II SA/Kr 643/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję ustalającą warunki zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, uznając, że zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji OZE.
Skarżąca A. N. kwestionowała decyzję o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW, argumentując naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i wpływu inwestycji na wartość sąsiednich nieruchomości. Sąd uznał, że zgodnie ze znowelizowanym art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji odnawialnych źródeł energii. W związku z tym, zarzuty dotyczące braku analizy sąsiedztwa i wpływu na nieruchomości zostały uznane za bezzasadne, a skarga oddalona.
Przedmiotem sprawy była skarga A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy O. o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW. Skarżąca podnosiła, że inwestycja narusza zasadę dobrego sąsiedztwa i obniża wartość sąsiednich nieruchomości. Kluczowym zagadnieniem prawnym była interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, opierając się na aktualnym brzmieniu przepisu (obowiązującym od 29 sierpnia 2019 r.), uznał, że zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji OZE, niezależnie od ich mocy. Sąd podkreślił, że celem nowelizacji było usunięcie rozbieżności w orzecznictwie i jednoznaczne wskazanie, że farmy fotowoltaiczne nie podlegają wymogom analizy sąsiedztwa. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia interesu prawnego skarżącej oraz wpływu inwestycji na wartość nieruchomości, wskazując, że ochrona interesu prawnego nie może uniemożliwiać realizacji zgodnego z prawem zamierzenia inwestycyjnego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji odnawialnego źródła energii, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na nowelizacji art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która wprost wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do instalacji OZE. Celem tej zmiany było usunięcie rozbieżności w orzecznictwie i jednoznaczne uregulowanie tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnego źródła energii.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada dobrego sąsiedztwa i dostęp do drogi publicznej nie mają zastosowania do instalacji OZE.
u.o.z.e. art. 2 § pkt 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy rozmieszczenia urządzeń OZE o mocy powyżej 500 kW w studium, ale nie stanowi podstawy do odmowy wydania WZ.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy określenia granic terenów pod urządzenia OZE w planie miejscowym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z planem lub decyzją WZ, o ile nie narusza to interesu publicznego ani osób trzecich.
u.p.z.p. art. 62 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji OZE zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Przepisy dotyczące studium nie stanowią podstawy do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ochrona interesu prawnego osób trzecich nie może blokować zgodnych z prawem inwestycji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa. Naruszenie interesu prawnego skarżącej (ograniczenie w zabudowie, spadek wartości nieruchomości). Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do instalacji odnawialnego źródła energii wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest wykładnią contra legem ochrona przewidziana w art. 6 ust. 2 pkt 2) uPlan obejmuje oddziaływanie jednej nieruchomości na drugą. Jednakże nie oznacza to, że ochrona tych interesów sięga tak daleko, że może uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Sebastian Pietrzyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście instalacji OZE, w szczególności farm fotowoltaicznych, oraz brak zastosowania zasady dobrego sąsiedztwa."
Ograniczenia: Dotyczy głównie instalacji OZE i interpretacji przepisów dotyczących warunków zabudowy. Nie dotyczy spraw, gdzie obowiązuje plan miejscowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie dyskutowanego tematu farm fotowoltaicznych i ich wpływu na otoczenie, a także kluczowej dla inwestorów kwestii warunków zabudowy i zasady dobrego sąsiedztwa.
“Farma fotowoltaiczna bez zgody sąsiada? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis!”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 643/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 23 marca 2023 r., znak: SKO.ZP/415/57/2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez A. N. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 marca 2023 roku, znak; SKO.ZP/415/57/2023 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 1 lutego 2023 roku, znak: G.6730.48.2022 ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położnej w miejscowości Ć. , gmina O. ".
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 10 listopada 2022 roku P. sp. z o.o. z siedzibą w B. złożyła do Wójta Gminy O. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położnej w miejscowości Ć., gmina O. .
W toku postępowania przed organem I instancji zastrzeżenia do zamierzenia inwestycyjnego złożyła pani A. N.. Wskazała ona, że jest to ponowny wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w B. dotyczący prawie takiego samego zamierzenia inwestycyjnego, tym razem jednak, wniosek dotyczy farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW (podczas gdy poprzedni dotyczył farmy o mocy do 4 MW). Jednak w dalszym ciągu chodzi o przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii z odnawialnych energii, gdzie zastosowanie znajdzie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wymóg "dobrego sąsiedztwa"). Wskazała też, że sprawa była już przedmiotem analizy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, który w sposób jasny i wyczerpujący przedstawił analizę prawną, jak również przytoczył ugruntowane orzecznictwo (sygn. akt: SKO.ZP/415/268/2022) wskazując, że nie można uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, miałaby być na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 (por. m.in. wyroki NSA o sygn. akt: II OSK 794/16, II OSK 2727/17, II OSK 2758/16). Jak wskazano w cytowanych wyżej wyrokach, treść 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy świadczy, że wolą ustawodawcy jest aby inwestycje, ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 KW (z wyjątkami w ustawie przewidzianymi, które jednak nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie) były realizowane przed wszystkim na podstawie ustaleń planu miejscowego. Nie wyklucza to oczywiście możliwości ubiegania się o decyzję o warunkach zabudowy takiej inwestycji, ale wówczas wymagane jest spełnienie wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy.
Następnie Wójt Gminy O. decyzją z dnia 1 lutego 2023 roku znak: G.6730.48.2022 ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położnej w miejscowości Ć., gmina O. ".
W uzasadnieniu do wskazanej decyzji organ wskazał, że inwestycja polegająca na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy maksymalnej do 2MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wymaga w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia warunków zabudowy. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożony przez inwestora zawiera niezbędne informacje określone w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Teren objęty decyzją spełnia wymogi stawiane w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina O. w obszarze wskazanym we wniosku nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego też niniejsza decyzja o warunkach zabudowy została przygotowana zgodnie z art. 60 ust. 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślono też, że projekt niniejszej decyzji o warunkach zabudowy został opracowany przez mgr inż. arch. B. K. uprawnionego urbanistę nr [...] W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła pani A. N. oraz pani R. M..
Pani A. N. w swoim odwołaniu podniosła, że organ błędnie przyjął, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, planowana inwestycja - farma fotowoltaiczna wraz z niezbędną infrastrukturą nie wymaga "sąsiedztwa".
Powołała się w tym zakresie na decyzję SKO w Tarnowie z dnia 30.06.2022r. sygn. akt: SKO ZP/415/268/2022) w związku z jej poprzednim odwołaniem z dnia 13.06.2022 od decyzji Wójta Gminy O. z dnia 25.05.2022 roku, znak: G.6730.11.2022 ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pn.: Budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy do 4 MW wraz z infrastruktura techniczną na działce nr [...] położonej w miejscowości Ć., gmina O. .
Zaznaczono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie stanęło wówczas na stanowisku, że stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 ustawy powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zasadniczo nieprzekracząjącej 500 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a ustawy). Organ II instancji wskazał wyraźnie, że w przypadku wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii mającej charakter działalności gospodarczej o charakterze przemysłowym, w przypadku braku miejscowego planu - konieczne jest spełnienie zasady tzw. dobrego sąsiedztwa.
Stosowanie przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji oraz w zmienionej treści wprowadzonej z dniem 29 sierpnia 2019 r. - powinno być dokonywane z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestię lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energie z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3a) - tak wypowiedział się NSA w uzasadnieniu do wyroku z dnia 09 grudnia 2020 roku, sygn. akt: III OSK [...] NSA podkreślił, że przewidziane w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, ze swej istoty i celu, nie powinno naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy zagospodarowania terenu. Wydawana w takim przypadku decyzja dotycząca urządza infrastrukturalnych powinna więc umożliwić zabudowę i zagospodarowanie terenu poi warunkiem kontynuacji występującej na danym terenie funkcji podstawowej, celem zapewnienia ładu przestrzennego. Oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji systemów fotowoltaicznych należy mieć na uwadze, że ustawodawca dokonał ich rozróżnienia wprowadzając w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. odrębne unormowanie dotycząc urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. W wymienionych przepisach ustanowiono przede wszystkim obowiązek ustalenia w studium rozmieszczenia obszarów, na których lokalizowane będą przedmiotowe urządzenia, także stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu użytkowaniu terenu, w sytuacji gdy na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie takich obszarów.
Mając na uwadze powyższe, wnosząca odwołanie podkreśliła, że planowana inwestycja - farma fotowoltaiczna o mocy maksymalnej do 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, niewątpliwie przekracza wartości wskazane w art. 10 ust. 2a i art 15 ust. 3 pkt 3a u.p.zp. W tej sytuacji, nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie przepis zwalniający od wymogów ustanowionych w art 61 ust. 1 pkt I i 2 u.p.z.p, a tym samym, należało sporządzić analizę funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu także w zakresie warunków, o których mowa w art 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p.
Natomiast pani R. M. wskazała, że inwestycja narusza jej interes prawny i nie wyraża ona zgody na jej realizację.
Rozpoznając sprawę w wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23 marca 2023 roku, znak; SKO.ZP/415/57/2023 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia 1 lutego 2023 roku.
W uzasadnieniu do wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że W drodze wyjątku przewidzianego w art. 61 ust. 3, przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
W rozpoznawanej sprawie ma miejsce określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie jest też sporne, że planowana inwestycja - farma fotowoltaiczna o mocy do 2 MW - jest inwestycją, o której mowa w art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Kolegium podkreśliło, że w orzecznictwie na tle omawianej regulacji zarysowały się dwa sprzeczne stanowiska.
Według jednej grupy poglądów, przy wykładni przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie należy ograniczać się tylko do wykładni językowej, ale wskazane jest również sięgnięcie do reguł wykładni systemowej i celowościowej. Odwołując się do art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wskazuje się, że tego rodzaju inwestycje mają niewątpliwie istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego w związku z czym przy stosowaniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. należy uwzględnić regulacje zawarte w studium. Przy czym w przypadku, gdy postanowienia studium nie przewidują na danym terenie lokalizacji urządzeń odnawialnych źródeł energii o mocy wyższej niż wskazana w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., w orzecznictwie przyjmuje się, że albo nie jest w takiej sytuacji możliwe wydanie warunków zabudowy w ogóle (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2021 r., II SA/Go 277/21, wyrok WSA w Gdańsku z 23 lutego 2022 r., II SA/Gd 629/21, wyrok WSA w Gdańsku z 19 października 2022 r., II SA/Gd 257/22) albo możliwe jest wprawdzie wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale na zasadach ogólnych, tj. przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., tj. również zasady dobrego sąsiedztwa (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 520/22, wyrok NSA z 19 grudnia 2020 r., II OSK 3705/19). Końcowo przywołany pogląd, akceptowany dotychczas przez tut. Kolegium, jest poglądem zbieżnym z zaprezentowanym przez odwołującą A. N. .
Według natomiast drugiej grupy poglądów, kategoryczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii oraz Ze dokonywanie rekonstrukcji treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie jest właściwe ze względu na wewnętrzny i niewiążący przy wydawaniu decyzji charakter postanowień studium. Takie poglądy wyrażane były przez wojewódzkie sądy administracyjne, przykładowo przez WSA w Poznaniu w wyroku z 16 marca 2022 r., IV SA/Po 96/22, czy przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z 20 września 2022 r., II SA/Bd 549/22. W ostatnim czasie zapadło też szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielających tę linię orzeczniczą, tj. wyrok z 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21, wyrok z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21, wyrok z 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22, czy zapadły w sprawie rozstrzyganej przez tut. Kolegium, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt: II OSK 2249/22. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko: "Skoro wolą ustawodawcy w procesie wydawania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła 'energii, było wyłączenia przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. zastosowana przez organ I instancji i Sąd I instancji wykładania art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest wykładnią contra legem. Wobec tego, lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga w oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej".
Mając na uwadze ostatnie wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianej kwestii, układające się w jednolitą linię orzeczniczą, Kolegium odstępuje od swojego dotychczasowego poglądu, wyrażanego w dotychczas wydawanych decyzjach, przyjmując tym samym pogląd, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy, nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.
W ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2022 r., sygn. II OSK 1482/21, Kolegium wskazało na aktualne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (obowiązujące od 29 sierpnia 2019 r.). W przepisie tym dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii". Zatem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - w zakresie w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w ust. 1 art. 61 u.p.z.p. - nie wydaje się budzić większych semantycznych wątpliwości, ponieważ w przypadku odnawialnych źródeł energii (dalej oze) przepis wprost odsyła do definicji oze zawartej w odrębnej ustawie. Z gramatycznego punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości. Jego treść jest w pełni klarowna i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m.in. do instalacji oze w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Z tego przepisu nie wynika, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy, co w założeniu miałoby determinować badanie przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (obecnie 500) kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby mogły później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (zob. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1580/18). Prowadzi zaś do konkluzji, iż brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2 u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przyjąć zatem należy, iż lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa (art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 59 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.).
W konsekwencji analizując niniejszą sprawę, należy rozpatrywać ją bez konieczności spełnienia wymogów, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy tj. dotyczących kontynuacji funkcji i dostępu do drogi publicznej. Z tego też powodu zarzuty sformułowane w pkt I, II, V, VI odwołania A. N., uznane być muszą za niezasadne.
Organ podkreślił, że inwestycja będzie prowadzona na działce nr [...] w miejscowości Ć., gmina O. stanowiącej użytek rolny klasy RIVa. Inwestycja ta, jako realizowana na gruntach klasy IV, nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konsekwencji uznać należy, że warunek zawarty w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, również jest spełniony.
Niezależnie od tego na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 6 u.p.z.p., Wójt Gminy O. w dniu 21 grudnia 2022r., wystąpił do Starosty Dąbrowskiego o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej na działce nr [...] w Ć. . Starosta Powiatu D. , jako organ właściwy w zakresie ochrony gruntów rolnych, dokonał uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Teren inwestycji nie podlega specjalnym warunkom ekologicznym, nie występują na nim pomniki przyrody, ani inne elementy przyrodnicze podlegające ochronie. Działka nr [...] w Ć. nie leży na terenie osuwiskowym lub zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych.
Z pisma Kierownika Nadzoru Wodnego Dąbrowa Tarnowska - Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie z dnia 9 grudnia 2022r., znak: KRA 1.4361.725.2022.AS wynika, że na działce nr [...] w Ć. "nie widnieje zapis o występowaniu urządzeń melioracji wodnych".
Jak stanowi art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zatem w przypadku, gdy zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodzie z przepisami odrębnymi, brak jest podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Przepisami odrębnymi, do których odwołuje się w/w przepis są przede wszystkim przepisy, umiejscowione w innych (odrębnych) aktach prawnych niż sama ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie nie ujawniono, aby planowane przedsięwzięcie było sprzeczne przepisami prawa.
Odnośnie pozostałych zarzutów odwołania A. N. wyjaśnić należy, że realizacja objętego wnioskiem zamierzenia inwestycyjnego, tzw. "farmy fotowoltaicznej" tj. w istocie instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, następuje na zasadach szczególnych, z uwzględnieniem przesłanki z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W tym takim przypadku nie sporządza się analizy urbanistycznej, ponieważ nie obowiązuje zasada kontynuacji tak funkcji, jak i parametrów zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2951/19 dot. analogicznego art. 61 ust. 4 u.p.z.p.). Co do kolejnego zarzutu organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1984/19 stwierdzający, iż brak jest podstaw do przyjęcia, aby liczba miejsc parkingowych była obligatoryjnym elementem decyzji ustalającej warunki zabudowy. W orzecznictwie sądowym dominuje bowiem pogląd, że w decyzji ustalającej warunki zabudowy nie ma podstaw prawnych do określania takich miejsc (por. wyrok: NSA: z 1 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2580/17, z 11 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2275/18). Określenie konkretnej ilości miejsc parkingowych należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej podobnie jak ocena, czy dana inwestycja zabezpiecza wymaganą ilość miejsc parkingowych (tak NSA w wyroku z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1434/17). W związku z tym to na etapie sporządzania projektu budowlanego i jego oceny w procesie udzielania pozwolenia na budowę inwestor będzie musiał, stosownie do § 18-21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określić taką liczbę miejsc parkingowych, która będzie niezbędna do prawidłowego korzystania lub funkcjonowania danej inwestycji. Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie, za dopuszczalne należy uznać także ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy, o obowiązku zapewnienia miejsc postojowych, poprzez określenie ich ilości stosunkowo do powierzchni przeznaczonej na usługi (np. wyrok NSA z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 128/13). Potrzeba jednak zawarcia w decyzji o warunkach zabudowy takiego zapisu powinna być zawsze uwarunkowana okolicznościami sprawy, a w niniejszej sprawie inwestycja nie dotyczy zabudowy usługowej, czy mieszkaniowej, a instalacji odnawialnego źródła energii, która nie generuje ruchu samochodowego i potrzeby zapewnienia miejsc postojowych.
Co do zarzutów sformułowanego w odwołaniu R. M. wyjaśnić należy, iż planowana farma nie będzie produkowała ścieków, odpadów, nie będzie emitowała żadnych substancji mogących zanieczyszczać powietrze, powodować uciążliwości spowodowanych przez wibrację, zakłócenia elektryczne promieniowanie oraz zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, a w konsekwencji nie powin powodować ograniczenia sposobu zagospodarowania działek sąsiednich. Dla inwestycji tej wydana została przez Wójta Gminy O. ostateczna decyzja z dnia 19 maja 2022r., znak: 6220/1-3/22, stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia oraz ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia tj. "Budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz infrastrukturą towarzyszącą na działce działki nr [...] położnej w miejscowości Ć., gmina O. ".
Skargę na powyższą decyzję wniosła pani A. N. podnosząc zarzuty:
I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to;
1) art. 7, 77 §1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego polegające na dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, skutkujące niq)rawidłow3nn ustaleniem stanu faktycznego sprawy, poprzez:
- bezzasadne przyjęcie, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy, nie wymaga oceny przegania zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publiczny, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania części zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu (zarzuty sformułowane w pkt I, II, V, VI odwołania) uniemożliwiając weryfikację spełnienia przez planowaną inwestycję w oparciu o istniejący teren oraz jego funkcję warunku dobrego sąsiedztwa; zaniechanie ustalenia czy dojazd do działki z drogi gminnej dz. nr [...] jest odpowiedni, a nadto z której strony będzie się odbywał,
- pominięcie faktu, że w niedalekiej odległości znajjdują się ważne zabytki tj. Park w B. (zabytek klasy I) oraz tzw. "okopy szwedzkie",
- pominięcie okoliczności, że właściciele działek z najbliższego sąsiedztwa nie wyrażają zgody na przedmiotową inwestycję, najbliższy teren inwestycji znajduje się w obszarze intensywnej zabudowy jednorodzinnej,
- pominięcie faktu, że planowana inwestycja ogranicza prawa osób trzecich, w tym skarżącej, poprzez ograniczenie w zabudowie własnych nieruchomości, sposobu korzystania z nich oraz obniża wartość działek znajdujących się w sąsiedztwie działki nr [...] (Ć. ) na której ma być realizowana inwestycja.
2) art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyli (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) podczas gdy zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
II. naruszenie prawa materialnego, a to:
1) art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust 3 pkt 3a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (tekst jednolity: Dz. U. z2022r. poz. 503) przez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu.
że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy, nie wymaga oceny przegania zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, podczas gdy właściwa interpretacja przedmiotowego przepisu prowadzi do odwrotnego wniosku, a mianowicie, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej, w zależności od jej mocy, wymaga oceny przesłanki "sąsiedztwa" oraz dostępu do drogi publicznej albowiem winna być dokonywana z uwzględnieniem pozostałych przepisów ustawy, normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW (art 10 ust. 2a, art 15 ust. 3a),
2) art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy maksymalnej do 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] w miejscowości Ć., narusza interes prawny skarżącego oraz właścicieli działek znajdujących się w sąsiedztwie, poprzez ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości, jej zabudowy, a także w spadku wartości działki.
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zasadniczy i podstawowy zarzut wniesionej skargi dotyczy tego, czy rozpoznając wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, której przedmiotem jest budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW organ powinien dokonać ocenić, czy inwestycja ta spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, czy też wniosek taki nie wymaga badania tej przesłanki. Innymi słowy czy w tej sprawie stosownie do art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 503 ze zm.) – dalej jako "uPlan" zastosowanie powinien mieć przepis art. 61 ust. 1 pkt. 1) uPlan.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że art. 61 ust. 3 uPlan został zmieniony przez art. 4 pkt. 2) ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1524) i otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym "przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii".
Wskazana ustawa z dnia 19 lipca 2019 roku w zakresie w jakim wprowadzała zmiany do art. 61 ust. 3 uPlan weszła w życie z dniem 29 sierpnia 2019 roku. Zgodnie natomiast z dotychczasowym brzmieniem, to jest obowiązującym do dnia 28 sierpnia 2019 roku, art. 61 ust. 3 uPlan miał brzmienie: "Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej."
Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku "w zakresie zasad zagospodarowania przestrzennego doprecyzowano dotychczasową zasadę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, który umożliwiając lokalizację budynków powinien umożliwić również lokalizowanie na nich mikroinstalacji wykorzystujących nie tylko technologię wiatrową, ale w szczególności fotowoltaiczną, którą najprościej zintegrować z budynkami mieszkalnymi. Ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Unormowania te przesądzają lub nie o wymaganiu, przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych urządzeń infrastruktury technicznej spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Rozbieżność ta wynika z braku zdefiniowania pojęcia urządzenia infrastruktury technicznej, co powoduje konieczność odwołania się do przepisów innych ustaw i stosowania ich wykładni. Z jednej strony prezentowany jest pogląd, według którego urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych energii stanowią urządzenia infrastruktury technicznej, a tym samym nie wymaga się przy ustalaniu warunków zabudowy realizacji zasady dobrego sąsiedztwa (wyrok NSA z 2017-09-27 II OSK 158/16, wyrok NSA z 2017-06-21 II OSK 2637/15, wyrok NSA z 2012-11-13 II OSK 762/12). Natomiast stosownie do poglądu przeciwnego, urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej nie mogą być zakwalifikowane do urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 ustawy (wyrok NSA z 2015-05-29 II OSK 2657/13, wyrok WSA w Szczecinie z 2017-09-07 II SA/Sz 678/17, wyrok WSA w Olsztynie z 2017-06-27 II SA/Ol 381/17). Istotą pojęcia urządzenie infrastruktury technicznej jest to, że powstaje ono zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno-gospodarczych. Infrastruktura wspiera działalność produkcyjną, służy rozwojowi produkcji i konsumpcji, ale sama nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji. Urządzenia te z założenia nie naruszają zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast obiekty wytwarzające energię z odnawialnych źródeł, w tym np. elektrownie słoneczne, z reguły wprowadzają nowy sposób zagospodarowania terenu. Ponadto należy podkreślić, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych służą działalności produkcyjnej, natomiast urządzenia infrastruktury technicznej są urządzeniami do przesyłania. W związku z rozbieżnością orzeczniczą, z punktu widzenia potrzeb procesu inwestycyjnego w branży odnawialnych źródeł energii przeżywającej dynamiczny rozwój, zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym zapis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej" (por. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw; druk sejmowy nr 3656 – Sejm VIII Kadencji).
Jak wynika z przytoczonego uzasadnienia wprowadzona zmiana miała na celu usunięcie istniejących rozbieżności w orzecznictwie (na które zwraca zresztą uwagę sama Skarżąca), co do tego czy urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych należą do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. 3 uPlan.
Przyjęcie, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych nie należą do kategorii urządzeń infrastruktury odnawialnej skutkowało w świetle regulacji obowiązującej do dnia 28 sierpnia 2019 roku, tym że konieczne było przy ustalaniu warunków zabudowy zbadanie, czy zachowana jest w odniesieniu do konkretnego zamierzenia zasada dobrego sąsiedztwa. Uznanie natomiast, że urządzenia te należą do kategorii urządzeń infrastruktury odnawialnej skutkowało tym, że zasada dobrego sąsiedztwa nie była już badana.
W tym miejscu trzeba wskazać, że powoływany przez Skarżącą wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2020 roku, sygn. II OSK 3705/19 (Skarżąca omyłkowo podała sygn. III OSK 3705/19) zapadł na gruncie stanu prawnego obowiązującego do dnia 28 sierpnia 2019 roku, który jednak nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy, z treści art. 61 ust. 3 uPlan w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2019 roku mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, wynika, że zasada dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt. 1) uPlan) nie ma zastosowania do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Stosownie natomiast do art. 2 pkt. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 1378 ze zm.)
13) instalacja odnawialnego źródła energii – to instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół:
a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub,
b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego
- a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego.
Instalacja zatem, której dotyczy wniosek to jest "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW wraz infrastrukturą towarzyszącą" jest instalacją odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 2 pkt. 13) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Wobec tego ustalając warunki zabudowy dla takiej inwestycji w oparciu o art. 61 ust. 3 uPlan organ nie bada dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt. 1) uPlan).
Nie również podstaw do zastosowania art. 10 ust. 2a uPlan.
Zgodnie z tym przepisem:
"2a. Jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:
1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne;
2) urządzeń innych niż wolnostojące."
Z treści wskazanej normy wynika w studium ustala się rozmieszczenie rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW
Wskazany przepis jednak nie stanowi podstawy dla odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy lub stosowania art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 uPlan.
Gdyby uznać, że wskazany przepis stanowi podstawę dla odmowy wydania o warunkach zabudowy, to oznaczałoby to w konsekwencji, że studium, które aktem wewnętrznym determinowałoby dopuszczalność czy też warunki, na których ma być wydawana decyzja o warunkach zabudowy. To z kolei pozostawałoby w sprzeczności z art. 56 w zw. art. 64 ust. 1 uPlan, zgodnie z którym "Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego."
Poza tym teza, że z norma art. 10 ust. 2a uPlan może stanowić podstawę dla odmowy wydania decyzji WZ pozostaje również w sprzeczności z brzmieniem art. 61 ust. 1 pkt. 1) uPlan w zw. z art. 61 ust. 3 uPlan (w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2019 roku).
Skoro bowiem z treści art. 61 ust. 3 uPlan wynika, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, to oznacza to jednocześnie, że możliwe jest w ogóle wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
Gdyby natomiast taka możliwość, to znaczy wydania decyzji o warunkach zabudowy dla takiej instalacji była wyłączona, z tego powodu, że istnieje obowiązek realizacji tej inwestycji wyłącznie o zapisy planu miejscowego, to wskazany zapis art. 61 ust. 3 uPlan byłby całkowicie zbędny. Nie byłoby bowiem potrzeby wyłączania, w odniesieniu do instalacji odnawialnego źródła energii stosowania, przepisów, które regulują zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy skoro i tak decyzja taka nie mogłaby być wydana.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe natomiast wówczas, jeżeli – jak wynika z brzmienia art. 62 ust. 2 uPlan – wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawiesza się do czasu uchwalenia planu.
Ponadto jak wynika z treści art. 10 ust. 2 pkt. 8) uPlan w studium wskazuje się "obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary przestrzeni publicznej".
Stosownie natomiast do art. 15 ust. 3 pkt. 3a) uPlan w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb "granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, przy czym te tereny i ich strefy ochronne znajdują się w granicach obszaru, o którym mowa w art. 10 ust. 2a".
Taka sytuacja nie występuje jednak na gruncie niniejszej sprawy, co czyni podniesiony zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt. 1) i ust. 3 uPlan w zw. z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt. 3a) uPlan bezzasadnym.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 pkt. 2) uPlan "poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej o mocy maksymalnej do 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] w miejscowości Ć., narusza interes prawny skarżącego oraz właścicieli działek znajdujących się w sąsiedztwie, poprzez ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości, jej zabudowy, a także w spadku wartości działki".
Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 2) uPlan każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Należy do tego dodać, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1) uPlan, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Podniesiony przez skarżącą art. 6 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy ustanawia ogólną zasadę ochrony interesu prawnego podmiotu trzeciego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych na skutek ustalenia na ich rzecz warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt II OSK 133/08). Podkreślić należy, że ochrona przewidziana w art. 6 ust. 2 pkt 2) uPlan obejmuje oddziaływanie jednej nieruchomości na drugą. Jednakże nie oznacza to, że ochrona tych interesów sięga tak daleko, że może uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami. O ile zatem na gruncie niniejszej sprawy Skarżąca była stroną postępowania, o tyle nie oznacza to, że możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy jest uwarunkowana zgodą czy zezwoleniem na inwestycję wyrażoną przez Skarżącą.
Z tego względu wskazany zarzut nie jest uzasadniony.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania trzeba wskazać, że rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy organy były zobligowane do ustalenia czy spełnione są warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 uPlan z zastrzeżeniem art. 61 ust. 3 uPlan.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie powyższe istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania okoliczności zostały przez organ wyjaśnione.
Jak wskazał organ przedmiotowa "inwestycja będzie prowadzona na działce nr [...] w miejscowości Ć., gmina O. stanowiącej użytek rolny klasy RIVa. Inwestycja ta, jako realizowana na gruntach klasy IV, nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W konsekwencji uznać należy, że warunek zawarty w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, również jest spełniony.
Niezależnie od tego na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 6 u.p.z.p., Wójt Gminy O. w dniu 21 grudnia 2022r., wystąpił do Starosty Dąbrowskiego o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej na działce nr [...] w Ć. . Starosta Powiatu Dąbrowskiego, jako organ właściwy w zakresie ochrony gruntów rolnych, dokonał uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Teren inwestycji nie podlega specjalnym warunkom ekologicznym, nie występują na nim pomniki przyrody, ani inne elementy przyrodnicze podlegające ochronie. Działka nr [...] w Ć. nie leży na terenie osuwiskowym lub zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych.
Z pisma Kierownika Nadzoru Wodnego Dąbrowa Tarnowska - Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie z dnia 9 grudnia 2022r., znak: KRA 1.4361.725.2022.AS wynika, że na działce nr [...] w Ć. "nie widnieje zapis o występowaniu urządzeń melioracji wodnych.
Jak stanowi art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zatem w przypadku, gdy zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodzie z przepisami odrębnymi, brak jest podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Przepisami odrębnymi, do których odwołuje się w/w przepis są przede wszystkim przepisy, umiejscowione w innych (odrębnych) aktach prawnych niż sama ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie nie ujawniono, aby planowane przedsięwzięcie było sprzeczne przepisami prawa."
W świetle zgromadzonych w sprawie materiałów i okoliczności sprawy należy wskazać, że stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu do wydanej decyzji jest trafne, a ustalone warunki zabudowy są prawidłowe i jako takie nie budzą zastrzeżeń Sądu. Organy przeanalizowały sprawę z należytą starannością, co pozwoliło na ustalenie warunków zabudowy. Bez wpływu natomiast na treść rozstrzygnięcia pozostają podnoszone w skardze okoliczności takie jak niewyrażanie zgody na wydanie warunków przez samą Skarżącą czy też niezachowanie zasady dobrego sąsiedztwa.
Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił istotne okoliczności,. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ zostały wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. są pozbawione podstaw.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) podczas gdy zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy
Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Trzeba zauważyć, że wskazany powyżej przepis ma charakter wynikowy, co oznacza, że jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa, które uzasadnia uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Zastosowanie wskazanego przepisu przez organ jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń, co zaistnienia uchybień, o których mowa w tym przepisie (to jest: wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom postępowania (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 roku, sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 20 października 2021 roku, sygn. II OSK 1853/21, NSA z dnia 28 lipca 2023 roku, sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 roku, sygn. II GSK 443/20).
Na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe a następnie wydał decyzję. Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania organ II instancji uznał, że ze względu na to iż zaskarżone decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do tego aby uchylać decyzję organu I instancji. To skutkowało tym, że niedopuszczalne było uchylenie decyzji organu I instancji. Z tego względu na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., a tym samym podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Niezależnie od podniesionych zarzutów Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z tego względu skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI