II SA/KR 704/25

II SA/Kr 704/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 49 e pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję nr 176/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2025 r., znak WOB.7721.52.2025.KJAS w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce (dalej jako PINB) decyzją nr 8/2025 z dnia 13 stycznia 2025r. znak: BG.5160.4.2022 na podstawie art. 49e pkt 3 ustawy - Prawo budowlane nakazano współwłaścicielom W. K. oraz J. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego o nieregularnym kształcie o wymiarach: 8,1 Im x 7,25m x 6,62m x 5,58m zlokalizowanego w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...] w msc. B. , gm. B..
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez J. K. i W. K. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., poz. 572 - dalej: "Kpa") oraz art. 49e pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., poz. 725 z późn. zm. - dalej: "Pr. bud.").
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, którego przedmiotem jest samowolnie wzniesiony budynek garażowo-gospodarczy o nieregularnym kształcie i powierzchni zabudowy powyżej 35 m2, zlokalizowany na działce nr [...] w m. B. .
PINB postanowieniem nr 131/22 z dnia 13 grudnia 2022 r. znak: BG.5160.4.2022 na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nakazał inwestorowi J. K. "wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy samowolnej budowie budynku garażowego na działkach nr [...], [...], [...] w msc. B. , gm. B." jednocześnie informując o prawie złożenia wniosku o legalizację oraz o opłacie legalizacyjnej.
Za pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. pełnomocnik inwestora B. J. złożyła w PINB wniosek o legalizację samowoli budowlanej.
Dalej PINB postanowieniem nr 15/23 z dnia 1 lutego 2023r. znak: NG.5160.4.2022 na podstawie art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 Pr. bud. nałożył na inwestora J. K. obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów legalizacyjnych w terminie do dnia 28 kwietnia 2023 roku.
Za pismem z dnia 25 kwietnia 2023 r. pełnomocnik inwestora przedłożyła w PINB zaświadczenie Wójta Gminy B. z dnia 27 marca 2023r. znak: RPGN.6724.1.50.2023, w którym wskazano, iż przedmiotowy budynek jest niezgodny z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość B., B., S. i T. w gminie B.. Pełnomocnik inwestora wskazała, iż w związku z powyższym "informuję, że inwestor rozbierze w/w obiekt w terminie najszybszym jak będzie to możliwe. W związku z powyższym pkt.: 2-3 nie uzupełniam".
Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowe roboty budowlane przeprowadzono w drugiej połowie 2021 roku, co wynika ze wskazania inwestora do protokołu kontroli z dnia 14 kwietnia 2022 r. Roboty zostały zakończone, co wynika z treści protokołu oględzin z dnia 19 sierpnia 2024 r.
Dalej należało poddać analizie kwalifikację prawną wykonanych robót budowlanych. I tak, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi co wynika z pomiarów organu I instancji przeprowadzonych w toku oględzin, a wskazanych na szkicu sytuacyjnym załączonym do protokołu ww. oględzin. MWINB również w niniejszej kwestii w pełni podtrzymuje ustalenia dowodowe organu powiatowego.
Zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane w brzmieniu z daty rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych, jak również w brzemieniu z daty orzekania - budynek gospodarczo-garażowy o powierzchni powyżej 35,00 m2 nie był zwolniony z ogólnego obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ustalonych na podstawie akt sprawy okolicznościach nie budzi wątpliwości organu odwoławczego wniosek PINB, iż budowa przedmiotowego budynku garażowego nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, z uwagi na brak uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z zalegającej w aktach poświadczonej za zgodność kopii pisma Starosty Wielickiego z dnia 22 lipca 2022r. stanowiącego załącznik do protokołu oględzin z dnia 8 września 2022r. Nadmienić nadto należy, iż skarżący na żadnym etapie postępowania nie podnosił, iż posiadał wymagane pozwolenie na budowę.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, iż likwidacja skutków samowoli budowlanej obejmującej budowę budynku garażowo-gospodarczego położonego na działce ew. nr [...] w msc. B. , winna następować w oparciu o przepisy art. 48 i n. ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Skoro strona nie wypełniła obowiązków warunkujących legalizację obiektu, konieczne stało się orzeczenie o jego rozbiórce – zgodnie z art. 49e pkt 3 Pr. Bud.
Określając adresata decyzji nakazującej rozbiórkę organ kierował się treścią art. 52 ust. 1 Pr. bud. "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego". Roboty budowlane zostały zakończone, a współwłaścicielami przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego pozostają J. K. oraz W. K.. PINB prawidłowo uznał te osoby za zobowiązane do rozbiórki
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. K. i W. K., wnosząc o:
1) uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonych decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że garaż będący przedmiotem skargi zaczął być budowany za czasów poprzedniego właściciela, a skarżący nie mieli świadomości, że przedmiotowy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Twierdzą, że byli zapewniani przez byłego właściciela, że wszystko jest w porządku z nieruchomością. Stanowi on konstrukcję lekką, obudowaną ścianami osłonowymi w postaci płyt OSB.
Ponadto skarżący mieli świadomość liberalizacji przepisów w kwestii takich konstrukcji, dodatkowo słysząc w tv publicznej, że małe konstrukcje (a garaż właśnie taką jest), nie wymagają już zezwoleń to, dokończyli wykańczanie konstrukcji w dobrej wierze. Powodem była konieczność garażowania samochodów oraz innych przedmiotów. Jako osoby starsze, skarżący zawierzyli zarówno deweloperowi, od którego nabyli nieruchomość, jak również powszechnie głoszonych w tv informacjom, że nie są już potrzebne zezwolenia na takie konstrukcje.
W niniejszej sprawie został naruszony art. 7, 7a i 8 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, prowadząc do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli poprzez pominięcie w zakresie ustaleń faktycznych oraz mający na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sankcja w postaci konieczności rozbiórki jest sankcją bardzo dotkliwą w stosunku do zaistniałej sytuacji. Ufając organom samorządowym, państwowym, że jego sprawa będzie załatwiona zgodnie z prawem jest zobowiązany do spełnienia odpowiednich formalności chcąc budować coś na swojej działce, a te wykluczają się i nigdy nie będą możliwe do spełnienia. Jest to sprzeczne z art. 7a k.p.a., który mówi o zasadzie rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony czyli inwestora oraz art. 8 k.p.a., który mówi o tym, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. uczestnik postępowania M. M. wniósł o oddalenie skargi.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Organy obu instancji w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz prawidłowo zastosowały obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane.
Poprzednio wydana w tej sprawie decyzja PINB z 21 sierpnia 2023 r. była dotknięta wadami i uchybieniami, które zostały wskazane w decyzji kasatoryjnej MWINB z 6 września 2024 r. Mianowicie błędnie wskazano działki, na których miał być posadowiony przedmiotowy budynek oraz niewłaściwie określono adresata nakazu rozbiórki (tylko J. K.). Obecnie uchybienia te zostały usunięte.
Nie budzi wątpliwości fakt, iż na budowę budynku będącego przedmiotem postępowania było wymagane pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiadał. Prawidłowo więc wszczęto postępowanie legalizacyjne, którego pierwszym etapem jest postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wobec złożenia wniosku o legalizację, organ I instancji prawidłowo wydał również postanowienie z dnia 1 lutego 2023r. znak: NG.5160.4.2022 na podstawie art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 Pr. bud., zobowiązujące inwestora do przedłożenia określonych tam dokumentów, w tym między innymi zaświadczenia o zgodności budowy budynku z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Takich dokumentów nie przedłożono, zatem organ prawidłowo nakazał rozbiórkę obiektu. Zgodnie bowiem z art. 49e Pr. bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:
1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;
2) wycofania wniosku o legalizację;
3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;
4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;
5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;
6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Już tylko na marginesie można zauważyć, że zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem Wójta Gminy B. z 27 marca 2023 r. (k. 52 akt administracyjnych) lokalizacja przedmiotowego budynku jest niezgodna z ustaloną w obowiązującym planie miejscowym nieprzekraczalną linią zabudowy. Nawet więc gdyby dla wzniesienia budynku nie było wymagane pozwolenie ani zgłoszenie, podlegałby on nakazowi rozbiórki na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skoro jego lokalizacja narusza wyznaczoną w planie miejscowym nieprzekraczalną linię zabudowy, to nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem – niezależnie od tego, czy jego wzniesienie podlegało jakiemukolwiek reżimowi prawnemu, czy też nie.
Argumenty podniesione w skardze nie mają żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. W szczególności bez znaczenia jest, to kto i kiedy rozpoczął prowadzenie robót budowlanych, ani czy inwestor działał w zaufaniu do poprzedniego właściciela czy też środków masowego przekazu. Zachowanie wymogów określonych w ustawie Prawo budowlane jest obowiązkiem obiektywnym, a przewidziane w tej ustawie sankcje w żaden sposób nie są warunkowane przekonaniami inwestora, a w szczególności jego dobrą wiarą czy też zawinieniem. Nie są też zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a i art. 8 k.p.a. Trudno w opisanych wyżej okolicznościach mówić o interpretacji jakichkolwiek wątpliwości na niekorzyść stron, bowiem żadnych wątpliwości w tej sprawie nie było. Trzeba też zaznaczyć, że przepisy dotyczące legalizacji samowoli budowlanej mają charakter związany, a więc organ nadzoru budowlanego nie dysponuje jakimkolwiek luzem decyzyjnym. Nieprzedłożenie dokumentów umożliwiających legalizację budynku zgodnie z art. 49a pkt 3 ustawy Prawo budowlane musiało skutkować wydaniem nakazu rozbiórki, a organ nie miał żadnego możliwości odstąpienia od takiego zakończenia postępowania. Nie ma tutaj również mowy o badaniu dotkliwości sankcji, czy też uwzględnianiu interesu obywateli.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Okoliczności wskazywane w skardze mają zaś charakter pozaprawny. Sąd nie dopatrzył się w treści wydanej decyzji ani też w przebiegu poprzedzającego ją postępowania jakichkolwiek uchybień przepisom prawa.
Z tych względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.