II SA/Kr 632/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki B. Sp. z o.o. na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty, uznając ją za samowolę budowlaną niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi B. Sp. z o.o. na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty zrealizowanej bez wymaganego zgłoszenia oraz z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółka argumentowała, że wiata nie jest obiektem budowlanym lub powinna być traktowana jako obiekt zwolniony z pozwolenia na budowę na podstawie przepisów dotyczących wiat sytuowanych na działkach mieszkaniowych. Sąd uznał jednak, że wiata została wybudowana niezgodnie z planem miejscowym, który przeznacza teren pod zabudowę mieszkaniowo-usługową i nie dopuszcza lokalizacji wiat, a także narusza przepisy dotyczące ochrony zabytków. W związku z tym skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą inwestorowi, B. Sp. z o.o., rozbiórkę wiaty o powierzchni 34,85 m2 i kubaturze 94,10 m3. Wiata została zrealizowana w pierwszym podwórzu nieruchomości przy ul. [...] w K. bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwej kwalifikacji obiektu jako budowlanego, błędnego zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat oraz naruszenia przepisów postępowania. Kwestionowano uznanie obiektu za budowlę, argumentując brak analizy instalacji i materiałów budowlanych. Spółka twierdziła, że wiata powinna być traktowana zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego (wiaty do 50 m2 na działce mieszkaniowej), a nie art. 29 ust. 1 pkt 2 (wiaty do 35 m2 wymagające zgłoszenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Podkreślono, że sprawa podlegała przepisom Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 19 września 2020 r. Sąd rozpatrzył szczegółowo argumenty spółki dotyczące kwalifikacji obiektu i przepisów dotyczących wiat, wskazując na różnice między art. 29 ust. 1 pkt 2 i 2c Prawa budowlanego. Stwierdzono, że działka, na której znajduje się wiata, jest położona w terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej (MW/U.12), a nie wyłącznie mieszkaniowej, co wyklucza zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2c. Ponadto, wiata była związana z lokalem usługowym, a nie z budynkiem mieszkalnym. Kluczowym argumentem sądu było jednak stwierdzenie, że budowa wiaty była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszcza lokalizacji wiat na tym terenie, a także narusza przepisy dotyczące ochrony zabytków (ochrona wnętrza kwartału, zakaz zadaszania podwórców). Niezgodność z planem miejscowym stanowiła podstawę do wydania nakazu rozbiórki, niezależnie od kwalifikacji prawnej wiaty. Sąd odniósł się również do kwestii braku zgody współwłaściciela nieruchomości na dysponowanie nią na cele budowlane, co również stanowiło przeszkodę w legalizacji obiektu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli obiekt jest samowolą budowlaną i narusza przepisy prawa, w tym plan miejscowy, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet w przypadku obiektów potencjalnie zwolnionych z pozwolenia na budowę, stanowi podstawę do nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 49b § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza innych przepisów.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego obejmuje budynek, budowlę lub obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Analiza instalacji i materiałów nie jest konieczna w postępowaniu nadzorczym dla identyfikacji obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budowli.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Definicja budowy.
u.p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki, nie wymaga pozwolenia na budowę.
u.o.z. art. 36 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) a) b) c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uPlan art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
ZmPrBud2020
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
ZmPrBud2015
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Zm2016
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność wiaty z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie przepisów dotyczących ochrony zabytków. Brak wymaganej zgody współwłaściciela na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Nieprawidłowa kwalifikacja wiaty zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego ze względu na przeznaczenie terenu i powiązanie z lokalem usługowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej spółki dotyczące kwalifikacji obiektu jako niebędącego obiektem budowlanym. Argumenty dotyczące zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 107, 138 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
nie dopuszczono lokalizacji wiat naruszenie porządku wnętrza kwartału brak zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane nie jest możliwe budowa wiaty na obszarze, na którym obowiązuje zakaz zabudowy
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Piotr Fronc
członek
Sebastian Pietrzyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat, znaczenie planów miejscowych w kontekście samowoli budowlanej, ochrona zabytków w procesie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją z 19 września 2020 r. w zakresie przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat i znaczenie planów miejscowych, a także podkreśla wagę ochrony zabytków i formalnych wymogów prawnych, takich jak zgoda współwłaściciela.
“Wiata na działce usługowej – czy zawsze wymaga pozwolenia? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy Prawa budowlanego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 632/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz /przewodniczący/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 29 ust 1 pkt 2 i art 29 ust 1 pkt 2c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję nr 117/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 marca 2023 r., znak: WOB.7721.415.2022.AJAN w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja nr 117/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 marca 2023 roku, znak: WOB.7721.415.2022.AJAN utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki nr 231/2022 z dnia 5 lipca 2022 r., znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA nakazująca inwestorowi tj. B. Sp. z o.o., [...] [...],[...] rozbiórkę wiaty o powierzchni zabudowy równej 34,85 m2 i kubaturze równej 94,10 m3, zrealizowanej w pierwszym podwórzu nieruchomości położonej na działce nr [...], obręb [...] j. ewid.. przy ul. [...] w K., zrealizowanej bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej oraz z naruszeniem przepisów obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ". ", zatwierdzonego uchwałą Nr XCIII/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu 25 sierpnia 2017r. uprawnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na działce ewid. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. podczas, których ustalono, że na podwórzu 1 kamienicy przy ul. [...] postawiono konstrukcję z profili zamkniętych na stopach fundamentowych (słupach wylanych) bez ścian bocznych i zadaszenia oraz podłogi. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół nr [...], który wraz z załącznikami został dołączony do akt sprawy znak: ROIK I.5141.330.2017.IGR (k: 4-6 akt PINB znak: ROIK 1.5141.330.2017.IGR).
W dniu 8 listopada 2017r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne w wyniku których stwierdzono iż konstrukcja ze stalowych profili zamkniętych została przykryta zadaszeniem z półprzezroczystych płyt poliwęglanowych, ponadto posiada podłogę wyłożoną deskowaniem PVC oraz przezroczyste zewnętrzne rolety foliowe zamontowane do rygli okapowych, stanowiące pionowe przegrody o funkcji osłonowej (przed czynnikami atmosf.). Przedmiotowy obiekt budowlany jest funkcjonalnie połączony z lokalem usługowym ([...] zlokalizowanym na parterze budynku przy ul. [...] w K. (z wejściem od strony 1-go dziedzińca) prowadzonym przez inwestora. Dostęp do prądu obiektu został zapewniony poprzez przejście z ww. lokalu usług. W obecnej chwili pełni on funkcję dodatkowego pomieszczenia dla gości lokalu — tzw. sali konsumpcyjnej (co stwierdź, na podstawie możliwej oceny wizualnej). Ponadto przedmiotowy obiekt bud. posiada wewn. inst. elektryczną zapewniającą funkcjonowanie oświetlenia, nagłośnienia oraz ogrzewania (poszczególne elementy inst. wyszczególniono na zdjęciach w zał. nr [...] do protokołu), jest połączony z gruntem za pośrednictwem betonowych stóp fund. oraz stanowi konstrukcję samonośną (nie jest konstr. połączony z budynkiem). Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono protokół nr [...], dokumentacją fotograficzną został dołączony do akt sprawy znak: ROIK I.5141.330.2017.IGR (k: 60-62 akt PINB znak: ROIK I.5141.330.2017.IGR).
Zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2017r., znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA PINB, działając w oparciu o art. 61 k.p.a., powiadomił strony wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy części podwórza (pierwszy dziedziniec) budynku przy ul. [...] w K., położonego na działce nr [...], obręb [...] jedn. ewid. Ś. , parterowym obiektem budowlanym, powiązanym funkcjonalnie z lokalem usługowym zlokalizowanym na parterze ww. budynku oraz stanowiącym rozbudowę tego lokalu, zrealizowanej bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej (k: 13-14 akt PINB znak: ROIK 1.5160.205.2017.KMA, dalej: akta PINB).
W dniu 2 stycznia 2018r. organ I instancji wydał postanowienie nr 4/2018, znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA, którym w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. postanowił inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie parterowego obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy równej
34,85m2 i kubaturze równej
94,10 m3, prowadzonych w podwórzu nieruchomości położonej na działce nr [...], obręb [...] jedn. ewid. Ś. , przy ul. [...] w K. - B. Sp. z o.o., [...] [...], [...] wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową parterowego obiektu budowlanego, powiązanego funkcjonalnie z lokalem usługowym zlokalizowanym na parterze budynku przy ul. [...] w K., zabezpieczenie w/w obiektu budowlanego przed dostępem osób trzecich oraz przedłożenie określonych w w/w postanowieniu dokumentów w terminie do dnia 01 lipca 2018r.
Zażalenie na w/w postanowienie organu I instancji zostało wniesione przez B. Sp. z o.o. - działającą przez pełnomocnika P. T. J..
W dniu 7 września 2018r. MWINB, po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, wydał postanowienie nr 735/2018, znak: WOB.7722.24.2018.APAB, którym działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie PINB nr 4/2018 z dnia 2 stycznia 2018r., znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k:51-54 akt PINB).
W dniu 31 maja 2019r. organ I instancji wydał postanowienie nr 568/2019, znak: ROIK 1.5160.205.2017.KMA, którym działając na podstawie art. 49b ust. 2 u.p.b. postanowił odstąpić od wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie wiaty o powierzchni zabudowy równej 34,85m2 i kubaturze równej 94,10 m3, zrealizowanych w pierwszym podwórzu nieruchomości położonej na działce nr [...], obręb [...] ewid. Ś. , przy ul. [...] w K., z uwagi na ich faktyczne zakończenie oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki wskazanych w w/w postanowieniu dokumentów, w terminie do dni 1 września 2019r. (k: 79-81 akt PINB).
Postanowieniem nr 82/2020 z dnia 17 stycznia 2020r., znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA organ I instancji, działając na podstawie art. 77 § 2 k.p.a., postanowił zmienić w zakresie terminu własne postanowienie nr 568/2019 z dnia 31 maja 2019r., znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA - wyznaczając nowy termin wykonania nałożonego obowiązku: do dnia 31.03.2020r. (k: 89 akt PINB).
W dniu 8 maja 2020r. na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki wpłynęło postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 2020r., znak: BP-05.6724.5.36.2020.MNO, którym odmówiono wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji pn: "budowa wiaty na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K. z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...]". Ze względu na brak takiej zgodności (k: 112-113 akt PINB).
Zawiadomieniem z dnia 2 czerwca 2022r., znak: ROIK 1.5160.205.2017.KMA organ I instancji, działając na podstawie art. 10 k.p.a., poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem rozstrzygnięcia (k: 167 akt PINB).
W dniu 5 lipca 2022r. PINB wydał decyzję nr 231/2022, znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA, którą na podstawie art. 49b ust. 1 u.p.b nakazał inwestorowi tj. B. Sp. z o.o., [...] [...], [...]) rozbiórkę wiaty o powierzchni zabudowy równej 34,85m2 i kubaturze równej 94,10 m3, zrealizowanej w pierwszym podwórzu nieruchomości położonej na działce nr [...], obręb [...] j. ewid. Ś. , przy ul. [...] w K., zrealizowanej bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz z naruszeniem przepisów obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]", zatwierdzonego uchwalą Nr XCIII/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018r. (k: 182-185 akt PINB).
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie zostało wniesione przez B. Sp. z o.o. - reprezentowaną przez adw. L. P..
Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania decyzją nr 117/2023 Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 marca 2023 roku utrzymał w mocy decyzję nr 231/2022 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 5 lipca 2022 r.
W uzasadnieniu do wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że PINB w Krakowie - Powiat Grodzki dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego uznając wykonany obiekt budowlany jako budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b.: Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Organ odwoławczy wskazał, iż PINB w Krakowie - Powiat Grodzki dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa wiaty o powierzchni zabudowy równej 34,85m2 i kubaturze równej 94,10 m3, zrealizowanej w pierwszym podwórzu nieruchomości położonej na działce nr [...], [...] j. ewid. Ś. , przy ul. [...] w K.. W myśl art. 3 pkt 6 u.p.b. przez budowę należy rozumieć: wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
MWINB wskazał, że w prawie budowlanym brak jest definicji legalnej pojęcia wiata. Koniecznym w tym zakresie jest posiłkowanie się orzecznictwem sądowo-administracyjnym, zgodnie z którym wiatami są "lekkie budowle w postaci dachu wspartego na slupach, niekiedy ze ściankami z boku " (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, tom 4, red. Prof. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 404).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przedmiotu utrwalone zostało stanowisko, że cechami obiektu pozwalającymi zakwalifikować go jako wiatę jest posiadanie dachu oraz fundamentów lub posadowienie budowli na słupach i brak wszystkich ścian. Wskazuje się też, że wiata jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się także wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany (por. A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2014, s. 299 oraz wyroki: NSA z 16 lutego 2016r., II OSK 1481/14 oraz z 7 listopada 2013r., II OSK 1260/12; WSA w Gdańsku z 5 czerwca 2012r.).
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego cyt.: na podwórzu 1 kamienicy przy ul. [...] postawiono konstrukcję z profili zamkniętych na stopach fundamentowych (słupach wylanych) bez ścian bocznych i zadaszenia oraz podłogi (vide: protokół z przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2017r. czynności kontrolnych, k: 4-6 akt PINB znak: ROIK 1.5141.330.2017.IGR). Z kolei w protokole z przeprowadzonych w dniu 8 listopada 2017r. czynności kontrolnych stwierdzono, iż konstrukcja ze stalowych profili zamkniętych została przykryta zadaszeniem z półprzezroczystych płyt poliwęglanowych, ponadto posiada podłogę wyłożoną deskowaniem PVC oraz przezroczyste zewnętrzne rolety foliowe zamontowane do rygli okapowych, stanowiące pionowe przegrody o funkcji osłonowej(...). Ponadto przedmiotowy obiekt bud. posiada wewn. inst. elektryczną zapewniającą funkcjonowanie oświetlenia, nagłośnienia oraz ogrzewania (poszcz. elementy inst. wyszczególniono na zdjęciach w zał. nr 1 do niniejszego protokołu), jest połączony z gruntem za pośrednictwem betonowych stóp fund. oraz stanowi konstrukcję samonośną (nie jest konstrukcyjnie połączony z budynkiem (vide: protokół z przeprowadzonych w dniu 8 listopada 201Ir. czynności kontrolnych, k: 60-62 akt PINB znak: ROIK 1.5141.330.2017.IGR).
Organ odwoławczy podkreślił także, że zgodnie z 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj.: Dz.U. z 2022r., poz. 840) : Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: (...) prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni(...).
Na tle w/w przepisu w judykaturze w sposób jednolity wyjaśnia się, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co też nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową). W przypadku wpisu indywidualnego ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 668/11 i z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2152/10)
Jak ustalono w niniejszej sprawie, inwestorem przedmiotowego obiektu jest B. sp. z o.o. z siedzibą w K. . W toku postępowania ustalono również, iż roboty budowlane związane z budową wiaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania wykonano bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że przepisem właściwym do likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej w niniejszym postępowaniu jest art. 49b u.p.b. (w brzmieniu sprzed obowiązującej od dnia 19 września 2020 r. nowelizacji).
Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż ewentualny nakaz rozbiórki zostaje poprzedzony postępowaniem mającym na celu ustalenie istnienia możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W aktach organu I instancji znak: ROIK I.5160.205.2017.KMA zalega również postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 2020r., znak: BP-05.6724.5.36.2020.MNO, którym odmówiono wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji pn: "budowa wiaty na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "S. ", ze względu na brak takiej zgodności. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji pn.: "budowa wiaty na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K. z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...]" - wyrokiem z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1130/21 oddalił skargę.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, tut. Organ podziela ustalenia organu I instancji dotyczące niezgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami obowiązującymi na tym terenie zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji wyklucza możliwość jego legalizacji w trybie art. 49b u.p.b. i skutkuje koniecznością wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Jak wynika wprost z ustawy, gdy na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W sytuacji kiedy samowolnie wykonany obiekt budowlany nie jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Ze względu na to organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Skarżąca B. sp. z o.o., działająca przez adwokata L. P., podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony,
2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania do organów państwa,
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, podczas gdy należało zaskarżoną decyzję uchylić,
4) art. 49b ust. 2 Prawa budowalnego w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 poz. 741) poprzez niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy obiekt, którego decyzja dotyczy nie wymagał zgłoszenia, a co za tym idzie nie było podstaw do zastosowania ww. przepisu,
5) art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowalnego w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 poz. 741) poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie podczas gdy z materiału dowodowego i treści uzasadnienia samej decyzji wynika, że na nieruchomości, na której zlokalizowano przedmiotowy obiekt znajduje się budynek mieszkalny i jest ona przeznaczona na cele budownictwa mieszkaniowego
6) art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 poz. 741) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotem postępowania jest wiata o powierzchni zabudowy do 35 m2.
7) art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowalny.
Powołując się na powyższe Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że Skarżąca kwestionuje "ustalenie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Cechą obiektu jest więc posiadanie przez niego instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wzniesienie z użyciem wyrobów budowlanych. W decyzji nie znajdujemy analizy obiektu pod względem posiadania instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak jest też ustaleń co do rodzajów materiałów budowlanych użytych do jego budowy, poza ogólnymi stwierdzeniami w tym zakresie. Tymczasem zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę RADY 89/106/EWG (Dz.Urz.UE.L Nr 88, str. 5) wyrób budowlany oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych."
Ponadto wskazano, że "wątpliwości w świetle art. 7 i 77 §1 k.p.a. budzą też ustalenia, że mamy do czynienia z wiatą o powierzchni do 35 m2 wymagającą zgłoszenia zgodnie z obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego."
Organy w sposób dowolny przyjęły kwalifikację przedmiotu postępowania z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego Dla dokonania kwalifikacji przy budowie wiaty nie ma żadnego znaczenia przeznaczenie wiaty i funkcja jaką ona pełni, tymczasem organy skupiły się na powiązaniu tego przedmiotu z sąsiadującym lokalem. Zupełnie pominiętą kwestią w niniejszej sprawie jest fakt, że z treści postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa cytującego zapisy obwiązującego planu miejscowego wynika, że nieruchomość, której sprawa dotyczy przeznaczona jest na cele mieszkaniowe.
Podkreślono także, że Jeżeli zatem organy dokonywały kwalifikacji obiektu jako wiaty to powinny zrobić to w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania, zgodnie z którym: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.
Koniecznym jest też uściślenie przez organy kwestii przyjętej powierzchni zabudowy bowiem pojęcie "powierzchni zabudowy" nie zostało zdefiniowane, ale jest ono jednym z "charakterystycznych parametrów użytkowych" w budownictwie.
Przedmiotowy obiekt nie jest tymczasem wiatą, ewentualnie wiatą na działce na cele mieszkaniowe, przez co nie wymaga zgłoszenia i nie podlega nakazowi rozbiórki o jakim mowa w art. 49b ustawy Prawo budowalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (to jest ustawą z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333) – dalej jako "PrBud" w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji, to znaczy w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 roku.
Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Przedmiotowa sprawa dotyczy zweryfikowania, czy wybudowanie wiaty nastąpiło zgodnie z przepisami. W związku z tym organ nadzoru budowlanego powinny były określić w pierwszej kolejności czy doszło do wybudowania obiektu, czy też jest to inny przypadek, który uzasadniałby reakcję organów nadzoru budowlanego w trybie art. 50 – 51 PrBud. Ponadto organ powinien ustalić jaki tryb, stosownie do przepisów PrBud poprzedza wykonywanie robót budowlanych, a następnie organ powinien rozważyć czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie powyższe istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania okoliczności zostały przez organ wyjaśnione. W świetle zgromadzonych w sprawie materiałów stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu do wydanej decyzji, co do zasady nie budzi istotnych zastrzeżeń. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organów są prawidłowe i ustalone w oparciu o adekwatny do potrzeb sprawy zgromadzony materiał dowodowy. Poczynione natomiast przez organy ustalenia faktyczne jasno wynikają z zebranego w sprawie materiału. Zgromadzony materiał został omówiony, a sposób rozumowania organu oraz dokonane ustalenia nie budzą wątpliwości. W tym zakresie ustalenia organów nie budzą zastrzeżeń.
Jakkolwiek do kwestii nałożenia na Skarżących określonych w decyzji obowiązków przyjdzie jeszcze wrócić, to w tym miejscu reasumując powyższe należy wskazać, że organy zarówno I jak i II instancji szczegółowo przeanalizowały zebrany w sprawie materiał, nie pomijając przy tym żadnych istotnych zagadnień czy okoliczności, które z tego materiału dowodowego wynikają. Ustalone okoliczności pozwoliły organom na dokonanie oceny, zarówno co do prac które zostały wykonane jak i osób, na które powinny być nałożone określone obowiązki.
W kontekście podnoszonych w skardze zarzutów, trzeba podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20 – oraz powołane tam orzecznictwo).
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował. W tym świetle trzeba także zwrócić uwagę, że organy nadzoru stosownie do art. 81 ust. 1 pkt. 1) PrBud w ramach swoich uprawnień sprawują kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. W przypadku natomiast ustalenia okoliczności, które wskazują na prowadzenie określonych robót z naruszeniem przepisów obowiązane są do przeprowadzenia właściwego postępowania.
Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił stan faktycznych i nie pozostawił niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.
Dlatego też zasadnicze zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. są pozbawione podstaw.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. Skarżąca formułując ten zarzut nie sprecyzowała bliżej w czym upatruje jego naruszenia.
Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, natomiast w myśl § 2 tego artykułu organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu (por. np.: uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 26 września 2012 roku, sygn. I OSK 1094/11; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie w wyroku z 8.12.2010 r., sygn. VIII SA/Wa 640/10). O naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa można mówić, gdy organ administracji publicznej pomija milczeniem niektórych twierdzeń lub nieodniesieniu się do faktów istotnych dla sprawy (por. np. uzasadnienia do wyroków WSA w Warszawie: z dnia 11.09.2013 r., sygn. IV SA/Wa 702/13 oraz z dnia 4.10.2011 r., sygn. VII SA/Wa 1194/11). Taka sytuacja jednak nie występuje na gruncie niniejszej sprawy. Organ ustosunkował się wszelkich twierdzeń skarżącej. Szczegółowo wyjaśnił podstawy wydanej decyzji i powody, dla których wydał rozstrzygniecie nakazujące zaniechanie dalszych prac budowlanych. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do naruszenia tej zasady przez organ.
Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie do wydanego postanowienia nie narusza wskazanej normy. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są wystarczające i adekwatne. Organ wskazał przy tym, jakie są powody odmowy wydania zaświadczenia i jakie okoliczności determinowały określony kierunek rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest spójne i logiczne, a z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikają okoliczności które stanowiły podstawę odmowy wydania zaświadczenia. O naruszeniu wskazanej normy nie może natomiast świadczyć subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności innego rozstrzygnięcia niż dokonanego przez organ.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, podczas gdy należało zaskarżoną decyzję uchylić. Zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a.
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Wskazany przepis art. 138 § 1 K.p.a. ma charakter wynikowy, co oznacza jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadnia kierunek rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Określone stosowanie przez organ przepisu wynikowego jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń faktycznych oraz określonego odczytania przepisów prawa materialnego. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom - prawa materialnego bądź procesowego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 roku, sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 28lipca 2023 roku, sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 roku, sygn. II GSK 443/20).
Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji. Wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ma miejsce decyzji wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1) K.p.a., a tym samym podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Niezależnie Skarżąca Spółka podnosi także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Zarzuca Spółka, że na gruncie przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia art. 3 pkt. 1) PrBud poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany.
Zgodnie z art. 3 pkt 1) PrBud przez obiekt budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych..
Jak wskazała Skarżąca Spółka cechą obiektu jest posiadanie przez niego instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wzniesienie z użyciem wyrobów budowlanych. W decyzji nie znajdujemy analizy obiektu pod względem posiadania instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak jest też ustaleń co do rodzajów materiałów budowlanych użytych do jego budowy, poza ogólnymi stwierdzeniami w tym zakresie. Tymczasem zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę RADY 89/106/EWG (Dz.Urz.UE.L Nr 88, str. 5) wyrób budowlany oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych.
Podniesiony zarzut jest bezzasadny. Przytoczna powyżej, a zawarta w art. 3 pkt. 1) PrBud definicja obiektu budowlanego ma charakter zakresowy i zawiera w definiensie wszystkie elementy określanego pojęcia. Zaznaczyć też trzeba, że obiekt budowlany jest elementem składowym większości definicji zawartych w art. 3 PrBud i jej najszerszym pojęciem określającym w jakim zakresie zastosowanie ma ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z art. 1 PrBud Ustawa - Prawo budowlane, zwana dalej "ustawą", normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Zakwalifikowanie zatem danego obiektu jako "obiektu budowlanego" pozwala na zastosowanie przepisów PrBud. Wskazanie natomiast w słowniczku ustawowym (art. 3 PrBud), że obiekt budowlany obejmuje "instalacje zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem" nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego w postępowania nadzorczym ma przeprowadzać szczegółowe wyjaśnienia i analizy, z których miałaby charakterystyka istniejących instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Te okoliczności nie mają na gruncie niniejszej sprawy znaczenia w kontekście możliwości zidentyfikowania "obiektu budowlanego".
Niejako na marginesie można wskazać, że obiektem budowlanym będzie również taki obiekt, który nie ma instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, co może wynikać chociażby z tego, że budowa nie została jeszcze ukończona, względnie do obiektu takie instalacje nie będą doprowadzane. Nie oznacza to jednak, że nie można mówić wówczas o obiekcie budowlanym.
Dlatego podniesiony przez Spółkę zarzut jest pozbawiony uzasadnionych podstaw. Nieuzasadniony jest również zarzut braku ustaleń, co do rodzajów materiałów budowlanych użytych do jego budowy. Ta okoliczność nie ma istotnego znaczenia w sprawie.
Zasadnicza kwestia, która została postawiona w skardze dotyczy kwalifikacji prawnej wybudowanej wiaty.
W ocenie Skarżącej spółki przedmiotowa wiata powinna być zakwalifikowana jako wiata z art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud, a nie jako wiata w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud – tak jak to przyjęły organy.
W orzecznictwie za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie lekkiej konstrukcji, fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14, wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17, wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1398/18, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji i Sprawach).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu do wyroków z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 3465/18 i z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. II OSK 1973/20 za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian.
Odnosząc się do tego zarzutu Skarżącej należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.
Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących:
a) parterowych budynków gospodarczych,
b) garaży,
c) wiat
- o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Art. 29 ust. 1 pkt. 2c) został dodany do PrBud art. 1 pkt. 7) lit. a) tiret 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 roku, poz. 443) – dalej jako ZmPrBud2015. Wskazana ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 roku.
Celem wskazanej nowelizacji było uproszczenie i skrócenie procedury budowlanej przez zniesienie wymogu uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do budowy i przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, oraz ograniczenie katalogu obiektów budowlanych, które wymagać będą wydania pozwolenia na użytkowanie. Projekt wprowadza także zniesienie obowiązku załączania do projektu budowlanego oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu oraz o warunkach przyłączenia do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości dostępu do drogi publicznej. Weryfikacja spełnienia przez budynek warunków określonych w ustawie - Prawo budowlane w zakresie podłączenia do mediów będzie dokonywana na etapie oddawania inwestycji do użytkowania. Projekt przewiduje również zniesienie obowiązku zgłoszenia zamierzonego terminu rozpoczęcia robót budowlanych. Przewiduje się również ograniczenie zasady, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Projekt nakłada także na właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia pod względem formalnym złożonych wniosków o pozwolenie na budowę w wyznaczonym terminie (por. uzasadnienie do projektu ustawy – druk nr 2710, Sejm VII kadencji).
Ponadto uchwalając ustawę z dnia 20 lutego 2015 roku ustawodawca miał na względzie wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt Kp 7/09.
W uzasadnieniu do wskazanego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że tryb zgłoszenia oparty na milczącej zgodzie organu nie zapewnia na wystarczającym poziomie ochrony praw osób trzecich. Właściciel sąsiedniej nieruchomości, do naruszenia praw którego doszłoby na którymś etapie procesu inwestycyjnego - trwającego wobec niewniesienia sprzeciwu - nie dysponowałby skutecznymi instrumentami ochrony. W szczególności nie mógłby wnieść odwołania ani też żądać wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Podmiot ten nie mógłby też uzyskać skutecznej ochrony przed sądem administracyjnym. Tak ukształtowana regulacja nie może zostać uznana za zgodną z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, i to nawet mimo możności uzyskania ochrony cywilnoprawnej (por. uzasadnienie do wyroku TK z dnia 20 kwietnia 2011 roku, sygn. Kp 7/09).
W związku z powyższym wyrokiem Trybunału wskazaną nowelizacją (ZmPrBud2015) dokonano zmian w PrBud z założeniem aby katalog inwestycji podlegających zgłoszeniu z projektem budowlanym nie ingerował w sferę praw właścicieli, użytkowników wieczystych bądź zarządców nieruchomości sąsiadujących z działkami, na których realizowana ma być inwestycja (por. uzasadnienie do projektu ustawy – druk nr 2710, Sejm VII kadencji).
Dodany pkt. 2c) miał brzmienie: "wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki;".
W takim brzmieniu wskazany przepis obowiązywał do dnia 19 września 2020 roku. W wyniku nowelizacji PrBud ustawą z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 roku, poz. 471) – dalej jako ZmPrBud2020 art. 29 PrBud został przebudowany. Obecnie wiaty o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymagają pozwolenia na budowę, ale wymagają zgłoszenia (por. art. 29 ust. 1 pkt. 14 PrBud – w brzmieniu nadanym ZmPrBud2020), natomiast wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe nie wymagają ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (por. art. 29 ust. 2 pkt. 2) PrBud – w brzmieniu nadanym ZmPrBud2020).
Wskazana ustawa ZmPrBud2015 wprowadziła również i dalsze zmiany dotyczące budowy wiat. Zmianie uległ bowiem również art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud, który otrzymał brzmienie: "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;"
Tym samym po wskazanej zmianie wprowadzonej ZmPrBud2015, art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud nie regulował już kwestii wiat. Jedynym przepisem w art. 29 PrBud, po wskazanej nowelizacji ZmPrBud2015, który dotyczył wiat był art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud. Pominąć tutaj należy art. 29 ust. 1 pkt. 5) PrBud, który dotyczył wiat przystankowych i peronowych.
Wskazany art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud został po raz kolejny zmieniony ustawą z dnia 16 grudnia 2016 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2255) – dalej jako Zm2016. Wskazana ustawa weszła w życie, w zakresie zmian dotyczących PrBud, z dniem 1 stycznia 2017 roku.
Zgodnie z art. 5 lit. a) tiret 2 Zm2016, art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud otrzymał nowe brzmienie:
"wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;"
Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy Zm2016 (druk nr 994, Sejm VIII Kadencji) zmiany w zakresie zwolnienia niektórych robót budowlanych z pozwolenia na budowę lub zgłoszenia będą dotyczyły m.in. "budowy wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2, powierzchni działki - obecnie budowa takich wiat wymaga pozwolenia na budowę (z wyjątkiem wiat na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c), natomiast po nowelizacji będzie wymagać zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1). Wymóg pozwolenia na budowę wydaje się tu zbyt rygorystyczny, zwłaszcza że takie obiekty są obiektami o prostej konstrukcji, a przy tym wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, są zwolnione z pozwolenia na budowę, jeżeli tylko znajdują się na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Brak jest uzasadnienia, aby wymóg pozwolenia na budowę istniał np. w zakresie postawienia takich wiat na niezabudowanej działce".
Analiza wskazanych art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud i art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud w kontekście powyższych zmian dokonanych ZmPrBud2015 i Zm2016 prowadzi do wniosku, że warunkiem koniecznym wybudowania obydwu wiat jest przede wszystkim istniejąca prawnie możliwość zabudowy nieruchomości (nie jest bowiem możliwe budowa wiaty na obszarze, na którym obowiązuje zakaz zabudowy).
Przy czym wiaty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud mogą być wybudowane na terenach o dowolnym przeznaczeniu. Jedynym dodatkowym warunkiem jest wypełnienie warunków, co do powierzchni zabudowy wiaty (do 35 m2) oraz możliwości wybudowania dwóch wiat na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponadto wiata musi być "wolno stojąca". Innych ograniczeń w odniesieniu do wskazanych wiat ustawodawca nie nałożył. Wskazane wiaty wymagają zgłoszenia i nie wymagają pozwolenia na budowę.
Odmiennie natomiast ujęte zostały zasady wybudowania wiat na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud. Analogicznie jak w odniesieniu do wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud warunkiem wybudowania wiaty jest możliwość zabudowy nieruchomości (również i w tym nie jest bowiem możliwe budowa wiaty na obszarze, na którym obowiązuje zakaz zabudowy). Ponadto – podobnie jak w przypadku wiaty z art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud – koniecznie konieczne jest wypełnienie warunków, co do powierzchni zabudowy wiaty (do 50 m2) oraz możliwości wybudowania dwóch wiat na każde 1000 m2 powierzchni działki.
Pierwsza różnica między obydwoma przepisami sprowadza się do tego, że wiata, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud może być zarówno wolnostojąca, jak również pozbawiona tej cechy. Ustawa Prawo budowlane posługuje się terminem "wiaty wolnostojącej" oraz terminem "wiaty" bez tego rodzaju dookreślenia (zob. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Poznaniu z 9 lutego 2023 r., sygn. IV SA/Po 699/22).
Druga istotna różnica sprowadza się do tego, że wiata, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud) może być wybudowana tylko na takiej działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub na takiej, na która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.
Ustawa nie zawiera bliższych wskazówek, co do tego jak należy rozumieć sformułowanie "przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe". Jakkolwiek w przepisie jest mowa o "przeznaczeniu pod budownictwo", a "przeznaczenie terenu" jest określane w planie miejscowym, to jednak w ocenie Sadu nie chodzi w tym przepisie ściśle o pojęcie "przeznaczenia" w świetle przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 503 ze zm.) – dalej jako "uPlan", w planie miejscowym. To bowiem uniemożliwiałoby wybudowanie wiaty na obszarze nieobjętym planem miejscowym, albowiem przeznaczenie terenu jest określane tylko w planie miejscowym (por. art. 4 ust. 1 uPlan).
Zatem wiata art. 29 ust. 1 pkt. 2c) może być większa i może być wybudowana tylko na takiej działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub na takiej, na która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.
Wiata do 50 m2 może powstać jedynie na terenach mieszkaniowych. Natomiast wiata do 35 m2 może powstać na każdym terenie. Przy uwzględnieniu warunku, że istnieje prawna możliwość zabudowy nieruchomości. W sytuacji zatem gdy dojdzie do wybudowania wiaty np. o powierzchni 34 metrów na działce na której znajduje się budynek mieszkalny lub na takiej, na która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, to należy jednak stosować art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud. Jest tak dlatego, że art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud stanowi szczególny przypadek w stosunku do art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud. Nie zatem powodów, dla których należałoby w takiej sytuacji stosować regulację ogólniejszą zawartą w art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud.
Przyjmując powyższą konkluzję można zatem dokonać rozgraniczenia między obydwoma przepisami i przyjąć, że o ile art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud dotyczy budowy wiaty do 50 m2 na takiej działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub na takiej, na która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe, o tyle art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud dotyczy budowy wiaty do 35 m2 na każdej innej działce to znaczy na takiej, na której nie znajduje się budynek mieszkalny lub na takiej, na która jest nie przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Tutaj trzeba powtórzyć zastrzeżenia, o których mowa powyżej to znaczy, konieczne jest aby nieruchomość mogła być zabudowana (tzn. nie może na niej obowiązywać zakaz zabudowy lub zakaz zabudowy wiatą), a ponadto sformułowania "przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe" oraz "budynek mieszkalny" należy wykładać ściśle, co oznacza niedopuszczalność stosowania art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud w odniesieniu do terenów przeznaczonych pod inne budownictwo niż tylko mieszkaniowe.
Mając na uwadze wyjątkowość przepisu art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud trzeba wskazać, że nie może być rozszerzająco interpretowany. Oznacza to, że obejmuje on wyłącznie tereny mieszkaniowe, a nie obejmuje on wszystkich innych terenów w tym np. terenów mieszkaniowo – usługowych. Jest tak dlatego, że wiaty wybudowane na zasadzie art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud mają być powiązane tylko z terenami mieszkaniowymi lub tylko z budownictwem mieszkaniowym.
Mając na uwadze powyższe i przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że działka nr [...] obr. [...] w K. podlega ustaleniom obowiązującego od dnia 20 lutego 2018 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ". " zatwierdzonego Uchwałą Nr XCI 11/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Małopol. z dnia 5 lutego 2018 r., poz. 949) zgodnie z którym wskazana działka znajduje się w terenach zabudowy mieszkaniowo - usługowej, oznaczonych na rysunku planu symbolem MW/U.12.
Wskazana działka nie jest zatem położona w terenach mieszkaniowych, lecz w terenach mieszkaniowo-usługowych. Jakkolwiek można byłoby rozważać jeszcze kwestię tego, czy w przypadku gdyby wiata była związana z zabudową mieszkaniową, to czy jednak takie przeznaczenie nie stoi na przeszkodzie wybudowaniu wiaty, jednakże rozważania te w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy są bezprzedmiotowe, albowiem wiata jest związana z istniejących lokalem usługowym i jest wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej w tym lokalu działalności gospodarczej.
Z tych względów trafnie jest stanowisko organów nadzoru, że wybudowana wiata powinna zostać zakwalifikowana jako wiata z art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud, a nie jako wiata z art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud.
To czyni postawiony zarzuty niezastosowania art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud oraz zastosowania art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud bezzasadnymi.
Zakwalifikowanie wybudowanej wiaty jako wiaty z art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud skutkowało, że organy nadzoru prawidłowo prowadziły postępowanie w trybie art. 49b PrBud. Zgodnie z art. 49b ust. 1 i ust. 2:
1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Obiekty zwolnione zatem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mieszczą się w dyspozycji art. 49b PrBud, co uzasadniało prowadzenie przedmiotowego postępowania prze organy nadzoru budowlanego w trybie wskazanego przepisu.
Nie było natomiast podstaw, wbrew twierdzeniom Skarżącej spółki, do prowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 PrBud.
W kontekście jeszcze powyższych uwag należy wskazać, że zasadniczym powodem, ze względu na który doszło do wydania nakazu rozbiórki nie była kwestia zakwalifikowania wybudowanej wiaty czy to z art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud lub też art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud. Powodem tym była niezgodność zrealizowanego zamierzenia z planem miejscowym.
Na niezgodność taką wskazał Prezydent Miasta Krakowa w uzasadnieniu postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 30 kwietnia 2020r. o odmowie wydania zaświadczenia. Trzeba także tutaj wskazać, że wyrokiem z dnia 29 listopada 2021 roku, sygn. II SA/Kr 1130/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 lipca 2021 r., znak: SKO.Z/4100/71/2020 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Jak wskazały organy (Prezydent Miasta Krakowa oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie), a z czym Sąd na gruncie niniejszej sprawy się zgadza budowa wiaty pozostaje niezgodna z treścią § 7 ust. 3 oraz z treścią § 17 oraz § 31 ustaleń planu. Zgodnie z zapisami planu, w ramach wydzielonych terenów o określonym przeznaczeniu i ustalonych zasadach lub warunkach zagospodarowania dopuszcza się realizacje obiektów i urządzeń budowlanych, wskazanych w ustaleniach planu oraz prowadzenie robót budowlanych przy zachowaniu ustalonych planem parametrów i wskaźników. W przeznaczeniu zaś o symbolu MW/U nie dopuszczono lokalizacji wiat.
Ponadto wskazano na zapis § 11 ust. 7 pkt 2 lit. b planu, z którego wynika, że w odniesieniu do obiektów zabytkowych objętych ochroną całkowitą i ochroną częściową – z uwzględnieniem dopuszczeń zawartych w § 8 oraz w ustaleniach szczegółowych - obowiązują zakazy zadaszania dziecińców i podwórców. W ocenie organu budowa wiaty z jednospadowym dachem przykrytym płytami poliweglanowymi stanowi naruszenie ww. zakazu. Ponadto budowa przedmiotowej wiaty stanowi ingerencję w sąsiadujący budynek, który jest wpisany do ewidencji zabytków, podczas gdy zgodnie z zapisem § 11 ust. 7 pkt. 1 lit. b tiret pierwsze "w odniesieniu do obiektów zabytkowych objętych ochroną całkowitą i ochroną częściową - z uwzględnieniem dopuszczeń zawartych w § 8 oraz w ustaleniach szczegółowych obowiązują: nakazy ochrony kompozycji i artykulacji elewacji, jej wystroju i detali architektonicznych oraz historycznej kolorystyki. Ponadto budowa wiaty spowodowała naruszenie porządku wnętrza kwartału VII zabudowy, który w domyśle powinien stanowić wolną przestrzeń, godząc tym samym nakazy wynikające z ustaleń zawartych w § 1.1 ust. 3 pkt 1 lit. d planu.
Podzielić należy również stanowisko zawarte w uzasadnieniu do wydanego wyroku z dnia 29 listopada 2021 roku, sygn. II SA/Kr 1130/21, w którym wskazano, że:
"Przepis § 17 ust. 1 planu określa, jakie obiekty i urządzenia budowlane mieszczą się w przeznaczeniu poszczególnych terenów (z wyłączeniem terenów zieleni urządzonej ZPs3, ZPs.5, ZPs.6). Są to mianowicie obiekty i urządzenia budowlane zapewniające ich prawidłowe funkcjonowanie takie jak: 1) obiekty i urządzenia budowlane infrastruktury technicznej, dojścia piesze, miejsca postojowe, dojazdy niewyznaczone zapewniające skomunikowanie terenu działki ewidencyjne z drogami publicznych. Zgodnie z § 17 ust. 2 w przeznaczeniu terenów mieszczą się także garaże podziemne (poza wykluczeniami określonymi dalej w pkt. 1-6). Ponadto zgodnie z §17 ust. 3 planu w przeznaczeniu wszystkich terenów mieszczą się także: zieleń towarzysząca, w tym zieleń nieurządzona oraz zieleń izolacyjna a także obiekty małej architektury. Wskazany zapis odnoszący się grupowo do wszystkich poszczególnych terenów (z wyłączeniem terenów zieleni urządzonej ZPs3, ZPs.5, ZPs.6) nie wymienia zatem wiat - pośród obiektów, które mieszczą się w poszczególnych przeznaczeniach. Z kolei w ustaleniach szczegółowych dla terenów oznaczonych symbolem MW/U 12 zawartych w § 31 ust. 2 pkt 2 planu wprowadzono dla obiektów położonych przy ul. [...] - kamienicy z oficyną, dawnej oberży pod [...], dawnego Hotelu [...] ochronę całkowitą, zgodnie z § 11, z dopuszczeniem jedynie nadbudowy nieujętych w ewidencji zabytkowych oficyn. Również w tym przepisie nie ma mowy o możliwości realizacji wiaty w jakiejkolwiek postaci w odniesieniu do podwórca przy ul. [...]. Skoro zatem wiaty nie są obiektami wskazanymi w ustaleniach szczegółowych planu, to tym samym zgodnie z § 7 ust. 3 ustaleń planu nie są one dopuszczone do realizacji w badanym obszarze. Wbrew również twierdzeniom skargi dopuszczenie w § 18 ust. 1 miejscowego planu obiektów takich jak ganki, loggie, daszki nad wejściami, mających – zdaniem skarżącej – wspólną funkcję polegającą na ochronie przed oddziaływaniami atmosferycznymi, nie uzasadnia stanowiska, że na przedmiotowym terenie dopuszczalny jest obiekt określony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako wiata."
Istniejąca zatem niezgodność z planem miejscowym z jednej strony stanowiła o wydaniu nakazu rozbiórki wybudowanej wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2) PrBud. Jednocześnie jednak istniejaca niezgodność z planem stanowiłaby również o wydaniu nakazu rozbiórki wybudowanej wiaty, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud. Nie miałaby bowiem znaczenia okoliczność, że wiata o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 2c) PrBud nie wymaga zgłoszenia. Trzeba podkreślić, że przewidziany ustawą tryb poprzedzający rozpoczęcie budowy (czy robót budowlanych) nie zwalnia bowiem inwestora z obowiązku przestrzegania przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym zapisów planu miejscowego. Jedynie na marginesie można jeszcze wskazać, że Obiekty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia mieszczą się w dyspozycji art. 50 i 51 PrBud (por. art.. 50 ust. 1 pkt. 4) PrBud), a organy nadzoru budowlanego są zobligowane również do prowadzenia stosowanych postępowań również i w tym zakresie.
Ponadto należy wskazać, że Skarżąca nie dysponowała nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika chociażby z oświadczenia obecnego na rozprawie pana A. F., będącego współwłaścicielem nieruchomości działka nr [...] obr. [...] w K. nigdy nie udzielał on zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Zgoda taka jest jednak konieczna dla możliwości dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Podkreślić trzeba, że każdy podmiot zamierzający zrealizować dowolna inwestycję musi dysponować nieruchomością na cele budowane. Bez znaczenia jest przy tym tryb jaki poprzedza rozpoczęcie robót. Reguła ta ma zastosowanie zarówno przypadku konieczności uzyskana decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku zgłoszenia jak i trybu niewymagającego zgłoszenia.
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI