II SA/Kr 698/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił postanowienie SKO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając brak tożsamości podmiotowej stron.
Wspólnoty mieszkaniowe zaskarżyły postanowienie SKO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, powołując się na naruszenie przepisów KPA i brak powagi rzeczy osądzonej. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że nie zachodzi tożsamość podmiotowa między wspólnotami a poprzednimi właścicielami nieruchomości (developerami), co wyklucza zastosowanie art. 61a KPA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wspólnota mieszkaniowa nie jest następcą prawnym dewelopera.
Uzasadnienie
Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem prawa od jej członków i dewelopera. Jej zdolność prawna ogranicza się do zarządzania nieruchomością wspólną, podczas gdy developer posiadał prawo do całej nieruchomości. Przedmiot prawa własności jest zatem inny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (30)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.l. art. 6
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 1 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 14
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 18
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 25 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 25 § 2
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 16
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 21 § 1
Ustawa o własności lokali
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
u.o.p.s. art. 1 § 1
Ustawa o opłacie skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości podmiotowej między skarżącymi wspólnotami mieszkaniowymi a poprzednimi właścicielami nieruchomości (developerami), co wyklucza zastosowanie art. 61a KPA i powagi rzeczy osądzonej. Wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem prawa od dewelopera, a jej zakres zdolności prawnej jest ograniczony do zarządzania nieruchomością wspólną.
Godne uwagi sformułowania
nie budzi wątpliwości, że zachodzi tożsamość w zakresie przedmiotu spraw, tj. tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. O braku tożsamości spraw dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji nie może świadczyć to, że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności były wskazane inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., a w kolejnym wniosku strona wskazała kolejne przesłanki. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie ma następstwa prawnego pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową a developerem - poprzednim właścicielem nieruchomości. Wszystko to w największym uproszczeniu oznacza, że wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem prawa niż jej poszczególni członkowie, a jej zakres zdolności prawnej ogranicza się do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Mirosław Bator
członek
Agnieszka Nawara-Dubiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego wspólnoty mieszkaniowej jako odrębnego podmiotu od dewelopera w kontekście postępowań administracyjnych, zwłaszcza dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnot mieszkaniowych i ich relacji z poprzednimi właścicielami nieruchomości w kontekście postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie dotyczące statusu prawnego wspólnot mieszkaniowych i ich zdolności do kwestionowania decyzji administracyjnych dotyczących nieruchomości, co jest ważne dla wielu właścicieli lokali.
“Wspólnota mieszkaniowa kontra deweloper: Kto ma prawo kwestionować decyzje o warunkach zabudowy?”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 698/20 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2020-10-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/ Magda Froncisz /przewodniczący/ Mirosław Bator Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II OSK 1148/21 - Postanowienie NSA z 2023-04-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie tego samego organu Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" Budynków przy [...] w K. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przy ul. [...] w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" Budynków przy [...] w K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przy ul. [...] w [...] K. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Uzasadnienie P. K. decyzją z 13 marca 2008 r., znak: [...] orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa zespołu budynków mieszkalno-usługowych (wielorodzinnych) z garażem podziemnym wraz z dojazdami i infrastrukturą techniczną na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], położonych przy ul. [...] i [...] w K.. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" budynków przy ul. [...],12,14,16,18,20,22 w K. oraz Wspólnota Mieszkaniowej "[...]" budynku przy ul. [...] w K. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. 13 marca 2008 r. (Nr: [...]). Po rozpatrzeniu wniosku obu wspólnot mieszkaniowych o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2020 r., znak [...] utrzymało w mocy zaksarżone postanowienie. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 156 § 1 art. 157 § 1 i 2, art. 61 a, 144 ,127 w zw. z art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U: z 2020 r. poz. 256; dalej: KPA). W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji jest rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania podnosząc iż zachodzi stan rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu wskazano, iż nie budzi wątpliwości, że zachodzi tożsamość w zakresie przedmiotu spraw, tj. tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2015 r. (znak: [...]), utrzymanej następnie w mocy decyzją z dnia 8 lutego 2016 r. (znak [...]) jednoznacznie wynika, że Kolegium uczyniło przedmiotem swojego badania w szczególności wystąpienie przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. badało, czy przedmiotowa decyzja wz rażąco narusza prawo. W tym kontekście badano, czy skarżona decyzja nie narusza rażąco przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy rozstrzygnięcie ustalające warunki w odniesieniu do wnioskowanego programu inwestycji (w kształcie nadanym przez inwestora) odpowiada treści przepisów które stanowiły podstawę jego wydania. Ponadto Kolegium, w kontekście przesłanki rażącego naruszenia prawa, odniosło się do, podnoszonej także w obecnym wniosku z września 2019 r., kwestii bezprzedmiotowości badanego postępowania o wydanie decyzji wz., ze względu na fakt istnienia w obrocie prawnym dla tego samego terenu na rzecz innego wnioskodawcy ostatecznego pozwolenia na budowę dla innej inwestycji i jej wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości ocenianych spraw. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni. Tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy, to tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. O braku tożsamości spraw dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji nie może świadczyć to, że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności były wskazane inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., a w kolejnym wniosku strona wskazała kolejne przesłanki (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1628/18). Podobnie, nie wyklucza tożsamości sprawy, gdy w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności opartym na tej samej podstawie z art. 156 § 1 k.p.a. podnoszone są nowe okoliczności, nie wskazywane w poprzednim wniosku. Odnosząc się do zarzutów należy wskazać iż status strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym determinowany jest - co do zasady - normami prawa materialnego (administracyjnego lub cywilnego), które decydują o istnieniu interesu prawnego konkretnej osoby w konkretnej sytuacji faktycznej w uzyskaniu rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach oraz kształtują jego treść (art. 28 k.p.a.). Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wprawdzie postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego wydaniem decyzji, o której legalności ma orzec organ nadzoru, ale dotyczy tego samego stosunku materialnoprawnego co decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Co do zasady, krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym z tego właśnie powodu, że u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym, a zatem i stosunek materialnoprawny nią ukształtowany. W pewnych sytuacjach może się jednak zdarzyć, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym wezmą udział inne osoby niż występujące w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Uprawnienie do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przysługuje bowiem także osobie, która powinna korzystać ze statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją, a która bez własnej winy w postępowaniu tym nie brała udziału. W przedmiotowej sprawie argumentacja Wnioskujących opiera się na założeniu, iż Wspólnota reprezentuje inne podmioty niż występujące w postępowaniu w roku 2015. Jednakże Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. reprezentuje swych członków, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości stanowiącej m.in. działki nr, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...] (objętej KW [...]), do której poprzednio tytuł prawny przysługiwał Spółce Mieszkaniowej firma C która posiadała status strony w ww. postępowaniu o stwierdzenie nieważności (tak też załączony do akt przez wnioskodawców odpis aktu notarialnego z dnia 10.08.2007 r. zawartego do repertorium A nr [...] - umowy sprzedaży i umowy o powierzenie zarządu nieruchomością wspólną). Z kolei Wspólnota Mieszkaniowa "Firma A w K. reprezentuje Swoich członków, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości składającej się dawniej z działek nr [...], [...] (objętych KW nr [...]) do których poprzednio tytuł prawny przysługiwał Firma A w W., która brała udział w ww. uprzednim postępowaniu o stwierdzenie nieważności (tak też załączony do akt przez Wnioskodawców odpis aktu notarialnego z dnia 25.02.2009 r - zawartego do repertorium A nr [...] - umowy sprzedaży i umowy o powierzenie zarządu nieruchomością wspólną). Zachodzi tym samym tożsamość stron postępowania, którego wszczęcia obecnie domagają się wnioskodawcy, względem wyżej wymienianego postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznie już zakończonego, tzw. podmiotowa tożsamość spraw. Niedopuszczalność postępowania zaś powoduje konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z przepisem art. 61 a § 1 gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota Mieszkaniowej "[...]" budynku przy ul. [...] w K. (sygn. II SA/Kr 698/20) i Wspólnota Mieszkaniowa "[...] budynków przy ul. [...],[...] w K. (sygn. II SA/Kr 699/20). Obie skarżące wspólnoty w jednobrzmiących skargach zarzuciły zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego mającego wpływ na treść zaskarżonego postanowienia , a to: • art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.: - poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy, w sprawie nie występuje tzw. powaga rzeczy osądzonej, z uwagi na brak tożsamości podmiotowej stron występujących w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zakończonego decyzją SKO z dnia 8 lutego 2016 r. (znak [...]) oraz tym zakończonym zaskarżonym postanowieniem, wobec czego brak było przeszkód formalnych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. nr. [...] • art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie: - polegające na niewyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego oraz braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności pominięcie okoliczności, iż w rzeczywistym stanie rzeczy nie zachodzi tożsamość podmiotowa implikująca stan rzeczy osądzonej, co skutkowało rozpatrzeniem całego materiału dowodowego w sposób dowolny, wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie. - polegające na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a to aktu notarialnego obejmującego umowę sprzedaży i umowy o powierzenie zarządu nieruchomością wspólną z dnia 10 sierpnia 2007 r. Rep A nr [...] oraz z dnia 25 lutego 2009 r. nr Rep A nr [...], skutkujące przyjęciem, iż Wspólnota Mieszkaniowa firma D jest następcą prawnym Spółki Mieszkaniowej firma C natomiast Wspólnota Mieszkaniowa Firma A , podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do tezy przeciwnej. • art. 8 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 9 i 11 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. nr [...], co skutkowało brakiem możliwości ustalenia powodów dla których organ wydał zaskarżone rozstrzygniecie. Na podstawie tych zarzutów skarżące wspólnoty wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 3 kwietnia 2020 r., a także poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika wg norm przepisanych. Skarga Wspólnoty Mieszkaniowej "Firma A " Budynków przy ul. [...],[...] w K. zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Kr 699/20, została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "firma D" budynku przy ul. [...] w K. – do niniejszej sygnatury akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym – bez wyznaczania rozprawy, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, podjęte na podstawie art. 61a Kpa, z powołaniem na istnienie stanu powagi rzeczy osądzonej. Kolegium powołuje się przy tym na pozostająca w obrocie prawnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2015 r. (znak: [...]), utrzymanej następnie w mocy decyzją tego samego organu z dnia 8 lutego 2016 r. (znak [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Jak słusznie wskazało Kolegium, okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości ocenianych spraw. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony lub ich następcy prawni. Tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy, to tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. O braku tożsamości spraw dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji nie może świadczyć to, że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności były wskazane inne przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., a w kolejnym wniosku strona wskazała kolejne przesłanki (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1628/18). Podobnie, nie wyklucza tożsamości sprawy, gdy w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności opartym na tej samej podstawie z art. 156 § 1 k.p.a. podnoszone są nowe okoliczności, nie wskazywane w poprzednim wniosku. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy. Spór sprowadza się zatem do ustalenia, czy zachodzi tożsamość podmiotowa, a konkretnie czy w sprawie niniejszej wnioskujące o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności Wspólnoty Mieszkaniowe są następcami prawnymi: Spółki Mieszkaniowej [...] spółka z o.o. oraz [...] spółka z o.o. w W., które to spółki brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2015 r. (znak: [...]), utrzymaną następnie w mocy decyzją tego samego organu z dnia 8 lutego 2016 r. (znak [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 marca 2008 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Kolegium wskazuje, że takie następstwo prawne pomiędzy developerem (poprzednim właścicielem nieruchomości) a wspólnotą mieszkaniową występuje, zaś strony skarżące stanowisko to kwestionują. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie ma następstwa prawnego pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową a developerem - poprzednim właścicielem nieruchomości. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 532 z późn. zm.), ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Uzasadniając stanowisko Sądu w niniejszej sprawie, wskazać należy przede wszystkim na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące charakteru prawnego wspólnot mieszkaniowych, gdyż ich status prawny nieustająco wywołuje kontrowersje. W pierwszej kolejności przywołać należy uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r., która stanowi zasadę prawną, o sygn. III CZP 65/07, zgodnie z którą wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. W uzasadnieniu wskazano, że wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną, do której należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące osób prawnych (art. 331 k.c.), może zatem nabywać prawa i zaciągać zobowiązania (art. 6 u.w.l.). Zakres zdolności prawnej wspólnoty jest jednak ograniczony - co wynika z art. 1 ust. 1, art. 14, art. 18, art. 22, art. 25 oraz art. 17 u.w.l. - do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Sąd Najwyższy podkreślił, że wspólnota mieszkaniowa jako podmiot prawa cywilnego (ułomna osoba prawna) odznacza się cechami różniącymi ją nie tylko od osób prawnych, ale także od innych osób niemających osobowości prawnej, w szczególności od handlowych spółek osobowych; jest jednostką organizacyjną uzyskującą zdolność prawną ex lege, nie podlega likwidacji, a zakres jej zdolności prawnej podlega ograniczeniom wynikającym z zadań, do których wykonywania została powołana i obejmuje jedynie prawa i obowiązki związane z zarządzaniem (gospodarowaniem) nieruchomością wspólną. SN wskazał też, że ustawa o własności lokali upoważnia do stwierdzenia, że wspólnota mieszkaniowa, mimo że stanowi ją z mocy prawa ogół właścicieli lokali, jest w pewnych sytuacjach osobą trzecią w stosunku do swoich członków. Świadczy o tym treść art. 16 oraz 21 ust. 1, a także art. 25 ust. 1 i 2 u.w.l. Ponadto wspólnota mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez członka tej wspólnoty w wyniku nienależytego wykonywania zarządu nieruchomością wspólną (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 5/06). Nadto, pomimo związku wspólnoty mieszkaniowej ze stosunkiem współwłasności łączącym właścicieli lokali, użyteczne jest wyraźne oddzielenie tych dwóch konstrukcji prawnych. W ramach stosunku współwłasności właściciele lokali decydują o udziale w nieruchomości wspólnej, który stanowi element majątku należącego do każdego z nich. Wspólnota ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymywaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości. Wyraźne uznanie wspólnoty za podmiot odrębny od właścicieli i uregulowanie sposobu działania tego podmiotu z jednoczesnym zabezpieczeniem wpływu właścicieli lokali na jej funkcjonowanie, stwarza dobre podstawy do podejmowania działań charakteryzujących dobrego gospodarza nieruchomości. Natomiast zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (7) z 29.01.2014 r., sygn. III CZP 84/13, OSNC 2014, nr 9, poz. 84., "właściciel lokalu może na podstawie umowy przelewu przenieść na wspólnotę mieszkaniową uprawnienia przysługujące mu wobec sprzedawcy lokalu w związku z wadami fizycznymi nieruchomości wspólnej". Uchwała ta zapadła w związku z przedstawieniem zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia składowi powiększonemu tego Sądu o następującej treści: "Czy dopuszczalne jest przelanie przez właściciela lokalu na rzecz wspólnoty mieszkaniowej uprawnień przysługujących mu wobec sprzedawcy lokalu w związku z wadami fizycznymi nieruchomości wspólnej?". Rację mają zatem skarżące, że skoro wspólnota mieszkaniowa może dochodzić roszczeń odszkodowawczych wobec dewelopera, to nie może być jego następcą prawnym, bo wówczas roszczeń tych dochodziłaby sama od siebie. Wszystko to w największym uproszczeniu oznacza, że wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym podmiotem prawa niż jej poszczególni członkowie, a jej zakres zdolności prawnej ogranicza się do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Natomiast każdemu z członków wspólnoty mieszkaniowej, właścicielowi odrębnej nieruchomości lokalowej, przysługuje prawo własności lokalu stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, a z prawem tym nierozerwalnie związany jest udział w nieruchomości wspólnej. Tymczasem podmiotom będącym stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 2015 r. (Spółka Mieszkaniowa [...] sp. z o.o. oraz Firma A. - developerzy) przysługiwało prawo do całej nieruchomości, przy czym budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane stanowiły po myśli art. 48 KC części składowe gruntu, a nie odrębny przedmiot prawa własności. Przedmiot prawa własności każdego z tych podmiotów jest zatem zupełnie inny. Nie występuje zatem następstwo prawne pomiędzy wspólnotą mieszkaniową a developerem - poprzednim właścicielem nieruchomości. Powyższe prowadzi do wniosku, iż w sprawie nie zachodzi tożsamość podmiotowa, a tym samym odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a Kpa, SKO nieprawidłowo powołało się na powagę rzeczy osądzonej. Natomiast zupełnie odrębną kwestią jest czy wszczęte postępowanie doprowadzi do skutku oczekiwanego przez skarżące. W związku z powyższym orzeczono jak w pkt. I wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.O kosztach orzeczono w pkt. II i III wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone na rzecz każdej ze skarżących koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI