II SA/Kr 638/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-09-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzenneochrona przeciwpowodziowauchwaławady prawnekompetencje organówprawo administracyjnezagospodarowanie przestrzenneteren zagrożony powodziąkruszywo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził częściową nieważność uchwały Rady Gminy Uście Gorlickie dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając za niedopuszczalne nałożenie dodatkowych wymogów ochrony przeciwpowodziowej.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Uście Gorlickie w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 5 ust. 5 dotyczący terenów zagrożonych powodzią i eksploatacji kruszywa. Sąd uznał, że postanowienia planu nakładające obowiązek opracowania planu ochrony przeciwpowodziowej i usuwania urządzeń w czasie powodzi są niedopuszczalne, ponieważ wykraczają poza kompetencje organu planistycznego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność uchwały w tej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Uście Gorlickie dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Uście Gorlickie I". Skarga dotyczyła w szczególności § 5 ust. 5 uchwały, który nakładał na inwestorów obowiązek usunięcia obiektów i urządzeń związanych z eksploatacją kruszywa w przypadku powodzi oraz opracowania planu ochrony przeciwpowodziowej. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na umieszczenie warunkowych postanowień zamiast norm bezwzględnie obowiązujących i ustanowienie niedookreślonych norm prawnych. Sąd, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił poprzedni wyrok WSA, uznał, że zarzuty dotyczące § 5 ust. 5 są uzasadnione. Sąd podkreślił, że plan miejscowy ma na celu ustalenie przeznaczenia terenów, sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy, a opracowywanie planów ochrony przeciwpowodziowej nie jest procedurą przewidzianą w planie miejscowym. Zamieszczanie w planie norm otwartych, odsyłających do odrębnych procedur, jest niedopuszczalne i powoduje niedookreślenie norm prawa materialnego. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych zapisów, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od Gminy na rzecz Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienia są niedopuszczalne, ponieważ wykraczają poza kompetencje organu planistycznego i czynią normy prawa materialnego niedookreślonymi.

Uzasadnienie

Plan miejscowy ma na celu ustalenie przeznaczenia terenów, sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Opracowywanie planów ochrony przeciwpowodziowej nie jest przewidzianą normą prawną procedurą wymaganą w planie miejscowym. Zamieszczanie w planie norm otwartych, odsyłających do odrębnych procedur, jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa obowiązkowe elementy planu miejscowego, w tym zasady kształtowania zabudowy i wskaźniki zagospodarowania terenu. Sąd uznał, że nakładanie dodatkowych obowiązków (np. plan ochrony przeciwpowodziowej) wykracza poza zakres tego przepisu.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o stwierdzeniu nieważności aktu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 15 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa elementy, które mogą być zawarte w planie miejscowym w zależności od potrzeb, np. sposób usytuowania obiektów budowlanych. Sąd wskazał, że nawet te elementy nie obejmują obowiązku tworzenia planów ochrony przeciwpowodziowej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiążący charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umieszczenie w planie miejscowym warunkowych postanowień zamiast norm bezwzględnie obowiązujących. Określenie wytycznych dotyczących terenów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, przez co nałożono wymogi poza wyczerpującym wyliczeniem i w efekcie ustanowiono niedookreślone normy prawne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Gminy Uście Gorlickie powołująca się na uzgodnienia z Dyrektorem RZGW i decyzję o uzgodnieniu dla części terenów.

Godne uwagi sformułowania

zamieszczanie w tekście planu norm otwartych, odsyłających do odrębnych i nie przewidzianych przepisami prawa procedur, takich jak obowiązek tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej czy usuwanie urządzeń i obiektów z terenu "zz" w czasie powodzi, jest niedopuszczalne normy prawa materialnego stają się niedookreślone organ planistyczny nie ma kompetencji do zamieszczania w planie zapisów statuujących obowiązek tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej czy usuwanie urządzeń i obiektów z terenu "zz" w czasie powodzi Ustalanie takich planów wykracza poza materię planistyczną.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący

Magda Froncisz

członek

Małgorzata Łoboz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie nakładania dodatkowych obowiązków wykraczających poza ustawowe kompetencje organu planistycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji terenów zagrożonych powodzią i eksploatacji kruszywa, ale zasady dotyczące treści planów są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie przepisów w planach zagospodarowania przestrzennego i jakie mogą być konsekwencje nakładania przez gminy obowiązków wykraczających poza ich kompetencje. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Gmina nie może nakładać obowiązków ochrony przeciwpowodziowej w planie zagospodarowania przestrzennego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 638/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Paweł Darmoń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 15 ust 2 i 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XXXV/394/22 Rady Gminy Uście Gorlickie z dnia 16 września 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Uście Gorlickie I" w Gminie Uście Gorlickie – w obrębie złoża kruszywa naturalnego "Hańczowa 2" I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, tj. w części tekstowej w § 5 ust. 5 w zakresie słów: "W przypadku wystąpienia powodzi na terenach oznaczonych indeksem literowym "zz" należy obiekty i urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z tych terenów. Na czas trwania robót należy opracować plan ochrony przeciwpowodziowej, określający zależności pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa, uwzględniający prognozę hydrologiczną IMGW Oddział Kraków."; II. zasądza od Gminy Uście Gorlickie na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 638/25
UZASADNIENIE
§ 5 ust. 5 uchwały nr XXXV/394/22 Rady Gminy Uście Gorlickie z dnia 16 września 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Uście Gorlickie I" w Gminie Uście Gorlickie – w obrębie złoża kruszywa naturalnego "Hańczowa 2" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2022 r. poz. 6405) stanowi:
Tereny oznaczone dodatkowym indeksem literowym "zz" położone są w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki Ropy, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat (Q 1%) oraz częściowo na terenie PE1, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat (Q 10%). Obszar szczególnego zagrożenia powodzią wyznaczono w oparciu o opracowanie pn. "Określenie zagrożenia powodziowego w zlewni Wisłoki", będącego integralnym elementem studium ochrony przeciwpowodziowej od rzeki Ropy. Dla obszaru szczególnego zagrożenia powodzią obowiązują nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych dot. ochrony przed powodzią. W przypadku wystąpienia powodzi na terenach oznaczonych indeksem literowym "zz" należy obiekty i urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z tych terenów. Na czas trwania robót należy opracować plan ochrony przeciwpowodziowej, określający zależność pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa, uwzględniający prognozę hydrologiczną IMGW Oddział Kraków. Powierzchniowa eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża "[...] " nie może wpływać na jakość wód podziemnych. Wyznacza się na rysunku planu pas ochronny od rzeki Ropy, w którym obowiązują ustalenia zawarte w § 10 ust. 2 pkt 9.
Wojewoda Małopolski – wskazując na to, że uzgodnienie z właściwym organem nie zwalnia z obowiązku przestrzegania prawa i zarzucając naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 15 ust. 2 i ust. 3 u.p.z.p. przez: 1) umieszczenie warunkowych postanowień zamiast norm bezwzględnie obowiązujących; 2) określenie wytycznych dotyczących terenów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, przez co nałożono wymogi poza wyczerpującym wyliczeniem i w efekcie ustanowiono niedookreślone normy prawne – wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego i stwierdzenie nieważności w zakresie słów:
W przypadku wystąpienia powodzi na terenach oznaczonych indeksem literowym "zz" należy obiekty i urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z tych terenów. Na czas trwania robót należy opracować plan ochrony przeciwpowodziowej, określający zależność pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa, uwzględniający prognozę hydrologiczną IMGW Oddział Kraków.
Rada Gminy Uście Gorlickie wniosła o oddalenie skargi, powołując się przy tym na pochodzące od Dyrektora RZGW w Rzeszowie PGW WP pismo z 20 grudnia 2022 r., a także decyzję z 31 maja 2022 r. o uzgodnieniu dla części terenów znajdujących się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, określonym na podstawie opracowania pn. "Określenie zagrożenia powodziowego w zlewni Wisłoki" będącego integralnym elementem studium ochrony przeciwpowodziowej od rzeki Ropa, w projekcie zmiany planu, jako: PE1/zz, PE2/zz, PE3/zz - tereny powierzchniowej eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża "Hańczowa 2", dla których określa się następujące warunki przed ochrony przed powodzią: 1) W przypadku wystąpienia powodzi na terenie obejmującym PE1/zz, PE2/2z, PE3/zz - "Hańczowa 2" znajdujących się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, należy obiekty \ urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z przedmiotowego terenu; 2) Opracować plan ochrony przeciwpowodziowej na czas trwania robót, określający zależność pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury, a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa uwzględniający prognozę hydrologiczną IMGW Oddział Kraków; 3) Przedmiotowa powierzchniowa eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża "Hańczowa 2" nie może wpływać na jakość wód podziemnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości (wyrok z 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 829/23).
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Rady Gminy Uście Gorlickie uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (wyrok z 12 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 249/24), wskazując przy tym, że:
[...] usprawiedliwiony jest zarzut [...] błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania [...] art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że zachodzi obowiązek określenia parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy w planie miejscowym pomimo, że nie mogą być określone i zastosowane do treści zaskarżonej uchwały. [...] Sąd pierwszej instancji [...] w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w skardze [...] wskazując, że zamieszczanie [...] norm otwartych, odsyłających do odrębnych i nie przewidzianych przepisami prawa procedur, takich jak [...] obowiązek tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej czy usuwanie urządzeń i obiektów z terenu "zz" w czasie powodzi, jest [...] niedopuszczalne [...] i powoduje, iż zamieszczone w planie normy prawa materialnego stają się niedookreślone. Niemniej jednak [...] nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały zgodnie z wnioskami skargi [...] lecz wyeliminował z obrotu prawnego [...] w całości, mając na uwadze treść § 10 ust. 2 pkt. 10 planu [...]. Sąd zwrócił uwagę, że obligatoryjnym elementem planu jest art. 15 ust. 2 pkt. 6 u.p.z.p. [...] natomiast [...] uchwała nie zawiera jakichkolwiek wskaźników czy parametrów kształtowania zabudowy w [...] PE1, PE2 i PE3 [...]. Sporny teren [...] to obszar powierzchniowej eksploatacji kruszywa naturalnego na którym dopuszczono prowadzenie robót górniczych a jednocześnie zakazano lokalizacji obiektów kubaturowych nie związanych z prowadzoną działalnością eksploatacyjną [...]. Jedyną formą dopuszczoną [...] są obiekty kontenerowe traktowane jako tymczasowe nie połączone trwale z gruntem [...]. Kontenery są [...] obiektami budowlanymi kwalifikowanymi jako tymczasowe, ale nie są budynkami [...]. Tym samym na całym terenie [...] nie można realizować budynków czy innych obiektów kubaturowych, poza ustawieniem obiektów kontenerowych, które z reguły mają standardowe wymiary. Stąd też z uwagi na przyjętą koncepcję zagospodarowania terenu ale przede wszystkim jego specyfikę odstąpiono od określenia zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. [...] co potwierdzono w sposób jednoznaczny w § 10 ust.2 pkt 10 uchwały [...] użycie w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. zwrotu, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo elementy w nim wymienione, nie oznacza niedopuszczalności w uzasadnionych przypadkach odstępstw od tej zasady [...] przeznaczenie [...] gruntu pod powierzchniową eksploatację kruszywa naturalnego, dopuszczenie tam również robót górniczych z możliwością ustawienia obiektów tymczasowych w postaci obiektów kontenerowych wyklucza przyjęcie stanowiska, że zachodzi potrzeba i konieczność określenia tam parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu wynikających z art. 15 ust.2 pkt 6 u.p.z.p. [...] przepis należy interpretować w ten sposób, że jeżeli w planie przewiduje się teren przeznaczony do zabudowy, to obowiązkowo należy określić parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu [...]. Termin "zabudowa" odnosić można wyłącznie do budynków lub zespołów budynków [...] w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wielokrotnie używa się pojęcia "obiekty budowlane" obok pojęcia "zabudowa", w tym także w art. 15 tej ustawy. Znamienne jest, że w art. 15 ust. 3 pkt 8 u.p.z.p. stanowi się, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb "sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów". Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że jeżeli ustawodawca miał zamiar objąć zakresem określonej normy obiekty budowlane, a więc budynki, budowle i obiekty małej architektury, to uczynił to wyraźnie. W związku z tym nie można twierdzić, że ten sam efekt ustawodawca zamierzał osiągnąć poprzez użycie pojęcia "zabudowa" [...]. W tej sprawie słusznie odstąpiono od ustalenia powyższych wymogów dla terenu powierzchniowej eksploatacji kruszywa naturalnego. Bez wpływu na takie stanowisko ma treść [...] art. 15 ust. 2 pkt 11 u.p.z.p. [...] bowiem w zaskarżonym planie miejscowym nie zawarto postanowień określających wykorzystanie danych terenów do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być uzasadniona.
Na wstępie jednakże należy wskazać, że w świetle treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z brzmienia art. 153 p.p.s.a. wynika, że zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Przez ocenę prawną rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym powinna dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych ( wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r II FSK 1107/22 LEX nr 3865068 ).
W niniejszej sprawie, którą tutejszy Sąd rozpoznaje po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, a więc w warunkach powyższego związania, ten ostatni Sąd wypowiedział się w dwóch kwestiach.
Po pierwsze, w jego ocenie stwierdzenie nieważności uchwały w całości nie miało uzasadnionych podstaw, gdyż do posadowienia obiektów tymczasowych takich jak kontenery nie potrzeba ustalać w uchwale wskaźników zabudowy. NSA wskazał, że nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że uregulowania zaskarżonej uchwały w zakresie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu naruszają ustalenia skarżonego planu. Trafnie w jego ocenie w okolicznościach tej sprawy skarżąca kasacyjnie Gmina podniosła zarzut błędnej wykładni art. 15 ust.2 pkt 6 u.p.z.p. dokonanej przez Sąd pierwszej instancji jak i jednocześnie niewłaściwego zastosowania tejże normy skoro z uwagi na jej naruszenie stwierdzono nieważność zaskarżonego planu w całości.
Stanowisko w tym zakresie po części zacytowano wyżej we wstępnym fragmencie uzasadnienia.
Po drugie, w odniesieniu do właściwego (częściowego) żądania stwierdzenia nieważności w skardze Wojewody, NSA nie przedstawił poszerzonej analizy ( z uwagi na brak zarzutów w skardze kasacyjnej w tym zakresie). NSA stwierdził jedynie, że odnośnie tego mamy do czynienia z "ujawnioną wadliwością". Zatem co do zagadnienia z § 5 ust. 5 podzielił on stanowisko Wojewody, jak i Sądu I instancji poprzednio rozpoznającego sprawę.
Wobec powyższego Sąd obecnie rozpoznający sprawę skoncentrował się na drugim z prezentowanych zagadnień.
W tym zakresie prezentowane obecnie stanowisko jest całkowicie zbieżne z wcześniejszym rozstrzygnięciem tut. Sądu.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z § 5 ust. 5 mpzp:
"Tereny oznaczone dodatkowym indeksem literowym "zz" położone są w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki Ropy, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat (Q 1%) oraz częściowo na terenie PE1, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi raz na 10 lat (Q 10%). Obszar szczególnego zagrożenia powodzią wyznaczono w oparciu o opracowanie pn. "Określenie zagrożenia powodziowego w zlewni Wisłoki", będącego integralnym elementem studium ochrony przeciwpowodziowej od rzeki Ropy. Dla obszaru szczególnego zagrożenia powodzią obowiązują nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych dot. ochrony przed powodzią. W przypadku wystąpienia powodzi na terenach oznaczonych indeksem literowym "zz" należy obiekty i urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z tych terenów. Na czas trwania robót należy opracować plan ochrony przeciwpowodziowej, określający zależność pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa, uwzględniający prognozę hydrologiczną IMGW Oddział Kraków. Powierzchniowa eksploatacja kruszywa naturalnego ze złoża "Hańczowa 2" nie może wpływać na jakość wód podziemnych. Wyznacza się na rysunku planu pas ochronny od rzeki Ropy, w którym obowiązują ustalenia zawarte w § 10 ust. 2 pkt 9."
Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że trafne jest stanowisko Wojewody, iż zapisy planu cyt. " (...) W przypadku wystąpienia powodzi na terenach oznaczonych indeksem literowym "zz" należy obiekty i urządzenia związane z eksploatacją kruszywa naturalnego ze złoża na czas powodzi usunąć z tych terenów. Na czas trwania robót należy opracować plan ochrony przeciwpowodziowej, określający zależności pomiędzy czasem rozpoczęcia ewakuacji wszystkich ludzi, pojazdów, urządzeń, obiektów oraz pozostałej infrastruktury a wystąpieniem określonych stanów na rzece Ropa, uwzględniających prognozę hydrologiczna IMGW Oddział Kraków. (...) ", naruszają przepisy prawa, ustalające normy kompetencyjne i nakładając dodatkowe wymogi, wykraczające poza powszechnie obowiązujące prawo.
Celem planu miejscowego jest ustalenie przeznaczenia, sposobów zagospodarowania oraz warunków zabudowy terenów. Natomiast opracowywanie planów ochrony przeciwpowodziowej nie jest przewidzianą normami prawnymi procedurą, która wymagana jest w planie miejscowym.
W planie miejscowym nie jest dopuszczalne zamieszczanie informacji, zaleceń, ani innych niewiążących sugestii dla potencjalnego inwestora lub użytkownika przestrzeni. Uchwała w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, wobec czego jego postanowienia powinny być konkretne i jednoznaczne, aby możliwe było ich bezpośrednie stosowanie (tak np. uzasadnienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 1717/22).
W konsekwencji zamieszczanie w tekście planu norm otwartych, odsyłających do odrębnych i nie przewidzianych przepisami prawa procedur, takich jak cytowany powyżej obowiązek tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej czy usuwanie urządzeń i obiektów z terenu "zz" w czasie powodzi, jest niedopuszczalne z punktu widzenia obowiązującego porządku prawnego i powoduje, iż zamieszczone w planie normy prawa materialnego stają się niedookreślone.
Zaznaczyć trzeba, że negowany przez Wojewodę zapis jednoznacznie wykracza poza zakres spraw regulowanych w planie miejscowym na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 503 ze zm.) – dalej jako "uPlan":
"W planie miejscowym określa się obowiązkowo:
1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania;
2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego;
3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu;
3a) zasady kształtowania krajobrazu;
4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej;
5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych;
6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów;
7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa;
8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym;
9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy;
10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej;
11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4."
Natomiast w myśl art. 15 ust. 3:
"W planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb:
1) granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości;
2) granice obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej;
3) granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji;
3a) (uchylony);
4) (uchylony);
4a) granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym;
4b) granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi publicznej, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska użytku publicznego, sieci przesyłowej, budowli przeciwpowodziowej, sieci szerokopasmowej, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego, przedsięwzięcia Euro 2012 lub decyzji lokalizacyjnych wydanych przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów w związku z realizacją inwestycji w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa;
5) granice terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz terenów służących organizacji imprez masowych;
6) granice pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczenia dotyczące prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określone w ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady;
7) granice terenów zamkniętych, i granice stref ochronnych terenów zamkniętych;
8) sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów;
9) (uchylony);
10) minimalną powierzchnię nowo wydzielonych działek budowlanych;
11) maksymalną intensywność zabudowy;
12) maksymalną liczbę miejsc do parkowania;
13) linie zabudowy dla kondygnacji podziemnych."
Jak wynika z przytoczonego powyżej art. 15 ust. 2 i ust. 3 uPlan organ planistyczny nie ma kompetencji do zamieszczania w planie zapisów statuujących obowiązek tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej czy usuwanie urządzeń i obiektów z terenu "zz" w czasie powodzi. Ustalanie takich planów wykracza poza materię planistyczną. Z tego względu poniesione zarzuty Wojewody Małopolskiego z się uzasadnione.
Bez znaczenia jest przy tym okoliczność podnoszona przez Gminę Uście Gorlickie w wyjaśnieniach skierowanych do organu nadzoru, iż przed procedurą planistyczną uzyskano stanowisko organu uzgadniającego oraz uzyskano w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzgodnienia z Państwowym Gospodarstwem Wodnym - Wody Polskie.
Dokonanie skutecznego uzgodnienia (w rozumieniu pozytywnego, akceptującego uzgodnienia) z właściwym organem, nie zwalnia, zarówno sporządzającego plan miejscowy wójta gminy, jak również organu uchwałodawczego tj. rady gminy, z obowiązku przestrzegania przepisów prawa. Jeśli zatem, pomimo uzgodnienia pozytywnego projektu planu przez właściwy organ uzgadniający, postanowienia planu naruszają przepisy prawa, których stosowanie leży w kompetencji tego organu uzgadniającego, muszą one zostać wyeliminowane z obowiązującego aktu miejscowego (por. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2595/12).
Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. 1028.265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w kwocie 480 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI