II SA/KR 636/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I. i K. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji z 2007 r. nakazującej rozbiórkę nadbudowanej kondygnacji poddasza, wybudowanej bez pozwolenia. Skarżący wnioskowali o uchylenie decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a., argumentując, że zmieniły się przepisy Prawa budowlanego i plan miejscowy, dopuszczając obecnie takie nadbudowy. Podnosili również, że wykonanie rozbiórki jest nieracjonalne, gdyż po jej wykonaniu mogliby odtworzyć nadbudowę w tym samym kształcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. może być stosowany wyłącznie do decyzji uznaniowych, w których organ ma swobodę decyzyjną. Nakaz rozbiórki wydany na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją związaną, gdyż organ ma obowiązek jej wydania po stwierdzeniu wystąpienia określonych przesłanek. Zmiana stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu ostatecznej decyzji nie stanowi podstawy do jej uchylenia w trybie art. 155 k.p.a., który nie jest kolejną instancją odwoławczą ani sposobem na dostosowanie decyzji do późniejszych zmian przepisów. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały obowiązujące przepisy, a rozstrzygnięcie nie naruszało zasady zaufania do organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji związanych, takich jak nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, oraz że zmiana przepisów nie uzasadnia uchylenia decyzji w tym trybie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje uchylić decyzję rozbiórkową w trybie art. 155 k.p.a. po zmianie przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzję ostateczną nakazującą rozbiórkę, wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (decyzja związana), można uchylić lub zmienić w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzję związaną, taką jak nakaz rozbiórki wydany na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie można uchylić ani zmienić w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na utrwalone orzecznictwo i doktrynę, wyjaśnił, że art. 155 k.p.a. otwiera możliwość weryfikacji decyzji ostatecznych jedynie w sprawach, w których organ posiadał zakres uznania (decyzje uznaniowe). Nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją związaną, gdyż organ ma obowiązek jej wydania po stwierdzeniu określonych przesłanek. Zmiana stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu decyzji nie uzasadnia jej uchylenia w tym trybie.
Czy zmiana przepisów prawa (Prawa budowlanego, planu miejscowego) po wydaniu ostatecznej decyzji rozbiórkowej stanowi podstawę do jej uchylenia w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza zmiana przepisów prawa nie stanowi podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a., gdyż tryb ten nie jest kolejną instancją odwoławczą ani sposobem na dostosowanie decyzji do następczych zmian stanu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem ani do dostosowania decyzji do zmian stanu prawnego. Fakt, że w obecnym stanie prawnym skutki samowoli budowlanej byłyby inne, nie jest przesłanką do zmiany decyzji rozbiórkowej w tym trybie.
Czy organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 8 k.p.a.) poprzez brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony?
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego, gdyż stan faktyczny został ustalony poprawnie, a rozstrzygnięcie oparto na obowiązujących przepisach i utrwalonej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan faktyczny został ustalony poprawnie i nie pozostawia wątpliwości. Fakt, że rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów, które działały zgodnie z prawem i orzecznictwem.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można go stosować do uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go do jej wydania.
u.p.b. art. 48
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku stwierdzenia wystąpienia określonych przesłanek, polegających na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej, przy jednoczesnym braku przesłanek umożliwiających jego legalizację. Decyzja taka jest decyzją związaną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosuje się odpowiednio.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
Kontrola zgodności z prawem materialnym i proceduralnym.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 155 k.p.a. poprzez uznanie, że organ nie może uchylić decyzji związanej. • Niewłaściwa wykładnia art. 48 Prawa budowlanego jako przepisu szczególnego uniemożliwiającego uchylenie nakazu rozbiórki w trybie art. 155 k.p.a. • Brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony (naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.). • Argumentacja oparta na zmianie stanu prawnego (planu miejscowego i przepisów Prawa budowlanego) jako podstawie do uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
art. 155 kpa może mieć zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych • decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane [...] miała charakter związany • art. 48 Prawa budowlanego należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 155 kpa • tryb z art. 154 i 155 kpa obejmuje przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi • wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 i 155 k.p.a. możliwe jest wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pewien zakres uznania – w odniesieniu do tzw. decyzji uznaniowych • Decyzja wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego [...] nie należy do tego rodzaju decyzji • Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych • Fakt, że w obecnym stanie prawnym skutki analizowanej samowoli budowlanej byłyby inne, nie stanowi jednak przesłanki do zmiany decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a. • Tryb ten nie stanowi bowiem ani kolejnej instancji odwoławczej, ani furtki do dostosowania zapadłych decyzji do następczych zmian stanu prawnego.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Paweł Darmoń
członek
Piotr Fronc
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji związanych, takich jak nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, oraz że zmiana przepisów nie uzasadnia uchylenia decyzji w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona próbuje uchylić decyzję rozbiórkową w trybie art. 155 k.p.a. po zmianie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą trwałości decyzji i ograniczeń w ich wzruszaniu, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak zmiany legislacyjne nie zawsze pozwalają na 'cofnięcie' skutków prawnych.
“Czy zmiana prawa pozwala na uniknięcie rozbiórki? WSA w Krakowie wyjaśnia ograniczenia art. 155 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.