II SA/Kr 633/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-09-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanianadzór budowlanyśrutowaniemalarnia proszkowahałaswarunki pracyochrona środowiskadecyzja administracyjna

WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku magazynowo-usługowego, uznając, że instalacja urządzeń do śrutowania metali stanowiła zmianę sposobu użytkowania wymagającą zgłoszenia.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku magazynowo-usługowego z uwagi na instalację urządzeń do śrutowania metali. Sąd administracyjny uznał, że podjęcie działalności w zakresie śrutowania metali stanowiło intensyfikację dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, zmieniając warunki pracy, zdrowotne i higieniczno-sanitarne, co wymagało uprzedniego zgłoszenia. Ponieważ zgłoszenia takiego nie dokonano, a właściciele nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji zmiany, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku magazynowo-usługowego. Sprawa dotyczyła instalacji w budynku urządzeń do śrutowania metali, które miały przygotowywać powierzchnię do malowania proszkowego. Sąd uznał, że podjęcie tej działalności stanowiło zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ zintensyfikowało dotychczasowe użytkowanie i zmieniło warunki bezpieczeństwa pracy, zdrowotne oraz higieniczno-sanitarne, w tym narażenie na hałas i szkodliwe oddziaływania maszyn. W szczególności, instrukcja obsługi komory śrutowniczej wskazywała na liczne zagrożenia dla operatora i otoczenia. Ponieważ taka zmiana sposobu użytkowania wymagała uprzedniego zgłoszenia, a skarżący nie dopełnili tego obowiązku, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Sąd odrzucił zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia podstawy prawnej, błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz niejednoznacznego określenia lokalizacji maszyn, uznając, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, instalacja urządzeń do śrutowania metali stanowi intensyfikację dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, która zmienia warunki bezpieczeństwa pracy, zdrowotne i higieniczno-sanitarne, co wymaga uprzedniego zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śrutowanie metali jest elementem ciągu technologicznego malowania proszkowego i stanowi ulepszenie procesu, co prowadzi do intensyfikacji użytkowania. Wprowadzenie tych maszyn wiąże się z potencjalnymi zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa pracy (hałas, drgania, ścierniwo, porażenie prądem), co wymaga spełnienia dodatkowych warunków technicznych i sanitarnych, a tym samym stanowi zmianę sposobu użytkowania wymagającą zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Pr. bud. art. 71 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

Pr. bud. art. 71a § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, obowiązku wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części lub też przedłożenia określonych dokumentów, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pr. bud. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.o.ś.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 217 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. war. techn. art. 323 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach.

rozp. UE 305/2011 art. Załącznik I

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG

Dotyczy podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych, w tym higieny, zdrowia, środowiska, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności, ochrony przed hałasem.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a - c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja urządzeń do śrutowania metali stanowiła zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, zmieniając warunki pracy, zdrowotne i higieniczno-sanitarne. Niewykonanie obowiązku przedstawienia dokumentów legalizujących zmianę sposobu użytkowania uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.

Odrzucone argumenty

Budynek nie zmienił sposobu użytkowania od czasu dopuszczenia do użytkowania. Pojawienie się maszyn do śrutowania nie zmieniło warunków określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organy naruszyły art. 8 i 9 Kpa poprzez brak jednoznacznego ustalenia lokalizacji maszyny i brak udzielenia niezbędnych wyjaśnień. Organy naruszyły art. 107 § 3 Kpa poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Rozstrzygnięcie oparte na twierdzeniach nieznajdujących uzasadnienia w materiale dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

intensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w powołanym art. 71 Prawa budowlanego podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej wymienione w przepisie warunki przepis art. 71a ust. 4 p.b. ma charakter restrykcyjny i winien być zastosowany w przypadku zlekceważenia przez stronę postępowania nakazu zawartego w akcie administracyjnym Nakaz jest bezwzględnym obowiązkiem, którego niewykonanie wiąże się z rażącym naruszeniem prawa

Skład orzekający

Jacek Bursa

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Bator

sędzia

Paweł Darmoń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w szczególności w kontekście intensyfikacji dotychczasowego sposobu użytkowania i wpływu na warunki pracy, zdrowotne i środowiskowe. Proceduralne obowiązki organów nadzoru budowlanego w przypadku niewykonania nakazu legalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instalacji urządzeń do śrutowania w budynku magazynowo-usługowym z malarnią proszkową. Konieczność analizy konkretnych warunków technicznych i faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego w kontekście modernizacji działalności gospodarczej i potencjalnego wpływu na otoczenie. Pokazuje, jak instalacja nowych urządzeń może być uznana za zmianę sposobu użytkowania.

Nowe maszyny w hali: czy to już zmiana sposobu użytkowania budynku?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 633/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 71 a  ust 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję nr 84/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 r. znak: WOB.7721.15.2023.NOGI w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku skargę oddala.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie decyzją z dnia 28 listopada 2022 r., znak: OA-IV.5161.1.2021, na podstawie art. 71 a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r., poz. 1332 z późn. zm. dalej Pr. bud.) nakazał K. B. i M. B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku magazynowo — usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa), zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ś., gmina L. G., tj. zachodniej części hali głównej (pomieszczenia oznaczonego w projekcie nr 1.10) poprzez zaprzestania prowadzenia śrutowania metalu oraz usunięcie maszyn i urządzeń wykorzystywanych do tego celu.
Zobowiązany złożył odwołanie i po jego rozpatrzeniu Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 84/2024 Znak: WOB.7721.15.2023.NOGI z dnia 27.02.2024r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 Kpa oraz art.71a ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pr. bud.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie organu kluczowym było zbadanie, czy dokonano zmiany sposobu użytkowania. Definicję zmiany sposobu użytkowania zawarto w art. 71 ust. 1 Pr. bud., zgodnie z którym: "Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) (uchylony);
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń;
3) podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Przytoczony powyżej przepis nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jak zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Świadczy o tym użycie określenia "w szczególności". Oznacza to, że zamieszczony w art. 71 ust. 1 Pr. bud. opis działalności jedynie przykładowo wskazuje najbardziej charakterystyczne przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zatem według ustawodawcy zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego (lub jego części) jest przede wszystkim podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej wymienione w przepisie warunki. Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagającą pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w powołanym art. 71 Prawa budowlanego.
Do stwierdzenia czy w konkretnym stanie faktycznym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części konieczne jest wcześniejsze ustalenie ostatniego, znanego legalnego sposobu jego użytkowania. W realiach niniejszej sprawy Inwestor legitymuje się decyzją PINB nr 42/11 z dnia 28 kwietnia 2011 r. znak: PINB-OA/7353/81/V/11, którą udzielono pozwolenia na użytkowanie "budynku magazynowo- usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa) oraz zapleczem (...) z warunkiem: wykonania robót budowalnych polegających na dokończeniu budowy zjazdu indywidualnego z drogi gminnej". Ponadto do akt sprawy dołączono kopię decyzji PINB z dnia 28 listopada 2011 r. znak: PINB-OA/7353/81/V/11, którą zmieniono ostateczną decyzję nr 42/11 z dnia 28 kwietnia 2011 r. w taki sposób, że: "sentencja otrzymuje brzmienie udzielam (...) pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo- usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa) oraz zapleczem (...) wraz ze zjazdem indywidualnym z drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości Ś.. Dane budynku magazynowo - usługowego: Kategoria obiektu: XVII, Powierzchnia zabudowy — 920,00 m2, powierzchnia użytkowa — 942,40m2, kubatura — 5320,00m2.
Jak z kolei ustalono w toku postępowania dowodowego, w pomieszczeniu hali głównej budynku magazynowo-usługowego umieszczono na przełomie 2020 r. i 2021 r. następujące urządzenia do śrutowania:
- komora śrutownicza [...] nr seryjny: [...] o funkcji śrutowania detali, składająca się z zintegrowanych urządzeń: obudowa, układu wentylacji, bramy roletowej, drzwi serwisowych, oświetlenia, oczyszczarki, lancy, podłogi odzysku ścierniwa, zespołu maszynerii odzysku ścierniwa, filtru odpylającego oraz szafy sterowniczej. Wymiary urządzenia: 7,7x3,9x3,7m.
- kabina śrutownicza ciśnieniowa KC 1,5x1x0,8 nr seryjny: [...] z odpylaczem komorowym [...] nr seryjny: [...], które składa się z modułu kabiny, modułu oczyszczarek, modułu odpylacza komorowego oraz szafy sterującej.
Na podstawie porównania rysunków z zatwierdzonego zamiennego projektu budowlanego z ustaleniami dokonanymi podczas kontroli stwierdzono, że projekt budowlany zamienny nie przewidywał znajdujących się w części południowo-zachodniej wzdłuż dłuższej ściany hali maszyn do obróbki metalu.
Nadto stwierdzono, iż ww. urządzenia do śrutowania są ściśle związane z procesem malowania proszkowego. Śrutowanie jako metoda obróbki stalowych polega na oczyszczaniu powierzchni danego tworzywa w taki sposób, aby przygotować tworzywo do pokrycia jego powierzchni odpowiednią powłoką np. farbą. Reasumując, użycie przedmiotowych maszyn do śrutowania stanowi element ciągu technologicznego malowania proszkowego. Proces ten został w znaczny sposób ulepszony na skutek rozwoju przedsiębiorstwa zajmującego się w głównej mierze obróbką metali oraz nakładania powłok na metale. Z tego też względu wystąpiła tzw. intensyfikacja dotychczasowego sposobu użytkowania części budynku magazynowo-usługowego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2232/20 zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu należy rozumieć jako zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części w przypadku, gdy wywołuje skutki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.
Istotne jest to, czy podjęcie nowej działalności wymaga spełnienia innych (z reguły dodatkowych) warunków użytkowania obiektu w zakresie wskazanym w art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. Nie są więc konieczne szczegółowe wyliczenia i opisy zmian, o których mowa w tym przepisie ustawy. Wystarczające jest stwierdzenie, że miała miejsce zmiana w zakresie wymagań stawianych któremukolwiek ze wskazanych czynników (m.in. warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska), a porównanie wcześniejszego i obecnego sposobu użytkowania wskazuje na oczywistość tej zmiany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 2155/15).
Przechodząc do analizy, czy intensyfikacja dotychczasowego sposobu użytkowania części budynku magazynowo-usługowego z uwagi na podjęcie działalności w zakresie obróbki metali poprzez ich śrutowanie zmieniła warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń, organ wskazał na treść instrukcji obsługi komory śrutowniczej [...], której fotokopie dołączono do protokół oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu 30 listopada 2023 r. Dokumentacja ta zawiera szczegółowe; informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z użytkowaniem przedmiotowego urządzenia, w szczególności:
- operator przebywający wewnątrz komory śrutowniczej musi przez cały czas nosić odpowiednie wyposażenie ochronne, zabronione jest zdejmowanie jakiegokolwiek wyposażenia ochronnego będąc wewnątrz komory przy włączonej maszynie,
- podczas pracy maszyny z powodu wysokiej energii kinetycznej cząsteczek wyrzucanych z lancy do śrutowania, śrut może odbijać się w stronę operatora,
- w bezpośrednim sąsiedztwie podzespołów może znajdować się śrut na podłodze i powierzchni urządzenia z powodu nieszczelności konstrukcji maszyny,
- istnieje niebezpieczeństwo poważnych obrażeń ciała związanych z ruchomymi częściami maszyny, jak również ze strumieniem ścierniwa oraz latającymi odłamkami,
- obsługa oświetlenia oraz wszelkich komponentów elektrycznych zamontowanych w komorze śrutowniczej stwarza ryzyko porażenia prądem elektrycznym,
- długa ekspozycja na hałas w otoczeniu systemu filtracji maszyny podczas pracy stwarza ryzyko zmęczenia i napięcia, należy nosić ochronę uszu oraz unikać długotrwałej ekspozycji,
- podczas pracy z maszyną istnieje zagrożenie szkodliwego wpływu na operatora drgań pochodzących z lancy śrutowniczej.
Zgodnie z § 323 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. póz. 1225): "Budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach ". Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących m.in. higieny, zdrowia, środowiska, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów, czy też ochrony przed hałasem.
Co więcej, "przy dokonywaniu zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części w każdym przypadku organ, działając w interesie publicznym, powinien przeprowadzić szczegółową ocenę, nie tylko, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu lub jego części nie będzie kolidował z interesem użytkowników tego obiektu budowlanego, lecz także przede wszystkim czy nie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 p. bud., gdyż w postępowaniu tym, tak jak w postępowaniu, o którym mowa w art. 30 p. bud., poza podmiotem zgłaszającym nie występują jakiekolwiek inne strony. Jest bowiem oczywiste, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części może spowodować niekorzystne dla otoczenia skutki, w szczególności w sferze warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych itp." (patrz: A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2023, art. 71). Nie sposób zatem pominąć okoliczności wskazujących na negatywne oddziaływanie prowadzonej działalności na nieruchomości sąsiednie od wielu lat. Jak wskazywały strony w toku postępowania administracyjnego: "Mieszkamy w bezpośrednim sąsiedztwie z halą, a procesy obróbki metali są bardzo uciążliwe dla nas. Nieustannie wydobywają się hałasy procesu śrutowania i innych czynności związanych z obróbką metali (...). Hala jest ciągle otwarta, nie posiada żadnych zabezpieczeń wyciszających, przewóz elementów metalowych odbywa się spalinowym wózkiem widłowym, wszystko to od 6 rano do 22" (vide: pismo P. B. M. z dnia 2 sierpnia 2022 r., akta PINB II, k: 92).
Reasumując, podjęcie w budynku magazynowo-usługowym z kabiną malarską oraz zapleczem działalności w zakresie śrutowania metali niewątpliwie zmieniło co najmniej warunki pracy oraz warunki zdrowotne z uwagi na narażenie pracowników malarni proszkowej szkodliwym oddziaływaniem maszyn do śrutowania, co wymagało uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż zgłoszenia takiego nie dokonano.
W myśl art. 71a ust. 1 Pr. bud. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2".
Stosownie do powyższego organ I instancji postanowieniem z dnia 16 lutego 2022 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Pr. bud. zobowiązano do wstrzymania "użytkowania części budynku magazynowo — usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa), zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości Ś., gmina L. G., tj. południowo-zachodniej części hali głównej (pomieszczenia oznaczonego w projekcie nr [...]) " oraz przedstawienia w terminie do 31 sierpnia 2022 r. dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Pr. bud. Postanowienie organu I instancji zostało wydane prawidłowo.
Zgodnie z art. 71 a ust. 4 Pr. bud..: "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, obowiązku wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części lub też przedłożenia określonych dokumentów - przyp. MWINB], albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". Wydanie decyzji w oparciu o art. 71a ust. 4 Pr. bud. jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek i stanowi jego logiczną konsekwencję. Przytoczenia w tym miejscu wymaga treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia l lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 783/11, cyt.: "Przepis art. 71a ust. 4 p.b. ma charakter restrykcyjny i winien być zastosowany w przypadku zlekceważenia przez stronę postępowania nakazu zawartego w akcie administracyjnym. Ponadto wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, na podstawie art. 71a ust. 4 p.b., ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu organu. Nakaz jest bezwzględnym obowiązkiem, którego niewykonanie wiąże się z rażącym naruszeniem prawa ".
Z uwagi na powyższe, w związku z niewykonaniem przez zobowiązanych obowiązków nałożonych postanowieniem 16 lutego 2022 r., znak: OA-IV.5161.1.2021, PINB miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 7la ust. 4 Pr. bud..
MWINB podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrażone w wyroku z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt: IV SA/Po 447/22, że "użyta w przepisie art. 71a ust. 4 p.b. alternatywa "albo" wskazuje, że już samo niedostarczenie dokumentacji skutkować musi wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Organ nie dysponuje w tym przypadku żadnym luzem decyzyjnym, a decyzja wydawana w oparciu o art. 71a ust. 4 p.b. ma charakter związany". Nadto z dokumentów sprawy nie wynika, aby adresaci rzeczonego postanowienia PINB przedstawili organowi stopnia powiatowego jakiekolwiek dokumenty wymagane w tym postanowieniu, jak również nie uprawdopodobnił, iż uchybienie ww. terminu miało miejsce z przyczyn niezależnych od właściciela. W ocenie MWINB, uwzględniając słuszny interes skarżących oraz interes społeczny (art. 7 Kpa), organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zapewnił realną możliwości wypełnienia obowiązku nałożonego przez PINB ww. postanowieniem. Nie jest możliwe by organ oczekiwał w nieskończoność na przedłożenie przez Skarżących wymaganych dokumentów, niezbędnych do legalizacji samowolnych robót budowlanych.
W odwołaniu od decyzji PINB zwrócono uwagę na fakt, iż postanowienie z dnia 16 lutego 2022r. o wstrzymaniu użytkowania części budynku dotyczyło części południowo-zachodniej hali głównej, zaś decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia dotyczy już tylko zachodniej części hali głównej. Zdaniem organu zarzuty te nie są uzasadnione, bowiem w ww. postanowieniu z dnia 16 lutego 2022 r. organ I instancji jedynie doprecyzował lokalizację maszyn do obróbki metali. Natomiast w decyzji z dnia 28 listopada 2022 r. PINB podał bardziej ogólną lokalizację maszyn będących przedmiotem sprawy, co nie zmienia faktu, iż inwestor znając proces technologiczny w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i przeznaczenie poszczególnych maszyn posiada wiedzę, których maszyn dotyczy obowiązek ich usunięcia.
Zdaniem MWINB istota sprawy, która stanowiła ustalenie, czy doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego została dostatecznie wyjaśniona przez organ I instancji. Okoliczności przesądzające o konieczności nałożenia na Skarżących kwestionowanego obowiązku zostały ustalone przez organ I instancji w wyniku przeprowadzonych licznych czynności kontrolnych oraz oględzin, w tym dokumentacji zdjęciowej oraz przedłożonych przez strony postępowania dokumentów w toku sprawy. W ocenie MWINB zebrany materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia przez przeprowadzenie dalszych dowodów. Opis faktów, jak i stan faktyczny przedstawiony w skarżonej decyzji są ze sobą zbieżne i nie wymagają dalszych ustaleń, a już z pewnością wyjaśnienia wątpliwości o charakterze istotnym. Ustalone okoliczności sprawy przez organ I instancji umożliwiły w sposób jednoznaczny na dokonanie oceny, co do zaistnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył K. B. zarzucając naruszenie:
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji;
- art. 77 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oparcie rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia na twierdzeniach nie znajdujących uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.
- art. 8 i 9 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak jednoznacznego ustalenia lokalizacji maszyny do śrutowania bowiem w toku postępowania w jednej decyzji organ wskazuje na lokalizację południowo - zachodnią w innej decyzji na lokalizację zachodnią czym wywołuje przeświadczenie o dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia i pozbawia zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz brak jednoznacznego zajęcia stanowiska w zakresie dopuszczalności montażu maszyny do śrutowania w związku z stosownym wnioskiem Skarżącego, czym naruszono art. 9 kpa nie udzielając niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
- art. 71 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęcie a priori że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zmieniającego warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
W uzasadnieniu podkreślono, iż od dnia dopuszczenia do użytkowania przedmiotowego budynku do dnia dzisiejszego budynek ten nie zmienił sposobu użytkowania. Pojawienie się przedmiotowych maszyn nie zmieniło w żadnym stopniu warunków o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego i wymagań jakie stawiane są obiektom. Od czasu zamontowania pierwszej z maszyn w 2013 r. skarżący był przedmiotem licznych kontroli, które nie stwierdziły żadnych zmian w podstawowych warunkach bezpieczeństwa budynku o których mowa w pkt 2 art. 71 ust. 1. Chodzi o podstawowe warunki bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego - pożarowe, powodziowe, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska. Nie uległ zmianie zakres oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji. W ocenie Skarżącego nie została podjęta od czasu dopuszczenia budynku do użytkowania żadna nowa działalność która powodowałaby zmianę jakiegokolwiek z wyżej wymienionych warunków. W ocenie Skarżącego użycie określenia "niewątpliwie" i późniejszy brak wykazania czegokolwiek w toku postępowania jak i uzasadnieniu decyzji stanowi uchybienie organu które winno skutkować uchyleniem całej decyzji.
Organ I i II instancji w zebranym materiale dowodowym całkowicie pomija złożony w dniu 19 grudnia 2019 r. wniosek Skarżącego do PINB w Tarnowie (znak sprawy: OAP.055.30.2019) o wydanie zaświadczenia przez tenże Organ w trybie art. 217 § 2 pkt 2 kpa, co do wyposażenia w kabinę do śrutowania budynku magazynowo usługowego z kabiną malarską (przedmiotu niniejszego postępowania), iż nie jest zmianą sposoby użytkowania budynku. Organ I instancji zapoznał się z niniejszym wnioskiem, a następnie stwierdził w przedmiotowej sprawie swoją niewłaściwość i przekazał do Starostwa Powiatowego w T. . Analogiczny wniosek trafił do Organu II instancji który do dnia dzisiejszego nie rozpoznał przedmiotowego. W ocenie Skarżącego przedmiotowe wskazuje w sposób jednoznaczny na notoryczne naruszenia art. 8 i 9 kpa przez Organ I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w świetle art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, co doprowadziło do oddalenia skargi.
Sporne w sprawie było czy nastąpiła stwierdzona przez skarżone organy nadzoru budowlanego samowolna zmiana sposobu użytkowania części budynku magazynowo – usługowego skarżącego.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze stwierdzone przez organy podjęcie działalności w zakresie obróbki metali poprzez ich śrutowanie doprowadziło do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, które z kolei oznacza powstanie skutków określonych w art. 71 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Powyższe zostało ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół z oględzin przeprowadzonych dnia 30 listopada 2023r. oraz treść instrukcji obsługi komory śrutowniczej. Poprzedni – ostatni legalny sposób użytkowania przedmiotowej części budynku dotyczył bowiem, co w ocenie Sądu prawidłowo przyjęły organy, pozwolenia na użytkowanie "budynku magazynowo- usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa) oraz zapleczem (...) z warunkiem: wykonania robót budowalnych polegających na dokończeniu budowy zjazdu indywidualnego z drogi gminnej" - decyzja PINB nr 42/11 z dnia 28 kwietnia 2011 r. znak: PINB-OA/7353/81/V/11 i następnie decyzją PINB z dnia 28 listopada 2011 r. znak: PINB-OA/7353/81/V/11, zmieniono ostateczną decyzję nr 42/11 z dnia 28 kwietnia 2011 r. w taki sposób, że udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowo- usługowego z kabiną malarską (malarnia proszkowa) oraz zapleczem (...) wraz ze zjazdem indywidualnym z drogi gminnej oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości Ś.. Dane budynku magazynowo - usługowego: Kategoria obiektu: XVII, Powierzchnia zabudowy — 920,00 m2, powierzchnia użytkowa — 942,40m2, kubatura — 5320,00m2". Skoro zatem na przełomie 2020 r. i 2021 r. umieszczono w pomieszczeniu hali głównej budynku magazynowo-usługowego komorę śrutowniczą o funkcji śrutowania metali, składającej się z wielu zintegrowanych urządzeń opisanych szczegółowo na str. 5 zaskarżonej decyzji w tym m. in.: obudowy, układu wentylacji, bramy roletowej, drzwi serwisowych, oświetlenia, oczyszczarki, lancy, podłogi odzysku ścierniwa, zespołu maszynerii odzysku ścierniwa, filtru odpylającego oraz szafy sterowniczej, a także dodatkowo umieszczono kabinę śrutownicza ciśnieniową z odpylaczem komorowym, która również składa się z wielu zintegrowanych urządzeń m.in. modułu kabiny, modułu oczyszczarek, modułu odpylacza komorowego oraz szafy sterującej, to stanowią one maszyny do obróbki metalu, których projekt budowlany zamienny nie przewidywał. Powyższe wynika także z porównania rysunków z zatwierdzonego zamiennego projektu budowlanego. Ponadto zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu wynika w ocenie Sądu z prawidłowo stwierdzonego przez organy ulepszenia procesu ciągu technologicznego malowania proszkowego. Ww. dodane urządzenia do śrutowania mają przygotować tworzywo do pokrycia jego powierzchni odpowiednią powłoką np. farbą. Proces technologiczny został więc w znaczny sposób ulepszony na skutek rozwoju przedsiębiorstwa zajmującego się w głównej mierze obróbką metali oraz nakładania powłok na metale. Istotne także było, że podjęcie nowej działalności wymaga spełnienia innych (dodatkowych) warunków użytkowania obiektu w zakresie wskazanym w art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego (m.in. warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska, w szczególności hałasu). Instrukcja obsługi komory śrutowniczej [...], zawiera szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z użytkowaniem przedmiotowego urządzenia, w szczególności co do bezpieczeństwa operatora przebywającego wewnątrz komory śrutowniczej, wysokiej energii kinetycznej cząsteczek wyrzucanych z lancy do śrutowania, pozostawania śrutu na podłodze i powierzchni urządzenia nieszczelności konstrukcji maszyny, strumieni ścierniwa oraz latających odłamków, wymaganego oświetlenia oraz komponentów elektrycznych w zakresie ryzyka porażenia prądem elektrycznym, drgań pochodzących z lancy śrutowniczej itp. Podjęcie w budynku magazynowo-usługowym z kabiną malarską oraz zapleczem, działalności w zakresie śrutowania metali zmieniło warunki pracy oraz warunki zdrowotne z uwagi na narażenie pracowników malarni proszkowej szkodliwym oddziaływaniem maszyn do śrutowania, co wymagało uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a takiego zgłoszenia nie dokonano.
Z uwagi na te ustalenia organu, niezasadne są zarzuty odnoszące się do nie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, czy także oparcia rozstrzygnięcia na twierdzeniach nie znajdujących uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Przeprowadzone w sprawie dowody i wnioski wyciągnięte z ich analizy doprowadziły w ocenie Sądu, do prawidłowego zastosowania art. 71 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego. Nie doszło do zarzucanego w skardze przyjęcie a priori, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż organy oparły się o prawidłowe ustalenia co do intensyfikacji dotychczasowego sposobu użytkowania budynku zmieniającego warunki bezpieczeństwa pracy, zdrowotnego, higieniczno - sanitarnego, ze względu na wielkość obciążeń związanych z opisanymi w decyzji urządzeniami. Organy dokonały wystarczająco szczegółowej analizy, która znalazła odzwierciedlenie w prawidłowej treści uzasadnienia decyzji. Nie pominięto żadnego z aspektów sprawy oraz zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą. Uzasadniono motywy, jakimi kierowano się przy wydawaniu decyzji.
Niezasadne są także zarzuty skargi odnoszące się do ustalenia lokalizacji maszyny do śrutowania. Wbrew argumentacji skarżącego wskazane usytuowanie urządzenia w toku rozstrzygnięć wydawanych w sprawie, najpierw w części zachodniej budynku, a następnie południowo zachodniej nie stanowi sprzeczności, a tym bardziej arbitralności, lecz że drugie określenie jest bardziej precyzyjne.
Zatem w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego wydały prawidłowo postanowienie z dnia 16 lutego 2022r. umożliwiające zalegalizowanie dokonanej zmiany sposobu użytkowania, jednak skoro właściciele nie wykonali nałożonego obowiązku tj. nie przedłożyli dokumentacji wymaganej do zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania, to w świetle art. 71 ust. 2 w zw. z art. art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co uczyniły w sposób prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI