s.a. , przy czym posiadają je między osoby prawne oraz państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.
Stosownie do art. 28 § 1 - 2 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu ( §1 ); za Skarb Państwa podejmuje czynności w postępowaniu organ jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się postępowanie, lub organ jednostki nadrzędnej ( § 2 ).
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona tylko przez jeden podmiot, tj. Skarb Państwa, nie zaś państwową jednostkę organizacyjną - co wynika wprost i jednoznacznie z jej treści. Skarb Państwa jest osobą prawną , o czym stanowi art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16, póz. 93 z późn. zm. - dalej w skrócie k.c. ). Skarga w dacie jej złożenia zawierała nieprawidłowości w oznaczeniu reprezentacji Skarbu Państwa, gdzie wskazano nie jedną , lecz dwie jednostki organizacyjne pozostające w strukturze tego podmiotu. Podjęte w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym na wstępie czynności zmierzające do uzupełnienia braków skargi, jak również dalsze mające na celu wyjaśnienie kwestii skuteczności pełnomocnictw udzielonych w sprawie, wskazują jednoznacznie, że podmiotem wnoszącym skargę jest Skarb Państwa - Minister Obrony Narodowej. Zważyć należy dodatkowo, że niezależnie od tego, czy za jednostkę organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie ( statio fisci ) należałoby uznać Ministerstwo Obrony Narodowej , czy Rejonowy Zarząd Infrastruktury, uprawnienie Ministra Obrony Narodowej do podejmowania za Skarb Państwa wszelkich czynności w sprawach związanych z nieruchomościami Skarbu Państwa będącymi we władaniu resortu obrony narodowej wynika wprost z przepisów kompetencyjnych zawartych w ustawach i aktach wykonawczych niższych rangą normujących dział administracji rządowej, w skład którego wchodzą Minister Obrony Narodowej - jako kierownik tego działu, Ministerstwo Obrony Narodowej -jako urząd, a także jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, w tym przedsiębiorstwa państwowe, dla których jest on organem założycielskim oraz Siły Zbrojne . W szczególności, stosownie do postanowień art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 roku o urzędzie Ministra Obrony Narodowej ( Dz. U. Nr 10, póz. 56 z późn. zm. ) Minister Obrony Narodowej jest naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie obronności Państwa ( ust. 1 ); Minister Obrony Narodowej wykonuje swoje zadania przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, zwanego dalej "Ministerstwem", w skład którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego ( ust. 2 ). Z dalszych przepisów tej ustawy wynika między innymi, że do zakresu działania Ministra Obrony Narodowej należy reprezentowanie Skarbu Państwa w stosunku do mienia znajdującego się w posiadaniu jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej, a także wykonywanie określonych w ustawach czynności w stosunku do państwowych jednostek budżetowych i form gospodarki pozabudżetowej, działających w resorcie obrony narodowej ( art. 2 pkt 17 ). Dodatkowo, uwzględniając treść 28 § 2 p.p.s.a. Ministra Obrony Narodowej uznać należy za organ nadrzędny dla jednostek pozostających w strukturze tego resortu, do których należy tak Ministerstwo Obrony Narodowej , jak i Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 9 lipca 1996 roku w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej ( Dz.U. Nr 94, póz. 426 ), wydane na podstawie art. 10 ust. 1 powyższej ustawy określa w §1 pkt 13 , że do zakresu działania Ministra Obrony Narodowej należy w dziedzinie kierowania gospodarką finansową resortu obrony narodowej, reprezentowania Skarbu Państwa w stosunku do mienia znajdującego się w posiadaniu jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej, a także wykonywania określonych w ustawach czynności w stosunku do państwowych jednostek budżetowych i form gospodarki pozabudżetowej, działających w resorcie obrony narodowej. Stosownie do obowiązującego od 1 stycznia 2007 roku zarządzenia Nr 160 Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 października 2006 r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Obrony Narodowej ( M.P.z 2006 roku Nr 76, póz. 768 z poźn. zm. ) oraz stanowiącego złącznik do niego Statutu Ministerstwa Obrony Narodowej, jest ono urzędem administracji rządowej obsługującym Ministra Obrony Narodowej, działającym zgodnie z jego rozporządzeniami, zarządzeniami, decyzjami, poleceniami i wytycznymi oraz pod jego bezpośrednim kierownictwem i nadzorem, przy czym w skład tego Ministerstwa jako jedna z komórek organizacyjny wchodzi Departament Infrastruktury . Strukturę organizacyjną i właściwość komórek wchodzący w skład tego Ministerstwa określono szczegółowo w załączniku do obowiązującego od 1 stycznia 2007 roku zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2006 roku w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej ( Dz. Urz. MON z 2006 r nr21,poz. 270 z poźn zm.). Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. pozostaje także w tym resorcie i działa na zasadach określonych w zarządzeniu Nr 16/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie nadania jednostkom infrastruktury wojskowej statutu jednostki budżetowej ( Dz.Urz. MON Nr 12, póz. 148 z późn. zm.).
Opisany stan prawny jest aktualny także dla daty wniesienia skargi.
Artykuł 34 p.p.s.a. stanowi, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Dalsze przepisy określają : art. 35 § 1 - 3 p.p.s.a. - krąg podmiotów mogących być pełnomocnikami stron; art. 36 - rodzaje pełnomocnictw; art. 39 p.p.s.a. i 40 p.p.s.a. - ich zakres . Są to przepisy szczególne do regulacji zawartych w kodeksie cywilnym o przedstawicielstwie, w tym o pełnomocnictwie.
W kwestiach proceduralnych wskazać należy dalej na treść art. 37§ 1 p.p.s.a., w myśl którego pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa ( zd. 1 ); adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa( zd. 2 ); sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony ( zd. 3 ). Stosownie do art. 37 § 2 p.p.s.a. - w toku sprawy pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez oświadczenie złożone przez stronę i wciągnięte do protokołu.
W orzecznictwie brak zgodności co do skutków procesowych, jakie powoduje niewykonanie w terminie obowiązku przedłożenia pełnomocnictw upoważniających do działania za stronę, względnie dokumentów służących wykazaniu prawidłowego sposobu reprezentacji strony. Występuje w nim nadto zróżnicowanie poglądów co do tego, czy obowiązek przedłożenie pełnomocnictwa na etapie usuwania braków formalnych skargi - względnie dokumentów służących wykazaniu sposobu reprezentacji strony, należy rozumieć wyłącznie jako ich dołączenie bez oceny skuteczności, która następuje na innych zasadach, czy też uznać za niewykonanie obowiązku uzupełnienie braków formalnych skargi także sytuacje , w których pomimo przedstawienia dokumentów nie dowodzą one skutecznego umocowania lub reprezentacji strony. Sygnalizowane rozbieżności obrazują np.: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt GSK 1337/04 ( pubł. ONSAiWSA 2005/5/91, M.Prawn. 2005/6/277 ) , postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r, sygn. akt ł OSK 70/06 ( zam zb. LEX nr 209125 ), wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn akt l FSK 29/06 ( publ. ONSAiWSA 2004/3/53, POP 2004/6/119 .).
W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznaje, że kwestia skuteczności umocowania pełnomocnika strony stanowiąc odrębne zagadnienie , odbywa się niezależnie i poza oceną dokonywaną w trybie uzupełniania braków formalnych skargi. Przedstawienie poglądu dotyczącego skutków zaniechania wykonania przez stronę uzupełnienia w terminie ustawowym braków formalnych przez dołączenie pełnomocnictw nie ma w sprawie niniejszej znaczenia, bowiem podstawą odrzucenia skargi Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej nie jest taka okoliczność. W świetle czynionych na wstępie ustaleń dotyczących przedmiotowej kwestii incydentalnej należy bowiem uznać, że wbrew zarzutom uczestnika, wszelkie konieczne pełnomocnictwa zostały złożone w terminie. W tym zakresie trzeba zwrócić uwagę na fakt, że przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy pełnomocnik skarżącego, w trybie uzupełniania braków formalnych skargi nie był prawidłowo wezwany ani o jednoznaczne określenie sposobu reprezentacji Skarbu Państwa w niniejszej sprawie, ani też o przedłożenie pełnomocnictwa do działania za Skarb Państwa - Ministra Obrony Narodowej, czy nawet (co nie byłoby właściwe ) za Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej. Przesłane stronie na zarządzenie z dnia ........2007 roku wezwanie nakładało na A.G. obowiązek wykazania zgodnie z art. 29 p.p.s.a., uprawnień do reprezentacji strony skarżącej Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika jednakże z treści skargi, stroną skarżącą nie jest i nie był także wówczas Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. Ponadto, treść pisma inicjujące postępowanie nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie sposobu reprezentacji Skarbu Państwa. Obowiązek, o którym mowa w powyższym zarządzeniu oraz wezwaniu został w terminie wykonany przez dołączenie odpisu decyzji Nr ...... Ministra Obrony Narodowej Radosława Sikorskiego z dnia [.....] zaś w pozostałości wynika z przepisów prawa. Walor dowodowy odpisu decyzji Nr .... Ministra Obrony Narodowej Radosława Sikorskiego z dnia [.....] 2005 roku nie był kwestionowany. Przy okazji wykonywania obowiązków wskazanych w zarządzeniu z dnia ..... grudnia 2007 roku doszło nadto do sprecyzowania przez samą stronę kwestii reprezentacji Skarbu Państwa, wobec przedłożenie pełnomocnictwa notarialnego z dnia [.....] mającego stanowić podstawę umocowania dla Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. płk mgr inż. A.G. do działania w niniejszej sprawie za Skarb Państwa - Ministra Obrony Narodowej, które ujawnienia fakt istnienia będącego podstawą jego udzielania pełnomocnictwa Ministra Obrony Narodowej z dniu [.....] . Uwzględniając tak okoliczność, że skarżący nie był uprzednio właściwie wezwany o uzupełnienie braków skargi, jak również mając na uwadze treść pełnomocnictwa notarialnego z dnia [.....] nałożono na pełnomocnika Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej obowiązki wskazane w przytoczonym uprzednio postanowieniu z dnia [.....] . Powyższe obowiązki zostały wykonane przez skarżącego w wyznaczonym terminie 7 dni tak, że w dniu .......2008 roku do akt sprawy złożono komplet pełnomocnictw mających stanowić upoważnienie dla płk mgr inż. A.G. do działania za Ministra Obrony Narodowej, który jest organem reprezentującym w sprawie niniejszej Skarb Państwa. Walor dowodowy wszystkich złożonych w sprawie pełnomocnictw nie był przez strony i uczestników, czy Sąd kwestionowany. Nie mniej jednak, mając na uwadze sprzeczności pomiędzy wynikającą z dwóch pełnomocnictw datą, w której miał zostać sporządzony akt notarialny Rep. A nr........, postanowieniem z dnia [.....] wyznaczono pełnomocnikowi skarżącego poza trybem z art. 49 p.p.s.a. i art. art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a., na zasadach przewidzianych w art. 106 §3 -5 p.p.s.a. termin do wykazania skuteczności jego umocowania jako pełnomocnika Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej , jak również dla wykazania aktualnego sposobu reprezentacji tego podmiotu.
Pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie wykonał powyższe obowiązki, przy czym podana w wypisie aktu notarialnego z dnia [.....] sprostowanego protokołem z dnia .....2008 roku Rep. A ...... data udzielenia pełnomocnictwa głównego z dnia [.....] , odpowiada oznaczonej w tym ostatnim dokumencie.
W opisanym stanie faktycznym, uwzględniając jego specyfikę, nie istnieją podstawy do przyjęcia, że pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Skargę w sprawie niniejszej należy jednak odrzucić na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. , uznając jej wniesienia za niedopuszczalne z innych przyczyn niż, podane w pkt 1 - 5.
W szczególności, jak wskazano uprzednio , skuteczność umocowania pełnomocnika strony w świetle przepisów prawa materialnego jest odrębnym zagadnieniem, regulowanym w art. 34 - 44 p.p.s.a oraz w pozostałości, w przepisach Kodeksu cywilnego. Poza rozważaniami - jako nieistotna w stanie faktycznym sprawy, pozostaje kwestia wniesienie skargi przez podmiot przedstawiający w terminie pełnomocnictwo, który to podmiot nie spełnia jednak wymogów określonych w art. 35 p.p.s.a. lub też przedstawia pełnomocnictwo, nie zawierające upoważnienia do działania za stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy też dołącza pełnomocnictwo pochodzące z daty późniejszej niż dzień wniesienia skargi. Szersza analiza dotyczy jedynie sytuacji, gdy przedstawione w terminie pełnomocnictwo lub jedno z nich należy uznać za nieskuteczne, albo nieważne w świetle przepisów prawa materialnego.
Brak należytego umocowania w świetle prawa materialnego jest równoznaczny z wniesieniem skargi przez podmiot nie mający pełnomocnictwa. Taka zaś sytuacja -uwzględniając przepisy proceduralne, jest zasadniczo różna zarówno od wyżej opisanych, jak i od sytuacji, w której pełnomocnictwo ( pełnomocnictwa ) nie zostały w terminie przedłożone. W doktrynie przyjmuje się słusznie, że niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona przez osobę nie mającą pełnomocnictwa ( tak komentarz do art. 58 p.p.s.a. - B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II. ). Podaje się też trafnie, że odmiennie niż w przypadku niezachowania przez skarżącego braków formalnych skargi prawo nie przewiduje możności konwalidacji skargi jeżeli jest ona niedopuszczalna ( por. komentarz do art. 58 p.p.s.a. - T. Woś, H. Knisuak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, WP LexisNexis, W-wa 2005, str.276 ). W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, nie stanowi w szczególności takiej podstawy art. 44 § 1-2 p.p.s.a. , w myśl którego sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę nie mogącą przedstawić pełnomocnictw ( §1 ) ; sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby ( §2 ). Zawarta w przytoczonym przepisie regulacja normuje zupełnie inną sytuację, polegającą na tymczasowym dopuszczeniu do udziału w postępowaniu osoby, która nie może w danym momencie przedstawić pełnomocnictwa, nie zaś sytuację, gdy przedstawia ona nieważne, albo nieskuteczne pełnomocnictwo. Fakt, że decyzja w tym zakresie należy do sądu oraz dotyczy czynności procesowych , naprowadza na dopuszczalność stosowania art. 44 §1 - 2 p.p.s.a. już w toku postępowania, a więc po skutecznym wniesieniu skargi. Także pozostałe przepisy proceduralne , czy matrialnoprawne nie stwarzają możliwości zatwierdzenia przez stronę zdziałanej bez umocowania czynności, polegające na wniesieniu skargi. Zważyć należy w tym zakresie, że jak wynika z art. 37 § 1 i § 2 p.p.s.a., z mocy samej umowy o zastępstwo procesowe przyjmujący zlecenie nie jest umocowany do działania przed sądem w imieniu strony ( co wyłącza zastosowania do umowy o zastępstwo procesowe przepisu art. 734 § 2 k.c. ), bowiem formą przewidzianą ustawowo dla pełnomocnictwa uprawniającego do podejmowania w imieniu mocodawcy czynności, którego nie złożono ustnie do protokołu posiedzenia sądu jest wyłącznie forma pisemna. Zwrócić należy także uwagę na samodzielność (samoistność) pełnomocnictwa, która polega na tym, że może być ono udzielone także niezależnie od istnienia osobnego stosunku prawego, tzw. wewnętrznego stosunku prawnego między mocodawcą a jego pełnomocnikiem, np. umowy o pracę, umowy zlecenia, stosunek służbowy. ( tak komentarz do art.96 k.c. , K. Piasecki, Kodeks cywilny, Księga pierwsza, Część ogólna, Komentarz, Zakamycze, 2003 ). Ponadto , przepisy proceduralne, a w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. , nie stwarzają podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego faktu udzielenia pełnomocnictwa. Nie stanowi takiej podstawy także art. 756 k.c., skoro z jednoznacznego brzmienia art. 34 p.p.s.a. , będącego przepisem szczególnym do unormowań zawartych w Kodeksie cywilnym wynika , że skargę może wnieść strona lub jej pełnomocnik, nie zaś podmiot działający bez zlecenia. W sytuacji wniesienie skargi podpisanej przez podmiot mający być pełnomocnikiem, który przedkłada nieważnie lub nieskuteczne pełnomocnictwo, brak też podstaw do uznania, że skarga dotknięta jest brakiem formalnym polegającym na nie złożeniu podpisu, w szczególności na braku podpisu strony. Odmienne podejście w tym zakresie nie jest uprawnione w sytuacji widocznego wyodrębnienia w ustawie samodzielnych i niezależnych regulacji dotyczących wymogów oraz zasad wnoszenia skarg przez stronę osobiście, albo przez pełnomocnika. Nie ma podstaw do stosowania analogii w kwestiach nie wykazania umocowania, którego powodem mogą być różne przyczyny wtedy, gdy określona kwestia została uregulowana w odpowiednich przepisach prawa. Taka praktyka służąca sanowaniu dostrzeganych wad nieważnych (nieskutecznych ) czynności materialnoprawnych, albo procesowych na etapie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest nadto nieuzasadniona, jako prowadząca do naruszenia zasady równości praw podmiotów inicjujących to postępowanie poprzez pozaustawowe przedłużenie terminu do wniesienia skargi, dla niektórych z nich i w sposób mogący spowodować niekorzystne skutki materialnoprawne dla innych stron postępowania administracyjnego. Wskazane przez Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podejście w kwestii wniesienie skargi przez podmiot nie mający skutecznego albo ważnego pełnomocnictwa, jako odpowiadające przepisom prawna nie narusza prawa do sądu albowiem sam ustawodawca ukształtował wniesienie jako czynność sformalizowaną, uzależnioną od spełnienia szeregu różnego rodzaju wymogów.
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy uznać, że wnoszący skargę Skarbu Państwa - Ministra Obrony Narodowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [.....] płk mgr inż. A.G. nie miał ku powyższemu stosownego umocowania, wobec nieważności pełnomocnictwa procesowego ogólnego zawartego w akcie notarialnym z dnia [.....] . Podzielając stanowisko uczestnika w takim zakresie, w jakim kwestionował on dopuszczalność umocowania podmiotu, który nie został określony w nim jako osoba fizyczna lub osoba prawna, wskazać należy na następujące okoliczności.
Pełnomocnictwo jako jedna z form przedstawicielstwa, jest jednostronną czynnością prawną , które daje podstawę do działania w cudzym imieniu z bezpośrednim skutkiem prawnym dla reprezentowanego ( art. 95 -96 k.c. ). Podmiotami czynności prawnych są osoby fizycznymi i osoby prawne, co wynika z art. 1 k.c. i innych zawartych w tym akcie prawnym regulacji. W zgodzie z powyższym pozostaje treść art. 35 p.p.s.a.
Oznaczenie osoby udzielającej umocowania oraz osoby pełnomocnika należy do istotnych elementów czynności prawnej jaką jest udzielenie pełnomocnictwa. Winno ono nastąpić w sposób jednoznaczny z uwagj na funkcją pełnomocnictwa i ze skutkiem bezpośrednim dla reprezentowanego. Pełnomocnictwo jak każde oświadczenie woli może podlegać wykładni . Wykładnia oświadczenia woli polega na ustaleniu jego znaczenia, czyli sensu. Przedmiotem wykładni nie jest tzw. wola wewnętrzna, lecz jej oświadczenie ujawnione na zewnątrz. Zgodnie z art. 65 § 1 - 2 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje ( § 1 ); w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Jak wynika z powołanej regulacji obejmuje ona w §1 czynności prawne jednostronne i dwustronne, natomiast § 2 odnosi się tylko do tych ostatnich. Zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje stanowią ustawowe, obiektywne kryteria wykładni. W doktrynie wskazuje się trafnie , że " Nakaz uwzględniania zasad współżycia społecznego w świetle kryteriów art. 65 § 1 k.c. nie jest [...] żadną kompetencją korygującą treść złożonych oświadczeń woli dla organu dokonującego wykładni. Kryterium zasad współżycia społecznego, użyte w tym przepisie, odnosi się raczej do sposobu rozumienia ("życzliwe" rozumienie oświadczenia woli), niż do samej treści czynności prawnej. Z art. 65 § 1 k.c. nie wynika więc raczej dyrektywa rozumienia składanych oświadczeń woli w ten sposób, iż nie naruszają one obowiązujących przepisów prawa " ( F. Zoil , artykuł TPP 2000/1-2/9 ). Podobny pogląd pozostaję również aktualny co do nakazu uwzględnienia ustalonych zwyczajów. W doktrynie akcentuje się również ( tak Kodeks cywilny, Komentarz, opracowanie zbiorowe pod red J. Ignatowicza, J. Pietrzykowskiego, J. l. Bielskiego, t. 1 , str. 185 , WP W-wa 1972 ), że " Przy tłumaczeniu oświadczeń woli bez adresata woli przypisuje się decydujące znaczenie subiektywnemu elementowi składającego to oświadczenie w sytuacjach, gdy taka wykładnia nie godzi w podlegające ochronie prawnej interesy innych osób. Przejawia się to np. przy tłumaczeniu ostatniej woli wyrażonej w testamencie (...). Przy tłumaczeniu oświadczeń woli, które mają być złożone innym osobom nie można przypisywać decydującego znaczenia subiektywnemu elementowi woli składającego oświadczenie, lecz trzeba oświadczeniu woli przypisać taki sens, jaki w okolicznościach sprawy dotarł do adresata lub powinien być dla niego dostępny " .Wskazuje się, też słusznie, że " Przedmiotem wykładni jest oświadczenie woli uzewnętrznione. Wykładnia oświadczenia woli zmierza do ustalenia właściwej treści oświadczenia, a nie okoliczności sprzecznych z jego treścią lub wcale nią nieobjętych. W drodze wykładni nie można uzupełniać oświadczenia woli o dalsze elementy materialnoprawne (por. orz. SN z dnia 28 czerwca 1945 r., C I/45, OSN 1945-1946, póz. 1; PiP 1946, z. 5-6, s. 185). "
Uwzględniając powyższe ogólne uwagi i dyrektywy interpretacyjne w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy uznać, że zawarte w akcie notarialnym z [.....] pełnomocnictwo procesowe ogólne dla Szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. i innych analogicznie oznaczonych podmiotów, zostało udzielone podmiotom, które także w świetle pełnej jego treści nie posiadają statusu osób fizycznych lub osób prawnych. Przeprowadzona prawidłowo wykładnia jednostronnego oświadczenia zawartego w tekście tego pełnomocnictwa , które posiada swoich adresatów jakimi są pełnomocnik i osoby trzecie, nie pozwala na uzupełnienie jego treści o dalsze elementy materialnoprawne. W szczególności zaś nie jest dopuszczalnym czynienie na podstawie przepisów lub innych aktów prawnych, czy dokumentów dodatkowych ustaleń i uzupełnień służących wyjaśnieniu, czy Szef Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. oraz inne w nim wskazane podmioty są konkretnymi osobami fizycznymi, które indywidualizuje imię i nazwisko, względnie dalsze cechy dotyczące pochodzenia, stanu cywilnego, miejsca zamieszkania itp. Taka wykładnia jest tym bardziej nieuzasadniona, że jej wyniki mogłyby być różne na przestrzeni czasu oraz zależałyby każdocześnie od konkretnej obsady na stanowiskach Szefów Rejonowych Zarządów Infrastruktury jako jednostek organizacyjnych wchodzących w skład resortu Ministerstwa Obrony Narodowej. Powyższe jest sprzeczne z cywilnoprawną instytucją pełnomocnictwa, które udzielane jest konkretnej, zindywidualizowanej osobie , opiera się na elemencie zaufania, w przeciwieństwie do zupełnie rożnej od niej i odmiennie ukształtowanej instytucji ustanowienia, czy przekazania kompetencji, która winno mieć źródło albo upoważnienie w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa materialnego. Ponadto, gdyby nawet zastosować takie właśnie podejście, należałoby ostatecznie uznać, że czynność prawna polegająca na udzieleniu przedmiotowego pełnomocnictwa procesowego jest nieważna w świetle art. 58 k.c., jako mająca na celu obejście ustawy poprzez wywołania pewnego skutku prawnego, który jest zakazany przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, za pomocą takiego ukształtowania czynności prawnej, że zewnętrznie, formalnie ma ona cechy nie sprzeciwiające się obowiązującemu prawu, które w istocie narusza. Treść wskazanego pełnomocnictwa może być bowiem jak wskazano wyżej podstawą umocowania rożnych zmieniających się osób piastujących określone stanowisko, sprzecznie do instytucji pełnomocnictwa.
Czynność prawna polegająca na udzieleniu między innymi Szefowi Zarządu Infrastruktury w K. pełnomocnictwa procesowego aktem notarialnym z dnia [.....] rozumiana zgodnie z treścią zawartego w nim oświadczenia woli jest nieważna z uwagi na treść art. 58 § 1 k.c., jednak z innej przyczyny niż naruszenie zakazu obejścia ustawy. Podstawą tej nieważności jest jej sprzeczność z ustawą, tj. z bezwzględnie obowiązującymi przepisami zawartymi w Kodeksie cywilnym oraz w art. 35 p.p.s.a , które dopuszczają udzielenie pełnomocnictwa procesowego konkretnym osobom fizycznym oraz osobom prawnym, jedynie na warunkach określonych w § 3 tego ostatniego przepisu.
Zważywszy na nieważność pełnomocnictwa procesowego z dnia [.....] nie mogą zostać uznane z skuteczne także dalsze pełnomocnictwa udzielone na jego podstawie.
Pełnomocnicy skarżącego nie powoływali innych niż analizowane wyżej podstaw do złożenia w niniejszej sprawie skargi za Skarb Państwa - Ministra Obrony Narodowej oraz podejmowania za niego dalszych czynności procesowych , które pominięto . Dokonywana w tym zakresie z urzędu dalej idąca kontrola skuteczności wniesienie w niniejszej sprawie skargi, przy braku stosownych podstaw prawnych w obowiązujących przepisach nie pozwala bowiem na uznanie, że wnoszący skargę płk mgr inż. A.G. oraz dalsi ustanowionych przez niego pełnomocnicy są przedstawicielami Ministra Obrony Narodowej.
Mając powyższe na uwadze oraz uznając, że wniesienie skargi przez osobę nie mającą pełnomocnictwa w świetle obowiązujących przepisów nie może zostać konwalidowane, uznając w tej sytuacji skargę za niedopuszczalną, orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI