II SA/Kr 723/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-09-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiurządzenia telekomunikacyjnelinie światłowodowecel publicznyograniczenie sposobu korzystaniapostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia urządzeń łączności publicznej z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych dotyczących zakresu inwestycji i jej wpływu na nieruchomość.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia linii światłowodowej. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego ustalenia stanu faktycznego. Sąd uznał, że organy nie zweryfikowały wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły precyzyjnie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości, co jest kluczowe w postępowaniu na podstawie art. 124 u.g.n. Z tego powodu uchylono zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Małopolskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Krakowskiego, która zezwalała spółce C. Sp. z o.o. na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez założenie urządzeń łączności publicznej (podwieszenie linii światłowodowej). Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak należytego odniesienia się do istotnych okoliczności sprawy oraz brak spełnienia przesłanek z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że organy administracji nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, co jest niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności nie zweryfikowano, czy inwestycja została już zrealizowana, nie ustalono precyzyjnie lokalizacji słupa firmy T., a także nie określono jednoznacznie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości, w tym parametrów technicznych inwestycji (wysokość podwieszenia, strefy ochronne). Sąd podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. musi precyzyjnie określać obszar i zakres ograniczenia, co nie miało miejsca w zaskarżonej decyzji. Z tego względu Sąd uznał, że doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, w szczególności nie sprecyzowały jednoznacznie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości, co jest niezbędne do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie zweryfikowały wystarczająco istotnych okoliczności faktycznych, takich jak realizacja inwestycji, dokładna lokalizacja elementów infrastruktury czy parametry techniczne planowanego ograniczenia, co uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (47)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa tryb wydawania decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia urządzeń infrastruktury technicznej lub łączności publicznej, gdy właściciel nie wyraża zgody. Wymaga poprzedzenia rokowań z właścicielem oraz zgodności z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dz. U. z 2023 roku, poz. 344 art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 1b

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy uzgadniania decyzji w zakresie urządzeń łączności publicznej z Prezesem UKE oraz możliwości wydania decyzji w przypadku braku planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wskazuje na obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem przed wydaniem zezwolenia.

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek umożliwienia operatorom umieszczania na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości.

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 3

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Określa termin 30 dni na zawarcie umowy o udostępnienie nieruchomości.

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 7

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Stanowi, że w przypadku niezawarcia umowy w terminie stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i 124a u.g.n.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewiduje umorzenie postępowania w przypadku, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niezwiązanie granicami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uwzględnienia skargi (uchylenie decyzji).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji organu I instancji.

Dz.U. z 2022 r. poz. 884 art. 33 § 1

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Dz.U. z 2022 r. poz. 884 art. 33 § 3

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Dz.U. z 2022 r. poz. 884 art. 33 § 7

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

u.g.n. art. 124 § 1b

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 1

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 3

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

ustawa szerokopasmowa art. 33 § 7

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 4 § 18

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Definicja łączności publicznej.

u.p.z.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja celu publicznego.

MPZP art. 25 § 1

Uchwała Rady Gminy Z. Nr XII/64/03 z dnia 30 maja 2003 r.

Przeznaczenie terenów dróg i ulic na drogi publiczne wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej.

MPZP art. 30 § 4

Uchwała Rady Gminy Z. Nr XII/64/03 z dnia 30 maja 2003 r.

Dopuszczenie lokalizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej na całym obszarze objętym planem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji, w szczególności brak precyzyjnego określenia zakresu ograniczenia praw do nieruchomości. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące niezgodności z planem miejscowym zostały uznane za nieuzasadnione. Zarzut braku przeprowadzenia rokowań został uznany za nieuzasadniony.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. normuje jedną z form wywłaszczenia i zasadnicze znaczenie ma przesłanka jego dopuszczalności w postaci istnienia potrzeby zrealizowania celu publicznego na podstawie tego rozstrzygnięcia. Decyzja będąca prawnym tytułem publicznoprawnego ograniczenia prawa rzeczowego musi precyzyjnie określać obszar swojego obowiązywania i zastosowania. Obowiązek przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości spełniony jest wówczas, gdy inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, a właściciel ich nie przyjął.

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Sebastian Pietrzyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Precyzyjne określenie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości w decyzjach wydawanych na podstawie art. 124 u.g.n. oraz wymogi dotyczące rokowań i ustalenia stanu faktycznego w tego typu sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele infrastruktury telekomunikacyjnej, ale zasady dotyczące ustalenia stanu faktycznego i zakresu ograniczenia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między właścicielem nieruchomości a inwestorem celu publicznego, podkreślając znaczenie precyzji w decyzjach administracyjnych i prawidłowego przeprowadzenia procedury rokowań.

Sąd uchyla decyzję o podwieszeniu światłowodu nad prywatną działką z powodu błędów proceduralnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 723/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Jacek Bursa /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 124 ust 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jacek Bursa Sędziowie: SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2023 r. sprawy ze skargi A. P. i B. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 marca 2023 r. znak WS-VI.7536.1.56.2022.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz skarżących A. P. i B. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 24 marca 2023 roku, znak: WS-VI.7536.56.2022.PB utrzymująca w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 9 maja 2022 r. znak: GN.II.6852.3.2.2021.JK, którą orzeczono "o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. Z. jedn. ewid. Z. objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej współwłasność B. P. (s. W. i D.) oraz A. P. (nazwisko rodowe G. , c. A. i A.) po 1/2 części, przez udzielenie zezwolenia C. Sp. z o.o., na założenie urządzeń łączności publicznej polegające na:
- podwieszeniu linii światłowodowej o przekroju zewnętrznym 6,0 mm oraz długości 20 mb pomiędzy słupami firmy T. D. S. A. stojącymi poza obrębem działki nr [...];
- inwestycja ma być zrealizowana zgodnie z projektem zawartym w załączniku graficznym do decyzji."
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 7 stycznia 2021 r. wnioskodawca spółka C. Sp. z o.o., dalej jako: "wnioskodawca" lub "inwestor", wystąpiła do Starosty Krakowskiego z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami, ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w miejscowości Z. przy ulicy [...] przez udzielenie zezwolenia na zakładanie urządzeń łączności publicznej polegające na podwieszeniu linii telekomunikacyjnej na podbudowie słupowej firmy T. D. S. A. ponad wskazaną działką nr [...].
We wniosku wskazano, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga żadnych pozwoleń budowlanych i nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000. Inwestycja obejmuje podwieszenie linii światłowodowej o przekroju zewnętrznym 6,0 mm pomiędzy słupami firmy T. D. S. A. stojącymi poza obrębem działki [...] bez konieczności wejścia na tę prywatną działkę.
Rozpoznając wniosek Starosta Krakowski wskazał, że organ wskazał, że Wnioskodawca znajduje się w rejestrze przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod numerem [...]. Zatem zgodnie z definicją z art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne przysługuje mu status operatora i uprawnienia wynikające z art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 884) – dalej też jako "ustawa szerokopasmowa" uprawniający do wystąpienia z wnioskiem o ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Ponadto, jak zaznaczył organ w wyniku prowadzonych negocjacji nie doszło do zawarcia porozumienia między właścicielem nieruchomości a inwestorem.
Starosta zaznaczył, że planowana przez C. Sp. z o.o. inwestycja w postaci budowy urządzeń łączności publicznej polegającej na podwieszeniu światłowodowej linii telekomunikacyjnej na podbudowie słupowej firmy T. D. S. A. ponad działką niewątpliwie mieści się w definicji celu publicznego. Stosownie do art. 2 pkt 5) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 6 pkt 1) tej ustawy celem publicznym jest m.in. budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie łączności publicznej i sygnalizacji. Z kolei art. 4 pkt 18) ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera definicję łączności publicznej, zgodnie z którą przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Usługą taką zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 31 ustawy Prawo telekomunikacyjne jest usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników. Tym samym, inwestycją celu publicznego jest realizacja inwestycji polegającej na budowie infrastruktury telekomunikacyjnej służącej zapewnieniu usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników.
Organ podkreślił, że koniecznymi warunkami wydania przez starostę decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości są:
- negatywny wynik rokowań z właścicielem nieruchomości
- ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku ważna decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego,
- brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ze względu na fakt, iż nie jest wymagana dla danego typu inwestycji.
Pierwsza przesłanka została spełniona bowiem w trakcie postępowania ustalono, iż pismem z dnia 19 listopada 2020 r. nr L.dz.05/11/20 C. Sp. z o.o. zwrócił się do B. P. z prośbą "o podpisanie w ciągu 30 dni umowy a przez to wyrażenie zgody na podwieszenie kabla telekomunikacyjnej linii światłowodowej o średnicy 6 mm podwieszonej na istniejącej podbudowie słupowej firmy T. nad działką o nr ewidencyjnym [...] znajdującej się w miejscowości [...]." Ponadto, w protokole z przeprowadzonych negocjacji wskazano, że do dnia 7 stycznia 2021 r. na wspomniane pismo żadna odpowiedź nie nadeszła, co zgodnie z obowiązującym prawem uważa się za odmowne zakończenie negocjacji.
Ponadto, jednocześnie należy uznać, iż spełniony został także warunek wynikający z art. 33 ust. 3 w zw. z ust. 7 ustawy o Wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, czyli minął 30 dniowy termin na zawarcie umowy o udostępnieniu nieruchomości.
Organ zaznaczył, że inwestycja zamierzona na nieruchomości polegająca na założeniu urządzeń łączności publicznej przez podwieszenie światłowodowej linii telekomunikacyjnej na podbudowie słupowej firmy T. S. A. ponad działką jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bowiem przedmiotowy plan (§ 25 ust. 1 i § 29 ust. 4) jak wyżej wskazano przewiduje na nieruchomości dopuszczalne przeznaczenie w postaci budowy urządzeń i sieci telekomunikacyjnych w celu zaspokojenia potrzeb w tym zakresie.
Zgodnie z art. 124 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrócono się pismem z dnia 4 czerwca 2021 r. do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o uzgodnienie projektu niniejszej decyzji. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2021 r., nr DT.WOT.6171.76.2021.7 Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej uzgodnił projekt decyzji w zakresie urządzeń łączności publicznej.
Ze względu na powyższe Starosta decyzją z dnia z dnia 9 maja 2022 r. znak: GN.II.6852.3.2.2021.JK, którą orzeczono "o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. P. i B. P.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 24 marca 2023 roku, znak: WS-VI.7536.56.2022.PB utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 9 maja 2022 r.
W uzasadnieniu do decyzji Wojewoda wskazał, że negocjacje przeprowadzone przez inwestora w celu zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy szerokopasmowej, spełniają wymóg przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Tym samym odpowiednie zarzuty odwołania nie znajduje uzasadnienia bowiem dokumentacja załączona do akt organu I instancji wskazuje, iż inwestor przesłał do właścicieli przedmiotowej nieruchomości pisma (k.a. organu I instancji nr 1 - 13) z informacją o planowanej inwestycji opisując parametry techniczne planowanego odcinka kabla telekomunikacyjnego szerokopasmowej linii światłowodowej oraz sposób jego podwieszenia nad działką nr [...] w miejscowości Z. na istniejących już słupach linii energetycznej stanowiących własność spółki T. D. S.A. Ponadto za wyrażenie zgody na przeprowadzenie planowanej na przedmiotowej nieruchomości inwestycji zaproponowano określone warunki finansowe.
Należy wskazać, że do powyższych pism dołączone zostały wzory "Umowy" jaka miałaby zostać zawarta pomiędzy właścicielami działki nr [...] w Z. a spółką C. Sp. z o.o.
Powyższa korespondencja została przez właścicieli odebrana w dniu 23 listopada 2020 r., co potwierdzają akta sprawy. W związku z powyższym właściciele przedmiotowej nieruchomości znali warunki i postanowienia umowy, co więcej mogli przecież, w odpowiedzi do spółki C. Sp. z o.o. przesłać własne oczekiwania czy zaproponować inne warunki ujęte w proponowanej umowie. Tymczasem nie odpowiedzieli na wysłaną przez inwestora korespondencję i nie określili jakie są ich własne oczekiwania co do gratyfikacji finansowej lub zmiany zapisów do proponowanej umowy.
Mając na uwadze fakt, że w ciągu 30 dni od rozpoczęcia negocjacji nie doszło do zawarcia umowy o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy szerokopasmowej, spółka C. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wystąpiła z wnioskiem do Starosty Krakowskiego o wydanie decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy szerokopasmowej.
W piśmie z 7 stycznia 2021 r. spółka C. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. , reprezentowana przez prezesa zarządu J. W., wystąpiła z wnioskiem o wydanie, w związku z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, decyzji administracyjnej w trybie art. 124 u.g.n., zezwolenia na zakładanie urządzeń łączności publicznej polegające na podwieszeniu światłowodowej linii telekomunikacyjnej na podbudowie słupowej firmy T. ponad działką o numerze [...] poł. w miejscowości Z. przy ul. [...], stanowiącej własność B. P. i A. P., wskazując, że wydanie zezwolenia niezbędne jest celem realizacji inwestycji celu publicznego tj. telekomunikacyjnej sieci szerokopasmowej realizowanej pod nazwą [...] Sieć Światłowodowa służącej mieszkańcom miejscowości Z., a w szczególności mieszkańcom, których posesje usytuowane są wzdłuż ul. [...].
Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 u.g.n., celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: 1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.
Zgodnie z art. 4 pkt 18 u.g.n., przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego.
W myśl przepisu art. 143 ust. 2 u.g.n. przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Ponadto w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że inwestycja dotyczy urządzenia łączności publicznej, tj. telekomunikacyjnego kabla sieci światłowodowej, zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1b u.g.n., zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., zostało uzgodnione z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej stosownie do znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Nr DT.WOT.6171.76.2021.7 z 9 sierpnia 2021 r.
W odniesieniu do tego rodzaju inwestycji decyzja może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.
Przedmiotowa nieruchomość według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Z. Nr XII/64/03 z dnia 30 maja 2003 r. znajduje się częściowo (0,006 ha) w terenach komunikacji pozostałe drogi (ulice) bez oznaczenia literowego, które zgodnie z ustaleniami powyższego planu w § 25 pkt. 2 ppkt. 7 określają, iż "Pozostałe drogi (ulice) bez oznaczenia literowego to drogi (ulice) dojazdowe istniejące i projektowane, gminne; w pozostałej części działka nr [...] w Z. ujęta jest w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług oznaczonych jako - Ml U.
W związku z powyższym zarzuty podniesione w odwołaniach, dotyczące niezgodności z planem miejscowym lokowania obiektów infrastruktury technicznej na przedmiotowej nieruchomości, o czym miałby świadczyć § 25 pkt. 1 planu miejscowego w którym określono, że tereny dróg i ulic ("KGP", "KG", "KG/KZ", "KZ", "KZ/KL" i "KL" oraz bez oznaczenia literowego) przeznacza się na drogi i ulice publiczne wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej nie związanymi z funkcją komunikacyjną oraz zielenią, nie znajdują uzasadnienia.
Jak już wcześniej wyjaśniono przedmiotowa nieruchomość w znaczącej większości położona jest w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usług oznaczonych jako - M1U.
Zgodnie z Rozdziałem III planu miejscowego określającym "Ogólne warunki zabudowy i zagospodarowania terenów, w § 30 pkt. 4 jasno sformułowano, iż - "na całym obszarze objętym planem dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej niezbędnych dla potrzeb lokalnych (...)".
Natomiast jak zaznaczył organ odwoławczy, kwestia podważania długości podwieszanego kabla nie została przez strony odwołujące się w żaden racjonalny sposób udokumentowana. Z kolei zarzut "nieprawdziwości stwierdzenia, że nie ma konieczności "wejścia na tę prywatną działkę" jest nieistotny z punktu widzenia regulacji zawartej w art. 124 ust. 1 u.g.n. - który przecież dopuszcza ograniczenie w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości m. in. urządzeń łączności publicznej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody, co wiąże się przecież z wejściem na określoną nieruchomość celem wykonania inwestycji celu publicznego.
Zaś zarzut, iż właściciel nie może w racjonalny sposób przewidzieć kształtu ograniczenia prawa własności także nie może być uwzględniony z uwagi na fakt, że załącznik graficzny do zaskarżonej decyzji uwidacznia, że inwestycja polegająca na podwieszeniu nad przedmiotową nieruchomością fragmentu kabla światłowodowego w ramach budowy telekomunikacyjnej sieci szerokopasmowej realizowanej pn.: [...] Sieć Światłowodowa" planowana jest do zawieszenia, na istniejących słupach sieci energetycznej będących własnością spółki T. D. S.A. Położenie ww. linii elektroenergetycznej i słupów nośnych tej linii jest znane właścicielom przedmiotowej działki oraz nie powoduje powstanie nowej strefy kontrolowanej innej niż ta, którą ustanowiono dla istniejącej linii energetycznej oraz słupów nośnych pomiędzy którymi planowane jest podwieszenie kabla światłowodowego w związku z ww. inwestycją.
Skargę na powyższą decyzję złożyli A. P. – K. i B. P., którzy podnieśli zarzuty naruszenia:
1. przepisów prawa procesowego a to art. 8, 11 w zw. z 7, 77 w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez brak należytego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do podnoszonych przez strony okoliczności istotnych dla sprawy oraz zarzutów podnoszonych w toku postępowania, a w szczególności w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co rzutowało na treść zaskarżonej decyzji,
2. przepisu prawa materialnego a to art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) pomimo zrealizowania inwestycji, dla której wykonania ma być dokonane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości,
3. przepisu prawa materialnego a to art. 124 u.g.n., poprzez zaaprobowanie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, pomimo braku spełnienia dwóch z czterech koniecznych przesłanek przewidzianych w tym przepisie
4. przepisu prawa materialnego a to przepis art. 112 ust. 3 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie
5. przepisu prawa materialnego a to § 25 Uchwały Nr XII/64/03 Rady Gminy w Z. z dnia 30.05.2003 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw K. i Z. w gminie Z. (dalej MPZP), poprzez zaaprobowanie lokalizacji inwestycji, poza terenem drogi lub ulicy publicznej.
W związku z powyższym Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy ograniczenia korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 344) – dalej jako "u.g.n."
Zgodnie z art. 124 ust. 1 – 3 u.g.n:
"1. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
1a. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
1b. W zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Decyzja ta może być również wydana w przypadku braku planu miejscowego lub gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wymagana.
2. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.
3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio."
Wskazany przepis art. 124 u.g.n. kształtuje tryb w jakim może dojść do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Jeszcze przed złożeniem wniosku w sprawie zajęcia nieruchomości w celu realizacji inwestycji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. zainteresowany podmiot jest zobligowany do uprzedniego przeprowadzenia rokowań, co do możliwości przeprowadzenia inwestycji na spornej nieruchomości i ich zakończenia w sposób uniemożliwiający polubowne przeprowadzenie inwestycji.
Jak wskazuje się orzecznictwie przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ - a za nim i sąd - ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada zaś przyczyn braku zgody stron (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. I OSK 3371/18).
Obowiązek przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości spełniony jest wówczas, gdy inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., a właściciel ich nie przyjął. W przypadku przyjęcia warunków zaproponowanych w toku rokowań, dojdzie do zawarcia stosownej umowy i zbędne będzie prowadzenie postępowania na zasadzie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Jeśli więc o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, to nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy, której treść będzie określała zakres ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości przez właściciela. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., o ile dojdzie do zawarcia umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne.
Niedookreślenie przez ustawodawcę w najmniejszym stopniu przebiegu rokowań, powoduje, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości, uwzględniając treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., zobowiązany jest jedynie zbadać, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji.
Nie podlega jednak już jego kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie jak dobra albo zła wiara inwestora, czy też ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. I OSK 358/21).
Na marginesie można wskazać, że ustawodawca przewidział trzy tryby zawarcia umowy: złożenie oferty i jej przyjęcie, przetarg oraz negocjacje (noszące na gruncie wcześniej obowiązującego stanu prawnego nazwę rokowań) (por. B. Łukańko, komentarz do art. 66 teza 2 [w:] Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125), WKP/LEX el. 2021). Przy czym do zawarcia umowy w trybie negocjacji wymaga się uzgodnienia wszystkich elementów, które obejmowały negocjacje. Decyduje zatem zakres prowadzonych rokowań, a nie sam fakt osiągnięcia porozumienia, co do essentialia negotii danej umowy (wyrok SN z 11.10.2000 r., III CKN 273/00).
Negocjacje są procesem, w którego toku dochodzi do zbliżania się stanowisk w celu ostatecznego ustalenia treści umowy (A. Olejniczak komentarz do art. 72, nb 2 [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. M. Gutowski, Warszawa 2016,). Polegają one na wzajemnym oddziaływaniu na siebie partnerów negocjacji, przedstawianiu argumentów i dyskusji nad nimi (M. Pyziak-Szafnicka [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, red. P. Księżak, M. Pyziak-Szafnicka, Warszawa 2014, komentarz do art. 72, uwaga 2). Przepis art. 72 k.c. znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy strony prowadzą negocjacje w celu zawarcia określonej umowy, a nie np. w celu przygotowania wspólnej oferty przetargowej czy też projektu umowy, do której zawarcia wymagana jest przez przepisy prawa forma szczególna.
Jednak umowa nie może być uznana za zawartą tak długo, jak długo strony nie uzgodniły postanowień przedmiotowo istotnych. W razie braku takiej umowy, uzgodnienie koniecznych elementów umowy nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, iż umowa została zawarta. Zgodnie z art. 72 § 1 k.c. dopiero bowiem uzgodnienie wszystkich postanowień umowy, które były przedmiotem rokowań, stanowi podstawę do uznania, że doszło do jej zawarcia.(sygn. II CSK 450/13, z dnia 15 maja 2014 roku).
Trzeba także zwrócić uwagę, że propozycje zawarcia umowy (porozumienia) o określonej treści, ale niezawierające wszystkich istotnych postanowień, mogą co najwyższej być uznane za zaproszenie do zawarcia umowy (art. 71) (por. np. uzasadnienie do wyroku SN z dnia 20 października 1978 roku, sygn. IV CR 402/78 i Maja Maciejewska – Szałas komentarz do art. 66 teza 7 [w:] Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2022/ LEXel).
Jak przyjmuje się w orzecznictwie prawidłowe odróżnienie oferty od zaproszenia do zawarcia umowy wymaga przeprowadzenia oceny, czy w konkretnym wypadku do potencjalnego kontrahenta kierowana była informacja o możliwości zawarcia określonej umowy i płynących z niej korzyściach, czy też sprecyzowana została jednoznaczna propozycja zawarcia z nim określonej umowy. Pierwsza sytuacja odpowiadać będzie zaproszeniu do zawarcia umowy, drugą należy już kwalifikować jako ofertę (por. np. uzasadnienie wyroku SN z dnia 17 czerwca 2010 roku, sygn. III CSK 297/09).
Reasumując powyższe należy wskazać, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art, 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej, od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia (zob. np. uzasadnienie do wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 września 2016 r., sygn. II SA/Bk 212/16). Rokowania nie oznaczają zatem konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Nadto nie można wymagać od strony, aby była zmuszona do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Z kolei nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 u.g.n. (np. uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 września 2016 r., sygn. II SA/Kr 650/16). Porozumienie, o którym mowa w art. 124 u.g.n. musi pozwolić w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne. Dlatego oświadczenie woli właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości winno być na tyle jasne i czytelne, aby nie wywoływało najmniejszych wątpliwości co do istnienia po jego stronie zgody na odjęcie przysługującego mu prawa bądź jego ograniczenie (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. I OSK 3500/15).
Ponadto słusznie zauważa przy tym Wojewoda Małopolski, że na gruncie niniejszej sprawy należy uwzględnić również zapisy art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 884) – dalej też jako "ustawa szerokopasmowa", zgodnie z którym "właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości."
Przy czym korzystanie z nieruchomości jest odpłatne, chyba że strony postanowią inaczej (art. 33 ust. 2). Warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie (art. 33 ust. 3) Jeżeli w tym terminie nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. (art. 33 ust. 7). W związku z powyższym negocjacje przeprowadzone w celu zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 3 ustawy szerokopasmowej, spełniają wymóg przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. (por. też np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 10 lipca 2019 roku, sygn. I OSK 2427/17).
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że C. Sp. z o.o. skierowała do Skarżących propozycję zawarcia umowy na co jednak Skarżący nie przystali. Nie przyniosły również efektu prowadzone rozmowy między stronami. Trzeba zaznaczyć, że do wniosku dołączono pismo z dnia 7 stycznia 2021 roku stanowiące "Protokół z negocjacji". Wskazano, że negocjacje ustne w terenie prowadził we wrześniu 2020 roku prezes zarządu spółki J. W.. Ponadto odbywały się też negocjacje telefoniczne. (por. k. 14 a.a. I instancji).
Dodatkowo za pismem z dnia 19 listopada 2020 roku skierowanym do Skarżących spółka C. sp. z o.o. z siedzibą w Z. – zwana dalej "spółką" lub "inwestorem", zwróciła z wnioskiem wyrażenie zgody "na podwieszenie kabla telekomunikacyjnej linii światłowodowej o średnicy 6 mm podwieszonej na istniejącej podbudowie słupowej firmy T. na działką o nr ewidencyjnym [...] znajdującej się w miejscowości [...]". W załączeniu do tego pisma spółka przedłożyła projekt umowy, na mocy której Skarżący mieli wyrazić zgodę na podwieszenie przez inwestora na podbudowie słupowej kabla telekomunikacyjnej linii światłowodowej. W projekcie tej umowy wskazano no również warunki finansowe, na których miało nastąpić udostępnienie nieruchomości przez Skarżących (k. 12 a.a. i k. 11 a.a. I instancji).
Skarżący nie wyrazili zgody na zaproponowane im warunki, co zresztą potwierdzili w skardze. Bez znaczenia dla sprawy są powody, dla których zgoda nie została udzielona. Również fakt, że Skarżący przekazali swoją propozycję, która nie została zaakceptowana przez inwestora nie może skutkować uznaniem, że nie przeprowadzono rokowań.
To oznacza w konsekwencji, że doszło do wyczerpania etapu rokowań i tym samym wypełniony został wstępny warunek (art. 124 ust. 3 u.g.n.) dla możliwości złożenia wniosku na zasadzie art. 124 ust. 1 u.g.n.
Tym samym w ocenie Sądu nieprawidłowe jest stanowisko wyrażane przez Skarżących, jakoby na gruncie niniejszej sprawy nie miały miejsce rokowania.
Jak wynika z treści art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n. ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przedmiotowa nieruchomość jest objęta ustaleniami planu miejscowego, to jest uchwały Nr XII/64/03 Rady Gminy w Z. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw K. Z. w Gminie Z. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2003 roku, Nr 180, poz. 2272) – dalej jako "plan miejscowy" lub "mpzp".
Zgodnie z § 25 ust. 1 zawartym w "Rozdziale II Przeznaczenie terenów" planu miejscowego, tereny dróg i ulic ("KGP", "KG", "KG/KZ", "KZ", "KZ/KL" i "KL" oraz bez oznaczenia literowego) przeznacza się na drogi i ulice publiczne wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej nie związanymi z funkcją komunikacyjną oraz zielenią.
Natomiast stosownie do zapisów § 30 ust. 4 mpzp, zawartym w "Rozdziale III Ogólne warunki zabudowy i zagospodarowania terenów" na całym obszarze objętym planem dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej niezbędnych dla potrzeb lokalnych oraz dróg dojazdowych, ścieżek rowerowych i ciągów pieszych.
Z powyższych zapisów wynika, że stosownie do § 30 ust. 4 mpzp, urządzenia infrastruktury technicznej niezbędnych dla potrzeb lokalnych mogą być lokalizowane na całym obszarze planu miejscowego, zatem także na nieruchomości Skarżących. Bezzasadne jest przy tym stanowisko Skarżących, że przepis § 30 mpzp nie może mieć tutaj zastosowania. Paragraf ten dotyczy, co wynika zarówno z jego treści, a ponadto również i umiejscowienia w Rozdziale III mpzp całego obszaru planu miejscowego i nie ma jakichkolwiek podstaw do ograniczenia jego stosowania.
Konkludując tę część należy zatem wskazać, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i za nieuzasadnione należy uznać przeciwne stanowisko Skarżących.
Skarżący podnieśli również zarzut naruszenia art. 124 u.g.n., który koncentruje się na zarzucie wydania orzeczenia o ograniczeniu korzystania z nieruchomości pomimo zrealizowania inwestycji, dla której wykonania ma być dokonane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
W kontekście tego zarzut należy zaznaczyć, że jak wskazuje się w orzecznictwie zrealizowanie inwestycji przed uzyskaniem ostatecznej decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania przewidzianą w art. 105 § 1 k.p.a. Jest tak dlatego, że decyzja, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. normuje jedną z form wywłaszczenia i zasadnicze znaczenie ma przesłanka jego dopuszczalności w postaci istnienia potrzeby zrealizowania celu publicznego na podstawie tego rozstrzygnięcia. Zrealizowanie tego celu jest natomiast jednoznaczne z wyłączeniem możliwości wydania decyzji ex post (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 14 maja 2009 roku, sygn. I OSK 988/09 oraz np. WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. II SA/Wr 338/06, z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. II SA/Wr 393/11).
Powyższe stanowisko Sąd w niniejszej sprawie podziela. Analiza akt nie daje jednak odpowiedzi na pytanie czy w istocie tak jest na gruncie niniejszej. Organy nie zweryfikowały bowiem tego, czy istocie doszło już do zrealizowania wskazanej inwestycji pomimo podnoszonych w tym zakresie zarzutów przez Skarżących (por. np. odwołanie B. P., k. 7 a.a. II instancji).
W powyższym kontekście i niezależnie już zarzutów skargi należy wskazać, że rolą decyzji opartej na przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. jest ścisłe określenie zakresu ograniczenia praw do nieruchomości z uwagi na szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji i związane z tym potrzeby inwestora (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. II SA/Gd 907/20).
Podkreślić trzeba, że zakres ograniczenia praw do nieruchomości w decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. musi być ściśle określony. Decyzja powinna jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kolei nastąpić może tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Skoro więc organ określa powierzchnię ograniczenia prawa własności na działce, to powinien określić również co najmniej szerokość pasa trwałego ograniczenia z odniesieniem do osi linii kablowej. Konieczne jest określenie w sentencji decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. takich podstawowych parametrów planowanej inwestycji, jak: sposób posadowienia ciągów, przewodów lub urządzeń (np. posadowienie w ziemi albo nad ziemią), wysokość lub głębokość posadowienia inwestycji liniowej (np. głębokość posadowienia przewodów lub innych urządzeń), cechy technologiczne ciągów, przewodów lub urządzeń (np. dotyczące długości, szerokości, napięcia, natężenia, mocy). Całkowita powierzchnia obszaru ograniczenia obejmuje nie tylko zasadniczą strefę pasa technologicznego (eksploatacyjnego), lecz także strefę pasa ochronnego (strefa kontrolowana/ochronna, w której obowiązują ograniczenia w zakresie zagospodarowania) i strefę budowlano-montażową (robót budowlanych, montażowych i konserwacyjnych). We wszystkich powyższych strefach dochodzi do ograniczenia prawa własności nieruchomości, co prowadzi do wniosku, że decyzja będąca prawnym tytułem publicznoprawnego ograniczenia prawa rzeczowego musi precyzyjnie określać obszar swojego obowiązywania i zastosowania (por. np. uzasadnienia do wyroków: WSA w Rzeszowie z 24 października 2017 r., sygn. II SA/Rz 742/17, wyrok WSA w Gliwicach z 21 września 2022 r., sygn. II SA/Gl 572/22).
Tych warunków nie spełnia jednak zaskarżona decyzja. Nie wskazano w niej w zasadzie jakichkolwiek warunków, które określałyby zakres ograniczenia praw do nieruchomości z uwagi na szczegółowe warunki techniczne konkretnej inwestycji, w tym chociażby akcentowaną przez Skarżących kwestię wysokości, na której ma być podwieszona linia światłowodowa. Z tego względu decyzja narusza wskazany art. 124 ust. 1 u.g.n.
Uzasadnione ponadto są podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Na gruncie niniejszej sprawy, która dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości organ nie ustalił zasadniczych istotnych okoliczności faktycznych, w tym również takich, które były akcentowane przez Skarżących w toku postępowania. Organ nie zweryfikował tego, czy inwestycja została już zrealizowana. Nie zbadał tego, czy w istocie słup należący do T. stoi na działce nr [...] – jak wskazują Skarżący, czy też jednak stoi poza jej obrębem jak podnosi inwestor. Przedłożona natomiast organowi przez inwestora dokumentacja jest mało czytelna i tak ogólna, że nie sposób ustalić nawet w oparciu o nią jaki jest konkretnie zakres inwestycji. Niemożliwe jest ustalenie w oparciu o tę dokumentację na jakiej wysokości ma być podwieszony przewód oraz czy a jeśli tak to jakie obowiązują strefy ochronne. Nie wynika z tej dokumentacji strefa pasa technologicznego (eksploatacyjnego), strefa pasa ochronnego (strefa kontrolowana/ochronna, w której obowiązują ograniczenia w zakresie zagospodarowania) i strefa budowlano-montażowa (robót budowlanych, montażowych i konserwacyjnych). Podkreślić natomiast trzeba, że we wszystkich powyższych strefach dochodzi do ograniczenia prawa własności nieruchomości. W tym zakresie zatem niezbędne jest wyrzeczenie w decyzji wydawanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co jednak nie nastąpiło.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe okoliczności i dokona ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnych dla możliwości wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., w szczególności ustali czy doszło do zrealizowania przedmiotowej inwestycji, ustali czy słup należący do T. znajduje się na działce nr [...], a ponadto orzeknie w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. w oparciu do kompletną dokumentację, z której jednoznacznie będzie wynikał zakres koniecznego i niezbędnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Ze względu na powyższe Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. (pkt I sentencji).
O kosztach w pkt II sentencji orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Na zasądzone koszty składa się kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI