II SA/Kr 666/25

II SA/Kr 666/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 40 ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skarg Fundacji [...] z siedzibą w K. i B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. na decyzję nr 161/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 28 marca 2025 r. znak WOB.7721.2.2025.KJAS w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżących: Fundacji [...] z siedzibą w K. i B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. kwoty po 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat G. decyzją z dnia 9 grudnia 2024r., znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., póz. 725 z późn. zm., dalej: "Pr. bud"), nakazał B. Sp. z o.o, Sp. K. z siedzibą w K. oraz M. M. i A. B. "rozbiórkę placu rekreacyjnego o powierzchni ok. 220 m2, usytuowanego na części wschodniej dziatki nr [...] obr [...] przy al. [...] w K. i fragmencie działki nr [...] obr. [...] [...], w sposób niezgodny z przepisami techniczno- budowlanymi, składającego się z:
-ogrodzenia z systemowych stalowych przęseł (paneli) ażurowych, mocowanych do słupków stalowych wraz z wiklinową osłoną oraz podmurówką w postaci prefabrykowanych desek ogrodzeniowych, betonowych - o długości 96,4 mb,
- drewnianej "kuchni" (stanowiącej obiekt zabaw) i donic,
-2 tuneli i 2 obiektów typu " tipi", wykonanych z gałęzi wierzbowych, oraz przywrócenie na tym obszarze terenu biologicznie czynnego" oznaczonego na załączniku.
Wg organu I instancji z faktu, iż na budowę placu rekreacyjnego jako obiektu małej architektury nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie organowi architektoniczno – budowlanemu, nie można wywodzić, iż nie podlega ona żadnym regulacjom prawa. Bowiem niezależnie od tego czy dany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia – organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do dokonania oceny czy obiekt ten nie został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Usytuowanie terenu rekreacyjnego musi być zgodne z przepisami zawartymi w ustawie Prawo budowlane, a także wymogami zawartymi w przepisach techniczno-budowlanych, w tym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.).
Zgodnie z § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, cyt.: " (...) 3. Odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1". Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16.08.2023 r. i oględzin z dnia 29.11.2023 r. ustalono, iż przedmiotowy teren rekreacyjny to obszar obejmujący zbiór elementów zespołu modułowego takich jak: drewniana "kuchnia", 2 tunele, 2 obiekty typu "tipi" (wykonane z gałęzi wierzby), jak również plastikowe zabawki tj. skrzynie, stoliki, krzesełka, ogrodzony za pomocą ogrodzenia systemowego stalowego z betonową podmurówką, o wysokości ok. 1,52 m. Ponadto ustalono, iż cały obszar wygrodzony z przestrzeni za pomocą wyżej opisanego ogrodzenia stanowi teren rekreacyjny. Wobec czego pomiarów odległości opisanych w § 40 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury dokonano mierząc od ogrodzenia przedmiotowego terenu rekreacyjnego. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 19 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, (znak sprawy: II SA/Łd 1028/09) "Przepisy Prawa budowlanego i przepisy techniczne nie zawierają definicji pojęcia "plac zabaw". Jednak nie oznacza to, że pojęcie to nie może ulec skonkretyzowaniu. Tak więc placem zabaw będzie obszar obejmujący zbiór wszystkich elementów zespołu modułowego (zabawek), który został wyodrębniony z przestrzeni za pomocą ogrodzenia. W konsekwencji brak jest podstaw, aby odległości od placu zabaw do innych obiektów budowalnych liczone były w odniesieniu do poszczególnych elementów placu". Niniejszy zapis należy traktować analogicznie również w przypadku terenu rekreacyjnego. Jak wynika z pomiarów przeprowadzonych na czynnościach kontrolnych i oględzinach przez upoważnionych inspektorów tut. organu przedmiotowy teren rekreacyjny znajduje się w odległości 2,80 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. [...] w K. , wobec czego przywołane powyżej normy techniczno – budowlane nie zostały zachowane. Z na uwagi faktyczne zakończenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego terenu rekreacyjnego (obiekt ten jest użytkowany przez dzieci z Przedszkola Publicznego "[...]"), organ nadzoru budowlanego odstąpił od wydawania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, przedmiotowy teren rekreacyjny, stanowi funkcjonalną całość i został wybudowany z naruszeniem § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zatem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w przedmiotowej sprawie jest niemożliwe. Przedmiotowy obiekt powstał w okresie maj-czerwiec 2021 roku. Inwestorem budowy było Publiczne Przedszkole "[...]", prowadzone przez Fundację "[...]". Zatem roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu zostały zakończone, a ustalony inwestor aktualnie nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. Wobec powyższego stronami zobowiązanymi w niniejszym postępowaniu są: B. Sp. z o.o, Sp. K. jako właściciel lokalu [...], do którego przynależy teren wydzielony z części wspólnej, znajdujący się we wschodniej części działki nr [...] obr. [...] oraz M. M. i A. B. jako współwłaścicielki działki nr [...] obr. [...] – czyli właściciele terenu, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy plac rekreacyjny.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła Fundacja [...] oraz B. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w K. .
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, decyzją z dnia 28 marca 2025r. Znak: WOB.7721.2.2025.KJAS na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pr. bud., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono, iż przedmiotowy plac rekreacyjny został zrealizowany na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...], czyli działkach prywatnych. Ponadto teren ten jest ogrodzony, zatem jego dostępność dotyczy pewnej ograniczonej grupy osób. O tym, iż przedmiotowy teren rekreacyjny nie jest miejscem publicznie dostępnym może świadczyć również fakt, iż w dniu oględzin nie był on dostępny z uwagi na zamkniętą bramkę wejściową. Zatem z uwagi na fakt, iż przedmiotowy plac rekreacyjny nie jest położony w miejscu publicznym, PINB prawidłowo w ocenie organu odwoławczego ustalił, iż dla jego realizacji nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ani też dokonanie skutecznego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Reasumując, w ocenie MWINB przedmiotowe roboty budowlane odpowiadały dyspozycji przepisu art. 29 ust. 2 pkt 19 Pr. bud, a w związku z tym w drodze ustawowego wyjątku pozostawały zwolnione od ogólnego obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a także z obowiązku dokonania zgłoszenia. Powyższe wyklucza możliwość zastosowania procedury wynikającej z art. 48 i n. Pr. bud, który dotyczy wyłącznie samowolnie wykonanych robót budowlanych, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jak zostało wykazane powyżej, taki przypadek w niniejszej sprawie nie zaistniał. Jednakże nawet w przypadku robót niereglamentowanych Prawem budowlanym, organ nadzoru budowlanego posiada kompetencję do badania zgodności takich robót z powszechnie obowiązującym prawem. Należy wskazać za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie: "Nie ulega wątpliwości, iż roboty takie, nawet jeśli dotyczą działań niereglamentowanych, winny odpowiadać przepisom prawa powszechnie obowiązującego." (Wyrok WSA w Krakowie z 8.01.2015 r., II SA/Kr 1673/14, LEK nr 1643946). Jasnym jest również, iż do prawa powszechnie obowiązującego zalicza się w szczególności przepisy techniczno-budowlane. Zgodnie z przepisem § 40 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, dróg, ciągów pieszo-jezdnych, okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz miejsc gromadzenia odpadów wynosi co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów, o których mowa w § 19 ust. 1. Natomiast w myśl przywołanego powyżej przepisu § 19 ust. 1 WT: Odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt łudzi budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż:
1) dla samochodów osobowych:
a) 7 m- w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie,
b) 10 m- w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie,
c) 20 m - w przypadku parkingu powyżej 60 stanowisk postojowych;
2) dla samochodów innych niż samochody osobowe:
a) 10 m- w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie,
b) 20 m - w przypadku parkingu powyżej 4 stanowisk postojowych.
Plac rekreacyjny znajduje się w odległości 2,80m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. [...] w K. , co zostało jednoznacznie stwierdzone w treści protokołu kontroli z dnia 16 sierpnia 2023r., a następnie ww. ustalenia zostały potwierdzone w toku oględzin z dnia 29 listopada 2023r. Wobec powyższego wymagania zawarte w przepisie § 40 ust. 3 WT nie zostały spełnione, a ustalenia PINB w powyższym zakresie nie budzą wątpliwości organu odwoławczego. Należy zaznaczyć, iż ustalony na gruncie niniejszej sprawy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na naruszenie przepisów dot. warunków technicznych w zakresie odległości miejsc rekreacyjnych od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Fundacji "[...]" dot. braku zasadności zastosowania przepisu § 40 ust. 3 WT MWINB wskazał, iż ww. przepis dotyczy nie tylko placów zabaw, ale także "miejsc rekreacyjnych". W ocenie organu PINB prawidłowo ustalił, że przedmiotowy plac rekreacyjny stanowi desygnat pojęcia miejsca rekreacyjnego. Co więcej w dacie orzekania przez organ I instancji nie obowiązywał już przepis § 40 WT w brzmieniu na który powołuje się skarżąca (tj. w brzmieniu na które powołuje się NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2022r.). Przepis § 40 WT zacytowany powyżej obowiązuje od dnia 1 sierpnia 2024 roku. Badając zgodność inwestycji z przepisami należy zważać na przepisy techniczno-budowlane oraz przepisy planistyczne obowiązujące w dacie orzekania. Tak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku: "Nie budzi też wątpliwości Sądu prawidłowość stanowiska organów odnośnie do sprzeczności ocenianych robót z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. § 272 ust. 3 w zw. z § 232. Rację ma strona skarżąca, wskazując że w latach siedemdziesiątych, kiedy roboty te były wykonywane, obowiązywały inne przepisy techniczne i niewątpliwie bardziej liberalne standardy. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, o którym mowa w art 51 ust l pkt 2 P.b. zakłada jednak zgodność z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania przez organy w postępowaniu naprawczym. Myli się zatem skarżący, oczekując odniesienia robót wykonanych z naruszeniem dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 P.b., do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy." (Wyrok WSA w Gdańsku z 31.01.2024 r., II SA/Gd 551/23, LEX nr 3689319). Reasumując, powyższe argumenty skarżącej należało uznać za chybione.
Odnosząc się do zarzutu Fundacji "[...]" dot. błędnego określenia odległości przedmiotowego obiektu od okien MWINB wskazuje, iż w powyższej kwestii istnieją dwa równoległe poglądy prawne, zaprezentowane w literaturze: "Mimo regulacji zawartej w § 40 ust. 4 r.w.t. w dalszym ciągu nie jest jasne, jak liczyć wskazaną odległość — od poszczególnych obiektów placu zabaw, czy od placu zabaw jako funkcjonalnej całości. W orzecznictwie pierwsza z interpretacji stanowi, że ani w § 19 r.w.t., ani w § 40 r.w.t. nie użyto sformułowania dającego podstawę do tego, aby odległości tam podane mierzyć od ogrodzenia placu zabaw. Druga interpretacja podnosi, że ani przepisy Prawa budowlanego, ani przepisy techniczne nie zawierają definicji pojęcia placu zabaw. Nie oznacza to jednak, że termin ten nie może ulec skonkretyzowaniu. Jeśli więc obszar obejmujący zbiór wszystkich elementów zespołu modułowego (zabawek) został wyodrębniony z przestrzeni za pomocą ogrodzenia, to powstały w ten sposób teren tworzy bez wątpienia płac zabaw. W konsekwencji brak jest podstaw, aby odległości od placu zabaw do innych obiektów budowlanych liczone były w odniesieniu do poszczególnych elementów placu zabaw" (M. Bursztynowicz, M. Sługocka [w:] M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, wyd. H, Warszawa 2024, § 40). MWINB przychyla się do drugiego z wyżej zaprezentowanych poglądów, zgodnie z którym w przypadku na tyle jednoznacznie wyodrębnionego zespołu elementów tworzących obiekt małej architektury za pomocą ogrodzenia - można dokonywać pomiarów \pd okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi do linii ogrodzenia. Podobnie wskazuje się również w judykaturze: "Tak więc placem zabaw będzie obszar obejmujący zbiór wszystkich elementów zespołu modułowego (zabawek), który został wyodrębniony z przestrzeni za pomocą ogrodzenia. W konsekwencji brak jest podstaw, aby odległości od placu zabaw do innych obiektów budowalnych liczone były w odniesieniu do poszczególnych elementów placu." (Wyrok WSA w Kielcach z 23.10.2013 r., II SA/Ke 675/13, LEX nr 1426778). Reasumując należy wskazać, iż jakkolwiek argumenty skarżącej w powyższym zakresie znajdują co do zasady odzwierciedlenie w doktrynie, tak organ odwoławczy nie przychyla się do poglądu prezentowanego przez skarżącą z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy i jednoznaczne wyodrębnienie przedmiotowego placu rekreacyjnego z przestrzeni za pomocą ogrodzenia. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 20 Pr. bud: Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Jednakże w niniejszym przypadku przedmiotowe ogrodzenie nie stanowi odrębnego obiektu budowlanego weryfikowanego samodzielnie pod kątem legalności i zgodności z przepisami. Ww. ogrodzenie jest bowiem powiązane funkcjonalnie z placem rekreacyjnym, stanowiąc integralną część tego obiektu. W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy jasno wynika, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zrealizowane w celu wygrodzenia istniejącego placu rekreacyjnego. Natomiast taka integralność prowadzi do konkluzji, że zarówno plac jak i ogrodzenie - tworzące jeden ogrodzony plac rekreacyjny - stanowi obiekt podlegający badaniu pod kątem zgodności choćby z przepisami techniczno-budowlanymi. W powyższym zakresie kwalifikacja dokonana przez PINB jest w ocenie organu odwoławczego w pełni prawidłowa.
Na dzień orzekania przez tut. organ nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotowego placu rekreacyjnego. Powyższe powoduje konieczność orzeczenia rozbiórki, gdyż lokalizacja obiektu z naruszeniem przepisów dot. odległości nie może być w żaden sposób konwalidowana. Reasumując, obowiązek nałożony przez organ powiatowy pozostaje zasadny i stanowi jedyną możliwość osiągnięcia stanu zgodnego z prawem.
Jednocześnie w ocenie MWINB organ powiatowy prawidłowo ustalił podmioty zobowiązany. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Pr. bud. "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego". Wskazać należy, iż roboty budowlane zostały zakończone, a właścicielami przedmiotowego obiektu pozostają: w części zalegającej na części wschodniej działki nr [...] obr [...] w K. - B. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w K. : natomiast w części zalegającej na działce nr [...] obr [...] w K. - M. M. oraz A. B..
Odwołujący wnieśli na ww. decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które na podstawie art. 111 p.p.s.a. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Fundacja zarzuciła naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 4 lit. c) Pr. bud. w zw. z § 40 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji PINB, pomimo że:
1) teren objęty Decyzją PINB nie stanowi placu zabaw lub miejsca rekreacyjnego, do którego będą miały zastosowanie powołane przepisy rozporządzenia, a zatem posadowienie znajdujących się na nim opisanych w Decyzji PINB elementów nie narusza powołanych przepisów rozporządzenia, a w konsekwencji brak było także podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud.,
2) Organ błędnie uznał, że powołane w Decyzji PINB elementy tj. drewniana "kuchnia", 2 tunele, 2 obiekty typu "tipi" (wykonane z gałęzi wierzby), jak również plastikowe zabawki, tj. skrzynie, stoliki, krzesła stanowią obiekty małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 lit. c Pr. bud., a zatem że powinny być objęte normami Pr. bud., podczas gdy nie spełniają one definicji obiektów małej architektury,
3) Organ błędnie uznał, że ogrodzenie jest funkcjonalnie powiązane z placem rekreacyjnym stanowiąc integralną część tego obiektu, przy zupełnym pominięciu, że ogrodzenie to spełnia samodzielną funkcję, niezależną od znajdujących się w jego obrębie elementów, tj. ma za zadanie wygrodzić prywatny teren części działek nr [...] i [...], obr. [...],
4) Organ błędnie uznał, że pomiar odległości spornego terenu dokonany przez PINB został wykonany prawidłowo, podczas gdy odległości, o których mowa w § 40 ust. 4 rozporządzenia powinny być mierzone od poszczególnych elementów, a nie od ogrodzenia, czego PINB zaniechał;
- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutu odwołania dotyczącego nakazania przez PINB rozbiórki opisanych elementów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. bez zastosowania wcześniej tzw. trybu naprawczego z art. 50 Pr. bud.
Natomiast spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 6, art 7, art. 8, art. 10, art 11 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art 78 § 1, art. 80, art 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne i dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z naruszeniem przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. oraz z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art 140 kpa poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutu odwołania dotyczącego nakazania przez PINB rozbiórki opisanych elementów na podstawie art 51 ust 1 pkt 1 Pr. bud. bez zastosowania wcześniej tzw. trybu naprawczego z art. 50 Pr. bud. i w konsekwencji powyższego także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 104 kpa oraz art. 80 ust 2 pkt 2 i art 83 ust 2 Pr. bud. - poprzez ich błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku podstaw faktycznych i prawnych do takiego postąpienia. Wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skargi zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ przedwcześnie wyraził pogląd, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy § 40 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: "rozporządzenie") w wersji obowiązującej od 1 sierpnia 2024 r. Przywołane w tym względzie przez organ orzecznictwo jest bowiem nieadekwatne dla okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Jak wynika z ustaleń organu, przedmiotowy "plac rekreacyjny" został zrealizowany przed 1 sierpnia 2024 roku, a zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami, na jego budowę oraz na budowę ogrodzenia, które go otacza, nie było wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie organowi architektoniczno – budowlanemu - i ten pogląd w ocenie Sądu zasługuje na aprobatę. W tym stanie rzeczy, organ winien jest ocenić zgodność tego "placu rekreacyjnego" z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w czasie jego zrealizowania, a dopiero jeśli okazałoby się, że tej zgodności nie ma, dopuszczalne byłoby wydanie nakazów w ramach postępowania naprawczego, przy uwzględnieniu aktualnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Ujmując to nieco inaczej, jeśli w chwili zrealizowania obiekt budowlany nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia i został zrealizowany zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami techniczno-budowlanymi, to późniejsza zmiana tych przepisów, ani nie czyni go nielegalnym, ani – co do zasady – nie daje podstaw do wszczynania odnośnie takiego obiektu postępowania naprawczego i dostosowywania go do nowych przepisów.
Przechodząc do dalszych rozważań należy stwierdzić, że mimo rozbieżnych w tym względzie poglądów prezentowanych w orzecznictwie, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wyraża taki pogląd jaki wynika z prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 lipca 2018 roku, sygnatura akt II SA/Kr 548/19, czy wyroku NSA z dnia 9 listopada 2022 roku, sygnatura akt II OSK 3637/19, że zawarte w § 40 ust. 3 rozporządzenia normy odległościowe, dotyczą jedynie placów zabaw realizowanych w wyniku obowiązku nałożonego § 40 ust. 1 rozporządzenia.
Za takim poglądem przemawia zarówno systemowa wykładnia § 40 rozporządzenia, obszernie przedstawiona w uzasadnieniu w/w wyroku NSA, a ponadto to, że przeciwna wykładnia § 40 ust. 3 rozporządzenia, prowadziłaby do nieracjonalnego poglądu, że również prywatna osoba, chcąc wybudować plac zabaw dla własnych dzieci, przy swoim domu jednorodzinnym, zmuszona by była do zachowania norm odległościowych takiego placu zabaw od okien w swoim budynku jednorodzinnym. W rozporządzeniu brak bowiem analogicznych rozwiązań prawnych dla realizacji placów zabaw w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jaki przewiduje ono dla realizacji w tych terenach miejsc postojowych, czy miejsc na gromadzenie odpadów.
Dlatego w ponownym postępowaniu organ w pierwszej kolejności dokona jednoznacznych ustaleń, co do dokładnej daty, okoliczności i podstaw zrealizowania przedmiotowego "placu rekreacyjnego." Organ co prawda wskazał w tym zakresie kto i kiedy plac ten zrealizował, niemniej jednak są to okoliczności nie dające się jednoznacznie zweryfikować i mogą budzić zastrzeżenia w kontekście wyrzeczenia decyzji o obowiązku przywrócenia na terenie, gdzie aktualnie jest "plac rekreacyjny", terenu biologicznie czynnego. Podkreślenia bowiem wymaga, że orzekając o nakazie rozbiórki, organ co do zasady nie ma podstaw do artykułowania obowiązku przywracania terenu biologicznie czynnego w miejscu gdzie znajduje się przeznaczony do rozbiórki obiekt. Takie prawo może zaistnieć ale wtedy, gdy nakazy są artykułowane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, tj. wtedy gdy inwestor odstąpi istotnie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych przyczyn powyższa kwestia tj. szeroko rozumianych okoliczności i podstaw, w oparciu o które zrealizowano przedmiotowy "plac rekreacyjny", wymaga dokładniejszego i jednoznacznego ustalenia. Natomiast jeśli w wyniku tych ustaleń organ dojdzie wniosku, że przedmiotowy "plac rekreacyjny" nie został zrealizowany w wyniku zastosowania się inwestora do dyspozycji § 40 ust. 1 rozporządzenia, organ umorzy niniejsze postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Jeśli natomiast zachodzić będą podstawy do kontynuowania postępowania, organ zastosuje się do poniżej przedstawionych poglądów prawnych.
Co do samego ogrodzenia, to organ wnikliwiej oceni, czy jest to element "placu rekreacyjnego", ponieważ wyrażona dotychczas ocena nie jest poparta wystarczającymi ustaleniami. Dokonując tej oceny weźmie pod uwagę, że jeżeli ogrodzenie obejmuje swoim zasięgiem jakiś określony teren, w ramach jedynie części którego zrealizowano plac zabaw, to w takiej sytuacji ogrodzenie takie nie jest elementem placu zabaw. Przekładając to na okoliczności niniejszej sprawy, jeśli ogrodzenie obejmuje cały lub prawie cały teren przedszkola, na którego terenie powstał przedmiotowy "plac rekreacyjny", to należy je kwalifikować jako obiekt, czy urządzenie przynależne do przedszkola, które ma służyć zabezpieczeniu dzieci przed wyjściem poza teren przedszkola. W takiej sytuacji nie będzie podstaw do obejmowania go ewentualnym nakazem rozbiórki, a odległości do okien (nie ściany z oknami) pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, należy liczyć od poszczególnych elementów obiektów małej architektury składających się na przedmiotowy "plac rekreacyjny". Liczenie odległości od ogrodzenia jest bowiem prawidłowe wtedy, kiedy ogrodzenie stanowi integralny element placu zabaw.
A co do samej kwalifikacji prawnej przedmiotowego "placu rekreacyjnego", to w tym zakresie organ przede wszystkim uzupełni materiał dowodowy. Dotychczas zebrany jest bowiem na tyle pobieżny, że nie można zweryfikować, czy organ prawidłowo uznał poszczególne elementy mające go stanowić, za obiekty małej architektury, co do których istniałaby możliwość zastosowania przepisów prawa budowlanego i wydania nakazu rozbiórki. Dokonując kwalifikacji tych elementów oraz całościowo obiektu jako placu zabaw, czy placu rekreacji, organ w szczególności uwzględni poglądy wyrażone w w/w wyroku WSA, że sam plac zabaw nie jest obiektem małej architektury, lecz jest to pewien wyodrębniony funkcjonalnie zespół obiektów małej architektury, służący codziennej rekreacji dzieci. Innymi słowy, aby coś stanowiło plac zabaw, musi się składać z obiektów, które mogą być zakwalifikowane jako obiekty małej architektury, które łącznie tworzą funkcjonalną całość składającą się na miejsce służące zabawie i rekreacji dzieci. Przy tej ocenie, organ też weźmie pod uwagę, że za obiekty małej architektury nie mogą być uznane drobne plastikowe zabawki, jak np. plastikowa zjeżdżalnia, czy plastikowe piaskownice.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II w oparciu o art. 200 w/w ustawy, zasądzając na rzecz każdej ze stron skarżących po 997 zł., na które to kwoty składają się: po 500 zł. tytułem uiszczonego wpisu od skargi, po 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w stawce podstawowej i po 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.