II SA/Kr 713/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku magazynowego bez pozwolenia, uznając, że obiekt o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 wymagał pozwolenia na budowę, niezależnie od jego dokładnej kwalifikacji jako magazynowy czy gospodarczy.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku magazynowego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że obiekt jest budynkiem gospodarczym, a nie magazynowym. Sąd uznał, że niezależnie od dokładnej kwalifikacji, obiekt o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 wymagał pozwolenia na budowę, co czyniło postanowienie o wstrzymaniu budowy zasadnym. Sąd podkreślił, że procedura legalizacyjna pozwala na wykazanie, czy obiekt spełnia warunki budynku gospodarczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. O., M. O. i J. O. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 marca 2024 r., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wstrzymało budowę budynku magazynowego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B. z powodu braku pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali organom błędną kwalifikację obiektu jako magazynowego, twierdząc, że jest to budynek gospodarczy (garaż blaszany). Sąd zważył, że definicje budynku gospodarczego i magazynu nie są precyzyjnie określone w Prawie budowlanym, ale rozporządzenie w sprawie warunków technicznych definiuje budynek gospodarczy. Kluczową kwestią okazała się powierzchnia zabudowy obiektu, która przekraczała 35 m2 (a w 2010 r. nawet 25 m2), co oznaczało, że obiekt ten bezwzględnie wymagał pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy był magazynem, czy budynkiem gospodarczym. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i oddalił skargę, wskazując jednocześnie, że procedura legalizacyjna daje skarżącym możliwość udowodnienia, że obiekt spełnia warunki budynku gospodarczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, obiekt budowlany o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 (a w 2010 r. 25 m2) bezwzględnie wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od tego, czy jest kwalifikowany jako budynek magazynowy, czy gospodarczy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Prawa budowlanego dotyczących zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, które limitują wielkość budynków gospodarczych. Ponieważ obiekt przekroczył te limity, wymagał pozwolenia na budowę, a jego budowa bez pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 32
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59f § ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48b § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49e § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
r.w.t. art. 3 § pkt 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 181
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt budowlany o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 (a w 2010 r. 25 m2) bezwzględnie wymaga pozwolenia na budowę, niezależnie od jego kwalifikacji jako magazynowy czy gospodarczy. Samowola budowlana została prawidłowo stwierdzona, a postanowienie o wstrzymaniu budowy było zasadne. Procedura legalizacyjna umożliwia skarżącym wykazanie, czy obiekt spełnia warunki budynku gospodarczego.
Odrzucone argumenty
Obiekt jest budynkiem gospodarczym (garażem blaszanym), a nie magazynowym, co wyłącza go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji obiektu. Organy nie odniosły się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi wątpliwości Sądu również przypisanie budynkowi funkcji magazynowej (przechowawczej) wobec ustaleń, potwierdzonych protokolarnie, że w budynku przechowywano rzeczy/towary przypisanie obiektowi takiej funkcji nie oznacza, że przedmiotowy obiekt nie może być kwalifikowany jako budynek gospodarczy. Jak bowiem wskazano wyżej, funkcja przechowywania jest charakterystyczna zarówno dla budynku gospodarczego, jak i dla magazynu. Pomimo braku wyraźnej kwalifikacji obiektu przez organy nadzoru budowlanego, stanowiący naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., Sąd nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy istotnego naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Paweł Darmoń
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów o większej powierzchni zabudowy, nawet jeśli mogą być kwalifikowane jako gospodarcze. Procedura legalizacyjna samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych parametrów obiektu (powierzchnia zabudowy) i stanu prawnego z 2010 r. oraz obecnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i procedury legalizacyjnej, z kluczowym sporem o kwalifikację obiektu. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.
“Garaż czy magazyn? Kiedy budynek bez pozwolenia wymaga rozbiórki, a kiedy można go zalegalizować?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 713/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 181
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. O., M. O. i J. O. na postanowienie nr 300/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 marca 2024 r. znak: WOB.7722.195.2021.AJAN w przedmiocie wstrzymania budowy budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. znak: PINB-I-5160.131.21.38, działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, a także art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wstrzymał Inwestorce M. O. prowadzenie robót budowlanych przy budynku magazynowym oznaczonym nr [...] zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości B., gm. M. z powodu braku wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że podstawą wszczęcia postępowania były wyniki oględzin przeprowadzonych na terenie działek nr [...] i [...] w, w trakcie których ustalono, że na działce nr [...] zlokalizowane są dwa budynki magazynowe oznaczone na szkicu z oględzin nr [...] oraz budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej oznaczony na szkicu z oględzin nr [...]. Budynek magazynowy oznaczony nr [...] z dachem płaskim o wymiarach 7,13 x 5,00 m, wysokość 2,36 m wykonany jest z płyt warstwowych, ocieplony (grubość ściany zewnętrznej około 15 cm). Budynek powstał około 2010 r. bez dopełnienia niezbędnych formalności w organie administracji architektoniczno-budowlanej - wg oświadczenia świadka K. S.. W dniu oględzin w budynku znajdowały się regały, narzędzia oraz kotły gazowe. Budynek posiada podmurówkę żelbetową, wewnątrz wykonana posadzka z kostki brukowej. W budynku wykonana jest instalacja elektryczna, budynek jest orynnowany. Budynek magazynowy o ww. wymiarach zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wymaga uzyskania decyzji
o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na fakt, iż właścicielka działki nr [...] w B. nie legitymuje się prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę konieczne stało się dokonanie niezbędnych czynności w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zastosowanie art. 48 prawa budowlanego.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. O..
Postanowieniem z dnia 20 marca 2024 r. znak: WOB.7722.195.2021.AJAN, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 123 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023r., poz. 682 ze zm., dalej: u.p.b.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił ww. postanowienie w całości
i wstrzymał M. O., K. O. i J. O. jako właścicielom obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B. budowę budynku magazynowego (oznaczonego nr [...]). Organ poinformował, że zgodnie z art. 48a ust. 1 u.p.b inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, złożyć wniosek o legalizację ww. obiektu budowlanego. W celu uzyskania decyzji o legalizacji konieczne jest wniesienie opłaty legalizacyjnej, która jest obliczana według zasad określonych w art. 49d ust. 1 pkt 1 u.p.b.. Zgodnie z art. 59f ust. 1-3 u.p.b: w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Brak złożenia w wymaganym terminie wniosku o legalizację wskazanego wyżej obiektu budowlanego skutkować będzie koniecznością wydania decyzji o rozbiórce po myśli art. 49e pkt 1 u.p.b.
Organ odwoławczy podał, że w dniu 7 lipca 2023 r. na dziennik podawczy organu wpłynęło pismo K. O.-S. z dnia 3 lipca 2023 r., w którym poinformowała, iż na podstawie aktu notarialnego z dnia 26 listopada 2022r. (umowa darowizny) nabyła ˝ własność spornej nieruchomości. Z kolei w dniu 23 sierpnia 2023 r. ww. dostarczyła organowi aktualny wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...].
Zdaniem organu odwoławczego K. O. i J. O. legitymują się interesem prawnym i winni być uznani za strony przedmiotowego postępowania. Co do zasady bowiem krąg stron postępowania w sprawie samowoli budowlanej ustalany jest w oparciu o wskazania zawarte w art. 28 k.p.a., przy czym pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, tzn. że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Krąg podmiotów legitymujących się interesem prawnym w niniejszym postępowaniu winien obejmować współwłaścicieli działki nr [...] w B. W oparciu o uproszczoną informację z rejestru gruntów dla dz. nr [...] w B. organ ustalił, że aktualne współwłaścicielami w/w działki są: M. O., J. O. i K. O..
Jednocześnie według organu odwoławczego PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku wykorzystywanego do celów magazynowych (oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr 1), zlokalizowanego na działce nr [...] w B. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy budynek został wybudowany około 2010 r. Organ odwoławczy pozyskał do akt (ze strony internetowej Małopolskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej) wydruki ortofotomap z lat: 2009, 2018 i 2019-2021, których analiza wykazała, iż przedmiotowy budynek nie został uwidoczniony w 2009 r., natomiast widniej na ortofotomapie z 2018 r. Zatem przedmiotowy obiekt budowlany musiał powstać pomiędzy 2009 a 2018 rokiem i zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagał uprzedniego pozyskania pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku stwierdzania samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ww. postanowieniu organ w razie konieczności może użyć odpowiednich środków zabezpieczających (nakaz zabezpieczenia obiektu budowlanego lub terenu budowy, nakaz usunięcia stanu zagrożenia). Jednocześnie w w/w postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej celem zalegalizowania budowy (w tym o zasadach jej obliczania).
Procedura legalizacyjna rozpoczyna się od wydania postanowienia, w którym nakłada się obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Dokumentacja legalizacyjna w przypadku obiektu realizowanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę będzie w dużej mierze tożsama z dokumentacją, jaką należy złożyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Dodatkowo inwestor będzie musiał przedłożyć projekt techniczny uwzględniający zakres wykonanych robót budowlanych. Dodatkowo do dokumentów legalizacyjnych konieczne będzie dołączenie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48b ust. 2 u.p.b.). Nieprzedłożenie dokumentacji legalizacyjnej w określonym terminie skutkuje rozbiórką (art. 49e pkt 3 u.p.b.).
Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r., nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) - a zatem w tej wersji, która została zastosowana przez organ I instancji - obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Treść w/w przepisu rozstrzyga kwestię podmiotową, tj. na kogo mają zostać nałożone obowiązki w formie nakazów i zakazów określone w rozdziale 5a u.p.b., a zatem również obowiązek wstrzymania budowy.
Organ zauważył, że aktualna treść art. 52 ust. 1 p.b. nakazuje rozróżniać sytuację, w której postępowanie dotyczy nielegalnych robót budowlanych rozpoczętych, lecz niezakończonych oraz sytuację, w której nielegalne roboty budowlane zostały zakończone. W sytuacji gdy roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się nie na inwestora, ale właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Z uwagi na powyższe, istotna dla sprawy jest zatem również ocena etapu przeprowadzonych robót budowlanych, która determinuje kwestię adresata obowiązku. W niniejszym przypadku z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku magazynowego (oznaczonego nr 1), zlokalizowanego na dz. nr [...] w B. zostały zakończone.
Organ I instancji zasadnie więc uczynił M. O. - adresatem nakazu wstrzymania robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku magazynowego. Na etapie postępowania odwoławczego doszło jednak do zmiany właścicieli działki nr [...] w B. W związku z powyższym, zaistniała konieczność zaktualizowania rozstrzygnięcia w zakresie odnoszącym się do identyfikacji właściwego adresata obowiązku wskazanego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2021 r. Sytuacja, kiedy w trakcie prowadzenia postępowania na podstawie art. 48 ustawy dochodzi do zbycia nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie zrealizowany obiekt budowlany, nabywca tej nieruchomości wchodzi w pełnię praw i obowiązków dotychczasowych właścicieli - zbywców, na każdym etapie tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Prawo do własności nieruchomości jest prawem zbywalnym. Tym samym prawo do wyrażenia chęci legalizacji tego obiektu przysługuje wszystkim współwłaścicielom tego obiektu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania ustalone zostało, iż przedmiotowy budynek jest wykorzystywany do celów magazynowych. W dniu oględzin w budynku znajdowały się regały, narzędzia oraz kotły gazowe. Na potwierdzenie powyższego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 maja 2021 r. wykonano dokumentację zdjęciową. Nie budzi również wątpliwości organu odwoławczego, iż przedmiotowy obiekt budowlany wykorzystywany jest w celach magazynowych.
Na powyższe postanowienie M. O., K. O. i J. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej u.p.b.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało ustaleniem jakoby na działce nr ewid. [...] w B. wykonany został budynek magazynowy, mimo iż materiał dowodowy zebrany w sprawie, nie wykazuje, czy przedmiotowy obiekt, jest obiektem spełniającym definicję budynku;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez oparcie się przez organ odwoławczy na błędnych ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ I instancji w kwestii kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem postępowania jako budynek magazynowy, w sytuacji, gdy kwestia ta w niniejszej sprawie pozostaje nieustalona w sposób ostateczny, o czym świadczy chociażby treść zażalenia oraz brak jakichkolwiek rozważań zarówno organu I jak i II instancji w tej kwestii, co skutkowało wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia błędnego, pozbawionego przeprowadzenia pełnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji obiektu, a następnie ich merytorycznej oceny. Organ odwoławczy nie wykazał również, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego, okoliczność iż przedmiotowy obiekt jest budynkiem magazynowym została udowodniona;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez niezrealizowanie przez organ odwoławczy obowiązku, polegającego na obligatoryjnym odniesieniu się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu oraz ustaleniu kwestii nadrzędnych w niniejszej sprawie, albowiem organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia założył jedynie że przedmiotowy obiekt, jest w rzeczywistości jest budynkiem magazynowym, nie przedstawiając żadnych własnych rozważań w tej kwestii.
Skarżący podnieśli, że przedmiotowy obiekt jest garażem blaszanym, który pełni funkcję gospodarczą. Nie ma natomiast podstaw by twierdzić, że obiekt znajdujący się na działce nr ewid. [...] w B. jest budynkiem magazynowym, ponieważ garaż blaszany, z racji swojej konstrukcji, nie jest związany z gruntem w sposób trwały, ani nie jest przeznaczony do magazynowania.
Garaż bez wątpienia jest obiektem gospodarczym, przez co trzeba rozumieć, że służy mieszkańcom: domu, zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej oraz ich otoczenia. Obiekt gospodarczy skarżących, przeznaczony jest do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz przechowywania materiałów, narzędzi i sprzętu służących mieszkańcom znajdującego się obok budynku mieszkalnego, co pozostaje w zupełnej zgodności z zawartością garażu z dnia 5 maja 2021 r., gdy pracownicy PINB przeprowadzali oględziny. Przy czym wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy. Garaż nie jest ani siedzibą żadnej firmy, ani miejscem wykonywania jakiejkolwiek działalności, więc przypisanie mu kryterium budynku magazynowego nie może się ostać. Okoliczność, że w czasie kontroli w obiekcie znajdowały się kotły gazowe, w żadnym wypadku nie świadczy o tym, że obiekt wykorzystywany był stale do celów magazynowych. W obiekcie gospodarczym przechowują różnego rodzaju rzeczy i materiały, jednakże jedynie okresowo.
Skarżący podnieśli, że w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazano, że ilekroć w tym rozporządzeniu jest mowa o budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 marca 2024 r., którym orzeczono o wstrzymaniu M. O., K. O., J. S., budowy budynku magazynowego (oznaczonego nr [...]), zlokalizowanego na działce nr [...] w B. gm. M.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienie stanowi art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r. poz. 682, dalej: P.b.). Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie okazała się kwalifikacja prawna wskazanego wyżej obiektu budowlanego, który organ określił mianem budynku magazynowego, podczas gdy skarżący twierdzą, że jest to budynek gospodarczy. Nie jest kwestionowany brak pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.
Wyjść należy od tego, że budynkiem, zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b., jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Niewątpliwie, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, który jest trwale związany z gruntem, posiada podmurówkę żelbetową, podłogę wykonaną z kostki brukowej, ściany oraz dach jednospadowy.
Budynek gospodarczy ani budynek magazynowy (magazyn) w ustawie – Prawo budowlane nie zostały zdefiniowane. Pojęcie budynku gospodarczego pojawia się natomiast w przepisach art. 29, określających roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, gdzie przywołano: wolno stojące parterowe budynki gospodarcze (obok garaży i wiat) o powierzchni zabudowy do 35 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b.), jednokondygnacyjne budynki gospodarcze i wiaty o prostej konstrukcji, związane z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 300 m2 (art. 29 ust. 1 pkt 32 P.b.), jednokondygnacyjne budynki gospodarcze związane z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2 (art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.). Pojęcie budynku gospodarczego pojawia się również w załączniku do ustawy określającym kategorie obiektów budowlanych. Kategoria III obejmuje "inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie".
Zarówno pojęciem budynku gospodarczego, jak i budynku magazynowego/ magazynu posługuje się natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 r., poz. 1225, dalej: r.w.t.), chociaż na potrzeby tego rozporządzenia zdefiniowano w § 3 pkt 8 tylko budynek gospodarczy jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Magazynem, w rozumieniu potocznym, jest pomieszczenie lub obiekt służący do przechowywania czegoś. Wobec zdefiniowania budynku gospodarczego można przyjąć, że magazyn/budynek magazynowy w rozumieniu r.w.t. jest pomieszczeniem lub odrębnym budynkiem służącym do przechowywania, który nie jest budynkiem gospodarczym.
Podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że zarówno postanowienie organu pierwszej, jak i drugiej instancji nie zawiera szerokiej argumentacji dotyczącej kwalifikacji obiektu. Organ pierwszej instancji stwierdził następująco: "Budynek magazynowy oznaczony nr 1 z dachem płaskim o wymiarach 7,13 x 5,00 m, wysokość 2,36 m, wykonany jest z płyt warstwowych, ocieplony (grubość ściany zewnętrznej około 15 cm). Budynek powstał około 2010 r. bez dopełnienia niezbędnych formalności w organie administracji architektoniczno-budowlanej - wg oświadczenia świadka - P. K. S.. W dniu oględzin w budynku znajdowały się regały, narzędzia oraz kotły gazowe. Budynek posiada podmurówkę żelbetową, wewnątrz wykonana posadzka z kostki brukowej. W budynku wykonana jest instalacja elektryczna, budynek orynnowany. Budynek magazynowy o ww. wymiarach zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wymaga uzyskania decyzji pozwolenia na budowę."
Natomiast organ drugiej instancji stwierdził następująco: "Organ odwoławczy wskazuje, iż PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku wykorzystywanego do celów magazynowych (oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr 1), zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B. - bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę." Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej co do błędnej kwalifikacji budynku organ odwoławczy stwierdził natomiast: "(...) organ I instancji w toku prowadzonego postępowania ustalił, iż przedmiotowy budynek jest wykorzystywany do celów magazynowych. W dniu oględzin w budynku znajdowały się regały, narzędzia oraz kotły gazowe. Na potwierdzenie powyższego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 5 maja 2021 r. wykonano dokumentację zdjęciową. Wydruki sporządzonej dokumentacji zdjęciowej zostały dołączone do akt PINB znak: PINB-I-5160.131.21.38. Nie budzi również wątpliwości organu odwoławczego, iż przedmiotowy obiekt budowlany wykorzystywany jest w celach magazynowych."
Przywołane wyżej fragmenty uzasadnień wskazują jednoznacznie, że pomimo określenia przedmiotowego obiektu "budynkiem magazynowym" organy nie przesądziły, że obiekt ten nie stanowi budynku gospodarczego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, ani też w rozumieniu r.w.t.; przesądziły jedynie, że przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, co miało uzasadniać zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. W odniesieniu do tej ostatniej kwestii ustalenia faktyczne organów były wystarczające i nie budzą wątpliwości. Organy ustaliły bowiem (i nie jest to kwestionowane przez stronę skarżącą), że przedmiotowy obiekt ma wymiary 7,13 x 5,00 m, co oznacza, że powierzchnia zabudowy tego obiektu przekracza 35 m2. Nie budzi wątpliwości Sądu również przypisanie budynkowi funkcji magazynowej (przechowawczej) wobec ustaleń, potwierdzonych protokolarnie, że w budynku przechowywano rzeczy/towary, przy czym, zdaniem Sądu, przypisanie obiektowi takiej funkcji nie oznacza, że przedmiotowy obiekt nie może być kwalifikowany jako budynek gospodarczy. Jak bowiem wskazano wyżej, funkcja przechowywania jest charakterystyczna zarówno dla budynku gospodarczego, jak i dla magazynu.
Pomimo braku wyraźnej kwalifikacji obiektu przez organy nadzoru budowlanego, stanowiący naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., Sąd nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy istotnego naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, który uzasadniałby uchylenie postanowienia. Taki przypadek zachodziłby wtedy, gdyby błąd prowadził w efekcie do przyjęcia błędnego trybu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, np. gdyby okazało się, że przedmiotowy obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Taki przypadek w rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodzi. Rzecz bowiem w tym, że ze względu na parametry obiektu, w szczególności powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2, obiekt ten nie mógł być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tak w świetle obowiązujących przepisów, jak i w świetle przepisów obowiązujących w okresie budowy obiektu (rok 2010 r.). W świetle obowiązujących przepisów wolno stojący parterowy budynek gospodarczy (także garażowy) jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jeśli nie przekracza 35 m2 (vide: art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b.). W 2010 roku art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. przewidywał wyłączenie dotyczące wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2. To oznacza, że przyjęty tryb postępowania był prawidłowy, zarówno gdyby przyjąć, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym, jak też gdyby przyjąć, że nie jest budynkiem gospodarczym, a magazynem.
Jednocześnie zauważyć należy, że istotą zaskarżonego postanowienia jest m.in. umożliwienie podmiotowi zainteresowanemu (inwestorowi) zainicjowania procedury legalizacyjnej, przez złożenie wniosku o legalizację samowoli budowlanej oraz dokumentów legalizacyjnych. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, dokumentacja legalizacyjna w przypadku obiektu realizowanego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jest w dużej mierze tożsama z dokumentacją, jaką należy przedłożyć do wniosku o pozwolenie na budowę. W konsekwencji, przedkładając wymaganą dokumentację legalizacyjną, strona skarżąca ma możliwość wykazania, że przedmiotowy obiekt ("budynek magazynowy") stanowi budynek gospodarczy w rozumieniu P.b. i r.w.t., w szczególności przedkładając stosowną dokumentację projektową określającą adekwatną kategorię obiektu budowlanego.
Przyjmując, że tryb postępowania został ustalony prawidłowo, Sąd stwierdził też, że w zakresie pozostałych okoliczności sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i wystarczających ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W szczególności organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń co do adresatów decyzji, zgodnie z art. 52 ust. 1 P.b., co zostało szeroko wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawidłowo też zinterpretowano i zastosowano normy prawa materialnego.
Finalnie Sąd stwierdził, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżone postanowienie nie zasługuje na uchylenie. Wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI