II SA/Kr 1362/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy parku, uznając, że cel ten został zrealizowany poprzez utworzenie ogródków działkowych.
Skarga dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy parku wypoczynkowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie ogródków działkowych, które stanowiły integralną część planowanej inwestycji. Analiza dokumentów z lat 70. XX wieku oraz zdjęć lotniczych potwierdziła, że teren został zagospodarowany zgodnie z przeznaczeniem, co wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na rzecz spadkobierców byłych właścicieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy parku wypoczynkowego im. K. J. w latach 70. XX wieku. Skarżąca podnosiła, że na wywłaszczonej parceli zamiast parku urządzono ogródki działkowe, co było niezgodne z celem wywłaszczenia. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów planistycznych z okresu wywłaszczenia (lata 70. XX wieku) oraz zdjęć lotniczych z lat 1975-1993, wykazała, że celem wywłaszczenia było utworzenie terenów zorganizowanej zieleni, w tym ogródków działkowych, które miały zająć znaczną część projektowanego obszaru. Sąd podkreślił, że nawet jeśli sam park jako całość nie został zrealizowany, to wykonanie jego elementów składowych, takich jak ogródki działkowe, stanowiło realizację celu wywłaszczenia. Zgodnie z orzecznictwem, przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym obowiązującym w dniu odjęcia własności może być podstawą do ustalenia celu wywłaszczenia, zwłaszcza gdy był on określony ogólnikowo. W tym przypadku, plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał tereny parków, zieleńców, usług sportu oraz ogrodów działkowych. Sąd uznał, że ogródki działkowe, wraz z towarzyszącą infrastrukturą (drogi wewnętrzne, oświetlenie), stanowiły realizację celu wywłaszczenia, co wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 38/11, który wpłynął na interpretację pojęcia zbędności nieruchomości wywłaszczonych przed 1990 rokiem, jednak w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został uznany za zrealizowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, realizacja ogródków działkowych, które stanowiły część szerszego zamierzenia zagospodarowania terenu nazwanego parkiem, jest uznawana za realizację celu wywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia, określony ogólnikowo jako budowa parku wypoczynkowego, mógł obejmować realizację jego elementów składowych, takich jak ogródki działkowe, które były przewidziane w planach zagospodarowania przestrzennego i faktycznie powstały na wywłaszczonym terenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.n. art. 216 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
K.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa COVID-19 art. 15zzr
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 2 § 1
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 68 § 2
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Ustawa z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie ogródków działkowych, które stanowiły część planowanej inwestycji parkowej. Przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego z okresu wywłaszczenia (lata 70. XX w.) wskazuje na możliwość realizacji ogrodów działkowych jako celu wywłaszczenia. Nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ cel ten został faktycznie zrealizowany.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość powinna zostać zwrócona, ponieważ zamiast parku wypoczynkowego urządzono ogródki działkowe, co jest niezgodne z celem wywłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
cel wywłaszczenia musiał być rozumiany znacznie szerzej, niż sugerowałoby to potoczne rozumienie słowa 'park' elementy składowe zamierzenia, określonego jako park, mogły być również samodzielnymi celami wywłaszczenia przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazuje na jedyny sposób, w jaki nieruchomość mogła zostać wykorzystana
Skład orzekający
Mirosław Bator
przewodniczący sprawozdawca
Magda Froncisz
sędzia
Paweł Darmoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja celu wywłaszczenia i jego realizacji w kontekście nieruchomości wywłaszczonych na podstawie przepisów z lat 70. XX wieku, zwłaszcza gdy celem były tereny zielone obejmujące ogródki działkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących wywłaszczeń z lat 70. XX wieku oraz interpretacji wyroku TK P 38/11 w kontekście nieruchomości wywłaszczonych przed 1990 r. Wymaga analizy konkretnych dokumentów planistycznych i dowodów rzeczowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego wywłaszczenia i jego konsekwencji, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Pokazuje ewolucję przepisów i ich interpretacji.
“Czy ogródki działkowe mogą być celem wywłaszczenia pod budowę parku? Sąd rozstrzyga historyczny spór o nieruchomość.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1362/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Darmoń Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art 136 ust 3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr WS-VI.7534.3.107.2022.BP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Uzasadnienie Starosta Krakowski decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. nr GN.II.6821.1.83.2015.ŁM działając na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i art. 105 § 1 K.p.a. w pkt 1 odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. K., m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] [...], poł. w obr. 1 5 (mały) Z. na rzecz E. K. (c. M. i J.), w pkt 2 umorzył postępowanie prowadzone z wniosku B. F. (c. J. i C.) i J. W. (c. T. i L.) w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. , m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...], poł. w obr. [...] (mały) Z.. W uzasadnieniu organ wskazał, że iż parcela. l. kat. [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży Rep. A. II nr [...] z dnia 11 października 1978 roku na cele budowy Parku Wypoczynkowego im. K. J.. W granicach wywłaszczonej parceli znalazły się części działek nr [...] i nr [...], stanowiących własność Gminy Miejskiej K., co ustalono na podstawie mapy uzupełniającej porównania działki nr [...] obr. [...] Z. z mapą ewidencyjną, wykonaną w dniu 30 listopada 2015 roku oraz protokołem okazania granic nieruchomości z dnia 15 października 2018 roku. Na podstawie wykazu zmian gruntowych z dnia 17 czerwca 1997 roku, tabelarycznego wykazu zmian oraz treści księgi wieczystej nr [...] stwierdzono, że działka nr [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. 8,6752 ha, która podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0032 m2 oraz nr [...] o pow. 8,6720 ha. Z kolei operatem z dnia 20 grudnia 1996 roku działka nr [...] o pow. 8,6720 ha podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,0175 ha, nr [...] o pow. l,7345 ha nr [...] o pow. 1,3800 ha, nr [...] o pow. 2,5089 ha oraz nr [...] o pow. 3,0311 ha. Z wydruku księgi wieczystej nr [...] wynika, że objęte są nią działki nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid.. , m. K., która stanowi własność Gminy K.. Jak ustalono na podstawie księgi wieczystej nr [...] i aktu notarialnego Rep. A. II nr [...] z dnia 11 października 1978 roku, poprzednimi właścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli: L. K. i M. F.. W tym momencie osobami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot w niniejszym postępowaniu są: E. K., B. F., A. N. - B., J. W. i M. F.. Przepis art. 136 ust. 7 u.g.n. stanowi, że uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa jeżeli od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. Z powyższych regulacji wynika, że termin na złożenie wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia 30 maja 1969 roku upływał w dniu 14 maja 2020 roku. Jednakże w dniu 31 marca 2020 roku weszła w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 roku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, którą dodano w ustawie z dnia 2 marca 2020 roku ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych m.in. przepis art. 15zzr, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (w dniu wejścia w życie ww. ustawy obowiązywał na terenie kraju stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19). Dotyczy to między innymi terminów od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem, terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki czy terminów przedawnienia. Przepis ten dotyczy także terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a wszedł on w życie z dniem ogłoszenia ustawy nowelizującej, tj. w dniu 31 marca 2020 roku. Omawiany wyżej przepis art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 roku w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami niewątpliwie zatem zawiesił z dniem 31 marca 2020 roku bieg 12 - miesięcznego terminu wynikającego z art. 136 ust. 7 u.g.n. Zawieszenie biegu ww. terminu trwało do dnia 23 maja 2020 roku, z upływem którego wszedł w życie przepis art. 68 ust.2 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 - zgodnie z jej art. 76 - który stanowi, że terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. l, rozpoczęły swój dalszy bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Okres od dnia 31 marca do dnia 14 maja 2020 roku obejmował 45 dni, a zatem ostatnim dniem omawianego terminu zawitego, który rozpoczął swój dalszy bieg w dniu 24 maja 2020 roku był dzień 7 lipca 2020 roku. W tym stanie rzeczy należało umorzyć postępowanie w zakresie wniosków złożonych przez B. F. i J. W., o czym orzeczono w pkt 2 sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do postanowień ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części) tj. nieruchomości, w- stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 u.g.n.; zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby nieruchomość mogła zostać zwrócona, wszystkie wyżej przedstawione przesłanki muszą zaistnieć łącznie. Równocześnie podkreślenia wymaga fakt, że Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt P 38/11 orzekł, iż: art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. L Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości, na których zrealizowano przed 2004 roku i przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez możliwości badania, czy realizacja ta nastąpiła po upływie l0 lat od chwili wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie, z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 11 października 1978 roku wynika, iż działki: m-13 oraz nr [...] b. gm. kat. Z. zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy parku wypoczynkowego im. K. J., zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 21 lipca 1977 roku i mapą z dnia 15 listopada 1977 roku. Z Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta K. do akt sprawy pozyskano dokumentację, na którą składają się mapy sytuacyjno - wysokościowe z wyrysowanymi projektami zagospodarowania terenu, tj. " załącznik do Projektu Kanalizacji sanitarnej i deszczowej Parku przy ul. K. J." oraz dołączony do niego "Opis techniczny do programu wycinkowego uzbrojenia Zakola rzeki Wisły/Zaopatrzenie w wodę - sieć". Opatrzone są one pieczęciami wskazującymi datę wykonania na październik 1974 roku. Zawarte na nich projekty sieci wodociągowej obejmują wnioskowany do zwrotu teren, przeznaczony zgodnie z opisem technicznym pod ogrody działkowe, które miały zająć "większą część zagospodarowanego terenu". W celu odnalezienia dokumentacji precyzującej cel wywłaszczenia, przeprowadzono kwerendę dokumentacji wywłaszczeniowej związanej z przedmiotową inwestycją będącej w posiadaniu Referatu Archiwum Wydziału Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K., który wypożyczył oryginały akt Urzędu dzielnicowego K. - K.. Jak wynika z treści opisu technicznego do planu szczegółowego zagospodarowania terenu I przedsięwzięcie - Zadanie VII, data opracowania sierpień 1976 roku, teren opracowywanych ogródków leży w większym zespole ogródków, na terenie projektowanego parku zwanego Z. W.. Park ten położony jest między ul. K. J. a wałem wiślanym. W zespole tym, usytuowano po obu stronach istniejącej ul. R. , znajdują się osobne ogrodzenia zespołów działek. Pismem z dnia 15 czerwca 1978 roku Dyrekcja Rozbudowy Miasta K. wystąpiła do Urzędu Dzielnicowego K. - K. w K., z wnioskiem o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości położonych w gm. kat. Z. i P. . Przedmiotowe nieruchomości były niezbędne Skarbowi Państwa, pod realizację parku wypoczynkowego im. K. J. w zakolu W.. Podstawą przejęcia nieruchomości jest umowa sprzedaży Rep. A. II nr [...] z dnia 11 października 1978 roku na cele budowy Parku Wypoczynkowego im. K. J.. Natomiast cel wywłaszczenia określono na podstawie decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia 21 lipca 1977 roku o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji i Zarządzenia Zgodnie z treścią ww. decyzji z dnia 21 lipca 1977 roku, inwestycja pod nazwą "zagospodarowanie Zakola Wisły" obejmowała realizację ogrodów działkowych wraz z parkingami, ogólnodostępnego zespołu boisk sportowych wraz z urządzeniami parkowymi, kąpieliska, a w następnych etapach budowę kanału wód opadowych w ul. R. Natomiast pismo Biura Planowania Przestrzennego, data kwiecień 1980 roku, skierowane do Dyrekcji i Rozbudowy Miasta K. III, określa założenia parku, położonego przy ul. Ks. J. na Z. W. II etap w K.. Jak wynika analizy planszy Zakole Wisły K., Projekt techniczny zieleni, zagospodarowanie ogrodu działek, data listopad 1976 roku, działka nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., przeznaczona była na ogród działkowy wokół którego planowana była roślinność w postaci krzewów ozdobnych. Jak wynika z treści pisma Biura Planowania Przestrzennego z 15 kwietnia 2019 roku o przeznaczeniu części działek nr [...] i nr [...] obr. 1. w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wywłaszczenia, tj. w dniu 11 października 1978 roku, dawna wywłaszczona działka nr [...] podlegała ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego K. Zespołu Miejskiego (zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 roku) znajdowała się w terenach: Tereny parków i zieleńców. Tereny usług sportu. Tereny ogrodów działkowych. Plan ten obowiązywał w okresie od 20 sierpnia 1977 roku do dnia 15 czerwca 1988 roku. Ponadto, pozyskano kopię pisma Biura Planowania Przestrzennego UMK z dnia 16 sierpnia 2012 roku o przeznaczeniu części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] K. w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wywłaszczenia, wraz z kopią wyrysu i wypisu, z których wynika iż w ramach ustaleń programowo - przestrzennych dla obszaru K. Zespołu Miejskiego przewidziano m.in. ogrody działkowe oraz tereny parków i zieleńców. Pozyskano również kopię pisma Polskiego Związku Działkowców z dnia 13 października 2009 roku wraz z kopią decyzji Naczelnika Dzielnicy K.- K. z dnia 17 maja 1979 roku o przydziale działek na rzecz Zjednoczenia Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. dot. Rodzinnego Ogrodu Działkowego "T. ". Na podstawie powyższego ustalono, iż celem wywłaszczenia było utworzenie terenów zorganizowanej zieleni w postaci ogrodów działkowych. Dla ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia, przeprowadzono dowód ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W.. Zdjęcia te, posiadają walor dokumentu, gdyż pochodzą ze zbiorów Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W.. Widnieje na nich data ich wykonania oraz inne identyfikujące je dane. Fotografie opatrzone są pieczęcią, potwierdzającą ich zgodność z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, którego organem prowadzącym jest Główny Geodeta Kraju. Na pieczęci widnieje także data wykonania kopii oraz podpis osoby reprezentującej ten organ. Zdjęcia przedstawiają teren będący przedmiotem niniejszego postępowania w latach: 1975,1982, 198711993. Na zdjęciu wykonanym w 1975 roku widoczne są drzewa i krzewy oraz trawa pomiędzy nimi, co wynika również z wydruku ortofotomapy z 1970 roku, pozyskanej z portalu msip.um.krakow.pl, którą należy dopuścić jako dowód w sprawie Na zdjęciu wykonanym w 1982 roku teren nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot stanowi obszar zajęty pod ogródki działkowe wraz ze wspomnianymi drzewami i krzewami. Widoczne są poszczególne wydzielone ogródki, zabudowane altanami oraz widoczne są także alejki pomiędzy nimi. Na zdjęciach z 1987 i 1993 roku widocznie są w dalszym ciągu drzewa i krzewy oraz trawa pomiędzy nimi. W trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonej w dniu 15 października 2018 roku, geodeta uprawiony okazał granice działek nr [...] i nr [...] w granicach dawnej wywłaszczonej działki nr [...]. Działka nr [...] stanowi fragment ul. D. , teren zielony porośnięty trawą na którym znajduje się słup oświetleniowy, obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi i fragment utwardzonej drogi dojazdowej do okolicznych budynków. Działka nr [...] w części stanowi obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi, a w części teren zielony, w tym ogrody działkowe (ROD T. ) i wewnętrzne ciągi komunikacyjne, ogrodzenia i urządzenia służące rekreacji oraz wspólny budynek gospodarczy i skrzynki elektryczne. Zaznaczyć należy, iż na działce nr [...] znajdują się utwardzona droga wewnętrzna (jezdnia asfaltowa). Opisywany teren zagospodarowany jest pod ogródki działkowe, które znajdują się na działce nr [...]. Wyżej opisane drogi wewnętrzne stanowią integralną część ogródków działkowych (stanowią dojazd do nich). Ponadto wzdłuż wymienionych dróg wewnętrznych znajduje się oświetlenie. Ponadto na podstawie pisma Urzędu Miasta K. Wydziału Skarbu Miasta z dnia 20 kwietnia 2018 roku ustalono, iż części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr[...] jedn. ewid. K. m. K. zajęte są pod Rodzinny Ogród Działkowy "T. " natomiast działka nr [...] jest zajęta w części pod pas drogowy drogi wewnętrznej - ul. D. . Treść powyższych pism potwierdza dotychczasowe ustalenia odnośnie realizacji celu wywłaszczenia, a mianowicie, iż zawnioskowane do zwrotu nieruchomości służyły budowie ogródków. działkowych. Wątpliwości nie ulega również, że drogi wewnętrzne stanowią integralną część wspomnianej inwestycji, gdyż przeznaczenie kilkuhektarowego obszaru pod ogródki działkowe musi wiązać się z koniecznością zapewnienia dojazdu do nich. Organ przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2015 roku, (sygn. akt II SA/Kr 695/15), który dotyczył oddalenia skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 kwietnia 2015 roku utrzymującej w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 20 sierpnia 2014 roku w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej m.in. jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. K. m. K., w granicach wywłaszczonych (nabytych) na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...] oraz nr-[...] poł. w obr. [...] Z.. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż działki: nr [...] oraz nr [...] b. gm. kat. Z. zostały wywłaszczone (nabyte) na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. A II [...] z dnia 11 października 1978 roku. W ww. akcie notarialnym wskazano, iż przedmiotowe nieruchomości niezbędne są na cele budowy parku wypoczynkowego im. K. J., zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 21 lipca 1977 roku i mapą z dnia 15 listopada 1977 roku. Jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku: ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie odjęcia własności w drodze uprzednio powołanej umowy notarialnej sporna nieruchomość położona była na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego Zespołu Miejskiego, zatwierdzonym uchwalą nr [...] Rady Narodowej Miasta z dnia 23 czerwca 1977 r. Przepisy planu miejscowego przewidywały na tych terenach lokalizację parków i zieleńców, tereny usług, sportu i tereny ogrodów działkowych, oznaczonych na rysunku planu symbolem B4.01.33ZP, US, ZD. Słusznie wskazują organy administracji, że przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazuje na jedyny sposób, w jaki nieruchomość mogła zostać wykorzystana. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że cel wywłaszczenia może być ustalany m.in. w oparciu o przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym obowiązującym w dniu odjęcia własności, jeżeli został określony ogólnikowo (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 330/10, Lex Omega nr 752454). Zarzuty podniesione w skardze uznać należy za niezasadne. Jak już wyżej wskazano, bez znaczenia dla kwestii zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest niesporny fakt, że Park im. (...) nie został jako całość zrealizowany, skoro realizacja j ego elementu - ogródków działkowych - mogła samodzielnie stanowić cel wywłaszczenia i została doprowadzona do skutku. Jak wynika z kopii map ewidencyjnych zgromadzonych w sprawie [...], działki: nr [...] oraz nr [...] b. gm. kat. Z. wywłaszczone (nabyte) na rzecz Skarbu Państwa na mocy umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. A n [...] z dnia 11 października 1978 roku, sąsiadowały z dawną parcelą 1. kat. [...] o pow. 0,5951 ha, b. gm. kat. Z., w granicach której znajdują się działki nr: [...] i nr [...] będące przedmiotem niniejszej decyzji. Oznacza to, iż można uznać sprawy [...] i [...] za analogiczne pod względem zarówno ustalenia konkretnego celu wywłaszczenia jak i jego realizacji. Od tej decyzji odwołanie wniosła E. K. domagając się jej uchylenia. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr WS-VI.7534.3.107.2022.BP uchylił pkt 1 zaskarżonej decyzji w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek ewid.: nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...], poł. w obr. [...] (mały) Z., na rzecz E. K. (c. M. i J.). W uzasadnieniu organ wskazał, że badając przesłanki zbędności nieruchomości przez pryzmat art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uwzględnić także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Skutkiem tego wyroku art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zatem w sytuacji, w której cel wywłaszczenia został zrealizowany przed złożeniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub przed 22 września 2004 r., nie może ona być zwrócona niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od dnia wywłaszczenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje od dnia 1 stycznia 1998 r. (wejście w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje od dnia 22 września 2004 r. (wejście w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw). Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego określonego w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie rozpoczęcia prac związanych realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Stąd nawet ewentualne przekroczenie terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. przy realizacji inwestycji wskazanej w decyzji wywłaszczeniowej (bądź umowie sprzedaży) nie może mieć istotniejszego znaczenia w kwestii oceny zbędności danej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż niewątpliwie w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, bowiem wnioskodawcą jest spadkobierczyni poprzednich właścicieli, a odjęcie prawa własności nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymienionej w art. 216 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla ustalenia, czy trzecia przesłanka zwrotu została spełniona, należało dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w umowie sprzedaży, w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. z uwzględnieniem wyroku TK z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11. Z umowy sprzedaży - zawartej w formie aktu notarialnego - z 11 października 1978 r. Rep. A [...] wynika, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość została nabyta na cele budowy parku wypoczynkowego im. K. J. - przeznaczona do przejęcia zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z 21 lipca 1977 r., która ustaliła miejsce i warunki realizacji inwestycji oraz zatwierdziła plan realizacyjny l-ego etapu zagospodarowania terenu Zakola Wisły. W załączonym do akt sprawy "Opisie technicznym do programu wycinkowego uzbrojenia Zakola rzeki Wisły Zaopatrzenie w wodę - sieć" pochodzącym z 1974 roku wskazano: "M. " K. opracowuje aktualnie miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania Zakola rzeki Wisły p.n. Parku przy ulicy K. J. w K.. (...) W pierwszej kolejności na terenie parku zlokalizowane zostaną inwestycje, które muszą być przeniesione z innych rejonów miasta gdyż tam ich dalsza egzystencja jest z różnych względów niemożliwa. Inwestycjami tymi są:(...) Ogrody działkowe zajmujące większą część zagospodarowanego terenu. (...) Cały teren objęty opracowaniem ograniczony jest od północy ulicą K. zaś od wschodu, południa i zachodu wałem przeciwpowodziowym rzeki Wisły. Powyższy opis prowadzi do konkluzji, iż w ramach zagospodarowania bardzo rozległego terenu (około 150 ha powierzchni o różnym przeznaczeniu, jak wskazuje się na str. 9 powoływanego opracowania technicznego), jakim jest Zakole Wisły wprawdzie planowano realizację inwestycji w sposób generalny nazwanej Parkiem przy ul. K. , jednak rozumianej znacznie szerzej niż sugerowałoby to potoczne rozumienie słowa park, gdyż w jej ramach planowano szereg pomniejszych inwestycji, w tym stworzenie ogródków działkowych. Z kolei decyzja Zarządu Rozbudowy K. z 21 lipca 1977 r. (adnotacja o dacie wpływu zatwierdzająca plan realizacyjny l etapu zagospodarowania terenu Zakola Wisły, do której odwołuje się umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Skarbowi Państwa, zawiera zalecenie, aby: Realizacją l etapu objąć 25 miejsc parkingowych dla 500 działek przewidzianych w tym etapie. Wynika to z obowiązującego wskaźnika programowego wynoszącego 0,5 m p/10 działek. Zaleca się wykonanie, zgodnie z planem szczegółowym zespołu parkingów usytuowanych wzdłuż części "F" ogródków działkowych. Pismem z 15 czerwca 1978 r. Dyrekcja Rozbudowy Miasta K. wystąpiła do Urzędu Dzielnicowego K. - K. z wnioskiem o wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w gm. kat. Z. i P. które były niezbędne do realizacji parku wypoczynkowego im. K. J. w zakolu W.. Zaś podstawą przejęcia nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania była ww. umowa sprzedaży - akt notarialny z dnia 11 października 1978 r. Rep. A II nr [...]. Biuro Planowania Przestrzennego Architektury i Nadzoru Budowlanego pismem datowanym na kwiecień 1980 r. skierowanym do Dyrekcji Rozbudowy Miasta K. III, potwierdzono aktualność ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu położonego na Zakolu W. przy ul. Ks. J. w K., a ponadto, zwrócono uwagę na konieczność zabezpieczenia dla omawianego parku miejsc parkingowych wg. obowiązującego wskaźnika programowego 0,5 m p/10 działek - podobnież jak w ww. decyzji Zarządu Rozbudowy K. z 21 lipca 1977r. zatwierdzająca plan realizacyjny l etapu zagospodarowania terenu Zakola Wisły (którą powołano w umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Skarbowi Państwa). Ponadto warto również zaznaczyć, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość w dacie sporządzenia aktu notarialnego Rep. A II nr [...], tj. w dniu 11 października 1978 r., podlegała ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego K. Zespołu Miejskiego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z 23 czerwca 1977 r., w którym wywłaszczona nieruchomość znajdowała się w obszarze: Tereny parków i zieleńców, Tereny usług sportu, Tereny ogrodów działkowych - [...]. Wprawdzie przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest okolicznością wpływającą na ocenę zbędności nieruchomości, wskazuje ono jednak jedyny możliwy sposób wykorzystywania nieruchomości przez właściciela. Na podstawie powyższego należy stwierdzić, iż celem wywłaszczenia było utworzenie terenów zorganizowanej zieleni w postaci ogródków działkowych. Dla ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia organ l instancji przeprowadził dowód ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie. Zdjęcia przedstawiają teren będący przedmiotem niniejszego postępowania w latach: 1975, 1982, 1987 i 1993. Na zdjęciu wykonanym w 1975 roku widoczne są drzewa i krzewy oraz trawa pomiędzy nimi, co wynika również z załączonego do akt sprawy wydruku ortofotomapy z 1970 roku -pochodzącej z portalu Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej. Na zdjęciu wykonanym w 1982 roku teren nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot stanowi obszar" zajęty pod ogródki działkowe wraz ze wspomnianymi drzewami i krzewami. Widoczne są wydzielone ogródki zabudowane altanami oraz alejki pomiędzy nimi. Ze zdjęć z lat 1987 i 1993 widać, że stan zagospodarowania przedmiotowego terenu się nie zmienił. W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, 15 października 2024 r. starosta przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości z udziałem stron postępowania, podczas których uprawniony geodeta okazał granice terenu objętego wnioskiem o zwrot. Zgodnie z protokołem z rozprawy, na działce nr [...] (w granicach wywłaszczonej nieruchomości) znajduje się fragment ul. D. , teren zielony porośnięty, trawą na . którym znajduje się słup oświetleniowy, obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi i fragment utwardzonej drogi dojazdowej do okolicznych budynków. Z kolei działka [...] (w granicach wywłaszczonej 'nieruchomości) stanowi obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi, a w części teren zielony, w tym ogrody działkowe (R.OD T. i wewnętrzne ciągi komunikacyjne, ogrodzenia i urządzenia służące rekreacji oraz wspólny budynek gospodarczy i skrzynki elektryczne. Organ l instancji zaznaczył, że pa działce nr [...] znajduje się utwardzona droga wewnętrzna (jezdnia asfaltowa). Opisywany teren zagospodarowany jest pod ogródki działkowe, które znajdują się na działce nr [...]. Wyżej opisane drogi wewnętrzne zaś stanowią integralną część ogródków działkowych (stanowiąc do nich dojazd). Ponadto wzdłuż wymienionych dróg wewnętrznych znajduje się oświetlenie. Ponadto z pisma Urzędu Miasta K. Wydziału Skarbu Miasta z 20 kwietnia 2018 r. wynika, że działka nr [...] zajęta jest w części pod pas drogowy drogi wewnętrznej - ul. [...] w K., z kolei działka nr [...] zajęta jest pod Rodzinny Ogród Działkowy "T. Podsumowując, zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody przedstawione powyżej wskazują, iż w ramach zagospodarowania bardzo rozległego terenu planowano realizację inwestycji w sposób generalny nazwanej Parkiem przy ul. K. J., jednak rozumianej znacznie szerzej, niż sugerowałoby to potoczne rozumienie słowa "park", gdyż w jej ramach miało powstać szereg inwestycji innych rodzajowo, w tym tereny ogródków działkowych, które miały zająć większą część projektowanego obszaru rekreacyjnego. O ile nawet nie doszło do realizacji celu ogólnego (samego parku jako tak zaplanowanej całości),,to za zrealizowanie celu wywłaszczenia należy uznać również wykonanie poszczególnych części zaplanowanego zamierzenia. Elementy składowe zamierzenia, określonego jako park, mogły być również samodzielnymi celami wywłaszczenia. Wobec powyższego najeży stwierdzić, iż pkt. 1 decyzji Starosty Krakowskiego z 23 czerwca 2022 r. był co do zasady prawidłowy, jednak mając na uwadze fakt, iż rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie bazuje na nieaktualnych oznaczeniach geodezyjnych, konieczne było uchylenie zaskarżonego pkt. orzeczenia i wyrzeczenie o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwzględnieniem aktualnych oznaczeń geodezyjnych przedmiotowej nieruchomości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E. K. podnosząc, że na wywłaszczonej parceli zamiast parku urządzono ogródki działkowe, co jest niezgodne z celem wywłaszczenia. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana jest ocena legalności decyzji o odmowie zwrotu udziału w nieruchomości. W ocenie organów administracji, na działce będącej przedmiotem żądania jej zwrotu, cel wywłaszczenia (nabycia) został zrealizowany a zatem nieruchomość ta nie stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Jak wynikało bowiem z pozyskanych dokumentów (w tym dokumentów planistycznych) budowa parku K. J. obejmowała także realizację ogrodów działkowych. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. t.j. Dz. U. z 2024 poz. 1145 (dalej; u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 137 ust 1 ustawy stanowi natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z kolei art. 216 ust 2 pkt 2 przesądza, iż przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31). Przedmiotem niniejszego postępowania jest żądanie zwrotu nieruchomość wywłaszczonej (nabytej) w oparciu o przepisy w/w aktu tj. dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Żądanie zwrotu tej nieruchomości zostało złożone przez osoby uprawnione – spadkobierców byłego właściciela. Organy przeprowadziły zatem prawidłowo postępowanie zmierzające wykazania czy żądanie to (zwrotu nieruchomości) jest zasadne tj. postępowanie zmierzające do ustalenia, czy cel wywłaszczenia został (nie został) zrealizowany. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ust 1 u.g.n., ale przed złożeniem wniosku o zwrot tej nieruchomości i przed datą 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie, że żądanie jej zwrotu było uprawnione. Tytułem wstępu wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przejęcia własności nieruchomości (wywłaszczenia) jakie dokonało się w latach 70-tych ubiegłego wieku, wywłaszczenia które dokonane było w zupełnie innym porządku prawnym, niż porządek aktualnie obowiązujący. Obecnie wywłaszczenie to akt indywidualny z jasno określonym celem publicznym, na jaki ma być ono dokonane i polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przeszłości wywłaszczenie (przejęcie na własność) było często aktem zbiorowym - skierowanym do wielu podmiotów a cel, na jaki wywłaszczenia (odjęcia własności) dokonywano, określany był przeważnie w bardzo ogólnikowy sposób. Jak stanowi w art. 216 ust 1 u.g.n. - przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie aktów prawnych wymienionych w tym przepisie. Odpowiedzenie stosowanie przepisu dopuszcza pewne modyfikacje, jeżeli nie co do samego brzmienia normy prawnej wywodzonej z danego przepisu to z pewnością do określenia szczegółowości kwestii normowanych tym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2013 r. II SA/Ke 119/13). Jak mowa wyżej, w przeszłości akt wywłaszczenia (nabycia w trybie wywłaszczeniowym) nie odpowiadał aktualnie obowiązującym standardom. Nie można w ocenie sądu, do stanów faktycznych zaistniałych w innym porządku prawnym stosować wprost aktualnych uregulowań w zakresie takich pojęć jak cel wywłaszczenia czy realizacja celu wywłaszczenia. Interpretacja pojęcia "cel wywłaszczenia" musi uwzględniać fakt, że w dacie dokonania wywłaszczenia i co wynikało z ówcześnie obowiązujących przepisów i praktyki, cel wywłaszczenia nie musiał być precyzyjnie określony a podmioty przejmujące własność nieruchomości nie były ograniczone czasowo w realizacji tego celu. Często kwestie - co konkretnie miało być realizowane na danym obszarze wywłaszczonym, określane było już po wywłaszczeniu w planach realizacyjnych czy planach generalnych, które zresztą (także legalnie) były zmieniane bądź korygowane. Podobnie należy podchodzić do kwestii realizacji celu wywłaszczenia. Gdy cel wywłaszczenia nie był precyzyjnie określony, nie można też precyzyjnie ustalić, co w ramach tego celu miało być zrealizowane. Istotnym jest ustalenie, że w następstwie wywłaszczenia, w którym cel określony był szeroko lub nieprecyzyjnie, wykonano roboty, których skutki z tym celem można powiązać funkcjonalnie tj. ustalić, że efekt wykonanych prac dotyczących zagospodarowania danego terenu pozostaje w związku z celem na jaki ten teren wywłaszczono. W trakcie postępowania organ pozyskał do akt sprawy szeregów dokumentów sporządzonych przed datą przejęcia przedmiotowej nieruchomości, które wykazują jak miały być zagospodarowanie przedmiotowe działki i które wykazują rzeczywisty cel wywłaszczenia. Pozyskano, między innymi mapy sytuacyjno-wysokościowe z wyrysowanymi projektami zagospodarowania terenu, tj. " załącznik do Projektu Kanalizacji sanitarnej i deszczowej Parku przy ul. K. J." oraz dołączony do niego "Opis techniczny do programu wycinkowego uzbrojenia Zakola rzeki W./Zaopatrzenie w wodę - sieć". Opatrzone są one pieczęciami wskazującymi datę wykonania na październik 1974 roku. Zawarte na nich projekty sieci wodociągowej obejmują wnioskowany do zwrotu teren, przeznaczony zgodnie z opisem technicznym pod ogrody działkowe, które miały zająć "większą część zagospodarowanego terenu". Także z akt Urzędu Dzielnicowego K. – K. - opisu technicznego do planu szczegółowego zagospodarowania terenu I przedsięwzięcie - Zadanie VII, data opracowania sierpień 1976 roku, wynika, ze teren opracowywanych ogródków leży w większym zespole ogródków, na terenie projektowanego parku zwanego Zakole W.. Park ten położony jest między ul. [...] a wałem wiślanym. Jak wykazuje organ, cel wywłaszczenia określono na podstawie decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia 21 lipca 1977 roku o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji i Zarządzenia Zgodnie z treścią ww. decyzji z dnia 21 lipca 1977 roku, inwestycja pod nazwą "zagospodarowanie Zakola W." obejmowała realizację ogrodów działkowych wraz z parkingami, ogólnodostępnego zespołu boisk sportowych wraz z urządzeniami parkowymi, kąpieliska, a w następnych etapach budowę kanału wód opadowych w ul. R. . Natomiast pismo Biura Planowania Przestrzennego, data kwiecień 1980 roku, skierowane do Dyrekcji i Rozbudowy Miasta K. III, określa założenia parku, położonego przy ul. [...]. J. na Zakolu W. II etap w K.. Jak wynika analizy planszy Zakole W. K., projekt techniczny zieleni, zagospodarowanie ogrodu działek, data listopad 1976 roku, działka nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. K. m. K., przeznaczona była na ogród działkowy wokół którego planowana była roślinność w postaci krzewów ozdobnych. Jak wynika z treści pisma Biura Planowania Przestrzennego z 15 kwietnia 2019 roku o przeznaczeniu części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wywłaszczenia, tj. w dniu 11 października 1978 roku, dawna wywłaszczona działka nr [...] podlegała ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego K. Zespołu Miejskiego (zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 roku) znajdowała się w terenach: Tereny parków i zieleńców. Tereny usług sportu. Tereny ogrodów działkowych. Plan ten obowiązywał w okresie od 20 sierpnia 1977 roku do dnia 15 czerwca 1988 roku. Ponadto, pozyskano kopię pisma Biura Planowania Przestrzennego UMK z dnia 16 sierpnia 2012 roku o przeznaczeniu części działek nr [...] i nr [...] obr. [...] w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wywłaszczenia, wraz z kopią wyrysu i wypisu, z których wynika iż w ramach ustaleń programowo - przestrzennych dla obszaru K. Zespołu Miejskiego przewidziano między innymi, ogrody działkowe oraz tereny parków i zieleńców. Pozyskano również kopię decyzji Naczelnika Dzielnicy K.- K. z dnia 17 maja 1979 roku o przydziale działek na rzecz Zjednoczenia Przedsiębiorstw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. dot. Rodzinnego Ogrodu Działkowego "T.". Na podstawie którego ustalono, iż celem wywłaszczenia było utworzenie terenów zorganizowanej zieleni w postaci ogrodów działkowych. Z kolei, w trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonej w dniu 15 października 2018 roku, geodeta uprawiony okazał granice działek nr [...] i nr [...] w granicach dawnej wywłaszczonej działki nr [...]. Działka nr [...] która stanowi fragment ul. [...]. Jak wynika z opisu, jest to teren zielony porośnięty trawą na którym znajduje się słup oświetleniowy, obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi i fragment utwardzonej drogi dojazdowej do okolicznych budynków. Działka nr [...] w części stanowi obszar miejsc postojowych wyłożonych płytami betonowymi, a w części teren zielony, w tym ogrody działkowe (ROD T. i wewnętrzne ciągi komunikacyjne, ogrodzenia i urządzenia służące rekreacji oraz wspólny budynek gospodarczy i skrzynki elektryczne. Jak wykazuje organ, teren działki [...] zagospodarowany jest pod ogródki działkowe, które znajdują się na działce nr [...]. Drogi wewnętrzne stanowią integralną część ogródków działkowych - stanowią dojazd do nich. Ponadto na podstawie pisma Urzędu Miasta K. Wydziału Skarbu Miasta z dnia 20 kwietnia 2018 roku ustalono, iż części działek: nr [...] i nr [...], poł. w obr[...] jedn. ewid. K. m. K. zajęte są pod Rodzinny Ogród Działkowy "Tr. z" natomiast działka nr [...] jest zajęta w części pod pas drogowy drogi wewnętrznej - ul. D. . W ocenie Sądu organy administracji publicznej zgromadziły możliwie obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy, który pozwalał na poczynienie jednoznacznych ustaleń faktycznych co do okoliczności, będących istotnymi w sprawie. Organy zasadnie wskazują, że w ramach zagospodarowania bardzo rozległego terenu zakola W. planowano realizację inwestycji w sposób generalny nazwanej Parkiem przy ul. K. , jednak rozumianej znacznie szerzej, niż sugerowałoby to potoczne rozumienie słowa "park", gdyż w jej ramach miało powstać szereg inwestycji innych rodzajowo, w tym tereny ogródków działkowych, które miały zająć większą część projektowanego obszaru rekreacyjnego. O ile nawet nie doszło do realizacji celu ogólnego (samego parku jako tak zaplanowanej całości), to za zrealizowanie celu wywłaszczenia należy uznać również wykonanie poszczególnych części zaplanowanej zamierzenia. Elementy składowe zamierzenia, określonego jako park, mogły być również samodzielnymi celami wywłaszczenia. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że stosownie do obowiązującego w dacie odjęcia własności art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Stosownie zaś do art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. nr 18, poz. 117 ze zm.) pracowniczy ogród działkowy był urządzeniem użyteczności publicznej. Z powołanych przepisów wynika, że założenie ogródków działkowych mogło w czasie wywłaszczenia spornych nieruchomości stanowić samodzielny cel takiego wywłaszczenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie odjęcia własności w drodze umowy notarialnej, przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego K. Zespołu Miejskiego, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 czerwca 1977 r. Przepisy planu miejscowego przewidywały na tych terenach lokalizację parków i zieleńców, tereny usług, sportu i tereny ogrodów działkowych. Słusznie wskazują organy administracji, że przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazuje na jedyny sposób, w jaki nieruchomość mogła zostać wykorzystana. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że cel wywłaszczenia może być ustalany m. in. w oparciu o przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym obowiązującym w dniu odjęcia własności, jeżeli został określony ogólnikowo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Gd 330/10). Całość materiału dowodowego pozwalała zatem na konkluzję, że celem wywłaszczenia była budowa ogródków działkowych, które miały powstać w ramach inwestycji ogólnie nazwanej parkiem wypoczynkowym im. K. J.. Organy administracji publicznej przeprowadziły również postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy tak określony cel wywłaszczenia został zrealizowany. Dla ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości po dacie wywłaszczenia, przeprowadzono dowód ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie. Zdjęcia te, pochodzą ze zbiorów Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie. Zdjęcia przedstawiają teren będący przedmiotem niniejszego postępowania w latach: 1975,1982, 198711993. Na zdjęciu wykonanym w 1975 roku widoczne są drzewa i krzewy oraz trawa pomiędzy nimi, co wynika również z wydruku ortofotomapy z 1970 roku, pozyskanej z portalu msip.um.krakow.pl. Na zdjęciu wykonanym w 1982 roku teren nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot stanowi obszar zajęty pod ogródki działkowe wraz ze wspomnianymi drzewami i krzewami. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ obu instancji prawidłowo przyjęły, iż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa ogródków działkowych w ramach inwestycji nazwanej "Parkiem wypoczynkowym im. K. J. " oraz że już po roku od odjęcia własności poprzednim właścicielom na nieruchomości rozpoczęto realizację celu wywłaszczenia, którą niebawem ukończono. Nie zostały zatem spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu. Takie samo stanowisko, w analogicznej sprawie, zostało także przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. II SA/Kr 695/15. Zarzuty podniesione w skardze uznać należy za niezasadne. W niniejszym postępowaniu sąd nie ocenia legalności decyzji wywłaszczeniowej - taka w niniejszej sprawie nie zapadła, gdyż poprzednicy prawni wnioskodawcy zawarli umowę w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nieważność orzeczeń w przedmiocie wywłaszczenia po pierwsze, nie odbywa się postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, po drugie zaś postępowanie takie może się toczyć wyłącznie jeżeli została wydana decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości. Dobrowolne zbycie nieruchomości (także w trybie wywłaszczeniowym) wyklucza możliwość wyeliminowania tej czynności prawnej z obrotu w trybie administracyjnym, nawet jeżeli, założyć (a niniejsze postępowanie tego nie wykazało) że cel, na jaki nieruchomość została nabyta, był inny niż cel rzeczywisty, lub też określony został nieprecyzyjnie Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI