II OSK 2794/22

II OSK 2794/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1812/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1405
art. 72 ust. 1 pkt 3 , art. 86 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1812/21 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 26 października 2018 r., nr SKO/I/IV/1575/2018 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia 5 września 2018 r., nr 34/2018; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz G. G. kwotę 1570 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1812/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi G. G. (dalej: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie (dalej: "Kolegium", "SKO") z 26 października 2018 r., nr SKO/I/IV/1575/2018 – oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 6 listopada 2017 r. A. G. (dalej: "inwestor", "wnioskodawca") wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji 15 kurników do ściółkowego chowu drobiu - brojlera kurzego, o łącznej obsadzie 3150 DJP na działkach nr [...] i[...], obręb [...], gmina [...].
Wójt Gminy O. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") decyzją z 5 września 2018 r. nr 34/2018, ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Kolegium, zaskarżoną decyzją - utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 61 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 945), dalej: "u.p.z.p." odstąpiono od badania przedmiotowej inwestycji pod kątem zgodności z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., tj. wymogiem "dobrego sąsiedztwa". Podniesiono, że wnioskodawca spełnia przesłanki zawarte w tym przepisie w zakresie areału gruntów, bowiem jest właścicielem gruntów rolnych i leśnych położonych na terenie Gminy [...] o powierzchni 30,2235 ha. Następnie wyjaśniono, że inwestor planuje stworzenie zabudowy zagrodowej na terenie miejscowości [...] poprzez budowę budynków inwentarskich z infrastrukturą techniczną na terenie działek nr [...] i [...] oraz zamierza kontynuować budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Budynek mieszkalny z obiektami inwentarskimi będzie bazą dla zabudowy zagrodowej jako zaplecze mieszkaniowe i gospodarcze. W ocenie Kolegium charakter inwestycji wskazuje, że będzie ona funkcjonalnie powiązana z planowaną zabudową zagrodową na działce nr ew. [...] i z istniejącą zabudową inwentarską oraz hodowlaną dla rolnictwa w miejscowościach [...] i [...], zatem istnieje realny związek pomiędzy wnioskowaną zabudową zagrodową, a istniejącym już gospodarstwem rolnym inwestora. Ponadto SKO ustaliło, że planowana inwestycja spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2 - 5 u.p.z.p.
Postanowieniem z 29 marca 2019 r. Sąd I instancji zawiesił postępowanie sądowe wskazując, że zaskarżona decyzja SKO, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta zostały wydane po wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez WSA w Warszawie wyrokiem z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3291/17 decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Sąd I Instancji uznał, że w przypadku uprawomocnienia się powyższego wyroku okoliczność ta może mieć istotny wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie.
WSA w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organy prawidłowo ustaliły, że planowana zabudowa ma charakter zabudowy zagrodowej i jest związana z już istniejącym gospodarstwem, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Sąd wojewódzki wskazał, że prowadzone przez inwestora gospodarstwo ukierunkowane jest na hodowlę drobiu. Zatem wnioskowana zabudowa z uwagi na jej charakter (kurniki), ma realny i funkcjonalny związek z zabudową już istniejącą i stanowi całość produkcyjną związaną z hodowlą drobiu. Następnie podniesiono, że najistotniejszym składnikiem gospodarstwa rolnego - w sensie przedmiotowym - jest grunt rolny. Występowanie pozostałych składników gospodarstwa, wymienionych w art. 553 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), dalej: "k.c.", nie jest konieczne dla bytu samego gospodarstwa. Ocena, czy grunt jest gruntem rolnym, nie może być dokonana w oderwaniu od art. 461 k.c., według którego nieruchomość rolna jest zawsze gruntem rolnym. Sąd I instancji wskazał, że planowana inwestycja, mimo, że w jej skład nie wchodzi budynek mieszkalny (realizowany przez inwestora na działce o nr [...]), stanowi zabudowę zagrodową. Wyjaśniono, że istniejąca już zabudowa, w skład której wchodzi znajdujący się w budowie budynek mieszkalny oraz planowana inwestycja, są mimo ich przestrzennego rozproszenia powiązane funkcjonalnie i skoncentrowane na hodowli drobiu, tworząc tym samym powiązaną całość.
Od wyroku WSA w Warszawie z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3291/17 wniesiona została skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z 24 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 1066/21 oddalił skargę kasacyjną.
Skargę kasacyjną od wyroku z 26 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1812/21 złożyła G. G., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c), art. 141 § 4, art. 134 § 1 w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a." i w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 72 ust. 3 i art. 86 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.), dalej: "o.o.ś." - poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana w oparciu o decyzję środowiskową, która nie wywoływała skutków prawnych na skutek jej uchylenia nieprawomocnym wyrokiem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd I instancji błędnie uznał dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy w takim przypadku, a także - następnie - poprzez pominięcie przez Sąd I instancji faktu uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję środowiskową, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem po wyeliminowaniu decyzji środowiskowej z obrotu prawnego nie jest dopuszczalne ustalenie warunków zabudowy, która to okoliczność powinna znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, bowiem Sąd I instancji powinien nakazać organowi ponownie rozpatrującemu sprawę uwzględnienie tej okoliczności podczas weryfikacji, czy zaistniały przesłanki do wydania decyzji pozytywnej;
2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organy nie poczyniły prawidłowych ustaleń co do faktów prowadzenia przez inwestora gospodarstwa rolnego, jego składników i tego, czy stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą, jak również jego związku z planowaną zabudową, a Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku stan taki zaaprobował, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie ustalono prawidłowo okoliczności, od których zależy dopuszczalność zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Natomiast w braku możliwości zastosowania tego przepisu, organy powinny zastosować art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i przeprowadzić analizę kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, czego nie uczyniły;
II. z ostrożności procesowej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 553 k.c. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. - poprzez błędną wykładnię art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 553 k.c. polegającą na uznaniu, że związek zabudowy zagrodowej z gospodarstwem rolnym inwestora może ograniczać się do formalnego związku polegającego na skupieniu w rękach inwestora nieruchomości o rolniczym przeznaczeniu; że nie jest wymagane, aby inwestor faktycznie prowadził to gospodarstwo, a ponadto że gospodarstwo rolne nie musi stanowić (choćby potencjalnie) zorganizowanej całości gospodarczej, podczas gdy pomiędzy zabudową zagrodową a gospodarstwem rolnym musi zachodzić realny związek funkcjonalny i organizacyjny, inwestor musi faktycznie prowadzić gospodarstwo rolne, a gospodarstwo rolne musi stanowić (choćby potencjalnie) zorganizowaną całość gospodarczą, co w efekcie skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem art. 61 ust. 4 u.p.z.p., oraz niewłaściwym niezastosowaniem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., który powinien być zastosowany w sprawie.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Pismem z 5 grudnia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, A. G. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez NSA.
Kluczowy dla wyniku sprawy okazał się zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 141 § 4, art. 134 § 1 w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 72 ust. 3 i art. 86 pkt 2 o.o.ś. Mianowicie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wojewódzki orzeka w granicach danej sprawy i nie jest związany ani zarzutami, ani wnioskami skargi. Sąd wojewódzki nie dostrzegając uchylenia nieprawomocnym wyrokiem decyzji środowiskowej, dopuścił się naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, tymczasem powinien był uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 p.p.s.a., a wynik rozumowania prowadzącego do takiego rezultatu powinien znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Okoliczności uzasadniające takie stanowisko to: wyrok WSA w Warszawie z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3291/17 uchylający decyzję Kolegium z 4 września 2017 r. nr SKO/I/V/984/2017 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy O. z 17 czerwca 2016 r., nr INW.6220.3.2014/201 oraz zestawienie daty tego wyroku z decyzją organu I instancji oraz SKO w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Mianowicie w dacie orzekania zarówno przez Wójta, jak i Kolegium, decyzja środowiskowa była uchylona wyrokiem nieprawomocnym. Tymczasem ze względu na skalę przedsięwzięcia stanowiła warunek sine qua non procedowania w sprawie warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie zaś z § 2 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko prawodawca zaliczył chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza). Z kolei stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 3) o.o.ś. wydanie decyzji środowiskowej następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy. Decyzję taką dołącza się do wniosku o wydanie m.in. decyzji o warunkach zabudowy (art. 72 ust. 3 o.o.ś.). W chwili składania wniosku decyzja środowiskowa znajdowała się w obrocie prawnym i została przedłożona przez inwestora. Stan faktyczny jednak uległ zmianie, gdyż w dacie orzekania zarówno przez Wójta, jak i Kolegium decyzja środowiskowa została uchylona nieprawomocnym wyrokiem. Identyfikacja tego stanu faktycznego odpowiada normie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. WSA w Warszawie w ww. wyroku z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3291/17 nie postanowił inaczej. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolicie pogląd, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek, jak wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. (vide np. wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2561/17). Niewątpliwie decyzja środowiskowa jest orzeczeniem administracyjnym warunkującym ubieganie się inwestora o warunki zabudowy. Uchylenie decyzji środowiskowej przez sąd administracyjny nie oznacza, że taka decyzja definitywnie przestaje istnieć w obrocie prawnym, ale to, że od chwili wydania nieprawomocnego wyroku decyzja nie wywołuje skutków procesowych i materialnych. Zasadniczy sens normy art. 152 § 1 p.p.s.a. jest taki, że celem wstrzymania wykonania aktu w razie uwzględnienia skargi jest ukształtowanie stosunków prawnych na okres przejściowy, w którym wyrok nie jest prawomocny. Nie chodzi jedynie o wstrzymanie skutków aktu w sferze faktycznej, ale o pozbawienie uchylonej decyzji cech aktu, który może wywoływać jakiekolwiek skutki prawne przez okres przejściowy – do chwili uprawomocnienia się wyroku (vide wyrok NSA z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3722/19). Innymi słowy uchylona decyzja środowiskowa nie może stanowić odniesienia dla stosowania art. 72 ust. 1 pkt 3) o.o.ś. Tymczasem kwestia ta nie została zauważona przez WSA w Warszawie, co wynika z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd wojewódzki przedmiotem rozważań uczynił normę art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i uznając, że planowana zabudowa ma charakter zabudowy zagrodowej, zaakceptował ustalenie warunków zabudowy dla omawianej inwestycji. Tymczasem winien uwzględnić fakt uchylenia decyzji środowiskowej i z tego powodu uchylić obydwie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Jako uzasadnione należało także uznać zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Rolą bowiem sądu wojewódzkiego jest skontrolowanie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w odniesieniu do adekwatnej normy prawa materialnego. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wykładnia tego przepisu w aktualnym orzecznictwie NSA nakazuje odniesienie tej regulacji do dużych, nowoczesnych gospodarstw rolnych, które nie mogą ograniczać się do zespołu budynków i budowli zlokalizowanych w obrębie działki siedliskowej, tworzących zagrodę, a więc budynki i budowle skoncentrowane wokół wspólnego obejścia (tak wyroki NSA: z 17 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2951/17, z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2674/17, z 29 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 726/18 oraz z 9 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2829/17). Jako uzasadnienie takiego szerokiego rozumienia istoty zabudowy zagrodowej przytacza się definicję tego pojęcia zawartą w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Mimo, że definicja ta jest zawarta w akcie wykonawczym do innej ustawy, niemniej powinna stanowić istotną wytyczną w wykładni tego określenia (tak wyrok NSA z 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2951/19). Zgodnie z tym przepisem przez "zabudowę zagrodową" należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.
Zatem nie tylko strona przedmiotowa tej regulacji ma znaczenie, ale także podmiotowa. W zasadzie jednolicie przyjmuje się, że celem unormowania z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest umożliwienie rolnikom zorganizowanie swojego miejsca pracy (vide np. cyt. wyrok NSA z 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2951/19, z 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2674/17).
Tym samym ułatwienie w lokalizacji elementów zabudowy zagrodowej dotyczy podmiotów prowadzących takie gospodarstwa, czyli rolników lub przedsiębiorców rolmnych. Ponieważ u.p.z.p. nie zawiera definicji pojęcia gospodarstwa rolnego, należy dokonać jego wykładni przy uwzględnieniu treści art. 55 3 k.c. Przepis ten stanowi, iż za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Istotne jest funkcjonalne powiązanie tych wszystkich składników, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą (vide wyrok NSA z 16 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1632/08). Oznacza to, że nie ma charakteru przesądzającego dla zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. tylko powierzchnia gospodarstwa rolnego i prawa do nieruchomości składających się na to gospodarstwo, lecz także prowadzenie go przez inwestora jako zorganizowanej całości. Ze względu na skalę przedsięwzięcia oraz profil nie zawsze będzie możliwe, aby osobiście inwestor wykonywał wszystkie czynności związane z jego prowadzeniem. Ma być jednak on podmiotem prowadzącym, zarządzającym i odpowiedzialnym za jego funkcjonowanie. Okoliczności te muszą zostać ustalone przez organy stosujące art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie tylko poprzez odniesienie się do powierzchni gruntów rolnych składających się na to gospodarstwo, lecz także poprzez bezsporne ustalenie, że inwestor jest rolnikiem lub przedsiębiorcą rolnym. Takich ustaleń zabrakło w niniejszej sprawie, co zasadnie punktuje skarga kasacyjna.
W powyższym kontekście jako zasadny uznano zarzut naruszenia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 553 k.c., gdyż prawidłowa wykładnia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 553 k.c. wymaga realnego związku zabudowy zagrodowej z gospodarstwem rolnym prowadzonym przez inwestora i nie może ograniczać się do formalnego związku polegającego na skupieniu w jego rękach nieruchomości o rolniczym przeznaczeniu.
Wobec zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył skargę. Uznając ją za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (500 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przed sądem I instancji (480 zł), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (250 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (240 zł).
Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostali uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy, NSA na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów