II SA/KR 655/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-04-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pieniężnepraca przymusowaobóz pracydeportacjakombatantofiary represjiII wojna światowapostępowanie administracyjnekontrola sądowauzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczenia pieniężnego osobie deportowanej do pracy przymusowej, wskazując na niewłaściwą analizę zebranego materiału dowodowego.

Skarżąca G.S. domagała się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy na podstawie ustawy z 1996 r. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów odmówił przyznania świadczenia, uznając, że rodzaj represji nie był objęty ustawą. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi G.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy w okresie II wojny światowej. Skarżąca podnosiła, że została wywieziona wraz z rodziną do obozów pracy na terenie III Rzeszy i ZSRR, a jej ojciec był jeńcem wojennym. Zgromadziła materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty potwierdzające jej pobyt w obozach oraz prześladowania. Sąd administracyjny uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organ nie przeanalizował charakteru represji, jakich doznała skarżąca, a także błędnie zastosował przepisy dotyczące terminu składania wniosków kombatanckich, ignorując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ocenił rodzaj represji i nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie art. 7 i 77 kpa, ponieważ organ nie podjął wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, który wskazywał na prześladowania objęte ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.p.p.d.p.p.o.p.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.p.d.p.p.o.p.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.p.d.p.p.o.p.p. art. 2

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.o.k. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa analiza materiału dowodowego przez organ administracji. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie dowodów przez organ. Błędne zastosowanie przepisów dotyczących terminu składania wniosków kombatanckich w kontekście orzeczenia TK.

Godne uwagi sformułowania

nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego nie analizując wcale charakteru represji jakich skarżąca doznała

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów kpa dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego w sprawach świadczeń kombatanckich oraz stosowanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych i osadzonych w obozach pracy, a także przepisów o kombatantach. Kontekst historyczny i prawny może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń dla ofiar II wojny światowej i pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po latach.

Sąd przywraca nadzieję: Błędy urzędników kosztowały ofiarę wojny świadczenie, ale sprawiedliwości stało się zadość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 655/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel- Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2001 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].07.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) odmówiono G. S. przyznania uprawnień do wyżej wymienionego świadczenia, gdyż przyjęto, iż strona doznała prześladowań nie objętych przepisami ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. S. podnosi, że cała jej rodzina była prześladowana, gdyż ojciec był jeńcem wojennym. Z tego też powodu wywieziono ich do obozu koncentracyjnego. Podaje, że jej młodsza siostra posiada przyznane uprawnienia od ZBOWiDu. Dodaje, że represje w stosunku do niej zastosowane, zostały potwierdzone przez oświadczenia świadków: Z. H., M. S., H. L.. Do wniosku dołączyła dowód przyznania jej pomocy finansowej z Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie za prześladowanie nazistowskie w wieku dziecięcym.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z [...].02.2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2, i 4 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000r. Organ stwierdził, iż odmówiono skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w "P." w okresie od lipca 1943r. do maja 1945r., gdyż doznała ona prześladowań nie objętych ustawą o świadczeniu pieniężnym z 31.05.1996r. Organ stwierdził nadto, iż "wnioskowany przez stronę rodzaj represji jest objęty natomiast ustawą z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), która realizowana jest również w wyżej wymienionym Urzędzie, ale w stosunku do której ustawowy termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich upłynął 31.12.1998r."
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. S. podnosi, iż chodzi jej o świadczenie kombatanckie. Zaczęła się starać o nie już w 1995r., ale miała trudności w zgromadzeniu materiału dowodowego. Uważa, że jest represją wywiezienie kilkunastoletniego dziecka wraz z rodziną do przymusowej pracy w obozach zlokalizowanych na terenie III Rzeszy - F., C., S., L.. Wnosi zatem o uchylenie krzywdzącej dla niej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Skarżąca zgromadziła i przedłożyła materiał dowodowy, z którego wynika, że w lipcu 1943r. została wywieziona wraz z rodziną do "P." we F. nad [...] i w lipcu 1944r. była przewieziona do "P." w C., a następnie była wywieziona do L. k/ B., gdzie jej matka pracowała w gospodarstwie rolnym do końca wojny. Fakty te poświadczyły: Z. H., H. L., M. S., które również były wysiedlone z rodzinnej miejscowości G. S.- W. ( oświadczenia k. 5,7,9 potwierdzone przez Główną Komisję Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, IPN Okręgowa Komisja w K. ( k. 4,6,8 akt administracyjnych ). Z zeznań świadków wynika, że G. S. [...].07.1943r. została wysiedlona wraz z całą rodziną i osadzona w obozie koncentracyjnym. Fakt pobytu skarżącej w N. został też potwierdzony kartą osobową ( k. 3 akt administracyjnych ). Zwrócić też należy uwagę na pozytywną opinię Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, k. 10 akt administracyjnych. Mimo tak szczegółowo zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił G. S. przyznania uprawnień do świadczenia nie analizując wcale charakteru represji jakich skarżąca doznała. Przyjęto bowiem w decyzji z [...].07.2000r., że strona nie doznała represji, o których mowa w ustawie z 31.05.1996r., a jednocześnie uznano, że nie ma podstaw do ich analizowania na tle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach (...), gdyż upłynął 31.12.1998r. ustawowy termin składania wniosków w tego rodzaju sprawach. Jak wiadomo art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( ...) został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP ( wyrok z 15.04.2003r.; Dz. U. Nr 72, poz. 658 ). W toku dalszego postępowania należy zatem dokładnie ustalić rodzaj represji jakich doznała skarżąca, w tym przesłanki wywiezienia, a także okoliczności pobytu G. S. we wskazanych obozach, w tym także o jakiego rodzaju obozy chodzi ( obozy koncentracyjne, obozy pracy ).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p.o.p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA ( Dz. U. Nr 74, poz. 368) w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI