II SA/Kr 344/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił postanowienie Wojewody Małopolskiego, uznając, że odmowa wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę była przedwczesna i wymaga dalszego wyjaśnienia kwestii statusu strony.
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego, które uchyliło postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Starosta odmówił wznowienia, uznając wnioskodawcę (G. K.) za niebędącego stroną postępowania. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę dalszego badania statusu strony w ramach wznowionego postępowania. WSA w Krakowie uznał skargę M. S. za bezzasadną i oddalił ją, podzielając stanowisko Wojewody o konieczności wznowienia postępowania w celu wyjaśnienia, czy wnioskodawca G. K. był stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego, które uchyliło postanowienie Starosty Suskiego o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla budynku usługowego. Starosta odmówił wznowienia, ponieważ uznał, że G. K., który domagał się wznowienia, nie był stroną postępowania o pozwolenie na budowę, gdyż obszar oddziaływania inwestycji mieścił się w granicach działki inwestora. Wojewoda Małopolski uchylił jednak postanowienie Starosty, wskazując, że kwestia posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony nie była oczywista i wymagała zbadania w ramach wznowionego postępowania. Sąd administracyjny w Krakowie uznał, że stanowisko Wojewody jest prawidłowe. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy wnioskodawca powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (nieudział w postępowaniu bez własnej winy mimo posiadania statusu strony), organ powinien wznowić postępowanie, chyba że brak tej przesłanki jest ewidentny. W tej sprawie, ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości wnioskodawcy i charakter inwestycji, nie można było jednoznacznie stwierdzić braku oddziaływania, co uzasadniało potrzebę przeprowadzenia pełnowymiarowego postępowania w celu wyjaśnienia obszaru oddziaływania i statusu strony. Dlatego sąd oddalił skargę M. S., podzielając stanowisko Wojewody o konieczności wznowienia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ administracji może odmówić wznowienia postępowania na wstępnym etapie, jeśli brak przesłanek jest ewidentny i nie wymaga postępowania wyjaśniającego. Jednakże, gdy wnioskodawca powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (nieudział w postępowaniu bez własnej winy mimo posiadania statusu strony), a kwestia jego statusu strony nie jest oczywista, organ powinien wznowić postępowanie i zbadać tę okoliczność w jego toku.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ powinien wznowić postępowanie, chyba że brak tej przesłanki jest oczywisty. Bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości i charakter inwestycji nie pozwalały na stwierdzenie braku oddziaływania, co uzasadniało potrzebę przeprowadzenia pełnowymiarowego postępowania w celu wyjaśnienia obszaru oddziaływania i statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
K.p.a. art. 149 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, jeśli nie stwierdzi zaistnienia przesłanek do wznowienia.
Pomocnicze
K.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
K.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 20 § 1 pkt 1 c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek projektanta określenia obszaru oddziaływania obiektu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wojewoda Małopolski argumentował, że odmowa wznowienia postępowania przez Starostę była przedwczesna, ponieważ kwestia posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony nie była oczywista i wymagała dalszego postępowania wyjaśniającego. WSA w Krakowie podzielił stanowisko Wojewody, uznając, że w sytuacji powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i braku oczywistości co do braku statusu strony, organ powinien wznowić postępowanie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Starosty Suskiego, że G. K. nie był stroną postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji mieścił się w granicach działki inwestora. Skarga M. S. zarzucająca Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
organ stwierdził, że orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzają, że badanie legitymacji materialnoprawnej osoby żądającej wznowienia postępowania, która w swojej ocenie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może nastąpić wyłącznie w trakcie wszczętego postępowania wznowieniowego. jeżeli z treści samego podania o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. nie zachodzi tu oczywistość dotycząca braku oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżącego. organ pierwszej instancji badanie obszaru oddziaływania tej inwestycji w relacji do działki skarżącego, winien przeprowadzić samodzielnie a nie powinien w tej kwestii opierać się wyłącznie na stanowisku projektanta.
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
przewodniczący
Mirosław Bator
sprawozdawca
Magda Froncisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście badania przymiotu strony i obszaru oddziaływania inwestycji budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i może wymagać uwzględnienia odmienności stanu faktycznego w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność proceduralną w prawie budowlanym i znaczenie prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, co jest kluczowe dla wielu uczestników procesów budowlanych.
“Kiedy odmowa wznowienia postępowania budowlanego jest przedwczesna? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 344/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-02-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-03-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /przewodniczący/ Magda Froncisz Mirosław Bator /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 145 par 1 pkt 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 5 stycznia 2024 r., nr WI-I.7840.14.18.2023.MA w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającego pozwolenia na budowę skargę oddala Uzasadnienie Uzasadniane Starosta Suski postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r. znak: WA.6740.3.5.2020.AAR działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Suskiego z dnia 7 października 2020 r. nr 643/20 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. S. pozwolenia na budowę budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno – kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, zbiornika p.poż na działkach nr [...] i [...] jedn. ewid. B. , obręb B.. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 7 października 2020 r. Starosta Suski zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, zbiornika p.poż., na działkach nr ewid. [...] i [...], jedn. ewid. B. , obręb B. dla M. S.. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 8 października 2020 r. Pismem z dnia 8 grudnia 2020 r. G. K. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz uznanie go za stronę i wstrzymanie wykonalności decyzji. Pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 21 dni od daty jego otrzymania. Pismem z dnia 5 marca 2021 r., w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ wezwał inwestora do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień (osobiście lub przez pełnomocnika) poprzez przedłożenie w ciągu 30 dni od daty otrzymania wezwania, szczegółowej analizy obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji tj. budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową, wykonanej przez projektanta głównego zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i §18 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz stanowiska projektanta. Organ stwierdził, że wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwa etapy. Pierwszy to etap wyjaśniający, podczas którego organ administracji publicznej bada wyłącznie formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tym etapie właściwy organ bada czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia) czy zostało złożone z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a., który stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłanki wznowienia postępowania. Dopiero po stwierdzeniu zaistnienia wszystkich tych przesłanek łącznie możliwe jest wznowienie postępowania, a w razie stwierdzenia braku możliwości wznowienia postępowania, organ administracji wydaje postanowienie, na podstawie art. 149 §3 k.p.a. o odmowie wznowienia postępowania. Z treści pisma wnioskodawcy wynika, że o wydanej decyzji dowiedział się w dniu 10 listopada 2020 roku z tablicy informacyjnej na budowie. W dniu 10.11.2020 r. G. K. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, m.in. o wydanie kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę. Pismem z dnia 20.11.2020 r. organ udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku (m.in. poprzez przesłanie kserokopii decyzji z dnia 7 października 2020 r.). W dniu 14.12.2020 r. G. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, zatem złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. W artykule 20 ust. 1 prawa budowlanego określone są podstawowe obowiązki projektanta. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 c ustawy Prawo budowlane jednym z takich obowiązków jest określenie przez projektanta obszaru oddziaływania obiektu i to na jego podstawie organ zobligowany jest do ustalenia kręgu stron postępowania. Z opisu zatwierdzonego projektu budowlanego, sporządzonego przez projektanta wynika, że określenia obszaru oddziaływania dla wnioskowanej inwestycji, tj. budowy budynku usługowego (produkcja blachy) z częścią magazynową z instalacjami: elektryczną, wodno - kanalizacyjną, centralnego ogrzewania (kategoria obiektu budowlanego XVII), zbiornika ppoż. (kategoria obiektu budowlanego VIII) w jednostce ewidencyjnej B. , obręb B. na działkach ewidencyjnych: [...], [...], dokonano w oparciu o zapisy: rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności dotyczących usytuowania budynku, załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Na podstawie analizy obszaru oddziaływania projektowanego budynku usługowego (...) informuję, że obszar oddziaływania obiektu mieści się w całości na działkach nr ewid.: [...], [...], na których został zaprojektowany. Uciążliwość dla środowiska powodowana przez hałas oraz zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby nie przekroczy granic działki inwestora zgodnie z § 7 ust. 4 oraz § 11 ust. 3 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi B.. W przedstawionej analizie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...] i [...] w B. dla działek sąsiednich o nr ewid. [...], [...] i [...] w B. , projektant podtrzymał swoje stanowisko dot. obszaru oddziaływania inwestycji zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Z powyższego wynika, że G. K., jako właściciel działki sąsiedniej nr ewid. [...] nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Na to postanowienie G. K. wniósł zażalenie. Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r. nr WI-I.7840.14.18.2023.MA uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przypadkach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacjach nie wymagających analiz i dodatkowych dowodów, rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia następuje w zależności od okoliczności sprawy znanych organowi i wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku o wznowienie postępowania. Organ stwierdził, że orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzają, że badanie legitymacji materialnoprawnej osoby żądającej wznowienia postępowania, która w swojej ocenie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może nastąpić wyłącznie w trakcie wszczętego postępowania wznowieniowego. Niezależnie od tego, czy podstawą wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania będzie art. 61a K.p.a. czy też art. 149 § 3 K.p.a., przesłanki ich stosowania są takie same. Mają charakter formalny i sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych. Zatem przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego kwestii podmiotowej. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt SA/Go 228/20). Co do zasady, w sytuacji gdy wniosek o wznowienie opiera się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Nie oznacza to jednak, iż w każdym przypadku koniecznym jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, nie budzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 853/19). Tymczasem organ pierwszej instancji dokonał analizy obszaru oddziaływania celem określenia, czy planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość, której właścicielem jest wnioskodawca, stwierdzając, iż G. K., jako właściciel działki sąsiedniej nr [...] nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. A zatem, zagadnienie posiadania przez stronę wnioskującą o wznowienie postępowania przymiotu strony nie było kwestią oczywistą w świetle uwarunkowań tej konkretnej sprawy. Wobec tego, wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania nie było uprawnione. Lokalizacja działki skarżącego względem projektowanej inwestycji nie stanowi okoliczności przemawiającej za wyżej omówioną oczywistością braku przymiotu strony, gdyż nie o takie przesłanki chodzi w regulacji art. 147 K.p.a. i art. 149 K.p.a., w szczególności przy ocenie, czy strona nie brała udziału w postępowaniu. Te oczywiste kwestie to m.in.: brak tytułu prawnego do działki, na którą powołują się wnioskodawcy, będącej w obszarze oddziaływania inwestycji. W sytuacji gdy niezbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego, osoba wnioskująca o przeprowadzenie tego postępowania winna mieć zapewnioną możliwość uczestniczenia w podejmowanych przez organ czynnościach i mieć możliwość przedłożenia własnych dowodów i argumentów. W świetle przytoczonego powyżej aktualnego orzecznictwa sądowego postępowanie w niniejszej sprawie winno być wznowione, następnie organ będzie miał uprawnienie do dokonania szczegółowej analizy projektu budowlanego, a strona wnioskująca nabierze praw do uczestniczenia w dokonywanych przez organ czynnościach wraz z prawem przedkładania własnych dowodów. Należy zauważyć, że odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. może nastąpić wyłącznie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Nie może zatem opierać się na ocenie, że w sprawie nie zaszła przesłanka wznowieniowa wskazana we wniosku, a do tego sprowadzają się w istocie ustalenia organu pierwszej instancji. Ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może stanowić przedmiot oceny dopiero we wznowionym postępowaniu, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. S. zarzucając naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem postanowienie organu pierwszej instancji było prawidłowe. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia uchylającego do ponownego rozpatrzenia postanowienie organu pierwszej instancji, o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla budynku usługowego (produkcja blachy). Organ odwoławczy podnosi, że w odniesieniu do skarżącego, którego działka sąsiaduje z terenem objętym zamiarem inwestycyjnym a który domaga się wznowienia tego postępowania powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4, nie zachodzi oczywistość braku przymiotu strony. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa. Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowieniowych, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. a także czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie pochodzi od strony, nie jest oparte na przyczynie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 K.p.a. oraz 154a lub też jest spóźnione, uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. Kwestią dyskusyjną jest uprawnienie do badania przez organ przymiotu strony na tym wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu a więc powołuje się na zaistnienie przesłanki wznowieniowej, co samo w sobie (oprócz zachowania terminu do wniesienia podania) obliguje organ do wznowienia postępowania. W orzecznictwie dominującym jest pogląd, że wniesienie podania o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę z art. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. obliguje organ do wznowienia postępowania i zbadania, czy przesłanka ta faktycznie zaistniała, chyba że brak wystąpienia tej przesłanki jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia przez organ postępowania, np. strona nie powołuje się na własny interes prawny ale interes społeczny, czy z samych twierdzeń zawartych we wniosku wynika, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. W takiej sytuacji organ uprawniony jest do odmowy wznowienia postępowania. Jak mowa o tym wyżej, muszą być to jednak kwestie oczywiste. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 18 września 2019 r. II OSK 1833/19 wskazuje, iż jeśli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy, na której zostało oparte żądanie wznowienia postępowania i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Sytuacja taka zachodzi w szczególności w przypadku oparcia zgłoszonego żądania na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w którym zgłaszający to żądanie wywodzi, że został pominięty w postępowaniu mimo posiadania przymiotu strony. Weryfikacja tych twierdzeń wnoszącego podanie winna wtedy nastąpić po wznowieniu postępowania. Jeśli więc są wątpliwości co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania i zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 września 2019 r. II OSK 2559/17, z dnia 15 listopada 2017 r. II OSK 383/17, z dnia 19 maja 2017 r. II OSK 2411/15, z dnia 11 kwietnia 2017 r. II OSK 2025/15, z dnia 7 maja 2013 r. I OSK 2185/11. Prezentowane wyżej stanowisko podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Co do zasady, organy administracji mają podstawę do weryfikacji, czy wnoszący podanie o wznowienie postępowania ma przymiot strony, w pierwszej, wstępnej fazie postępowania. Jest to jedna (obok powołania się na ustawową przesłankę wznowienia i zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie) z formalnych przesłanek wznowienia postępowania a negatywna weryfikacja tej okoliczności, skutkować powinna odmową wznowienia postępowania. Zasada ta doznaje jednak poważnego ograniczenia w sytuacji, kiedy podmiot składający podanie o wznowienie postępowania, jako podstawę wskazuje 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podnosząc, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej nie brał udziału bez własnej winy pomimo, że status strony mu przysługiwał. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać, jako przyczynę wznowienia – a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać udział jako strony. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaistniała wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przyczyna wznowienia postępowania. Co do zasady, ustalenie tej okoliczności powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż, jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania – co można stwierdzić z samych twierdzeń w nim zawartych a nie, z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego, organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Kwestie wątpliwe, sporne muszą być przedmiotem badania organu administracji po wznowieniu postępowania. Organ ma podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości tj. wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie powołuje się na własny interes prawny a wręcz wskazuje na okoliczności przesądzające, że interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy nie posiada. Weryfikacja tej okoliczności nie może jednak nastąpić na podstawie polemicznej oceny prawnej organu, ale na podstawie okoliczności obiektywnych, gdy wnioskujący o wznowienie postępowania np. powołuje się jedynie na potrzebę ochrony praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie z działalności administracji publicznej, co do sposobu załatwienia określonej sprawy (por. B. Adamiak "Prawo do procesu na drodze administracyjnej jako gwarancja realizacji zasady demokratycznego państwa prawnego (w:) Instytucje procesu administracyjnego i sądowoadministracyjnego; Księga jubileuszowa dedykowana prof. nadzw. dr. hab. Ludwikowi Żukowskiemu, Przemyśl - Rzeszów 2009, s. 42). W przeciwnym razie tj. gdy strona żąda wznowienia postępowania wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. powołując się na konieczność ochrony własnego interesu prawnego, organ powinien wznowić postępowania a po ewentualnej negatywnej weryfikacji okoliczności wskazywanych przez wnioskodawcę, zakończyć postępowanie stosownie do wskazań zawartych w art. 151 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie strona skarżąca domagała się wznowienia postępowania podnosząc, iż przymiot strony postępowania zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia na budowę, przysługuje jej, jako właścicielowi nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem objętym zamiarem inwestycyjnym dotyczącym realizacji budynku określonego jako budynek usługowy i jednocześnie produkcja blachy. Sam fakt, bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości skarżącego oraz charakter inwestycji będący przedmiotem udzielonego pozwolenia na budowę, nakazuje przyjąć, że nie zachodzi tu oczywistość dotycząca braku oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżącego. W pełni należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zachodzi konieczność wznowienia postępowania oraz przeprowadzenia pełnowymiarowego postępowania dotyczącego obszaru odziaływania (dozwolonego bądź niedozwolonego) tej inwestycji na nieruchomość skarżącego. Organ pierwszej instancji badanie obszaru oddziaływania tej inwestycji w relacji do działki skarżącego, winien przeprowadzić samodzielnie a nie powinien w tej kwestii opierać się wyłącznie na stanowisku projektanta. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI