II SA/Kr 63/16

II SA/Kr 63/16 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2396/16 - Wyrok NSA z 2018-10-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 1774
art. 95 , art. 96 , art. 136 ust. 3 , art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7 , art. 77 , art. 80 , art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Starosta W. decyzją z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] orzekł:
- w pkt 1 o zwrocie nieruchomości obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,0139 ha, położonej w mieście A. , powstałej w wyniku kolejnych podziałów geodezyjnych z działki nr [...] która na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 18 czerwca 1965 r. została wywłaszczona na rzecz Państwa na cele użyteczności publicznej oraz dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod założenie ogrodu miejskiego, stanowiącej obecnie własność Gminy A. , objętej księgą wieczystą nr [...] na rzecz A.K. , J.K. A.S., M.K. , R.K. , P.K. , P.K. , P.K i M.K. – we wskazanych w decyzji częściach,
- w pkt 2 o zatwierdzeniu projektu podziału geodezyjnego działki nr [...] na działki nr [...] i [...] ,
w pkt 3 o odmowie zwrotu nieruchomości obejmującej działki nr [...] , nr [...] , nr [...] i [...] , położonej w A. , powstałej w wyniku podziałów geodezyjnych z działek nr [...] oraz nr [...] , które na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 18 czerwca 1965 r. zostały wywłaszczone na rzecz Państwa na cele użyteczności publicznej oraz dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod założenie ogrodu miejskiego, stanowiącej obecnie własność Gminy A. , objętej księgą wieczystą nr [...] ,
* w pkt 4 o zatwierdzeniu projektu podziału geodezyjnego działek nr [...] i nr [...] , które zostały połączone i zmieniły oznaczenie na nr [...] . Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...], nr [...] i nr [...] , przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 maja 2011 r. nr [...] ,
w pkt 5 o tym, że przedmiotową nieruchomość zwraca się w stanie, w jakim znajduje się w dniu zwrotu,
w pkt 6 o zobowiązaniu wnioskodawców do zwrotu na rzecz Gminy A. kwoty w łącznej wysokości 328 zł,
w pkt 7 o sposobie i terminie zapłaty należności wymienionej w pkt 6 niniejszej decyzji, o skutkach zwłoki w jej uiszczeniu, a także o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych oraz w operacie ewidencji gruntów.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 95 pkt 4, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.), dalej "u.g.n.", art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".
A.K. złożył odwołanie od pkt 3 ww. decyzji, nie zgadzając się z zapadłym w tym zakresie rozstrzygnięciem. Odwołanie poparł szerokim uzasadnieniem. Zarzucił m.in., że powoływano w sprawie świadków zamiast skorzystać z dokumentacji znajdującej się w zasobach archiwalnych. Podniósł, że w decyzji Starosty W. z 13 maja 2013 r. nr [...] , powołując się na decyzję znak: [...] o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystania terenu nr [...] z 4 maja 1965 r. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. , napisano "wyraził zgodę na lokalizację szczegółową na zagospodarowanie terenów pod ogród miejski w związku z przenoszeniem ogrodu miejskiego z ulicy [...] bez dokonania inwestycji budowlanych (...)".
Skarżący podniósł również kwestię prawidłowości, okoliczności i niegodziwych motywów wydania decyzji wywłaszczeniowej, decyzji Burmistrza A. z dnia 3 kwietnia 1995 r. nr [...] o zwrocie działek nr [...] i [...] , jak również sposobu archiwizowania dokumentacji wywłaszczeniowej
Wojewoda decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. [...] , na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.K. od pkt 3 i 4 ww. decyzji, uchylił zaskarżone pkt 3 i 4 decyzji Starosty W. z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] i w tym zakresie orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] , nr [...] oraz część działki nr [...], położonych w A. , w granicach dawnych działek nr [...] i nr [...], położonych w A. , które zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 18 czerwca 1965 r. Nr [...], na rzecz A.K. , J.K. , A.S. , M.K. , R.K. , P.K. , P.K. i M.K. .
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest jedynie kwestia odmowy zwrotu nieruchomości obejmującej działki nr [...], nr [...] oraz część działki nr [...] położonej w A. , gdyż tylko w takim zakresie decyzja Starosty W. z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] została zaskarżona.
Wyjaśnił przy tym, że choć odwołujący wskazał, iż odwołanie dotyczy orzekającego w tym przedmiocie pkt 3 decyzji I instancji, to jednocześnie organ odwoławczy zobowiązany jest do jego rozpatrzenia także w zakresie odnoszącym się do jej pkt 4, gdyż jego treść wiąże się nierozerwalnie z pkt 3 (dotyczy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości na działki, co do których orzeczono w pkt 3) i tym samym nie mógłby on samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.
W pozostałym zaś zakresie, tj. dotyczącym zwrotu nieruchomości obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,0139 ha, położonej w mieście A. oraz wiążącymi się z nim rozstrzygnięciami (tj. pkt 1, 2, 5, 6 i 7 decyzji), decyzja Starosty W. z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] , wobec jej niezaskarżenia, w tym zakresie stała się ostateczna.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie istotą postępowania jest ustalenie, czy w stosunku do wymienionych w pkt 3 ww. decyzji organu I instancji działek spełniona została przesłanka zbędności umożliwiająca ich zwrot na rzecz wnioskodawców. Ocenę zbędności wnioskowanej do zwrotu nieruchomości na cel jej wywłaszczenia ustawodawca uregulował w art. 137 u.g.n.
Organ przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, oraz obszernie – orzeczenia sądów administracyjnych.
Wskazał, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ocenę dotychczasowego wykorzystania nieruchomości i zrealizowania celu wywłaszczenia należy dokonywać na dzień złożenia wniosku o jej zwrot, a nie tylko w chwili orzekania o zwrocie przez organ administracji (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2003 r., sygn. akt I SA 2622/01).
Konsekwencją powyższej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu jest uznanie, że skoro w chwili złożenia przez byłych właścicieli wniosku o zwrot nieruchomości cel został już na niej zrealizowany, wówczas nie ma podstaw do jej zwrotu, nawet jeśli realizacja celu nastąpiła zdecydowanie później niż przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia. W przypadku pomyślnej realizacji celu wywłaszczenia przed dniem złożenia wniosku nie jest możliwy zwrot nieruchomości niezależnie od terminu, kiedy ta realizacja nastąpiła.
Organ wskazał, że w poprzednio wydanej w przedmiotowej sprawie decyzji z dnia 20 lutego 2014 r. nr [...] . uchylającej zaskarżoną decyzję Starosty W. z dnia 13 maja 2013 r. nr [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, organ odwoławczy dokonał analizy całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a co za tym idzie oceny, czy stanowiące przedmiot niniejszego postępowania działki stały się zbędne na cel wywłaszczenia.
Analiza ta w obszerny sposób przytoczona została przez organ I instancji w obecnie wydanej przez niego decyzji z dnia 27 maja 2015 r. nr [...], zaś Wojewoda uznał, że powyższe ustalenia i stanowisko pozostają aktualne. W nawiązaniu do powyższego, w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, iż celem wywłaszczenia działek nr [...] oraz nr [...] , dokonanego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 18 czerwca 1965 r. było "założenie ogrodu miejskiego" w A. Cel taki wprost wynika z treści omawianej decyzji, w której powołano się także na treść "zaświadczenia o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 4 maja 1965 r. nr [...] " wydanego przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. W aktach znajduje się dokument zatytułowany jako "decyzja o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystywania terenu nr [...] " wydany w dniu 4 maja 1965 r. przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. i opatrzony sygnaturą [...] , w treści którego wskazano, iż w/w organ "wyraża zgodę na lokalizację szczegółową na zagospodarowanie terenów pod ogród miejski w związku z przenoszeniem ogrodu z ulicy [...] bez dokonania inwestycji budowlanych na terenie położonym w A. przy ul. [...] oznaczonych na załączonej mapie – szkicu". Wobec faktu, iż mimo podjętych prób (m.in. pisma z dnia 31 stycznia 2012 r. do: Archiwum Państwowego w K. Oddział w O. oraz Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. ) nie udało się organowi I instancji pozyskać do akt sprawy ww. załącznika graficznego, dokonania przesłanek zbędności nieruchomości należało dokonać w kontekście pojęcia "ogród miejski" co organ uznał za wystarczająco precyzyjne wskazanie celu wywłaszczenia.
Organ I instancji w ramach zgromadzonego materiału dowodowego pozyskał m.in. dowody z zeznań świadków oraz z dokumentów. W dniu 14 grudnia 2007 r. przesłuchana w charakterze świadka Z.W. zeznała, iż "w momencie podjęcia pracy w zakładzie zieleni (1 lipca 1973 r.) szła pełna produkcja w 4 szklarniach i w "belgijkach" (łącznik z kotłownią). Funkcjonowała kotłownia do ogrzewania szklarni. Usytuowanie cieplarni, kotłowni i łącznika było identyczne, jak wkreślone na okazanej świadkowi mapie sytuacyjnej. W wiacie ażurowo-betonowej przechowywane były: ciągnik doprać ogrodniczych na terenie miasta, szkło, inspekty i elementy do inspektów. Ażurowo-betonowa wiata znajdowała się w bliskiej odległości od posesji Państwa K. , na okazanej mapie sytuacyjnej jest zlokalizowana na tym samym miejscu co w latach 70-tych, a obecnie w terenie znajdując się pozostałości po wiacie betonowej oraz po kotłowni. Na obszarze pomiędzy szklarniami i betonową wiatą ażurową, znajdowała się plac na którym składowano ławki z terenu miasta w okresie zimowym, tam dokonywano ich konserwacji, ponadto znajdowały się tam w okresie wegetacji grządki z nasadzeniami róż, które potem były wykorzystywane do obsadzenia zieleńców i klombów na terenie miasta, a także sadzono na grządkach kapustę. Część terenu wykorzystywano jako plac składowy opału do ogrzewania szklarni". Jak zeznała Z.W. , wyżej opisany stan nieruchomości istniał od 1973 r. do 1990 r. Jednocześnie stwierdziła ona, że "na okazanej mapie sytuacyjnej na której kolorem zielonym określono teren będący przedmiotem postępowania o zwrot, znajdowała się część opisanego wyżej ogrodu miejskiego, zaś teren ogrodu był ogrodzony siatką metalową".
Z kolei przesłuchany w charakterze świadka J.B. stwierdzając, iż w omawianym zakładzie zieleni dokonywał nauki zawodu od roku 1967 zeznał, iż "w latach 1967 były dwie szklarnie, następnie dobudowano dwie kolejne, w 1967 r. były trzy "belgijki" koło szklarni i kotłowni. Za cieplarniami w kierunku W. było pole obsadzone kwiatami (na tym polu pracowałem), w samym rogu działki od strony W. był kompostownik, a od strony granicy z posesją Państwa K. był magazyn w którym składowano okna inspektowe, garażowano ciągnik. Ściany były z płyt betonowych, kryty eternitem, budynek w części sto do dnia dzisiejszego. Cały teren ogrodu zieleni był ogrodzony płotem siatkowym (...) W 1975 r. zakład zieleni funkcjonował na pewno, a tan taki utrzymywał się do 1987 r. i prawdopodobnie jeszcze przez kolejne 5 lat licząc od 1987 r. (...) W latach 1976-1975 na gruncie oznaczonym na okazanej mapie sytuacyjnej kolorem zielonym, był szklarnie, uprawy i magazyn, komposty".
Ww. przesłuchanie świadków zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami art. 83 § 3 K.p.a. Co więcej, choć przeprowadzenie ww. dowodu nie miało miejsca bezpośrednio na stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości lecz w siedzibie organu I instancji, to organ podkreślił, że podczas kolejnego ich przesłuchania, w dniu 28 lipca 2011 r., które tym razem odbyło się na przedmiotowej nieruchomości, świadkowie w całości podtrzymali swe wcześniejsze zeznania. Dodatkowo przesłuchano kolejne trzy osoby: J.B., A.M. , i A.S. . J.B. zeznał, iż "po okazaniu mapy nr 1 na której oznaczono teren objęty postępowaniem jest w stanie stwierdzić, że na terenie tym znajdowały się 4 lub 5 cieplarni szklanych na podmurówce betonowej + namioty foliowe (...) budynek gospodarczy betonowy w którym przechowywano sprzęt (ciągnik), a w zimie remontowano ławki z terenu miasta. Na pozostałych działkach wchodzących w skład ogrodu ale nie będących przedmiotem postępowania, rosły chwasty, zarośla. Dotyczyło to również terenu wokół betonowego budynku gospodarczego. Opisany wyżej stan dotyczy około dwóch lat po wywłaszczeniu czyli od 1967 r.".
W ocenie organu odwoławczego, wszystkie wyżej przytoczone zeznania są spójne, zgodne (poza drobnymi tylko różnicami) i wzajemnie się uzupełniają, zaś co więcej pozostają w zgodzie z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami (o czym mowa będzie poniżej), stąd należy im przyznać istotną moc dowodową. Pewnym tylko ich uzupełnieniem mogą być zeznania A.M. , gdyż osoba ta, po pierwsze w odróżnieniu od ww. osób nie była zatrudniona w Zakładzie (Przedsiębiorstwie) Gospodarki Komunalnej, lecz jedynie, jako radna, przeprowadzała kontrolę działalności ogrodu miejskiego, po drugie zaś nie była w stanie dokładnie określić kiedy ta czynność miała miejsce. Niezależnie od tego potwierdziła ona fakt istnienia w przeszłości na tym terenie m.in. szklarni (cieplarni) oraz budynku (budynków gospodarczo-betonowych, stwierdzając jednocześnie, iż "zarówno cieplarnie jak i orne grunty byty niewłaściwie wykorzystywane i uprawiane pod względem gospodarczym" tzn. w jej opinii w szklarniach uprawy były ubogie, zaś całość terenu miała być zaniedbana.
Ponadto organ zauważył, iż w aktach sprawy znajduje się "księga środków trwałych" Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w A. "[...] " założona w dniu 1980 r. (karta nr [...] akt organu I instancji). W księdze uwidoczniono m.in. takie środki trwałe jak: "grodzenie siatkowe ogrodu mb [...] " (data nabycia: 1 stycznia 1967 r.), "szklarnia nr 1" (1 stycznia 1967 r.) "szklarnia nr 2" (1 sierpnia 1967 r.), "szklarnia nr 3" (1 czerwca 1970 r.), "szklarnia nr 4" (1 czerwca 1970 r.), "budynek magazynu" (1 lipca 1970 r.), "mikrociągnik TK-142" (1 listopada 1971 r.), a także szereg innych obiektów o charakterze ogrodniczym. Na uwagę zasługuje również fragment kserokopii "Kroniki Zakładu Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej" (karta[...] ), w którym wskazano, iż "rok 1971 był pierwszym pełnym rokiem eksploatacji ogrodu".
Organ zauważył, że na szeregu znajdujących się w aktach map (nie tylko na mapach okazanych przesłuchiwanym świadkom, ale także np. mapie z operatu pomiarowego nr [...] z dnia 17 maja 1988 r. - karta nr [...] wyraźnie zaznaczono takie obiekty jak cieplarnie (szklarnie) czy budynek magazynowy. Istnienie pozostałości po w/w obiektach zostało również potwierdzone podczas przeprowadzonych w dniu 2 października 2007 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości (karta [...] ). Spójne w tym zakresie z pozostałym materiałem dowodowym są: karta inwentaryzacyjna (karta nr 53) oraz Stanowisko Zarządu Miejskiego w A. z dnia 7 września 1992 r. (karta nr [...] ).
Ponadto w dniu 8 sierpnia 2014 r. organ I instancji pozyskał dodatkowe zeznania świadków tj.: Z.W. , J.B. i J.B. na podstawie których ustalono, iż również obszar znajdujący się pomiędzy tylną ścianą wiaty ażurowo-betonowej, a ogrodzeniem ogrodu (tj. działka nr [...] oraz część działki nr [...] odpowiadająca projektowanej do wydzielenia działce nr [...] ), choć z uwagi na swój charakter (wąski pas gruntu) nie był wykorzystywany w żaden konkretny sposób, to jednak stanowił gospodarczą i funkcjonalną całość z całym terenem ogrodu, w efekcie czego nie sposób uznać, iż stał się on zbędny na cel wywłaszczenia. Poza terenem ogrodu pozostała natomiast część działki nr [...] oznaczona jako działka nr [...] , o której zwrocie orzekł organ I instancji w niezaskarżonym pkt 1 decyzji z dnia 27 maja 2015 r
Choć każdy z ww. dowodów rozpatrywany z osobna mógłby być kwestionowany jako nie w pełni wiarygodny (przykładowo fragment kserokopii Kroniki Zakładu Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej pozbawiony jest strony tytułowej), to jednak ich całokształt, zaś przede wszystkim zgodność z zeznaniami świadków nie pozostawia wątpliwości, iż ogród miejski w A. zaczął być realizowany najpóźniej w roku 1967, zaś już na początku lat siedemdziesiątych funkcjonował prowadząc zaplanowaną działalność, aż do co najmniej lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku.
Dodatkowym dowodem potwierdzającym ww. ustalenia jest dołączone przez organ I instancji zdjęcie przedmiotowego terenu z dnia 13 października 1976 r. pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (karta akt nr [...] ), na którym wyraźnie widać cały kompleks ogrodu miejskiego i poszczególne jego elementy.
Organ podkreślił, odnosząc się do zarzutu odwołania, iż bez znaczenia dla losów przedmiotowej sprawy jest fakt, iż na wywłaszczonych działkach zrealizowano obiekty budowlane, choć w lokalizacji szczegółowej z dnia 4 maja 1965 r. Nr [...] (która precyzowała cel wywłaszczenia) wyrażono zgodę na zagospodarowanie terenów pod ogród miejski w związku z przenoszeniem ogrodu miejskiego z ulicy [...] , bez dokonania inwestycji budowlanych.
Organ podkreślił bowiem, że celem wywłaszczenia było założenie ogrodu miejskiego, zaś wybudowane szklarnie (cieplarnie) w których były uprawiane kwiaty czy magazyn na urządzenia oraz różnego rodzaju akcesoria wykorzystywane ma potrzeby ogrodu, to niewątpliwie obiekty mieszczące się w tak określonym celu wywłaszczenia. Nawet jeśli uznać, iż wybudowanie tychże obiektów też wymagało pozyskania odrębnego pozwolenia władzy architektoniczno-budowlanej, którego, jak dotąd nie udał się odnaleźć, to kwestia ta nie ma wpływu na ocenę przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony jako "założenie ogrodu miejskiego".
Jednocześnie jako bez znaczenia dla przedmiotu niniejszego postępowania, gdyż pozostające poza jego zakresem, organ ocenił podnoszone w odwołaniu zarzuty i uwagi dotyczące: prawidłowości, okoliczności i motywów wydania decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 18 czerwca 1965 r. oraz decyzji Burmistrza A. z dnia 3 kwietnia 1995 r. nr [...] o zwrocie działek nr [...] i nr [...] , jak również sposobu archiwizowania dokumentacji wywłaszczeniowej.
Biorąc pod uwagę powyższe przytoczone liczne dowody niezasadne jest twierdzenie odwołującego, iż oparto się jedynie na dowodzie z przesłuchania świadków. Organ stwierdził, że na działkach nr [...] , nr [...] oraz części działki nr [...] (odpowiadającej projektowanym do wydzielenia działkom nr [...] , nr [...] ), doszło do realizacji celu wywłaszczenia, jako "założenie ogrodu miejskiego" w A. , a tym samym podzielił ocenę dokonaną w tym zakresie przez Starostę W.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 omawianej decyzji Starosty W. w brzmieniu: "o zatwierdzeniu projektu podziału geodezyjnego działek nr [...] i nr [...], które zostały połączone i zmieniły oznaczenie na nr [...]. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] , nr [...] i nr [...] , przyjęty do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 31 maja 2011 r. nr [...] ".
Organ przywołał art. 96 ust. 1 i ust. 1b u.g.n.. Wskazał, że skoro projekt podziału działki nr [...] (karta nr [...] ) został wykonany na potrzeby zwrotu jej części, stosownie do treści art. 95 ust. 4 u.g.n., to jego zatwierdzenie i tym samym posługiwanie się oznaczeniami geodezyjnymi uwzględniającymi jego postanowienia byłoby zasadne, lecz jedynie w sytuacji zwrotu na rzecz wnioskodawców części tej działki. Jeśli zatem żadna część działki nr [...] nie jest przedmiotem tego zwrotu, to bezzasadnym było zarówno zatwierdzenie przez Starostę W. omawianego podziału (pkt 4 decyzji organu i instancji) jak i posługiwanie się oznaczeniami uwzględniającymi postanowienia tego podziału (pkt 3 decyzji). Z kolei "połączenie działek nr [...] i nr [...] do działki nr [...] " nie było objęte projektem podziału wykonanym w trybie art. 95 ust. 4 u.g.n., a zatem brak było w ogóle podstaw do zatwierdzania tej zmiany geodezyjnej w omawianej decyzji.
Wobec powyższego, należało uchylić zaskarżone pkt 3 i 4 decyzji Starosty W. z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] i w tym zakresie orzec zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym, tj. o odmowie zwrotu nieruchomości.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że w omawianej decyzji z dnia 27 maja 2015 r. nr [...] Starosta W. nie dokonał rozpatrzenia złożonego wniosku o zwrot nieruchomości, w zakresie dotyczącym części działki nr [...] , obecnie oznaczonej jako działka nr [...] , co oznacza, iż winien on to uczynić w odrębnej, wydanej przez siebie decyzji w tym zakresie.
A.K., , reprezentowany przez adwokata, wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię: art. 137 pkt 2, art. 136 pkt 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, iż wybudowanie szklarni i uruchomienie zakładu produkcji roślin jest równoznaczne z urządzaniem ogrodu miejskiego, a więc spełnieniem celu, dla którego działki nr [...] ,[...] w A. zostały wywłaszczone.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podniósł, że podziela pogląd, że podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa i to właśnie w tym dokumencie należy szukać celu wywłaszczenia. Pomocną dla ustalenia celu wywłaszczenia będzie analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej.
Dla oceny, czy cel wywłaszczenia został spełniony, niezbędna jest analiza pojęcia "ogród miejski". Słownik języka polskiego przyjmuje, że ogród to teren zajęty pod uprawę roślin ozdobnych lub użytkowych z wyznaczonymi alejami, ścieżkami, grządkami. Natomiast T.W. reprezentujący Fundację Wspierania Inicjatyw Ekologicznych określił ogród - jako zespoły roślinności spełniające cele wypoczynkowe.
Zatem, wg skarżącego, przez ogród miejski należy rozumieć ogólnodostępny teren zajęty pod uprawę roślin z wyznaczonymi alejami i ławkami, służący dla wypoczynku mieszkańców. Cel publiczny ogrodu miejskiego mógłby być realizowany przez jego funkcję wypoczynkową, ekspozycyjną, czy też naukową.
Skarżący podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 7), iż decyzja o lokalizacji szczegółowej z 4 maja 1965 r. nr [...] precyzowała cel wywłaszczenia. Wyrażała zgodę na zagospodarowanie terenów pod ogród miejski bez dokonania inwestycji budowlanych. Decyzja ta została wydana na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wynika stąd, że intencją organu wywłaszczeniowego było założenie ogrodu miejskiego, który spełniałby wyłącznie cel wypoczynkowy, który nie wymagał żadnych inwestycji budowlanych, a jedynie utworzenie alejek, położenia ławek posadzenia kwiatów i utrzymania trawnika.
Na wywłaszczonym terenie wybudowano szklarnie i bez znaczenia w niniejszej sprawie jest, czy uczyniono to za zezwoleniem, czy też bez zezwolenia właściwego organu budowlanego. Wskazuje to jednak, że zrealizowano inny cel, aniżeli określony w decyzji wywłaszczeniowej.
Zdaniem skarżącego na wywłaszczonym terenie powstał zakład produkcji roślin, którego właścicielem było Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w A. . Przesłuchany w sprawie jako świadek J.B. zeznał "produkcja z ogrodu kwiatów ciętych i doniczkowych była przekazywana do 3-ch punktów sprzedaży - kwiaciarni w W. , K. A. i do Zakładów Pogrzebowych". Wskazuje to na charakter zarobkowy prowadzonej na wywłaszczonym terenie działalności, który będąc ogrodzonym nie był dostępny dla mieszkańców i nie służył dla ich wypoczynku. Wybudowane na tym terenie szklarnie nie spełniały funkcji ekspozycyjnej, gdyż poza osobami w nich zatrudnionymi były niedostępne dla ogółu mieszkańców.
Przesłuchana w charakterze świadka Z.W. zeznała "w zakładzie zieleni szła pełna produkcja w 4 szklarniach, cały teren ogrodu zieleni był ogrodzony płotem siatkowym".
Powołana jako dowód w sprawie księga środków trwałych Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w A. jednoznacznie wskazuje, że na wywłaszczonym terenie znajdowały się cztery szklarnie i budynek magazynu.
Skarżący nie zakwestionował wiarygodności zebranych w niniejszej sprawie dowodów, o tyle, o ile stanowią one o obiektach zlokalizowanych na wywłaszczonym terenie. Podniósł jednak, że użycie w zeznaniach świadków nazwy "ogród miejski" dla tych obiektów jest niewłaściwe i wynika z sugestii organu prowadzącego postępowanie.
Na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał ogrodu w takim stanie, jak zrealizowany oraz zwrócił uwagę na art. 6 ust. 10 u.g.n..
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż Ogród Miejski w A. zaczął być realizowany najpóźniej w roku 1967, a już na początku lat siedemdziesiątych funkcjonował, prowadząc działalność aż do lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. "Ogród miejski" należy rozumieć również jako obiekty takie jak szklarnie, czy magazyn, a nie tylko ogólnodostępny teren zajęty pod uprawę roślin z wyznaczonymi alejkami i ławkami służącymi do odpoczynku mieszkańców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 K.p.a.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga A.K., jest nieuzasadniona, a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody którą uchylając pkt 3 i pkt 4 decyzji Starosty W. odmówił zwrotu na rzecz A.K. , J.K. , A.S. ,M.K. R.K. , P.K. , P.K. , P.K. i M.K. działki nr [...] ,[...] oraz część działki nr [...] , położonych w A. , w granicach dawnych działek nr [...] i nr [...] .
Podstawą materialnoprawną w niniejszej sprawie są przepisy art. 136 ust. 3 w zw. z 137 u.g.n.. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany (pkt 2).
Należy również mieć na uwadze, że w wyroku z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 18 czerwca 1965 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 1-5, art. 14, art. 20-22, art. 28, art. 30 - 32 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1964 r., nr 18, poz. 94), z przeznaczeniem na "cele użyteczności publicznej oraz dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych, a w szczególności pod założenie ogrodu miejskiego zgodnie z zaświadczeniem o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej z dnia 4.V.1965 r. Nr [...] wydanym przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W ".
W sprawie bezsporne pomiędzy stronami są ustalenia faktyczne co do przebiegu, daty i okoliczności wywłaszczenia, określenia celu wywłaszczenia jako "założenie ogrodu miejskiego". Bezsporne są również ustalenia sposobu i terminu zagospodarowania ww. terenu po decyzji wywłaszczeniowej przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w A. na produkcję roślinną prowadzoną m.in. w czterech szklarniach.
Kwestie i przesłanki takie jak: konieczność złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców; stwierdzenie, że w chwili orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowi ona własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego; precyzyjne określenie celu wywłaszczenia, zostały prawidłowo ustalone przez organ i nie były kwestionowane przez skarżącego. Powyższe nie budzi również zastrzeżeń Sądu.
Sporne jest natomiast znaczenie pojęcia "ogród miejski". W konsekwencji spór dotyczył kwestii, czy w stosunku do wymienionych w pkt 3 decyzji organu I instancji działek została spełniona przesłanka zbędności, umożliwiająca ich zwrot na rzecz wnioskodawców oraz czy zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości zakład produkcji roślinnej wraz z towarzyszącymi obiektami (jak szklarnie, czy magazyn) stanowił zrealizowanie celu publicznego określonego w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia 18 czerwca 1965 r..
Skarżący wywodził zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, czemu zaprzeczały organy administracji. By móc ocenić, czy cel ten został zrealizowany, w przedmiotowej sprawie niezbędne stało się przeanalizowanie dokumentacji dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości, by doprecyzować, co w istocie mieściło się na nieruchomości w latach następujących po wywłaszczeniu.
Organ prawidłowo ustalił, a skarżący przyznał, że na przedmiotowej nieruchomości, najpóźniej w 1970 r. wybudowano szklarnie i uruchomiono zakład produkcji roślin.
Trafnie podniósł skarżący, że dla oceny, czy cel wywłaszczenia został spełniony, niezbędna jest analiza pojęcia "ogród miejski".
Pojęcie "ogród" nie jest zdefiniowane w u.g.n. Występuje tam jedynie w związkach z innymi wyrazami jak "stowarzyszenie ogrodowe", "ogrody działkowe", "ogrody botaniczne", "ogrody zoologiczne". Również w orzecznictwie i piśmiennictwie nie ma jednoznacznej definicji pojęcia "ogród", a tym bardziej "ogród miejski".
Należy mieć na uwadze, że pojęcie "ogród" jest w języku polskim niezwykle szerokie, pojemne i wieloznaczne, co nie godzi w obowiązek ścisłego interpretowania celu wywłaszczenia.
Jak trafnie podnosi skarżący, zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN, dostępnego na http://sjp.pwn.pl/szukaj/ogród.html, ogród to teren zajęty pod uprawę roślin ozdobnych lub użytkowych z wyznaczonymi alejami, ścieżkami, grządkami, itp.. Powyższe opisuje jedno z możliwych znaczeń pojęcia "ogród", ale bynajmniej nie jedyne. W zakresie znaczeniowym pojęcia "ogród" mieści się bowiem również np.: teren zielony przy domu jednorodzinnym; teren uprawy kwiatów, owoców czy warzyw; teren hodowli roślin dla celów naukowych i wiele innych.
Ogród to również teren wokół domu (zazwyczaj zamknięty), na którym hoduje się rośliny jadalne lub ozdobne (vide: Wielki słownik języka polskiego http://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=489).
Ogród to również po prostu ogrodzone miejsce.
Przywołany przez skarżącego T.W. w artykule "Społeczne i ekologiczne aspekty tworzenia i utrzymania terenów zieleni miejskiej", powołując się na prof. Longina Majdeckiego (Zagrożenia i ochrona w kształtowaniu środowiska przyrodniczego, krajobrazu i miejskich założeń ogrodowych na obszarach zurbanizowanych [w:] "Przyroda, ogród i krajobraz w życiu miasta", Warszawa 1993) wskazuje, że uprawy ogrodowe, czy sady, mogą występować w formie monokulturowej produkcji roślinnej (http://www.zb.eco.pl/inne/lokalne/fwie.htm).
Pomocniczo warto również przywołać definicje: "ogród" - miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; "ogród" - ogrodzone miejsce (https://pl.wiktionary.org/wiki/ogród), czy "ogród" - pojęcie z zakresu ogrodnictwa, oznaczające miejsce przeznaczone do uprawy roślin (https://pl.wikipedia.org/wiki/Ogród).
Często kluczowe dla określenia znaczenia słowa "ogród" w konkretnym użyciu może mieć używany wraz z nim przymiotnik dookreślający, np.: zoologiczny, botaniczny, różany, chiński, skalny, jordanowski, działkowy, zmysłów, etc. Przymiotnik przy słowie ogród nie musi jednak wskazywać na rodzaj ogrodu. Może również określać jego położenie, czy własność, np. ogród przydomowy, ogród tarasowy, czy właśnie ogród miejski.
Upatrywane przez skarżącego znaczenie ogrodu, za T.W. , reprezentującym Fundację Wspierania Inicjatyw Ekologicznych, jako zespołu roślinności spełniające cele wypoczynkowe, wchodzi niewątpliwie w zakres znaczeniowy słowa ogród, ale go nie wyczerpuje.
Zatem przez "ogród miejski" należy rozumieć nie tylko ogólnodostępny teren zajęty pod uprawę roślin z wyznaczonymi alejami i ławkami służący dla wypoczynku mieszkańców. Takie elementy jak: aleje, ławki, ścieżki i tym podobne, służące do wypoczynku odwiedzających, są niewątpliwie charakterystyczne dla parków miejskich i niektórych ogrodów, jak ogród botaniczny, czy zoologiczny – będących miejscami publicznymi.
Natomiast ogród miejski to również teren zajęty pod uprawę roślin, mieszczący się w granicach miasta, czy będący własnością miasta. I tak przykładowo ogrody działkowe położone w granicach administracyjnych miasta, należy uznać za ogrody miejskie (por. wyroki WSA w Szczecinie z 8 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Sz 665/10, z 28 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Sz 288/09.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ zasadnie stwierdził, czego nie kwestionuje skarżący, że na przedmiotowej nieruchomości, począwszy od co najmniej 1970 r. były grządki z nasadzeniami róż, które potem były wykorzystywane do obsadzenia zieleńców i klombów na terenie miasta, a także sadzono na grządkach kapustę. Pole było obsadzone kwiatami. Na gruncie były szklarnie, uprawy i magazyn, komposty.
Z akt administracyjnych wynika również, że w 1971 r. produkcja zakładu nastawiona była na zaspokojenie potrzeb zieleni miejskiej, a uprawami wiodącymi były róże, goździki i pomidory (k. [...] akt I instancji).
Trafnie wskazał przy tym organ odwoławczy, że szklarnie i cieplarnie są niewątpliwie "budowlami", czy "akcesoriami" ogrodniczymi. Pozostałe urządzenia, czy obiekty mieszczące się na przedmiotowych działkach również miały bezpośredni związek z ogrodniczą, czy też ogrodową produkcją roślinną.
Zasadnie organ podkreślił, że celem wywłaszczenia było założenie ogrodu miejskiego, zaś wybudowane szklarnie (cieplarnie), w których były uprawiane kwiaty, czy magazyn na urządzenia oraz różnego rodzaju akcesoria wykorzystywane ma potrzeby ogrodu, to niewątpliwie obiekty mieszczące się w tak określonym celu wywłaszczenia. To samo dotyczy kotłowni, łącznika, betonowej – ażurowej wiaty itp..
Sąd stwierdził, że organy, stosownie do treści art. 7, 77 i 80 K.p.a., zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a następnie dokonały jego rzetelnego rozpatrzenia. Dokonane ustalenia stanu faktycznego, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, znalazły również stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ szczegółowo odniósł się również do zarzutów odwołania. Organ I instancji w ramach zgromadzonego materiału dowodowego pozyskał m.in. dowody z zeznań świadków oraz z dokumentów, które to ustalenia przyjął organ odwoławczy. Zarówno szeroko zgromadzone zeznania świadków, jak i szereg poddanych wszechstronnej analizie dokumentów, takich jak księga środków trwałych Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w A. , Kronika Zakładu Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej, mapy i zdjęcia, niewątpliwie wskazują, że w części od 1967 r., a w całości co najmniej od 1970 r., na nieruchomości odbywała się ogrodnicza produkcja roślinna.
Sąd wskazuje, że organy jednoznacznie ustaliły, że w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] , nr [...] oraz część działki nr [...] , wnioskowanych do zwrotu, z przeznaczeniem pod założenie ogrodu miejskiego w A. – nie zachodziły przesłanki umożliwiające taki zwrot, bowiem ogród miejski został założony.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że zrealizowane w kierunku uruchomienia ogrodniczej produkcji roślinnej działania na przedmiotowych nieruchomościach w roku 1967 i następnych były zaplanowane do wykonania w 1965 r. i zgodne z celami określonymi w decyzji wywłaszczeniowej, zaświadczeniu o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej i decyzji o lokalizacji szczegółowej, co wynika z tych dokumentów i całokształtu akt sprawy.
Mając to na uwadze, zdaniem Sądu, przedmiotowe postępowanie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, obecny sposób zagospodarowania przedmiotowych działek pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Zrealizowanie celu wywłaszczenia (przy zachowaniu warunków podanych w art. 137 u.g.n.) wyłącza dopuszczalność zwrotu nieruchomości, nawet jeśli później nieruchomość będzie wykorzystywana na inny cel (por. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2001 r., I SA 2139/99, LEX nr 55331; z dnia 6 grudnia 2006 r., I OSK 193/06, LEX nr 291163).
Podsumowując należy stwierdzić, że organy prowadzące postępowanie zasadnie uznały, że zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z celem wywłaszczenia i cel ten uprzednio prawidłowo sprecyzowały; dlatego też podniesiony zarzut naruszenia art. 136 i art. 137 § 2 u.g.n. był niezasadny. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest również podnoszony przez skarżącego zarobkowy charakter prowadzonej na wywłaszczonym terenie działalności produkcji roślinnej, jako że organy ustaliły niewątpliwie, że prowadzona była tam miejska roślinna produkcja ogrodnicza.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku również zarzut braku dostępu dla mieszkańców i funkcji ekspozycyjnej upraw, bowiem dostępność ogółu nie jest warunkiem koniecznym dla uznania za ogród miejski terenu upraw roślinnych należących do miasta i położonych w mieście.
Podobnie ogrody botaniczne, tylko zwykle, a zatem nie każdy i nie zawsze, są dostępne dla zwiedzających – Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003).
Podnoszony na rozprawie zarzut, że plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał ogrodu w takim stanie, jak zrealizowany, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podobnie jak kwestia legalności wzniesionych zabudowań.
Natomiast przywołany na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego art. 6 u.g.n. definiuje pojęcie "cele publiczne", a w ust. 10 wskazuje na inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach (którymi są np.: ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. Przygotowanie i realizacja strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1265); ustawa z dnia 7 maja 2010 r. Wspieranie rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 880); ustawa z dnia 29 czerwca 2011 r. Przygotowanie i realizacja inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. z 2011 r., nr 135, poz. 789), czy ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U z 2001 r., nr 84, poz. 906)). Powyższe unormowania nie dotyczą w ogóle przedmiotowej sprawy.
Wobec powyższego zasadnie również organ odwoławczy uchylił pkt 4 decyzji Starosty W. i w tym zakresie orzekł zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym, tj. o odmowie zwrotu nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Jak stanowi zaś art. 96 ust. 1b u.g.n. w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział.
Skoro zatem projekt podziału działki nr [...] (karta nr [...] ) został wykonany na potrzeby zwrotu jej części, stosownie do treści art. 95 ust. 4 u.g.n., to jego zatwierdzenie i tym samym posługiwanie się oznaczeniami geodezyjnymi uwzględniającymi jego postanowienia byłoby zasadne, lecz jedynie w sytuacji zwrotu na rzecz wnioskodawców części tej działki.
Jeśli zatem żadna część działki nr [...] nie jest przedmiotem zwrotu, to bezzasadnym było zarówno zatwierdzenie przez Starostę W. omawianego projektu podziału (pkt 4 decyzji tego organu), jak i posługiwanie się oznaczeniami uwzględniającymi postanowienia tego podziału (pkt 3 decyzji). Z kolei połączenie działek nr [...] i nr [...] do działki nr [...] nie było objęte projektem podziału wykonanym w trybie art. 95 ust. 4 u.g.n., a zatem brak było w ogóle podstaw do zatwierdzania tej zmiany geodezyjnej w omawianej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a..