II SA/Kr 700/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Rozbudowa została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Kluczowym argumentem sądu było to, że nakaz rozbiórki, będący czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, a nie tylko do inwestora, który posiadał mniejszościowy udział (1/4) i nie zamieszkiwał w budynku. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w przypadku współwłasności, nakaz rozbiórki powinien obejmować wszystkich współwłaścicieli, chyba że istnieją szczególne okoliczności wskazujące na wyłączną odpowiedzialność inwestora. Sąd uznał, że w tej sprawie nie można było jednoznacznie stwierdzić, że drugi współwłaściciel nie godził się na rozbudowę, zwłaszcza że budowa trwała przez dłuższy okres, a on sam w niej mieszkał.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwestie odpowiedzialności współwłaścicieli za samowolę budowlaną realizowaną przez jednego z nich oraz charakter czynności przekraczających zwykły zarząd.
Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i rozbiórka jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego, realizowanej przez jednego ze współwłaścicieli, powinien być skierowany wyłącznie do inwestora, czy do wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, ponieważ jest to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozbiórka obiektu budowlanego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu art. 199 k.c., dlatego nakaz powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do inwestora, zwłaszcza gdy jest on udziałowcem mniejszościowym i nie zamieszkuje w obiekcie.
Jakie są konsekwencje prawne wykonania rozbudowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykonanie rozbudowy bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, która może skutkować nakazem rozbiórki, chyba że możliwe jest jej zalegalizowanie.
Uzasadnienie
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu, jeśli nie można jej zalegalizować zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w szczególności w zakresie planowania przestrzennego.
Czy decyzja o warunkach zabudowy wydana po rozpoczęciu robót budowlanych może stanowić podstawę do legalizacji samowoli budowlanej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli decyzja o warunkach zabudowy została wydana w toku postępowania legalizacyjnego i jest zgodna z przepisami.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego była zgodna z ustaleniami warunków zabudowy, które zostały ustalone decyzją z 2012 r., a która stała się ostateczna w 2021 r. Ocena obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego lub warunków zabudowy powinna być dokonana w dacie orzekania.
Przepisy (8)
Główne
Pr. bud. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakazanie rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Pr. bud. art. 52
Ustawa Prawo budowlane
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Pomocnicze
K.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym wszystkim stronom postępowania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dokładnego zbadania materiału dowodowego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego.
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu nieruchomością.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz rozbiórki powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do inwestora, gdyż jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd. • Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu odwoławczym. • Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zbadanie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Rozbiórka obiektu budowlanego jest bowiem czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 k.c. • W pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. • Nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, czy też współwłaściciela nieruchomości, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu.
Skład orzekający
Mirosław Bator
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Bursa
sędzia
Piotr Fronc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwestie odpowiedzialności współwłaścicieli za samowolę budowlaną realizowaną przez jednego z nich oraz charakter czynności przekraczających zwykły zarząd."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i rozbiórka jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem odpowiedzialności współwłaścicieli w kontekście samowoli budowlanej, co jest częstym problemem w praktyce i może być interesujące dla prawników oraz właścicieli nieruchomości.
“Rozbudowa bez pozwolenia – czy tylko inwestor odpowiada za rozbiórkę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.