II SA/Kr 683/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-09-05
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkadecyzja administracyjnapostępowanie odwoławczek.p.a.sąd administracyjnynadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że niezasadnie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, naruszając tym samym art. 138 § 2 k.p.a.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zadaszenia nad bramą wjazdową. Organ pierwszej instancji wydał nakaz, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że zadaszenie nie jest nowym obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, a właściwy jest tryb z art. 50-51 Prawa Budowlanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że niezasadnie zastosowano art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie istniały przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia bez merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nakazu Rozbiórki dotyczącą zadaszenia nad bramą wjazdową. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, jednak organ odwoławczy uznał, że zadaszenie nie jest nowym obiektem budowlanym i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 50, 51 Prawa Budowlanego) oraz przepisów postępowania (art. 138 § 2 k.p.a.). Sąd uznał skargę za uzasadnioną. W uzasadnieniu podkreślono, że art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i może być stosowany tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 k.p.a. Sąd stwierdził, że sam fakt wadliwej kwalifikacji prawnej przez organ pierwszej instancji nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja organu odwoławczego naruszała prawo, co skutkowało jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 p.o.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu wadliwej kwalifikacji prawnej przez organ pierwszej instancji. Konieczne jest spełnienie normatywnej przesłanki, tj. stwierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 138 § 2 k.p.a. jest przepisem szczególnym, który nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Kompetencja organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej jest ograniczona ustawowymi przesłankami, a sam fakt wadliwej podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji nie uzasadnia zastosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowi wyłom w konstrukcji postępowania odwoławczego i może być stosowany tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 k.p.a.

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit. "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo Budowlane art. 48

Ustawa - Prawo Budowlane

Prawo Budowlane art. 50

Ustawa - Prawo Budowlane

Prawo Budowlane art. 51

Ustawa - Prawo Budowlane

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bez spełnienia przesłanek ustawowych.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego dotyczące nieprawidłowej kwalifikacji prawnej zadaszenia przez organ pierwszej instancji jako podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

art. 138 § 2 kpa, stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Przepis art. 138 § 2 Kodeksu nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Firek

członek

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze, ograniczenia w stosowaniu decyzji kasacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w kontekście Prawa Budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne ograniczenia w stosowaniu art. 138 § 2 k.p.a., co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w postępowaniach administracyjnych. Pokazuje, że wadliwa kwalifikacja prawna nie zawsze uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Kiedy organ odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia? Kluczowa interpretacja art. 138 § 2 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 683/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Firek
Małgorzata Brachel - Ziaja
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Grażyna Firek Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. B. kwotę 265 zł. (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].12.2001 r., (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn. zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 z późn. zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał Z. K. dokonanie rozbiórki zadaszenia nad istniejącą bramą wjazdową działki nr ew. gr. [...] od strony ul. O. w W. o wym. 6,40 x 2,40 m.
Odwołanie Z. K. zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26.02.2003 r. (znak: [...]) na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podnosząc w uzasadnieniu, że organ I instancji dokonał nieprawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Wykonane zadaszenie nad bramą wjazdową, o konstrukcji drewnianej, kryte blachą, połączone z istniejącym budynkiem mieszkalnym nie jest nowym obiektem budowlanym, na realizacje którego przepisy prawa wymagają uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Właściwym trybem postępowania w tym przypadku jest tryb art. 50, 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła H. B. i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe jego zastosowanie, a w szczególności przepisu art. 50 i art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r.;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu 138 § 2 kpa poprzez zaniechanie wydania decyzji i przyjęcie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa.
Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie podniesiono, że art. 138 § 2 kpa, stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem bowiem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją organu pierwszej instancji. Wynika z tego, że przepis art. 138 § 2 Kodeksu nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Zgodnie z art. 138 § 2 KPA organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy może więc, wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 zdanie pierwsze in fine kpa, tj. wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przy czym organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 kpa.
Należy więc stwierdzić, że kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § l i 3 kpa).
Tymczasem w sprawie niniejszej organ odwoławczy stoi na stanowisku, że wykonane zadaszenie nad bramą wjazdową, nie jest nowym obiektem budowlanym, na realizacje którego przepisy prawa wymagają uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę co powoduje, że właściwym trybem postępowania w tym przypadku jest tryb art. 50, 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
Jeżeli organ II instancji stoi na stanowisku, że powołana przez organ I instancji podstawa prawna decyzji jest wadliwa, to tylko sam fakt powołanie wadliwej podstawy prawnej, nie może stać się przyczyną zastosowania art. 138 § 2 kpa. Konieczne jest spełnienie normatywnej przesłanki dla kasacji decyzji tj. stwierdzenia, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 kpa.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" , art. 152 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI