II SA/Kr 712/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę inwestora M. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakładała obowiązek sporządzenia zamiennego projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestor zrealizował budynek mieszkalny jednorodzinny z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Kluczowe zarzuty dotyczyły zmiany sposobu użytkowania obiektu z mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego, co potwierdzono poprzez wydzielenie 16 pokoi z łazienkami i aneksami kuchennymi na różnych kondygnacjach. Ponadto stwierdzono odstępstwa w zakresie zagospodarowania terenu, w tym zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej poniżej wymaganego progu 40% ustalonego w decyzji o warunkach zabudowy. Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, uznając te zmiany za istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, które skutkują koniecznością sporządzenia projektu zamiennego. Sąd odrzucił również argumentację inwestora dotyczącą tymczasowego zakwaterowania uchodźców z Ukrainy, wskazując, że przepisy specustawy nie mają zastosowania w przypadku trwałej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Oddalono również zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, w tym braku udziału następców prawnych zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, stosowanie przepisów specustawy o pomocy Ukrainie w kontekście budowlanym, obowiązki organów odwoławczych w przypadku upływu terminu wykonania obowiązku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Prawa budowlanego oraz specustawy o pomocy Ukrainie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wydzielenie w budynku mieszkalnym dodatkowych pokoi z łazienkami i aneksami kuchennymi, a także zmiany w zagospodarowaniu terenu, stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, skutkujące zmianą sposobu użytkowania obiektu z budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zmiany stanowią istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i prowadzą do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydzielenie 16 pokoi z łazienkami i aneksami kuchennymi oraz zmiany w zagospodarowaniu terenu (zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej) doprowadziły do zmiany charakteru budynku z mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego, co jest sprzeczne z definicją legalną i przepisami Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Czy przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy pozwalają na tymczasowe wykorzystanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako budynku zamieszkania zbiorowego bez konieczności zgłaszania zmiany sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy specustawy dotyczą tymczasowego wykorzystania już oddanych do użytkowania obiektów budowlanych i nie mają zastosowania w przypadku trwałej zmiany sposobu użytkowania obiektu, która nastąpiła w trakcie budowy lub przed jego formalnym oddaniem do użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że specustawa dotyczy zrealizowanych budynków, a nie sytuacji, gdy inwestor projektował budynek jednorodzinny, a zbudował budynek zamieszkania zbiorowego. Zawiadomienie o zakończeniu budowy nie oznaczało formalnego oddania obiektu do użytkowania w rozumieniu specustawy.
Czy organ odwoławczy mógł uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzec nowy termin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał obowiązek uchylić decyzję w części dotyczącej terminu wykonania, jeśli upłynął on przed datą orzekania, i ustalić nowy, realny termin.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro termin wykonania obowiązku nałożonego przez organ I instancji upłynął przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, organ odwoławczy miał obowiązek, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylić decyzję w tej części i ustalić nowy termin, aby zapewnić realność wykonania obowiązku.
Czy naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przez niezawiadomienie następców prawnych zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości stanowi podstawę do uwzględnienia skargi inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten nie może być uwzględniony na skardze inwestora, ponieważ prawo do podnoszenia takiego zarzutu przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego prawa zostały naruszone.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu może zgłosić tylko strona, której prawa zostały naruszone, a nie inny uczestnik postępowania, nawet jeśli jest to inwestor.
Przepisy (11)
Główne
Pr. bud. art. 51 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Nakłada obowiązek sporządzenia projektu zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu.
Kpa art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części i orzeczenie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 36a § 5 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa istotne odstąpienie od projektu, w tym zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarne oraz wielkość i układ obciążeń.
Pr. bud. art. 3 § pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Pr. bud. art. 3 § pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budynku zamieszkania zbiorowego.
Pr. bud. art. 36a § 5 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa istotne odstąpienie od projektu w zakresie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy.
Kpa art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku naruszenia prawa do czynnego udziału strony.
ustawa o pomocy Ukrainie art. 12a § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy tymczasowego wykorzystania oddanego do użytkowania obiektu budowlanego na potrzeby zamieszkania zbiorowego obywateli Ukrainy.
Rozporządzenie WT art. 207 § 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymogi dotyczące ograniczania możliwości powstania pożaru i zapewnienia ewakuacji.
Rozporządzenie WT art. 209 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kategoryzacja budynków pod względem zagrożenia ludzi (ZL IV dla mieszkalnych, ZL V dla zamieszkania zbiorowego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana sposobu użytkowania budynku z mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego. • Zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej poniżej wymaganego progu stanowi istotne odstępstwo od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. • Przepisy specustawy o pomocy Ukrainie nie mają zastosowania w przypadku trwałej zmiany sposobu użytkowania obiektu. • Organ odwoławczy miał obowiązek ustalić nowy termin wykonania obowiązku, gdy pierwotny upłynął.
Odrzucone argumenty
Tymczasowe wyposażenie pokoi w meble dla uchodźców i urządzenie większej liczby łazienek nie przesądza o zmianie funkcji budynku. • Organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu, gdyż elementy te nie mogą samodzielnie funkcjonować. • Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez niezawiadomienie następców prawnych zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
zaprojektowano budynek jednorodzinny a zbudowano (wykonano) budynek zamieszkania zbiorowego • wydzielenie przez inwestora 16 pokoi (każdy obejmujący pomieszczenie mieszkalne z łazienką) w przedmiotowym budynku pozostaje w jawnej sprzeczności z definicją legalną jednorodzinnego budynku mieszkalnego • powyższa zmiana charakteru inwestycji prowadzić musi do stwierdzenia istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę przez organy nadzoru budowlanego • organ odwoławczy – mimo, że podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności nałożenia obowiązku, miał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa obowiązek uchylić tę decyzję w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku i w tym zakresie orzec co do istoty, ustalając nowy, realny termin wykonania obowiązku.
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Człowiekowska
członek
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, stosowanie przepisów specustawy o pomocy Ukrainie w kontekście budowlanym, obowiązki organów odwoławczych w przypadku upływu terminu wykonania obowiązku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów Prawa budowlanego oraz specustawy o pomocy Ukrainie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych zmian w budynkach mieszkalnych i ich konsekwencji prawnych, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Prawa budowlanego w kontekście nowych wyzwań.
“Czy przerobienie domu jednorodzinnego na "hotel" dla uchodźców to istotne odstępstwo od projektu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.