II SA/Kr 630/25

II SA/Kr 630/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 57 ust 1 pkt 4 , art 59 ust 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. Sp.k. w N. S. na decyzję nr 177/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2025 r., znak WOB.7721.302.2024.NOGI w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz Z. Sp. z o.o. Sp.k. w N. S. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Nowego Sącza decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr 106/2024 działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. odmówił wydania firmie Z. Sp.z.o.o. Sp.k. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej na działkach nr [...], [...] obręb [...] przy ul. J. w N. S.. W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 26 czerwca 2024 r. wpłynął wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej na działkach nr [...],[...], [...] obręb [...] przy ul. J. w N. S.. W trakcie sprawdzania złożonego wniosku stwierdzono, że dokumenty są niekompletne, posiadają braki i nieścisłości. Na podstawie przepisu art. 57 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zostało wydane postanowienie nr 198/2024 z dnia 1 lipca 2024 r. którym inwestor został wezwany do uzupełnienia dokumentów. Inwestor złożył uzupełnienie wniosku. Za pismem z dnia 24 lipca 2024 r. Wody Polskie przesłały do wiadomości PINB kopię protokołu z czynności inspekcyjno-kontrolnych przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie w dniu 23 lipca 2024 r. Jak wynika z ww. protokołu decyzją z dnia 12 listopada 2017 r. Prezydent Miasta Nowego Sącza udzielił Z. Sp. z o.o. Sp. K. pozwolenia wodnoprawnego na: " 1. Szczególne korzystanie z wód obejmujące wprowadzanie wód opadowych i roztopowych zbieranych .kanalizacją deszczową z terenu działek nr [...], [...] i [...] obręb [...] z powierzchni 2,6 ha, o natężeniu spływu 2 75 l/s za pomocą wylotu do potoku B. 2. Wykonanie urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej służącego do wprowadzania wód opadowych i roztopowych do potoku B. w km 0+515 na prawym brzegu (...). 3. Wykonanie przekroczenia cofkowego wału przeciwpowodziowego rzeki D. kanalizacją deszczową wykonaną dla odpływu grawitacyjnego z rury PCV 0400 mm umieszczonej w rurze ochronnej stalowej o średnicy 600 mm w km wału 6+600 oraz dla odpływu tłocznego z rury PCV 0250 mm umieszczonej w rurze stalowej o średnicy 500 mm w km wału 6+600,4. Długość rur ochronnych 15,5 m. Przekroczenia zostaną wykonane przewiertami bez rozkopywania wału. Końcówki stalowych rur ochronnych zostaną zabezpieczone kołnierzem betonowym rura tłoczna i grawitacyjna w odległości 10 m od stopy wału (od strony wody) zakończone będą przyczółkiem betonowym z wylotami zabezpieczonymi klapami zwrotnymi. 4. Wznoszenia obiektów budowlanych i wykonywania innych robót w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią w międzywału potoku B. obejmujących: a) budowę kanalizacji deszczowej grawitacyjnej z rur PCV 0400 mm i tłocznej z rur PCV 0250 mm na dz. nr [...] i [...] obręb [...] w N. S. w zakresie: wykonania wykopów wąskoprzestrzennych z szalunkiem, ułożenia w wykopie rurociągów kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej na podsypce piaskowej, zasypania wykopów warstwami z zagęszczeniem wraz z usunięciem szalunków, b/ wykonanie betonowego kołnierza przeciwflltracyjnego na końcach rur ochronnych, c/ wykonanie betonowego przyczółka wylotowego z klapami zwrotnymi, d/ wykonanie otwartego rowu o przekroju trapezowym ubezpieczonego kratą melioracyjną, e/ budowę wylotu do potoku B. w km 0+515 w formie betonowego bloku z okładziną kamienną, f/ umocnienie prawego brzegu potoku w rejonie wylotu za pomocą opaski brzegowej z narzutu kamiennego klinowanego, g/ składowanie materiałów budowlanych i poruszanie się sprzętu na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią dla wykonania powyższych prac. Ww. pozwolenia wodnoprawnego określonego w pkt 1.1 udzielono na czas określony tj. do dnia 30 listopada 2027 r. Decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. PGW Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z urzędu wygasił pozwolenie wodnoprawne udzielone Z. Sp. z o.o. Sp. K. decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 12 listopada 2017 r. dot. pkt 1.2. i pkt 1.3. ww. decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza. Decyzją z dnia 9 stycznia 2024 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2023 r. Wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 371/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę od ww. decyzji z dnia 9 stycznia 2024 r. Decyzją z dnia 21 lipca 2023 r. znak: KR.RUZ.3.4213.3.2023.BD PGW Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu cofnął pozwolenie wodnoprawne udzielone Z. Sp. z o.o. Sp. K. decyzją Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia "12 listopada 2017 r. dot. pkt 1.1. i pkt 1.4. ww. decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza. Decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2023 r. Wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 370/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 11 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Do wspomnianego protokołu upoważnieni pracownicy WINB wnieśli: "na długości ok. 11 m na koronie i skarpie wału widoczne ślady materiału ziemnego z kamieniami, mały porost trawy w stosunku do pozostałej części wału; - od strony potoku B. widoczny wylot o konstrukcji betonowej z nakryciem z blachy z przyczółkiem i rowem umocnionym prefabrykowanymi płytami ażurowymi (dno) oraz umocnieniem skarpy wylotu i skarpy prawego potoku B. narzutem kamiennym " (akta PINB, k: 110-111). Pismem z dnia 25 lipca 2024 r. Z. Sp. z o.o. Sp. K. poinformowała, iż "pozwolenie wodnoprawne nie obligowało nas do uzyskania odbioru technicznego robót, a jedynie do zgłoszenia rozpoczęcia, oraz zakończenia robót (do odbioru technicznego). Nie znajdujemy ponadto żadnej normy prawnej, na jakiej podstawie bylibyśmy zobowiązani do uzyskania odbioru technicznego w/w robót, a co za tym idzie do jej przedłożenia. Analiza dokumentacji wykazała, że nie został złożony protokół odbioru technicznego dla robót wykonywanych w międzywalu potoku B. Ponieważ częścią inwestycji jest urządzenie wodne, do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę należy dołączyć pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego i równocześnie powinno ono korespondować swym zakresem z przedmiotem wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Żądanie przedłożenia protokołu odbioru technicznego jest więc uzasadnione tym, że urządzenia te zapewniają użytkowanie przepompowni ścieków i rozbudowanej kanalizacji opadowej zgodnie z przeznaczeniem w zakresie odprowadzenia wód opadowych. W związku z powyższym, złożony dnia 26.06.2024 r. wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie jest niekompletny.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Z. Sp.z.o.o.Sp.k. domagając się jej uchylenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 3 kwietnia 2025 r. nr 177/2025 znak: WOB.7721.302.2024.NOGI utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowi przepis art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Przedmiotowa inwestycja realizowana była na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 16 czerwca 2023 r. nr 216/2023 o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestora Z. sp. z o.o. sp. k. obejmującego: budowę przepompowni wód opadowych, rozbudowę kanalizacji opadowej oraz budowę dwóch wiat na materiały sypkie na działkach nr [...], [...] obręb [...] w N. S.. Przedmiotowa inwestycja zalicza się do kategorii obiektów oznaczonych w załączniku do ustawy Prawo budowlane jako VIII - inne budowle oraz XXVI - sieci, jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, wodorowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe. Jakkolwiek zgodnie z art. 55 ust. 1 Pr. bud. realizacja przedmiotowej inwestycji nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, tak z wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wynika, iż w robotach budowlanych pozostałych do wykonania określono budowę dwóch wiat na materiały sypkie. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 55 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., a zatem przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych może nastąpić tylko i wyłącznie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przepis art. 55 Pr. bud. określa sposób zakończenia procesu inwestycyjnego. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, który ma na celu sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia na budowę i nadaje się - zgodnie z przedłożonymi dokumentami - do bezpiecznego użytkowania. W realiach niniejszej sprawy, na skutek nieprzedłożenia przez inwestora wszystkich dokumentów wymaganych przy wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie - pomimo wezwania do ich uzupełnienia stosownym postanowieniem - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dla Miasta Nowego Sącza na podstawie art. 59 ust. 5 Pr. bud. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Decyzją z dnia 12 listopada 2017 r. znak: WOŚ.6341.31.2017.GP Prezydent Miasta Nowego Sącza udzielił Z. Sp. z o.o. Sp. K. pozwolenia wodnoprawnego na m.in. szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzenia wodnego, wykonanie przekroczenia cofkowego wału przeciwpowodziowego oraz wznoszenie obiektów budowlanych i wykonanie innych robót w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Jak wynika z treści decyzji: "IV. Do obowiązków wnioskodawcy należy: (...) zgłoszenie terminu rozpoczęcia prac do RZGW w K. oraz do MZMiUW - Inspektorat Rejonowy w N. S., zgłosić wykonanie robót do RZGW w K. oraz do MZMiUW - Inspektorat Rejonowy w N. S., do odbioru technicznego, realizowanie prac zgodnie z operatem wodnoprawnym dołączonym do wniosku. Wiadome jest, że przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami były prowadzone postępowania administracyjne obejmujące częściowe wygaszenie oraz częściowe cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego wynikającego z ww. decyzji. Jak przedstawiono wyżej, następujące orzeczenia: decyzji z dnia 9 stycznia 2024 r. znak: KR.RUZ.4219.1.12.2023 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2023 r.; decyzji z dnia 11 stycznia 2024 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z dnia 21 lipca 2023 r.; pozostają obecnie na etapie kontroli sądowoadministracyjnej. Jak bowiem wynika z akt sprawy, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 371/24 oddalający skargę od decyzji z dnia 9 stycznia 2024 r. znak: KR.RUZ.4219.1.12.2023, a także wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 370/24 uchylający decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 11 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż decyzja Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 12 listopada 2017 r. pozostaje w obrocie prawnym, pomimo toczących się postępowań administracyjnych względem wygaszenia/cofnięcia określonych punktów pozwolenia wodnoprawnego. Przechodząc do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy wskazać, iż dokumentacja przedłożona przez inwestora do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie posiada braki. Podnieść w tym zakresie przyjdzie, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć m.in. protokoły badań i sprawdzeń przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, 'sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art. 62 ust. 6. Z uwagi na różnorodność realizowanych zamierzeń inwestycyjnych i brak precyzji ustawodawcy jakie protokoły badań i sprawdzeń może wymagać organ, uznać należy; że o rodzaju przedkładanych przez inwestora protokołów badań i sprawdzeń decyduje rodzaj zrealizowanej inwestycji. O niezbędności i rodzaju tychże protokołów badań i sprawdzeń przesądza ponadto specyfika obiektu budowlanego, rodzaj zastosowanych rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zastosowanych materiałów i wyrobów budowlanych. Tym samym z uwagi na specyfikę inwestycji realizowanej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, PINB na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 Pr. bud prawidłowo wezwał inwestora do przedłożenia protokołów badań i sprawdzeń, w tym protokołu odbioru technicznego wykonanych robót w międzywału potoku B. , prób szczelności, odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu, montażu i uruchomienia separatora substancji ropopochodnych, montażu i uruchomienia przepompowni ścieków, zabezpieczenia skrzyżowań kanalizacji deszczowej z kablem energetycznym. Jak wynika z akt sprawy, inwestor częściowo spełnił wymagania określone postanowieniem PINB z dnia 1 lipca 2024 r. Przedłożony został bowiem protokół próby szczelności kanalizacji deszczowej, protokoły odbioru robót zanikających i udzielających zakryciu, protokół odbioru montażu i uruchomienia separatora oraz przepompowni, protokół robót dot. zabezpieczenia kolizji kabla elektroenergetycznego z kanalizacją deszczową. W dalszym ciągu nie został jednak przedłożony protokół odbioru technicznego wykonanych robót w międzywału potoku B. , w tym urządzenia wodnego - wylotu kanalizacji deszczowej służącego do wprowadzania wód opadowych i roztopowych do potoku B. w km 0+515 na prawym brzegu. W protokole z czynności inspekcyjno-kontrolnych nr [...], przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie w dniu 23 lipca 2024 r. przy udziale inwestora i przedstawicieli PGW Wody Polskie, którzy stwierdzili, iż: "Dokumentacja fotograficzna dołączona do zgłoszenia przez Wody Polskie jak i wykonana w dniu oględzin terenu jednoznacznie wskazuje na wykonanie prac budowlanych niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę, gdyż przekroczenie wału powinno nastąpić metodą przewiertu pod waleni, a nie metodą rozkopu wału. O fakcie rozkopania wału właściciel budowli przeciwpowodziowej nie został poinformowany". Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 9 lipca 2024 r. (akta PINB, k: 108), gdzie wskazano: "wobec problemów wykonania przejścia przez wal metodą przewiertu horyzontalnego (brak wykonawcy) uznaje się, że zastosowanie alternatywnej metody bezwykopowej i wykonanie tego przejścia z wykorzystaniem wykopu przewidzianego do realizacji kołnierzy betonowych rur osłonowych nie będzie stanowiło istotnego odstępstwa od rozwiązań projektowych". W odniesieniu zatem do zarzutów wniesionych w odwołaniu, skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie potwierdza wykonanie robót budowlanych w sposób zgodny z udzielonym pozwoleniem na budowę, to w ocenie organu odwoławczego PINB zasadnie wezwał inwestora do przedłożenia protokołu odbioru technicznego wykonanych robót w międzywału potoku B. , w tym urządzenia wodnego -wylotu kanalizacji deszczowej służącego do wprowadzania wód opadowych i roztopowych do potoku B. w km 0+515 na prawym brzegu, skoro przedmiotowy etap inwestycji co zostało powyżej stwierdzone, został przeprowadzony w sposób sprzeczny z uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym, w oparciu o które wydano decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę, a inwestor nie wystąpił o zmianę udzielonego pozwolenia wodnoprawnego w powyższym zakresie. Dopiero bowiem przedłożenie stosownej dokumentacji może pozwolić organom nadzoru budowlanego ocenić w sposób kompleksowy zgodność wykonanej inwestycji z udzielonymi pozwoleniami - wydanymi zarówno przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, jak i przez organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. Sp.z.o.o. Sp.k. w N. S. zarzucając naruszenie:
1/ art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i wezwanie skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku, do jakiego uzupełnienia skarżąca nie była zobowiązana i nie powinna być wzywana o uzupełnienie w tym zakresie;
2/ art. 57 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie poprzez uznanie, że warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] przy ul. J. w N. S. jest przedłożenie przez skarżącą protokołu odbioru technicznego dokonanego przez Wody Polskie;
3/ art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie i uznanie, że istnieją w przedmiotowej sprawie przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] w N. S. podczas, gdy ich nie było, a skarżąca uzupełniła swój wniosek o wydanie pozwolenia i był on kompletny, co kwalifikowało skarżącą do uzyskania w/w pozwolenia na użytkowanie;
4/ art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie przedłożyła wymaganej dokumentacji dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji, w której konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie dotyczyłoby wyłącznie wiat na materiały sypkie, w związku z czym organ błędnie rozszerzył katalog wymagań dla inwestycji (w tym przypadku części inwestycji), dla której przepisy ustawy Prawo budowlane nie wymaga uzyskania osobnego pozwolenia na użytkowanie, tj. dla rozbudowy kanalizacji, w tym wykonanie kanału tłocznego na odprowadzanie wód do potoku "B.";
5/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, w której podlegała ona uchyleniu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jak wynika to z uzasadnienia skarżonej decyzji (jak i decyzji organu I instancji), jedynym powodem, dla jakiego na obecnym etapie organ I instancji odmówił pozwolenia na użytkowanie, jest brak dołączenia do wniosku o pozwolenie na użytkowanie (także po jego uzupełnieniu), protokołu odbioru technicznego przez Wody Polskie. Organ I instancji nie kwestionuje przy tym, że wniosek miał inne braki, jakie nie zostałyby uzupełnione. Zatem należy przyjąć, że skarżąca uzupełniła wszystkie inne braki, do jakich uzupełnienia była wzywana. Kolejno, w kwestii zgodności skarżonej decyzji (i poprzedzającej jej decyzji I instancji) z obowiązującym prawem pozostaje do ustalenia, czy organ I instancji mógł i był zobowiązany do wezwania skarżącej do przedstawienia stosownego protokołu (odbioru technicznego przez Wody Polskie) w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. Po pierwsze należy wskazać, że organ I instancji prawidłowo wywodzi, że w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne ma znaczenie, gdyż na jego podstawie zostało wydane pozwolenie na budowę, a w sprawie chodzi o pozwolenie na użytkowanie obiektu wykonanego zgodnie z pozwoleniem na budowę. Niemniej, jak słusznie zauważyła to już uprzednio skarżąca (w piśmie z dnia 25 lipca 2024 r.), pozwolenie wodnoprawne nie zobowiązywało skarżącej do uzyskania odbioru technicznego wykonania robót przez Wody Polskie, a jedynie do zgłoszenia do odbioru technicznego (pkt IV tiret 3 pozwolenia wodnoprawnego). Ten wymóg skarżąca spełniła. Skarżąca nie ma wpływu na to kiedy i czy w ogóle Wody Polskie przystąpią do odbioru technicznego wykonanego obiektu i nie może ponosić odpowiedzialności za brak działania organów i podmiotów od siebie niezależnych. Wody Polskie, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, nie były ponadto zobowiązane do dokonania odbioru technicznego. Ponadto pozwolenie wodnoprawne nie określało wymogów, w tym terminu, w jakim taki odbiór (od zgłoszenia) ma się odbyć. Gdyby pozwolenie wodnoprawne określało, w ramach narzucanych obowiązków, uzyskanie odbioru technicznego przez Wody Polskie, organ I, jak i II instancji, miałby zupełną rację w tym przedmiocie. Takiego wymogu pozwolenie wodnoprawne nie ustanawiało, zatem myli się zarówno organ I, jak i II instancji, żądając protokołu takiego odbioru, a nadto, uzależniając następczo wynik postępowania od jego uzupełnienia bądź braku. Należy także zauważyć, że na podstawie ustawy Prawo wodne organy Wód Polskich nie mają wprost kompetencji (uprawnienia i zarazem obowiązku) do wykonywania odbioru technicznego każdego, czy wybranych urządzeń wodnych. Dyskusyjna jest więc przynajmniej kompetencja do dokonania takiego odbioru przez Wody Polskie na podstawie pozwolenia wodnoprawnego (tylko ustawa może kreować kompetencje dla organów administracji publicznej), a ponadto, nawet przy przyjęciu takiej kompetencji (na podstawie pozwolenia wodnoprawnego), to zwrócić po raz kolejny uwagę wypada na fakt, że Wody Polskie nie wykonują tego obowiązku. Koleino wskazać należy, że także pozwolenie na budowę nie doprecyzowało obowiązków skarżącej w taki sposób, aby wykreowało dla niej obowiązek nie tylko zgłoszenia do odbioru technicznego przez Wody Polskie, ale również uzyskania takiego odbioru technicznego (potwierdzonego w formie protokołu). To organ I, apotem II instancji powinien, na podstawie przedstawionych dokumentów, jakie zawierają protokoły badań i sprawdzeń przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, ocenić zasadność wydania pozwolenia na użytkowanie lub odmowy jego wydania. Jest tak bowiem skarżąca przedłożyła stosowne protokoły na wezwanie i z wnioskiem. Organ I instancji nie powinien swojej kompetencji w tym zakresie przerzucać w całości lub części na inne organy, w tym organy Wód Polskich, szczególnie w przypadku gdy, jak wskazano powyżej, nie mają one kompetencji (ustawowego uprawnienia i zarazem obowiązku) w danej kwestii. Art. 57 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa budowlanego stanowi, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć protokoły badan i sprawdzeń przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art 62 ust 6. Zatem przepis ten nie precyzuje jakie dokładnie mają być to protokoły, ale jakiego mają być rodzaju i jakie dane zawierać. Przepis ten w sposób oczywisty nie mówi o tym, że musi być protokół odbioru i technicznego urządzenia wodnego przez Wody Polskie (ich organy). Ponadto przepis ten nawet wprost mówi nie o odbiorze przez organy administracyjne, czy państwowe osoby prawne, a protokołach badań i sprawdzeń, które mają być sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art. 62 ust. 6 Prawa budowlanego. Zatem, jeżeli protokół badań łub sprawdzeń sporządza osoba uprawniona (o jakiej mowa była w poprzednim zdaniu), a ponadto z protokołów tych wynika, że dokonano badań lub sprawdzeń przyłączy lub instalacji, a po badaniach lub sprawdzeniach te przyłącza lub instalacje zapewniają użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, to wymóg z tegoż artykułu jest spełniony. W niniejszej sprawie istnieje rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie z dnia 20 kwietnia 2007 r. Organ I instancji, jak i II instancji nie powołuje się na stosowny przepis tego rozporządzenia, stanowiący o konieczności uzyskania stosownego protokołu odbioru urządzenia wodnego, jak również rozporządzenie to nie stanowi o stosownym wymogu. Brak zatem przepisu prawa zobowiązującego do uzyskania takiego protokołu (a następnie do przedłożenia go w niniejszej sprawie). Wskazać także należy, że przepisy dot. konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie nie mają zastosowania do kategorii obiektów oznaczonych w załączniku do ustawy Prawo budowlane jako VIII - inne budowle oraz XXVI sieci elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, wodorowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest decyzja, o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, dla przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej. Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie było nieprzedłożenie przez inwestora protokołu odbioru technicznego robót wykonanych w międzywału potoku B. . Strona skarżąca zarzuca, że do przedłożenia tego protokołu nie obligowały go żadne przepisy. Także decyzja o pozwoleniu wodno-prawnym nie zobowiązywała jej do przedłożenia takiego dokumentu, a jedynie do zgłoszenia do odbioru technicznego, który to wymóg spełniła. W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art 57 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.(dalej; ustawa) do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć protokoły badań i sprawdzeń:
a) przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności lub osoby, o których mowa w art. 62 ust. 6,
b) o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1194), o ile dotyczy.
Przepis art 57 ust 4 stanowi, że inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez organ nadzoru budowlanego, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.
Z kolei art 59 ust 5 ustawy przesądza, że organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
Regulacja, o której mowa w wyżej przytoczonych przepisach, obliguje inwestora do przedłożenia organowi nadzoru budowlanego protokołów i sprawdzeń (wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie), które to dokumenty inwestor zobowiązany jest uzupełnić, na wezwanie organu, jeżeli organ ten po sprawdzeniu stwierdzi ich niekompletność lub nieścisłość. Brak przedłożenia tych dokumentów, uprawnia organ do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2024 r. II OSK 1922/22).
Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2007 r. II OSK 709/06 dokumenty jakie inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wymienione zostały w art. 57 ust. 1-3 ustawy - Prawo budowlane. Dokumenty wymienione w tym przepisie mają ścisły związek z przeprowadzoną inwestycją i umożliwiają dokonanie formalnej oceny prawidłowości jej przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego. Wśród tych dokumentów ustawodawca w art. 57 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy wymienia "protokoły badań i sprawdzeń", nie precyzując jednak o protokoły jakich konkretnych badań i sprawdzeń chodzi. Z uwagi na różnorodność realizowanych zamierzeń inwestycyjnych uznać należy, że o rodzaju przedkładanych przez inwestora protokołów badań i sprawdzeń decyduje rodzaj zrealizowanej inwestycji. Jak słusznie podnosi organ w skardze kasacyjnej o niezbędności i rodzaju tychże protokołów badań i sprawdzeń przesądza ponadto specyfika obiektu budowlanego, rodzaj zastosowanych rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zastosowanych materiałów i wyrobów budowlanych.
W ocenie sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę to, jakie dokumenty (protokoły badań i sprawdzeń) inwestor obowiązany jest dostarczyć organowi, a ten, po sprawdzeniu uprawniony jest do wezwania o ich uzupełnienie, nie jest kwestią dowolną. Organ nie działa tu na zasadzie uznania ale w reżimie, w którym ocenia czy dostarczone przez inwestora protokoły i sprawdzenia są w świetle przepisów materialno-prawnych kompletne i wystarczające do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art 59 ust 1 oraz 59a ustawy. Wymóg dostarczenia tych dokumentów musi wynikać z konkretnej normy prawnej, a podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie może być tylko taki nieuzupełniony brak w dostarczonej przez inwestora dokumentacji, który uniemożliwia dokonania kontroli w świetle norm prawnych, które kontrolę tą regulują.
W tym stanie rzeczy organ nie wykazał, że dokument, o uzupełnienie którego stronę skarżącą wzywał tj. protokół odbioru technicznego robót wykonanych w międzywału potoku B. był niezbędny do dokonania kontroli, do której był zobligowany, a obowiązek jego przedłożenia miał umocowanie w konkretnej regulacji prawnej. Podkreślić należy, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie podejmuje działania podobnie, jak organ administracji architektoniczno-budowlanej, w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, wzywając niezaskarżalnym postanowieniem inwestora, do usunięcia wskazanych w projekcie budowlanym nieprawidłowości w trybie art 35 ust 3 ustawy, czy nakładając obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, o brakujące dokumenty w trybie art. 30 ust 5c ustawy. Także tych przypadkach, organ nie może wzywać o dowolne uzupełnienia projektu budowlanego lub zgłoszenia a tylko o takie uzupełnienie, które jest wymagane w świetle obowiązujących regulacji. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 14 marca 2019 r. II SA/Po 996/18 możliwość wniesienia sprzeciwu z uwagi na niepełne zgłoszenie, którego braków nie uzupełniono w terminie, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dokumenty, których przedłożenia żąda organ, są wymagane przepisami p.b. lub ustaw szczegółowych i o ile mają zastosowanie w sprawie. W podobnym duchu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 lipca 2018 r. VII SA/Wa 2437/17 wskazując, iż ewentualne nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi być rezultatem nie tylko właściwie uzasadnionej potrzeby, ale przede wszystkim znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 6 grudnia 2017 r. II SA/Bd 760/17 orzekł, iż możliwość wniesienia sprzeciwu z uwagi na niepełne zgłoszenie, którego braków nie uzupełniono w terminie, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dokumenty, których przedłożenia żąda organ, stanowią dokumenty wymagane przepisami p.b. lub ustaw szczegółowych, o ile mają one zastosowanie w sprawie.
Wyżej przytoczone poglądy w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Przepis art. 57 ust 1 ustawy (podobnie jej art. 35 ust 3 oraz art. 30
Ust 5c ustawy) nie jest samodzielną podstawą dającą organowi możliwość żądania uzupełnienia dokumentów. Odmawiając udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, w stosunku do którego inwestor wniosek o udzielenia takiego pozwolenia, z powołaniem się na brak uzupełnienia dokumentacji (jej niekompletności) organ winien wykazać, z jakiego przepisu prawa materialnego obowiązek uzupełnienia tych dokumentów wynikał. Jest to konsekwencja nie tylko tego, że oceniając przesłanki wydania zgody na użytkowanie obiektu, organ działa na zasadzie związania, administracyjnego i decyzja jaką wydaje musi mieć podstawę w prawie materialnym. ale też wynika to z ogólnych zasad jakimi rządzi się postępowanie administracyjne. Mieć tu należy na względzie wyrażoną w art. 6 K.p.a zasadę praworządności, która stanowi, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli, o której mowa w art. 8 1 K.p.a. - organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania
W tym stanie rzeczy, przyjąć należy, że organ wzywając inwestora do przedłożenia protokołu odbioru technicznego robót wykonanych w międzywału potoku B. odmawiając udzielenia pozwolenia na użytkowanie przepompowni wód opadowych i rozbudowy kanalizacji opadowej, powołując się na niedostarczenie tego dokumentu nie wykazał, że jego działanie ma oparcie w obowiązujących przepisach czy to Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U.2007.86.579), czy to ustawy Prawo wodne, czy tez ustawy Prawo budowlane. Jak wykazuje strona skarżąca, do sporządzenie protokołu odbioru technicznego robót wykonanych w międzywału potoku B. , nie był zobligowany decyzją wodnoprawną a zobowiązanie zawarte w tej decyzji, to zgłoszenia inwestycji do odbioru technicznego, wykonał. W tej sytuacji uznać należy, że wezwanie organu do uzupełnienia dokumentów (protokołów sprawdzeń) w zakresie, w jakim organ żądał dostarczenia protokołu odbioru technicznego robót wykonanych w międzywału potoku B. , nie miało materialno-prawnego umocowania. Brak dostarczenie przez inwestora tego dokumentu nie mógł być podstawą do legalnej odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz c a także 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.