II SA/Kr 661/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-04-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciświadczenia pieniężnepraca przymusowadeportacjaterminpostępowanie administracyjneTrybunał Konstytucyjnyuchylenie decyzjiprawo kombatanckie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje umarzające postępowanie w sprawie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, uznając, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku nie powinno pozbawić uprawnień w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżący J. T. złożył wniosek o świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej z 17-dniowym opóźnieniem. Organ administracji dwukrotnie umorzył postępowanie, powołując się na ustawowy termin składania wniosków. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego termin z Konstytucją, co otworzyło drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła wniosku J. T. o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ administracji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, dwukrotnie umorzył postępowanie, uznając, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu (31 XII 1999 r.). Skarżący argumentował, że nie mógł złożyć wniosku wcześniej z powodu choroby swojej i żony, a jego wniosek był tylko nieznacznie spóźniony. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/03), który orzekł o niezgodności przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego daje podstawę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminowi nie powinno skutkować umorzeniem postępowania w sytuacji, gdy przepis ograniczający ten termin został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej z Konstytucją RP otwiera możliwość wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania uprawnień, nawet jeśli wniosek został złożony po terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

ustawa o świadczeniu pieniężnym art. 4 § ust. 5

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Przepis ten, ograniczający termin składania wniosków, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 "b"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, zastosowana przez organ pierwszej instancji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego, utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Reguluje stosowanie przepisów p.p.s.a. do spraw wniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Reguluje zasądzanie kosztów postępowania.

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego, w tym możliwość wznowienia postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu ograniczającego termin składania wniosków z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, uzasadnia merytoryczne rozpoznanie sprawy mimo uchybienia terminowi.

Odrzucone argumenty

Wniosek o świadczenie pieniężne został złożony po upływie ustawowego terminu, co zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy powinno skutkować umorzeniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych, zwłaszcza w kontekście uchybienia terminom, oraz ochrona praw kombatanckich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach dla osób deportowanych do pracy przymusowej i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 24/03. Jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, gdzie przepisy zostały uznane za niekonstytucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne losy obywateli i korygować błędy systemu prawnego, nawet po upływie terminów proceduralnych.

Nawet spóźniony wniosek może doprowadzić do świadczenia. Jak wyrok TK zmienił los kombatanta.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 661/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. T.i kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] kwietnia 2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. 87, poz. 395 z późn . zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, który w dniu 17 I 2000r. złożył J. T. w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ powołując się na art. 4 ust. 5 wspomnianej ustawy stwierdził, że wnioski mogły być składane do 31 XII 1999r. Termin ten jest terminem ustawowym i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, wobec tego należy zastosować art. 105 § 1 kpa i umorzyć postępowanie administracyjne .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. T. podnosi, że nie mógł wcześniej złożyć wniosku o wszczęcie postępowania z uwagi na chorobę swoją oraz żony.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].II.2001r Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt l i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.V.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].IV.2000r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. T. wnosi o uchylenie krzywdzącej dla niego decyzji. Powołuje się na 32 miesiące swojej niewolniczej pracy oraz na to, że wniosek złożył zaledwie 17 dni po terminie. Akta i dowody w jego sprawie znajdują się w Fundacji "A", skąd wypłacono mu dwukrotnie odszkodowanie w wysokości 325 i 800 zł. Jest bardzo rozgoryczony, iż mimo podeszłego wieku ([...] lat) został tak potraktowany.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje .
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed l.I.2004r do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r. sygn. akt P 24/03 (Dz.U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm. ) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 " b" -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l.I.2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 75 poz. 364 ze zm. ) oraz art. 97 §2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI