II SA/KR 720/25

II SA/Kr 720/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151 a par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. C. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 15 maja 2025 r., znak: WI-I.7840.4.20.2024.SM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielania pozwolenia na budowę oddala sprzeciw
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 51/6740.1/2021 z 15 stycznia 2021 r., znak: AU-01-3.6740.1.1873.2020.AZI, zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. C. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej (cztery lokale mieszkalne) wraz z naziemnymi miejscami parkingowymi wraz z zagospodarowaniem terenu i instalacjami: wod.-kan., c.o., gaz, wentylacji, instalacją elektroenergetyczną na działce nr [...] przy ul. [...] w K..
S. O. zażądał wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, powołując się przy tym na:
własność graniczącej działki nr [...] zabudowanej domem mieszkalnym;
własność graniczącej działki nr [...];
naruszenie stosunków wodnych wynikające z podwyższenia terenu na działce inwestycyjnej względem działek sąsiednich i tego, że inwestor w związku z brakiem kanalizacji deszczowej zamierza pozostawiać wodę opadową na działce inwestycyjnej;
zacienienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działce nr [...];
miejsca postojowe i skład odpadów bezpośrednio przy granicy;
nieprzedstawienie przez inwestora badań geologicznych gruntu, który łatwo gromadzi wodę.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 1339/6740.1/2021 z 14 października 2021 r., znak: AU-01-3.6740.1.1232.2021.MKU, umorzył postępowanie wznowieniowe ze względu na to, że S. O. nie jest stroną postępowania.
Wojewoda Małopolski decyzją z 11 lipca 2022 r., znak: WI-I.7840.4.31.2021.SD, wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. O., orzekł kasatoryjnie ze względu na to, że pozwolenie na budowę i decyzję umorzeniową podpisał ten sam pracownik (G. S.), zaś zamiast decyzji umorzeniowej należało wydać jedną z decyzji, o których mowa w art. 151 kpa.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 1019/6740.1/2022 z 17 sierpnia 2022 r., znak: AU-01-3.6740.1.1232.2021.MKU, odmówił uchylenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda Małopolski decyzją z 28 lutego 2024 r., znak: WI-I.7840.4.29.2022.SM, wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. O., ponownie orzekł kasatoryjnie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że działki S. O. są zabudowane budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Jego działki i działka inwestycyjna objęte są planem miejscowym (uchwała nr CXIII/2958/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 10 października 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Mogiła II") i leżą w terenie MN.13, którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca lub bliźniacza. Plan miejscowy nie zakazuje rozbudowy, nadbudowy czy przebudowy istniejących budynków poza nielicznymi wyłączeniami, np. w przypadku gdy wysokość nadbudowy mogłaby przekroczyć dopuszczalną wysokość (§ 7 ust. 3 pkt 1 i pkt 4 lit. b) – zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 4 w przypadku terenu MN.13 to 10 m, a w przypadku budynku z dachem płaskim to 7 m – lub rozbudowa przekraczałaby wyznaczoną nieprzekraczalną linię zabudowy (§ 7 ust. 3 pkt 4 lit. a). Skoro projektowane budynki (A, B) są wysokie na 7 m i są oddalone od granicy z działką nr [...] o 4,67 m, to jest oczywistym, że będą rzucały cień na działkę nr [...], co może mieć wpływ na zagospodarowanie terenu w przypadku rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr 600/6740.1/2024 z 2 lipca 2024 r., znak: AU-01-3.6740.1.1232.2021.MKU, ponownie odmówił uchylenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda Małopolski decyzją z 15 maja 2025 r., znak: WI-I.7840.4.20.2024.SM, wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. O., ponownie orzekł kasatoryjnie, wskazując przy tym, że ponieważ organ pierwszej instancji – opierając się na pochodzącej od inwestora "Ekspertyzie technicznej dotyczącej parametrów nasłonecznienia i przesłaniania budynku jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] oraz Analizie Obszaru Oddziaływania Obiektu dla działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w K." – wprost zanegował wytyczne decyzji kasatoryjnej i błędnie wyznaczył obszar oddziaływania inwestycji (błędnie skonstatował brak przesłanki wznowieniowej), to przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przejść do kolejnego etapu postępowania wznowieniowego, tj. zbadania, czy występują okoliczności uzasadniające niemożność uchylenia decyzji.
[...] sam fakt, że projektowany obiekt będzie rzucał cień na działkę Skarżącego przesądza, że winien on mieć status strony [...]. Projektowana inwestycja będzie bowiem oddziaływała (choćby w dozwolony sposób) na jego nieruchomość. Ponownie zaznacza się, że cień rzucany przez projektowany budynek od strony północno-wschodniej, może mieć wpływ na zagospodarowanie terenu na działce skarżącego w przypadku rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego [...]. W sytuacji gdy projektowane obiekty będą zacieniały w przewidywalny i dopuszczalny prawem sposób nieruchomość, niewątpliwie będzie to świadczyć o znajdowaniu się jej w obszarze oddziaływania [...] nowelizacja prawa budowlanego na mocy ustawy z 13 lutego 2020 r. [...] wprowadziła nową definicję obszaru oddziaływania obiektu, jednak w niniejszej sprawie obowiązuje brzmienie sprzed ww. nowelizacji [...] niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony [...]. Z [...] analizy nasłonecznienia wynika, że projektowane budynki [...] zostały usytuowane [...] w odległości umożliwiającej odpowiednie ponadnormatywne nasłonecznienia sąsiedniego budynku [...]. A zatem, należy stwierdzić, że projektowane a budynki zostały usytuowane [...] w sposób zgodny z § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. [...]. Ponownie podkreśla się, że aby działka sąsiadująca z terenem inwestycji została uznana za znajdującą się w obszarze oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego, wystarczy sam fakt, że cień projektowanych budynków wchodzi w głąb tej działki na odległość większą niż 4 m, co zostało w przywoływanej "Ekspertyzie..." potwierdzone, skoro dochodzi do zacieniania, nawet takiego zgodnego z przepisami WT, elewacji która znajduje się w odległości 6,1 m od granicy z działką inwestycyjną i 10,77 m od projektowanych budynków i to nie tylko od strony zachodniej (co zostało zupełnie pominięte w przedmiotowej "Eksperyzie..."), ale również od strony południowej. Zatem bezsprzeczne jest, że w takiej sytuacji cała elewacja zachodnia budynku [...] jest zacieniana. Jak wynika z przedstawionej grafiki zacienienie działki Skarżącego od strony zachodniej w dniu równonocy wiosennej rozpoczyna się pomiędzy godzina 1400 a 1500, a o godzinie 1600 sięga już budynku i elewacji zachodniej, stopniowo przechodząc na elewację południową. Natomiast w dniu równonocy jesiennej zacienianie działki nr [...] rozpoczyna się pomiędzy godzina 1500 a 1600, następnie od 1630 zaczyna się zacienianie elewacji południowej. Zatem bezsprzecznie należy stwierdzić, że jak wynika z powyżej przedstawionej analizy cień będzie padał na działkę [...] przez około 2 godziny dziennie. Co prawda wskazana w § 60 warunków technicznych norma dotycząca zapewnienia nasłonecznienia przez minimum 3 godziny dla pokojów mieszkalnych jest bezsprzecznie spełniona. Niemniej jednak [...] nie fakt przekroczenia normy będzie stanowić podstawę do stwierdzenia, że nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania, ale już samo występowanie ograniczenia w nasłonecznieniu jest wystarczające do objęcia tej nieruchomości obszarem oddziaływania, i uznaniu, że właściciel tej nieruchomości posiada interes prawny, bowiem wpływa to na możliwość zagospodarowania przez Niego swojej nieruchomości [...]. W dalszej części omawianej "Ekspertyzy..." przeprowadzona została analiza zacieniania [...] budynku mieszkalnego Skarżącego w wariancie rozbudowy i nadbudowy do parametrów maksymalnych dopuszczonych przez MPZP, o 2,1 m w stronę zachodnią, czyli w zbliżeniu do granicy z działką inwestycyjną na odległość 4 m, zatem odległość która umożliwia zaprojektowanie okien w elewacji zachodniej budynku rozbudowywanego i maksymalna wysokość 10 m. Z przeprowadzonej analizy nasłonecznienia wynika, że po ewentualnej rozbudowie oraz nadbudowie istniejącego budynku [...] — nawet przy założeniu że jego rozbudowa i nadbudowa osiągnęła by maksymalne parametry, czas nasłonecznienia jego głównej — południowej elewacji nie uległby zmianie i w dalszym ciągu wynosiłby 8 godzin w obu dniach równonocy. Oznacza to, że realizacja projektowanych budynków [...] w żaden sposób nie ogranicza możliwości ewentualnej rozbudowy i/lub nadbudowy istniejącego budynku [...] ze względu na § 60 Rozporządzenia, albowiem czas nasłonecznienia w tak rozbudowanym lokalu nadal wynosiłby aż 8 godzin w obu dniach równonocy" [...] należy ponownie podnieść, że wskazywana głównie jest elewacja południowa budynku, a nie zachodnia na którą pada najwięcej cienia i jest podobne do wyżej już przedstawionej analizy dla budynku istniejącego. Tut. organ nie neguje, że [...] ustalenia "Ekspertyzy..." wykazują, że projektowane budynki nie będą generowały ponadnormatywnego zacienia istniejącego budynku mieszkalnego Skarżącego, jednak nie można przyjąć, że nie będą oddziaływać w żaden sposób. Należy również wskazać, że zacienienie w omawianym przypadku nie występuje tylko na elewacji południowej, która została uznana jako elewacja główna budynku, ale przede wszystkim na elewacji zachodniej. Jak wskazuje autor [...] ekspertyzy ściana od strony zachodniej jest ścianą szczytową, bez jakichkolwiek otworów okiennych (str. 3). Taki jest stan obecnie, jednak należy podnieść (co zostało już wspomniane powyżej), że odległość omawianego budynku od granicy z działką inwestycyjną wynosi 6,1 m, zatem istnieje możliwość rozbudowy tego budynku w stronę tej granicy o max 2,1 m tj. w odległości 4 m od granicy z działką inwestycyjną ścianą z otworami okiennymi, co będzie zgodne z wytycznymi wskazanymi w § 12 WT. W takim przypadku, planując rozbudowę swojego domu, w granicach dopuszczalnych przez MPZP oraz przepisy Prawa budowlanego i praw z nim powiązanych [...] będzie musiał wziąć pod uwagę ograniczenie w nasłonecznieniu ewentualnie projektowanych okien w tej ścianie, zatem nie można stwierdzić, że projektowane budynki [...] nie będą oddziaływały na działkę Skarżącego, skoro generują nawet zgodne z prawem ograniczenie nasłonecznienia. W ocenie organu wojewódzkiego przedłożona "Ekspertyza..." potwierdziła, że Skarżący powinien zostać uznany za stronę [...]. Na załącznikach graficznych nasłonecznienia w dniach równonocy, zarówno dla stanu istniejącego, jak również zakładanych parametrów rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego należącego do Skarżącego, wyraźnie widać, że nie tylko fragment elewacji południowej doznaje ograniczenia w nasłonecznieniu (chociaż zgodnego z przepisami prawa), ale przede wszystkim cała elewacja zachodnia jest zacieniana, co jednak w ogóle nie zostało wzięte pod uwagę, gdyż w stanie istniejącym w tej elewacji nie ma otworów okiennych. Jednak bezsprzecznie cała elewacja zachodnia i fragmenty elewacji południowej są zacieniane przez projektowane budynki i już sama ta okoliczność jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że nieruchomość [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. Zatem nie chodzi o to czy nasłonecznienie spełnia wymagania zawarte w § 60 warunków technicznych (gdyż w przypadku gdyby warunki te nie zostały spełnione nie możliwe byłoby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę), ale już sam fakt, że zacienienie występuje na działce Skarżącego obejmując swoim zasięgiem przestrzeń w głąb tej działki większą niż 4 m od granicy z działką inwestycyjną, przesądza, że teren ten doznaje ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie [...]
W sprzeciwie inwestor wniósł o uchylenie decyzji kasatoryjnej i zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie art. 138 § 2, art. 145 § 1 pkt. 4 i art. 151 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Pb w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 3 pkt 20 Pb i formułując następującą argumentację:
[...] ewentualne ograniczenie nasłonecznienia nie stanowią prawnej przesłanki, która ograniczałby możliwość rozbudowy budynku [...] czy sposobu usytuowania okien w takiej rozbudowywanej części. Może to stanowić jedynie pewną niedogodność (mniej światła), ale z Ekspertyzy wynika, że ta mniejsza ilość światła jest w granicach normy i nie stanowi przeszkody prawnej dla rozbudowy nieruchomości [...] ze stwierdzenia organu II instancji, że »będzie musiał wziąć pod uwagę ograniczenie w nasłonecznieniu ewentualnie projektowanych okien w tej ścianie« nie wynika, że nie będzie mógł tych okien zaprojektować w oczekiwanym przez siebie miejscu, wielkości itp., przy ewentualnej rozbudowie posadowionego budynku, czy że w ogóle nie będzie mógł rozbudować swojego, obecnie już istniejącego budynku i że [...] inwestycja [...] w jakikolwiek sposób go w tym zakresie ograniczy. [...] rozróżnić trzeba dwa pojęcia, a mianowicie "oddziaływanie na nieruchomość " i " oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Tylko drugie z tych pojęć stanowić będzie bazę do ustalenia interesu prawnego ([...] II SA/Kr 784/15) [...]. Niezbędne jest [...] wyraźne sprecyzowanie przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej [...] - organ II instancji, jak i sam właściciel działki sąsiedniej nie wskazał takiego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W postępowaniu w przedmiocie sprzeciwu organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4 p.p.s.a.), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
W postępowaniu pierwotnym nie uczestniczyły żadne strony dodatkowe (strony wtórne), bo organ pierwszej instancji – za projektantem – przyjął, że obszar oddziaływania dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej mieści się w całości na działce inwestycyjnej (nr [...]) i w efekcie jedyną stroną postępowania był inwestor. Podmiotowi, który uznał się za pominięty, pozostało więc skorzystanie z nadzwyczajnego trybu wznowieniowego. Gdy w postępowaniu wznowieniowym organ odwoławczy – wbrew organowi pierwszej instancji – stwierdzi, że podmiot, który uznaje się za pominięty, jest jednak stroną, to implikuje to konieczność orzeczenia kasatoryjnego. Sprzeciw wniesiony od takiego orzeczenia podlega oddaleniu, gdy Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Tak też było w rozpoznawanej sprawie.
Spór – w zakresie możliwym do rozstrzygnięcia przez Sąd w ramach ograniczeń postępowania sądowoadministracyjnego inicjowanego sprzeciwem – sprowadza się do tego, czy z prawa własności nieruchomości S. O. (działki nr [...] i [...]) wynikało jego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi M. C..
Z argumentacji sprzeciwu wynika, że inwestor nie kwestionuje możliwości oddziaływania inwestycji, podkreślając przy tym, że sporne oddziaływanie nie jest ponadnormatywne. Należy zatem przypomnieć, że właściciel działki sąsiedniej powinien być stroną postępowania, jeżeli powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na jego nieruchomość, nawet jeżeli oddziaływanie jest dopuszczalne według przepisów odrębnych.
"Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. A zatem obszar oddziaływania obiektu budowlanego nie może być utożsamiany wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi" (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2025 r. II OSK 1686/25, LEX nr 3916752).
Zatem analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może więc ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić wówczas, gdyby doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać w ogóle wydana decyzja zezwalająca na budowę, zaś właściciel działki sąsiedniej ma prawo uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym po to właśnie, aby brać udział w wyjaśnieniu, czy zamierzenie budowlane inwestora zostało zaprojektowane w sposób określony w przepisach prawa (por. prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 24 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1435/24).
Powyższy pogląd wyrażony został na kanwie zbliżonej sprawy "wchodzenia cienia głębiej niż 4 m na działkę graniczącą", do której zastosowanie miały przepisy dotyczące określenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) po nowelizacji (Dz.U. 2020 poz. 471) wprowadzonej celem ograniczenia liczby stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Tym bardziej pogląd ten jest aktualny na tle sprawy, do której zastosowanie miałyby przepisy sprzed nowelizacji.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, który w pierwszej decyzji kasatoryjnej wskazał, że wysokie na 7 m projektowane budynki oddalone od granicy z działką o 4,67 m będą oczywiście rzucały na nią cień, a w drugiej decyzji kasatoryjnej wskazał, że "sam fakt, że projektowany obiekt będzie rzucał cień na działkę Skarżącego przesądza, że winien on mieć status strony". Innymi słowy, aktualizacja potrzeby zbadania, czy spełnione są wymagania § 13 i § 60 rozporządzenia WT, pociąga za sobą uczestniczenie w postępowaniu właściciela działki sąsiedniej.
Skoro tego typu naruszenie przepisów postępowania w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego, to organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji reformatoryjnej i konsekwentnie sformułował dla organu pierwszej instancji wytyczne rozpatrzenia zarzutów odwołania pominiętej strony.
Z tych względów Sąd sprzeciw oddalił na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a.