II SA/Kr 725/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej K. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty zobowiązujące gminę do zwrotu 159,90 zł tytułem kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów operatu szacunkowego sporządzonego dla ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. Gmina powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że koszty te obciążają organ prowadzący postępowanie. Wojewoda natomiast uznał, że beneficjentem nabycia nieruchomości jest podmiot publicznoprawny (gmina), który powinien ponosić koszty związane z nabyciem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 262 § 1 kpa), koszty postępowania obciążają stronę tylko wtedy, gdy wynikły z jej winy lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów. Koszt sporządzenia operatu szacunkowego dla ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną jest kosztem wynikającym z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie (art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Sąd uznał, że błędna wykładnia art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych przez organy obu instancji, która doprowadziła do obciążenia gminy tymi kosztami, stanowiła naruszenie prawa materialnego. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz gminy zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kto ponosi koszty sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniach dotyczących wywłaszczeń pod drogi publiczne na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne na podstawie wskazanej ustawy.
Zagadnienia prawne (2)
Kto ponosi koszty sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty sporządzenia operatu szacunkowego obciążają organ prowadzący postępowanie, a nie stronę postępowania (gminę).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszt operatu szacunkowego jest kosztem wynikającym z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie, a nie kosztem poniesionym w interesie lub na żądanie strony. Błędna wykładnia przepisów przez organy doprowadziła do obciążenia gminy tymi kosztami bez podstawy ustawowej.
Czy art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stanowi podstawę do obciążenia gminy kosztami sporządzenia operatu szacunkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 22 ust. 1 ustawy nie stanowi podstawy do obciążenia gminy kosztami sporządzenia operatu szacunkowego, gdyż ma charakter materialnoprawny dotyczący kosztów nabycia nieruchomości, a nie kosztów postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 22 ust. 1 ustawy reguluje koszty nabycia nieruchomości jako ekwiwalent za nieruchomość, a nie koszty związane ze sposobem ustalenia tego ekwiwalentu. Nie jest to przepis szczególny wobec zasad kpa dotyczących kosztów postępowania.
Przepisy (14)
Główne
u.s.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Określa, że do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, co prowadzi do konieczności uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego.
ppsa art. 145 § par 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego.
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres orzekania sądu w granicach sprawy.
ppsa art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do określenia, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane w całości po uwzględnieniu skargi.
ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.
kpa art. 262 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady obciążania stron kosztami postępowania.
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Stanowi, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.
Pomocnicze
u.s.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Reguluje finansowanie nabycia nieruchomości pod drogi, ale nie stanowi podstawy do obciążenia gminy kosztami sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym.
kpa art. 263 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zalicza należności biegłych do kosztów postępowania.
kpa art. 264 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zobowiązania do zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.
kpa art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala organowi na zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii, gdy wymagane są wiadomości specjalne.
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.f.i.t.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego
Wspomniana przez organy jako podstawa do obciążenia gmin kosztami, ale sąd uznał ją za nieadekwatną do rozstrzygnięcia kwestii kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną obciążają organ prowadzący postępowanie, a nie gminę. • Art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie stanowi podstawy do obciążenia gminy kosztami sporządzenia operatu szacunkowego.
Odrzucone argumenty
Gmina jako beneficjent nabycia nieruchomości powinna ponosić koszty związane z nabyciem, w tym koszty operatu szacunkowego. • Art. 22 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w powiązaniu z ustawą o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego uzasadnia obciążenie gminy kosztami.
Godne uwagi sformułowania
kosztami postępowania można obciążyć stronę wyłącznie wtedy, gdyby organ spełnił jej żądanie w sprawie przeprowadzenia dowodu, nie posiadając jednocześnie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i stwierdzając, że przeprowadzenie takiego dowodu jest całkowicie zbędne • koszt opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, sporządzonej w celu ustalenia wartości nieruchomości przejętej na rzecz gminy nie jest kosztem postępowania poniesionym w interesie strony w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 kpa ani też nie został poniesiony na żądanie strony. • Regulacja art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. ma bowiem charakter regulacji materialnoprawnej związanej z realizacją zadań publicznoprawnych przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a nie regulacji dotyczącej rozkładu kosztów postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Anna Szkodzińska
przewodniczący
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kto ponosi koszty sporządzenia operatu szacunkowego w postępowaniach dotyczących wywłaszczeń pod drogi publiczne na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne na podstawie wskazanej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania administracyjnego, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i finanse jednostek samorządu terytorialnego.
“Kto płaci za operat szacunkowy przy wywłaszczeniu pod drogę? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.