II SA/Kr 702/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-09-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja obiektupostępowanie administracyjneWSAnadzór budowlanyblaszaktermin 20 lat

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego, uznając, że nie upłynęło wymagane 20 lat od jego zakończenia.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na postanowienie odmawiające wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego typu "blaszak". Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na dwie przesłanki: prowadzenie równoległego postępowania administracyjnego oraz brak upływu 20 lat od zakończenia budowy. Sąd administracyjny, oddalając skargę, uznał, że główną i wystarczającą przyczyną odmowy było nieupłynięcie wymaganego prawem 20-letniego okresu od zakończenia budowy, co uniemożliwia wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. R. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego typu "blaszak". Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., wskazując na dwie przesłanki: prowadzenie równoległego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie oraz brak upływu 20 lat od zakończenia budowy. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, nie zgodził się z argumentem o równoległym postępowaniu jako podstawie odmowy, ale podzielił stanowisko o braku upływu 20 lat od zakończenia budowy jako wystarczającej przesłance do odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że choć prowadzenie równoległego postępowania zwykłego nie wyklucza wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, to kluczową przesłanką do wszczęcia tego ostatniego jest upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy. W niniejszej sprawie ustalono, że obiekt budowlany powstał w 2018 r., a zatem wymagany 20-letni okres nie upłynął. W związku z tym, brak było podstaw do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy jest warunkiem koniecznym do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak upływu 20 lat od zakończenia budowy stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. i art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

Pr. bud. art. 49f § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Określa warunki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w tym wymóg upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 48 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Dotyczy postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Pr. bud. art. 37

Ustawa Prawo budowlane

Pr. bud. art. 40

Ustawa Prawo budowlane

Dz. U. z 2020 r., poz. 471 art. 25

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Reguluje stosowanie przepisów po nowelizacji do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Dz. U. z 2020 r., poz. 471 art. 32

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Wyklucza możliwość wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektów, dla których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak upływu 20 lat od zakończenia budowy jako podstawa odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Odrzucone argumenty

Prowadzenie równoległego postępowania administracyjnego jako podstawa odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego (choć organ odwoławczy i sąd nie podzieliły tego argumentu jako jedynej podstawy).

Godne uwagi sformułowania

Wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego tylko po to, by wobec braku ziszczenia się przesłanki upływu 20 lat następnie je umorzyć, byłoby wbrew zasadzie szybkości i prostoty postępowania.

Skład orzekający

Mirosław Bator

przewodniczący

Jacek Bursa

członek

Joanna Człowiekowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w szczególności wymogu upływu 20 lat od zakończenia budowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu budowlanego typu 'blaszak' i zastosowania przepisów po nowelizacji Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanych i procedur legalizacyjnych, z naciskiem na kluczowy wymóg czasowy.

Czy 'blaszak' postawiony w 2018 roku można zalegalizować? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 702/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Mirosław Bator /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Śródmieście Wschód T. W. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie nr 264/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2023 r., znak: WOB.7722.210.2021.PWOL w przedmiocie odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r. nr 214/2021, na podstawie art. 61 a §1 §2 kpa w zw. z art. 49 f ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020.1333 z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Myślenicach po rozpatrzeniu wniosku M. R. odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego względem obiektu budowlanego typu "blaszak", o wymiarach w rzucie 6,20 m x 5,00 m, posadowionego na działce nr [...] obr. 2 w M., gm. Myślenice, zrealizowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a będącego przedmiotem prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach postępowania administracyjnego znak:SB.5160.3.2021.MR.
Organ pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia 19 maja 2021 r. (25 maja 2021 r. data wpływu do organu) M. R. zwróciła się o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego względem ww. obiektu budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w dniu 9 grudniu 2019 r. wszczął już postępowanie administracyjne w sprawie "Budowy obiektu budowlanego typu "blaszak" na działce ewid. nr [...] obr. 2 w M.", znak: SB.5160.3.2021.MR. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 12 listopada 2019 r. na działce nr [...] obr. 2 w M. ustalił bowiem, że przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym z częścią gospodarczą oraz garażem typu "blaszak". Budynek garażowy typu "blaszak" posiada wymiary: 6,20 x 5,00 m i wysokość 3,4 m oraz dach jednospadowy o nachyleniu w kierunku południowym. Konstrukcja "blaszaka" posadowiona jest bezpośrednio na tłuczniu. Obecna podczas kontroli M. R. oświadczyła, że budynek mieszkalny z częścią gospodarczą powstał ok. 150 lat temu, a budynek typu "blaszak" powstał w 2018 r. Nadto oświadczyła, że jest inwestorem i nie uzyskała na ten obiekt żadnej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz, że "blaszak" zostanie rozebrany do 15 grudnia 2019 r., o czym zawiadomi PINB w Myślenicach.
Powyższe ustalenia co do zasady zostały potwierdzone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lutego 2021 r. M. R. oświadczyła wówczas, że razem z mężem K. R. prowadzą gospodarstwo rolne i garaż jest im potrzebny do przechowywania ciągnika i sprzętów gospodarstwa rolnego. Powtórzyła, że obiekt powstał ok. 4 lat temu i nie posiada żadnej zgody na budowę tego obiektu. Inwestorem budowy jest M. R. i jej mąż K. R..
Przedmiotowy obiekt budowlany organ zakwalifikował, jako wolnostojący parterowy budynek gospodarczy o pow. zabudowy nie przekraczającej 35 m2 (5 x 6,2 = 31 m2), wybudowany bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczne budowlanej.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2021 r., znak: SB.5160.3.2021.MR zobowiązano Inwestorów do przedłożenia wskazanych w postanowieniu dokumentów legalizacyjnych – wymienionych w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane,
w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 19 września 2020 r. Postanowienie to jest ostateczne. Inwestorzy nie przedłożyli wymienionych w ww. postanowieniu dokumentów.
Organ wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego stanowi art. 61 a § 1 k.p.a., z którego wynikają dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia
o odmowie wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (przesłanka podmiotowa) oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania (przesłanka przedmiotowa), przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane.
Dodał, że zgodnie z art. 53a prawa budowlanego postępowanie legalizacyjne wszczyna się z urzędu, natomiast właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może wystąpić do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Skoro postępowanie w sprawie uproszczonej legalizacji może zostać wszczęte także w następstwie żądania strony, organ rozpatrując taki wniosek winien stosować regulacje zawarte w art. 61 i 61 a k.p.a.
W niniejszej sprawie ustalono, że wnioskodawczyni jest inwestorem ww. obiektu budowlanego, a także przysługuje jej prawo współwłasności przedmiotowej działki. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia istnienia przyczyny podmiotowej dla odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
Według organu administracji w niniejszej sprawie zaistniała natomiast druga
z ww. przesłanek zawartych w art. 61a § 1 k.p.a., a więc przyczyna przedmiotowa, tj. zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przy czym, przez inne uzasadnione przyczyny o których mowa w. ww. przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowanie, np. gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Organ wyjaśnił, że wszczęcie tego postępowania nie będzie możliwe
w stosunku do obiektów budowlanych, dla których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 13 lutego 2020 r. decyzję o nakazie rozbiórki
(por. art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw); jeżeli termin co najmniej 20 lat od zakończenia budowy upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (art. 49 f ust. 5 prawa budowlanego); gdy przed upływem 20 letniego terminu organ wszczął już postępowanie legalizacyjne. Organ uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na ww. okoliczności. Do dnia 19 września 2020 r. nie wydano bowiem decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego zdaniem organu pierwszej instancji wyklucza jednak fakt prowadzenia równoległego postępowania administracyjnego znak: SB.5160.3.2021.MR, w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawa zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nin. ustawy, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Organ podniósł przy tym, że procedura administracyjna mimo, iż nie zawiera takiego zapisu wprost nie dopuszcza, aby w tej samej sprawie toczyły się jednocześnie dwa postępowania administracyjne wszczęte przez organ administracji (por. VII SA/Wa 1381/09). Organ stanął zatem na stanowisku, że niemożność zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej wynika wprost z brzmienia art. 49 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym znak: SB.5160.3.2021.MR.
Niezależnie od powyższego, zdaniem organu upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy (art. 49 f Prawa budowlanego), jest okolicznością skutkującą wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej prawie zaistniała taka okoliczność.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. R..
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. znak; WOB.7722.210.2021.PWOL, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 oraz art. 123, art. 80 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że w dniu 8 lipca 2021 r., na podstawie art. 49 b Prawa budowlanego została wydana również decyzja o nakazie rozbiórki ww. obiektu budowlanego, która nie jest ostateczna z uwagi na wniesione odwołanie.
MWINB w Krakowie podał, że zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy ustawy prawo budowlane po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. ustawa o zmianie ustawy prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Kwestionowane postanowienie zostało bowiem wydane po dniu wejścia w życie ww. ustawy, co miało miejsce 19 września 2020 r. Z kolei postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 9 grudnia 2019 r. toczy się w oparciu
o przepisy w brzmieniu przed ww. nowelizacją.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do zasadności odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Nie podzielił jednak stanowiska tego organu, że uzasadnieniem dla odmowy wszczęcia tego postępowania jest równolegle prowadzone postępowania w sprawie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, znak: SB.5160.2021.MR. Jak podał,
z przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów ustawy zmieniającej wynika, iż uproszczone postępowanie legalizacyjne może być pod określonymi warunkami wszczęte, chociażby nawet w odniesieniu do danego obiektu budowlanego prowadzone jest już postępowanie legalizacyjne, tzw. "zwykłe" (art. 48 ust. 1, art. 49f ust. 5 Pr. bud. i art. 32 ustawy zmieniającej).
Jednocześnie organ podkreślił, że uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono także odrębne do postępowań z art. 48 Pr bud i z art. 37 i 40 Pr bud z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 Pr bud), a przesłanką decydującą o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć.
Organ wskazał przy tym, że słusznie organ I instancji przyjął, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania regulacja art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Decyzją z dnia 8 lipca 2021 r. nakazano bowiem rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt: II SA/Ol [...], zgodnie z którym "w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie. Zatem, a contrario, należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie".
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaistniały jednak wskazane w art. 61a § 1 kpa "inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania". Od zakończenia budowy przedmiotowego obiektu nie upłynęło bowiem 20 lat, co daje podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego tylko po to, by wobec braku ziszczenia się przesłanki upływu 20 lat następnie je umorzyć, byłoby wbrew zasadzie szybkości i prostoty postępowania zawartej w art. 12 kpa.
Na powyższe postanowienie M. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 61 a § 1 k.p.a. - poprzez odmowę wszczęcia przez organ uproszczonego postępowania legalizacyjnego z powodu prowadzenia równoległego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, choć wskazany przepis nie wskazuje, czym są zdefiniowane w jego treści "inne uzasadnione przyczyny", których wystąpienie miałoby skutkować odmową wszczęcia postępowania administracyjnego, w szczególności nie zalicza do takich przyczyn równoległego prowadzenia postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, a zatem wskazany przepis zastosowany został w sposób nieprawidłowy,
- art. 6 k.p.a. - poprzez brak podstawy prawnej, na której organ oparł zaskarżone rozstrzygnięcie w kontekście prowadzenia równoległego postępowania administracyjnego w sprawie; w szczególności procedura administracyjna nie zawiera przepisu wzbraniającego wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w przypadku sprawy rozstrzygniętej już wydaną decyzją bądź jeżeli toczy się równoległe postępowanie administracyjne;
- art. 49f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1995 r. prawo budowlane - poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu, polegającą na przyjęciu, iż prowadzone w stosunku do strony postępowanie administracyjne uniemożliwia zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej, choć przepis ten nie wymienia przypadków, kiedy wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zmian., dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.). Stanowi on w § 1: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio". Przywołana regulacja wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy (inne uzasadnione przyczyny).
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi również art. 49 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania postanowienia, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, że podstawą odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego jest zaistnienie wskazanych w art. 61 a k.p.a. innych uzasadnionych przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte. Powyższe organ wywiódł z przepisu art. 49 f ustawy prawo budowlane, tj. braku ziszczenia się przesłanki upływu co na najmniej 20 lat od zakończenia budowy, umożliwiającej wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie podzielił stanowiska tego organu, zgodnie z którym uzasadnieniem dla odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego względem przedmiotowej inwestycji jest istnienie tożsamości stosunku administracyjnego
w prowadzonym równolegle postępowaniu administracyjnym znak: SA.5160.3.2021.MR w sprawie budowy obiektu budowlanego typu "blaszak" na działce ewid. nr [...] obr. 2 w M..
Podzielając stanowisko organu odwoławczego zauważyć należy, że zgodnie
z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z Dz.U.2020 poz. 471), która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r., do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1, wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Stosownie zaś do dyspozycji art. 32 ustawy zmieniającej, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ustawy zmienionej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym skoro uproszczone postępowanie legalizacyjne wprowadzono do ustawy Prawo budowlane dopiero ustawą z dnia 13 lutego 2020 r., a w poprzednio obowiązującej wersji ustawy takie rozwiązanie nie funkcjonowało, to w związku z tym przyjąć trzeba, że art. 25 ustawy zmieniającej nie mógł odsyłać w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego do rozwiązań dotychczasowych. Te bowiem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej nie funkcjonowały. To generalne odesłanie ustawodawcy nie ma więc zastosowania do przepisów określonych w art. 32 ustawy zmieniającej w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego (por wyrok Naczelnego sądu administracyjnego z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt. II OSK 2857/21 oraz z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 35/22).
Ww. przepis art. 32 ustawy zmieniającej jest jedynym przepisem intertemporalnym, który odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wyklucza on możliwość wszczęcia postępowania na podstawie artykułu 49f ust. 1 Prawa budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem 19 września 2020 r. decyzję o nakazie rozbiórki.
W zakresie wykładni tego przepisu organy administracji właściwie zatem przyjęły, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego, ale nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki, możliwe jest zastosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 49f ww. Ustawy. Odmienna wykładnia wymienionych przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego ograniczenia nowej regulacji z artykułu 49f, podczas gdy celem wprowadzonych przez ustawodawcę rozwiązań było niewątpliwie uporządkowanie spraw starych samowoli budowlanych.
Powyższe uwarunkowania przemawiają za taką interpretacją przepisów Prawa budowlanego oraz art. 25 i art. 32 ustawy zmieniającej, zgodnie z którą prowadzenie procedur legalizacyjnych w trybie zwykłym (art. 48, art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) nie stanowi przeszkody do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnej (art. 49f Prawa budowlanego). Pogląd przeciwny oznaczałby, że możliwość skorzystania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego z dobrodziejstwa uproszczonej procedury legalizacji uzależniona byłaby od tego, aby organ nadzoru nie wszczął przed 19 września 2020 r. postępowania legalizacyjnego. Tymczasem sama okoliczność prowadzenia bądź nieprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów Prawa budowlanego sprzed nowelizacji nie uzasadnia takiego różnicowania uprawnień podmiotów zainteresowanych korzystniejszą procedurą uproszczoną, bowiem w świetle art. 49f Prawa budowlanego znaczenie ma wyłącznie fakt upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (zob. wyrok NSA z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2857/21).
Słusznie zatem przyjął organ odwoławczy, że prowadzenie zwykłego postępowania legalizacyjnego co do przedmiotowego obiektu budowlanego nie wyklucza wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Uproszczone postępowanie legalizacyjne z art. 49f Prawa budowlanego może być bowiem wszczęte jako odrębna sprawa, niezależnie od toczących się postępowań legalizacyjnych w trybie art. 48 Prawa budowlanego (por. m.in. wyroki WSA z dnia: 27 stycznia 2023 r. II SA/Bk 774/22, 9 lutego 2023 r. II SA/Gl 1645/22, 26 stycznia 2023 r. II SA/Op 343/22).
Zasadnie jednak organy obu instancji przyjęły, że w przedmiotowym przypadku zaistniała inna przeszkoda do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie uproszczonym z art. 49 f ust. 1 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Tymczasem na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego w "zwyczajnym" postępowaniu organ nadzoru budowlanego ustalił, na podstawie twierdzeń samej skarżącej, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał w 2018 r. Niewątpliwie zatem na dzień wydania skarżonego postanowienia nie upłynęło 20 lat od daty zakończenia budowy ww. obiektu, a tym samym brak było przesłanek do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej.
Jednocześnie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wniosek o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, któremu nie można nadać biegu ze względu na stwierdzenie braku upływu co najmniej 20 lat od zakończenia budowy, winien skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z art. 61 a§1 kpa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia22 mara 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 46/22).
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy właściwie wyjaśniły okoliczności sprawy. Jak wyższej wskazano, bezpodstawny okazał się zarzut naruszenia art. 61a §1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego z powodu prowadzenia równoległego postępowania administracyjnego w tej sprawie. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości
w zakresie dokonanej wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Ustalenia poczynione przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, realizującym należycie wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI