II SA/Kr 642/24

II SA/Kr 642/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 48  , art 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2017 poz 1121
art 389
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 lutego 2024 r., znak KR.RUZ.4219.1.5.2023 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz J. D. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 7 marca 2023 r. nr KR.ZUZ.2.4210.589.2022.PS działając na podstawie art. 388 ust. 1 pkt 1, art. 389 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 393 ust. 4, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 400 ust. 1, ust. 7, art. 401 ust. 1, art. 403 ust. 2 pkt 2 i pkt 12, art. 407 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz art. 104 K.p.a.
w pkt I/ udzielił Zarządowi Dróg Powiatowych w B. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z drogi powiatowej nr [...] D. - M., w km 8+687,00 - 9+408,80 DP i terenów przyległych istniejącym wylotem W6, na dz. nr [...] obręb [...], dla deszczu o prawdopodobieństwie wystąpienia 20% i czasie trwania 15 min dla 180 dni opadowych, w miejscowości N., gmina D., o rzędnej dna wylotu 265,98 m n.p.m., średnicy 800 mm, współrzędnych geodezyjnych X: 5529308.65, Y: 7479149.25, z powierzchni rzeczywistej 7,119 ha, powierzchni zredukowanej 0,605 ha, do rowu odpływowego, w ilości:
Ilość wód maksymalna - 0,0913 m3/s,
Ilość wód średnia roczna - 6459,85 m3/rok.
w pkt II/ określił dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w wodach opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do rowu odpływowego:
- zawiesiny ogólne -100 mg/l,
- substancje ropopochodne -15 mg/l.
w pkt III/ zobowiązał Zarząd Dróg Powiatowych w B. do:
1/ utrzymywania w należytym stanie technicznym wylotu służącego do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do odbiornika,
2/ przeprowadzania, co najmniej dwa razy w roku, przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających;
3/ utrzymywania rowu, poniżej wylotu W6, na odcinku od wylotu do jego ujścia do potoku [...], polegającego na:
a/ wykaszaniu roślinności ze skarp i dna rowu,
b/ wybieraniu namułów z koryta rowu oraz usuwanie wszelkich przetamowań, z ich
wywozem poza teren bezpośrednio przyległy do rowu,
c/ naprawie uszkodzonych skarp i dna rowu.
4/ odprowadzane wody opadowe lub roztopowe należy badać w regularnych odstępach czasu, w zakresie BZTS, z częstotliwością 4 próbek w ciągu roku, tj. raz na kwartał, w miesiącu: marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień, w dniach od 14-16 każdego z tych miesięcy, przy czym:
- w przypadku gdyby dzień 16-ego danego miesiąca był dniem świątecznym, w następujący po nim dzień roboczy,
- w przypadku, gdy między 14 - 16 nie występują opady i wylotem nie są odprowadzane
wody opadowe lub roztopowe, w pierwszy dzień roboczy, kiedy wystąpią opady.
5/ Próbki wód do analizy należy pobierać z wylotu W6.
w pkt IV/ stwierdził, że udzielone niniejszą decyzją pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
w pkt V/ termin ważności pozwolenia udzielonego w punkcie I ustalił do 5 marca 2033r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 2 grudnia 2022 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna. Ustalono, że rów odwodnieniowy (dz. nr [...] obręb [...] przyjmuje wody opadowe lub roztopowe z kanalizacji deszczowej, zakończonej przedmiotowym wylotem W6 (dz. nr [...] obręb [...]), będącym równocześnie wylotem z przepustu pod korpusem drogi powiatowej nr [...] D. - M.. Odprowadzane są wody spływające z drogi i przyległego terenu poprzez wodnicę, m. in. znajdującą się na działkach prywatnych i gminnej (dz. nr [...] obręb [...]), pochodzące z okolicznych pól i posesji prywatnych. Włączenie wodnicy do kanalizacji opadowej odbywa się poprzez kratkę ściekową, zlokalizowaną w pasie drogowym. Dodatkowo, pomiędzy działkami [...] a [...] obręb [...] biegnie wyżłobiona przez wodę inna wodnica, w części umocniona w dnie betonowym korytkiem ściekowym, wpadająca do przelotowej betonowej studzienki kanalizacyjnej, a dalej do ww. przepustu pod korpusem drogi powiatowej. Wody opadowe lub roztopowe z drogi powiatowej i dwóch wodnic odprowadzane są, poprzez wylot W6, do krótkiego rowu odpływowego, a następnie do potoku N. . Rów odpływowy znajduje się na dz. nr [...] obręb [...] należącej do strony postępowania J. D.. Skarpy i dno odbiornika, od wylotu W6 do ww. potoku, nie są należycie utrzymywane, co sprawia że meandrująca woda w rowie wylewa się na działkę nr [...] obręb [...]. Dodatkowo w rowie zalegają gałęzie drzew i krzewów utrudniając swobodny spływ wód do potoku N. . Analizując całość materiałów i wyniki oględzin organ zdecydował się udzielić Zarządowi Dróg Powiatowych w B. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z drogi powiatowej nr [...] D. - M. , istniejącym wylotem i uwzględniając uwagi właściciela działki nr [...] obręb [...] na której zlokalizowany jest rów odwadniający, nałożył stosowne obowiązki. Nie mniej jednak, mając na względzie zastrzeżenia właściciela nieruchomości (dz. nr [...] obręb [...] objętej oddziaływaniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych i w związku z koniecznością uporządkowania gospodarki wodnej (do przedmiotowego rowu odprowadzane są również wody pochodzące z obszaru dwóch wodniaków), organ udzielił wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego w punkcie dotyczącym odprowadzania wód opadowych lub roztopowych istniejącym wylotem W6, na okres krótszy niż przewiduje ustawa Prawo wodne tj. do 5 marca 2033 r. Również niniejszą decyzją Zarząd Dróg Powiatowych w B. został zobowiązany do utrzymywania rowu odwodnieniowego, do którego odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe istniejącym wylotem W6, na odcinku od przedmiotowego wylotu do ujścia do potoku N. . Organ zlecając obowiązek utrzymywania rowu na dz. nr [...] obręb [...] wziął pod uwagę fakt, że napływająca ilość wód jest dość znaczna. Wykonanie przepustu pod drogą i odprowadzanie przez lata wód opadowych do tego rowu, bez udziału w jego utrzymywaniu, spowodowało szkody na ww. działce. Zarząd Dróg Powiatowych w B. nie został zobowiązany przez Starostwo Powiatowe w B. do jego utrzymywania, więc nałożenie obowiązku w pełnym zakresie, bez udziału właściciela działki, jest zadośćuczynieniem za szkody. Niemniej jednak gałęzie zalegające w pobliżu cieku powinny zostać usunięte przez właściciela przedmiotowej działki w ramach jego obowiązków jako właściciela. Wody opadowe lub roztopowe, odprowadzane wylotem W6, pochodzące z terenów szczelnych i zielonych, oczyszczane są w studzienkach wpustowych, ściekowych z częścią osadniczą. W pozwoleniu określono średnią ilość dni z opadem wynoszącą 110 dni. Nałożony obowiązek pkt 2. wynika z Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r., w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych. Natomiast obowiązek badania wód opadowych w zakresie wskaźnika BZT5 wynika ze zgłoszenia o pojawiających się zanieczyszczeniach podobnych do ścieków bytowych na wylocie. W dniu 20 lipca 2022 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przekazał informację o przeprowadzonej kontroli drogi powiatowej nr [...] D. - M. w miejscowości N., w tym wylotu W6 do rowu odwadniającego na dz. nr [...] obręb [...]. W trakcie oględzin, poniżej wylotu W6, stwierdzono zagłębienie o powierzchni ok 1 m2 wypełnione nieokreślonymi ściekami, o barwie brunatno-grafitowej, o zapachu charakterystycznym dla ścieków bytowych. Ścieki wypływały do zagłębienia spod betonowego ostatniego kręgu ww. wylotu. W myśl art. 396 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (...) lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego (...). Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły, został zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 18 października 2016 r. W dniu 1 lutego 2014 r. weszło w życie rozporządzenie nr 4/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły. Według ww. planu przedsięwzięcie znajduje się w obrębie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych o nazwie "[...]", o europejskim kodzie JCWP: PLRW2000122139669, posiadającej status naturalnej części wód, dla której celem środowiskowym jest dobry potencjał ekologiczny i dobry stan chemiczny wód. Teren, na którym zaplanowano wykonanie prac objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego znajduje się również w zasięgu jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr [...] o europejskim kodzie PLGW2000149. Zarówno stan ilościowy, jak i chemiczny tej części wód ocenia się jako dobry, a osiągnięcie celów środowiskowych nie jest zagrożone. Planowane korzystanie z wód, polegające odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z drogi powiatowej nr [...] D. - M., nie będzie mieć negatywnego wpływu na osiągnięcie celu środowiskowego oraz nie będzie naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i warunków korzystania z wód.
Od tej decyzji odwołanie wniósł J. D..
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. nr KR.RUZ.4219.1.5.2023 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem wniosku złożonego przez Zarząd Dróg Powiatowych w B. było udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z odcinka drogi powiatowej nr 1[...] D. - M. , i terenów przyległych istniejącym wylotem W6, na dz. nr [...] obręb [...] N. do rowu odpływowego, w miejscowości N., gmina D.. W wyniku analizy zakresu złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oraz załączonych do niego dokumentów, Organ II Instancji stwierdził, że po dokonaniu przez uzupełnień spełniają one wymagania zawarte w art. 407, art. 408 oraz art. 409 ustawy Prawo wodne. W operacie wodnoprawnym autor uwzględnił, obliczając ilość wód opadowych odprowadzanych kanalizacją deszczową w ciągu drogi powiatowej zakończoną wylotem W6, zlewnię terenu przyległego z którego wody opadowe spływały przed zabudową do rowu przydrożnego, a obecnie ciążącą do kanalizacji deszczowej oraz powierzchnię chodnika i jezdni. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a także naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. zgromadził materiał dowodowy wystarczający do załatwienia sprawy. Strony zostały prawidłowo zawiadomione o wszczęciu postępowania i miały możliwość zgłoszenia uwag. Organ l Instancji wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo wodne. Ponadto organ odwoławczy nie stwierdził w przedmiotowej sprawie przesłanek odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, które zostały wymienione w przepisach art. 399 ustawy Prawo wodne. Odnośnie zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II Instancji stwierdził, że odnoszą się one głównie do szkód spowodowanych na gruncie skarżącej przez: brak uregulowania spływu oraz odbioru wód opadowych z działek prywatnych i drogi gminnej (dz. nr [...], [...], [...] i [...] obręb [...]); nieprawidłowe usytuowanie i parametry przepustu pod drogą gminną, znajdującą się powyżej zalewanych nieruchomości; budowę chodnika z siecią kanalizacji deszczowej, w związku z którą doszło do likwidacji przepustu 0 400 mm i zastąpienie go nowym przepustem 0 800 mm, ułożonym skośnie pod drogą powiatową; zalewanie i zamulanie drogi powiatowej oraz działki [...] spowodowane nieodpowiednim wykonaniem odpływów (zbiornika/studzienki). W tym miejscu należy stwierdzić, że przedstawione zarzuty nie dotyczą postępowania, zakończonego skarżoną decyzją. Odnośnie podniesionej w odwołaniu samowoli budowlanej w zakresie wykonanych urządzeń wodnych organ odwoławczy stwierdził, że z operatu wodnoprawnego oraz z wyjaśnień z dnia 20.10.2022r. wynika, że wnioskowane odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych dotyczy kontynuacji pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty B. z dnia 3.02.2012 r., którego termin obowiązywania upłynął z dniem 2 lutego 2022 r. Autor stwierdził w operacie, że wylot jest istniejącym urządzeniem wykonanym z przewodów o średnicy 800 mm, pierwotnie stanowił przepust pod drogą, który w wyniku połączenia z kanalizacją stał się jego częścią oraz, że w pierwotnej dokumentacji omyłkowo podaną złą średnicę urządzenia. Analiza zapisów decyzji Starosty B. z 2012r. oraz dokumentów złożonych przy wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wskazuje, że stan faktyczny w terenie uległ zmianie w stosunku do roku 2012. W pkt 1.1 tiret szóste decyzji Starosty B. udzielono Gminie D. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez odprowadzanie ścieków opadowych z terenu drogi powiatowej oraz projektowanego chodnika, w ciągu drogi powiatowej nr [...] D.-M. w miejscowości N. wylotem W6 0 400 mm o współrzędnych geograficznych: IM=49°53'58,59", E=20°42'34,49", do rowu w ciągu drogi powiatowej. Wymienione w decyzji współrzędne geograficzne wylotu oraz dostępny na internatowej platformie mapowej Google Maps panoramiczny widok drogi powiatowej oraz chodnika na wysokości działek: [...],[...],[...] w N. , przedstawiający stan na wrzesień 2012r., wskazują, że, rów przydrożny nie został zarurowany na całej długości. Przed wjazdem na działkę [...] pozostał rowem otwartym. Wylot W6 stanowił wylot zarurowanego rowu do otwartego rowu przydrożnego (od strony działki [...] i [...] Z operatu wodnoprawnego złożonego przy wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w 2022r. wynika, że wylot W 6 ma średnicę 800 mm, znajduje się na działce nr [...], po drugiej stronie drogi (współrzędne geodezyjne: X: 5529308.65; Y: 7479149.25) i jest wylotem do rowu odpływowego na działce [...], mającego wylot do potoku N. . W aktach sprawy brak jest informacji dotyczącej zarurowania końcowego odcinka rowu przydrożnego, wykonania przepustu pod drogą powiatową oraz wykonania wylotu w nowej lokalizacji i o innej średnicy, w szczególności decyzji na podstawie których wykonane lub przebudowane zostały powyższe urządzenia wodne. Przepisy ustawy Prawo wodne nie wymagają aby przy wniosku na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną wymagane było wykazanie legalności wykonania urządzeń wodnych służących do korzystania z wód. Zatem nawet w przypadku ustalenia, że na zarurowanie rowu, wykonanie przepustu oraz wylotu kanalizacji właściciel drogi nie posiada pozwolenia wodnoprawnego Organ nie może odmówić pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wylotem wód opadowych lub roztopowych z kanalizacji odwadniającej drogę. Natomiast w przypadku wątpliwości co do legalności urządzeń wodnych mających służyć wnioskowanemu korzystaniu z wód, organ może z urzędu wszcząć postępowanie administracyjne w trybie art. 190 ustawy Prawo wodne, w jego toku ustalić status urządzenia wodnego i w przypadku stwierdzenia braku dowodów na jego legalność i niepodjęcia przez właściciela urządzenia starań o legalizację urządzenia lub nieuzyskania decyzji legalizacyjnej nakazać jego likwidację.
Na tą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. D. zarzucając naruszenie:
1/ art 393 ust. 4 ustawy prawo wodne przez jego niewłaściwe zastosowanie, jako iż pozwolenie wodnoprawne narusza prawo własności skarżącego do jej nieruchomości tj. działki nr [...] i [...]
2/ art. 410 ustawy prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu zlecania w tym zakresie ekspertyzy i opracowania aktualnej instrukcji gospodarowania wodami, w sytuacji gdy wiadomym jest iż dochodzi do naruszenia interesu skarżącego;
3/ art. 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w toku postępowania i jego rozpatrzenie w sposób wybiorczy, w szczególności zaniechanie zgromadzenia i rzetelnej analizy wnioskowanych dokumentów, w szczególności pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy ustaleń wynikających z zaleceń pokontrolnych Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24.08.2021r.;
4/ art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji w sposób dokładny, wnikliwy oraz wyczerpujący wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na rozpoznanie sprawy,
5/ art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 i 2 i art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie lub niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, naruszenie zasady prawdy obiektywnej i rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności poprzez; nieuwzględnienie podczas jej rozpatrywania faktów powszechnie znanych i znanych organowi z urzędu, a dotyczących w szczególności ustaleń określonych zaleceniami pokontrolnymi Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 24.08.2021 r. oraz pismami z dnia 28.05.2019r., a także wynikających z opinii do sprawy [...] wykonana przez biegłego L. B.;
6/ art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez nieterminowe, przewlekłe prowadzenie sprawy.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, poddana jest ocena legalności decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej i terenów przyległych istniejącym wylotem zlokalizowanym przy drodze, do rowu odpływowego, który znajduje się na terenie działki należącej do skarżącego. Decyzja ta jest wydana w kontynuacji pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej i terenów sąsiednich, która to decyzja, na skutek upływu czasu wygasła. Skarżący zarzuca, że wody opadowe i roztopowe z drogi publicznej oraz terenów sąsiednich wylewają się na teren działki, której jest właścicielem, powodując szkody, sam zaś rów, do którego wody są odprowadzane, powstał samoistnie, na skutek przekierowania tych wód na teren jego działki. W ocenie sądu skarga jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycja art. 389 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 z późn. zm.(dalej; ustawa) Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na:
1) usługi wodne;
2) szczególne korzystanie z wód;
3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej;
4) rekultywację wód powierzchniowych lub wód podziemnych;
5) wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów;
6) wykonanie urządzeń wodnych;
7) regulację wód, zabudowę potoków górskich oraz kształtowanie nowych koryt cieków naturalnych;
8) zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wód;
9) prowadzenie przez wody powierzchniowe płynące oraz przez wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych, rurociągów, przewodów w rurociągach osłonowych lub przepustów;
10) prowadzenie przez śródlądowe drogi wodne oraz przez wały przeciwpowodziowe napowietrznych linii energetycznych i telekomunikacyjnych.
Przepis art. 396 ust 1 ustawy stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Z kolei art. 399 ust 1 przesądza, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;
2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
Wskazać też należy na regulację zawartą w art. 393 ust 4 ustawy, która stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym.
Przede wszystkim wskazać należy, na fakt, że organ w decyzji nie wskazuje, na jaki rodzaj korzystania z wód, o których mowa w art. 389 ustawy wydał pozwolenie wodnoprawne objęte niniejszym postępowaniem. Analiza przepisów ustawy Prawo wodne nakazuje przyjąć, że pozwolenie to wydane zostało na usługę wodną, o której mowa w art 35 ust 3 pkt 5 ustawy - wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Urządzeniem wodnym zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 16 pkt 51 ustawy, są bowiem kanały i rowy. Zauważyć też należy, że zgodnie z art. 16 pkt 47 rowy to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 listopada 2018 r. w którym wskazano, że z dyspozycji art. 35 ust. 3 pkt 5 p.w. wynika, że usługa w postaci wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, obejmująca także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych, jest immanentnie związana z istnieniem rzeczywistych, faktycznych możliwości realizacji takiej usługi, które mogą się wiązać z istnieniem urządzeń wodnych.
Fakt, że przepis art. 399 ust 1 ustawy, wskazuje, enumeratywnie przypadki w których organ odmawia udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, w ocenie sądu nie przesądza, że jest to katalog zamknięty.
W postępowaniu o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego oprócz ustawy Prawo wodne pełne zastosowanie (z wyjątkiem art. 31– co wynika z art. 402 ust 1 ustawy) ma ustawa Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy te natomiast wprowadzają wymóg, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Ponadto, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Reguły, o których mowa wyżej, w postępowaniu poddanym kontroli sądu, zostały naruszone.
Jak ustala organ I instancji – "Rów odpływowy znajduje się na dz. nr [...] obręb [...] należącej do strony postępowania J. D.. Skarpy i dno odbiornika, od wylotu W6 do ww. potoku, nie są należycie utrzymywane, co sprawia że meandrująca woda w rowie wylewa się na działkę nr [...] obręb [...] Dalej organ wskazuje, że "Wykonanie przepustu pod drogą i odprowadzanie przez lata wód opadowych do tego rowu, bez udziału w jego utrzymywaniu, spowodowało szkody na ww. działce". Podkreślić należy, że skarżący kwestionuje, że rów odpływowy, do którego są kierowane wody opadowe i roztopowe z drogi gminnej oraz terenów przyległych, powstał celowo – do pełnienia funkcji odpływowej, ale jak wskazuje, powstał on naturalnie w wyniku przekierowania tych wód, przez wykonanie pod drogą powiatową wylotu W6, na teren działki nr [...] i nie spełnia funkcji, jaką mu organ przypisuje. Wody opadowe i roztopowe z drogi gminnej i terenów przylegających, wylewają się bowiem na działkę nr [...], co ma też potwierdzenie w ustaleniach organu I instancji (w zakresie złego stanu rowu odpływowego i wylewaniu się wód kierowanych wylotem W6 na teren działki nr [...]).
Powinnością organu, który proceduje nad wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, było przede wszystkim ustalić, czy zachodzą materialne przesłanki do wydania twego pozwolenia tj. czy wniosek o wydania tego pozwolenia dotyczy wprowadzania ścieków do urządzenia wodnego (art. 35 ust 3 pkt 5 ustawy), które to urządzenie zgodnie z definicją zamieszczoną w z art. 16 pkt 47 powstało sztuczne, a nie w sposób naturalny i jest korytem prowadzącym wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu. Przede wszystkim jednakże, w ocenie sądu powinnością organu było ustalenie czy urządzenie wodne - rów odpływowy (o ile w ogóle spełnia warunki by zaliczyć go tego typu urządzeń) ma parametry by wody do niego kierowane były odprowadzane, nie wyrządzając szkód na terenie po którym rów ten przebiega. Przeciwnie, organ ustala okoliczności odmienne tj. że istniejący rów nie odprowadza wód z drogi gminnej oraz terenów przyległych do potoku N. , ale wody te wylewają się na działkę nr [...] powodując szkody na tej działce. Pomimo to organ wydaje pozwolenie wodnoprawne na dalsze odprowadzanie wód przez rów, który co jeszcze raz należy podkreślić, nie spełnia warunków, by wody te odprowadzać, o ile w ogóle spełnia kryteria by uznać go za urządzenie wodne.
Nakazy wydane w pkt III decyzji organu pierwszej instancji dotyczą utrzymania rowu przez jego wykaszanie, wybierania mułów i usuwania przetamowań, jednak nie dotyczą nadania mu parametrów, które by umożliwiły odprowadzanie kierowanych do niego wód, do potoku N. bez wyrządzania szkód na działce, przez którą przebiega. Jak owa wyżej organ nie dokonał ustaleń czy przedmiotowy rów spełnia warunki by uznać go za urządzenie wodne (powstałe sztucznie), co tym bardziej razi, że do odwołania skarżący dołączył opinię rzeczoznawcy sporządzona przez M. L., w której na str. 19 wskazano, że "W związku z wykonaniem nowego przepustu, którym odprowadzane są zdecydowanie większe ilości wód opadowych na działkę nr [...], niż mogły spływać starym przepustem, nie wykonano żadnego rowu, który by umożliwiał zorganizowany przepływ ścieków deszczowych do docelowego odbiornika jakim jest potok N. ."
Przepis na który powołuje się organ art. 393 ust 4 ustawy, nie ma w sprawie zastosowania. Uchybienia organu dotyczą braków w ustaleniach stanu faktycznego a nie tego czy wydana decyzja nie rodzi prawa do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.