II SA/KR 626/24

II SA/Kr 626/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 136  ust 3 i 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Gminy M. oraz [...] Związku D. w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 lutego 2024 r. znak WS-VI.7534.3.249.2011.BK w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargi oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg Gminy Miejskiej Kraków (skarżąca) i [...] Związku D. w K. (skarżący) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 29 lutego 2024 r. znak WS-VI.7534.3.249.2011.BK w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
W stanie faktycznym sprawy w 1990 r. W. C. złożył wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonej jako część wywłaszczonej parceli stanowiącej działkę nr [...] b.gm. kat. K.. Do wniosku przyłączyli się również inni spadkobiercy poprzedniej właścicielki. Decyzją z 15 listopada 2011 r. znak GN.III.AB.72211-120/07 Starosta Krakowski orzekł w punkcie 1. o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,3635 ha położonej w obr. [...] j. ewid. [...] w K. na rzecz C. B. (w [...] części), A. C. (w [...] części), C. O. (w [...] części), J. O. (w [...] części) i A. O. (w . [...] części). Organ w punkcie 2. orzekł, że zwrot nieruchomości następuje nieodpłatnie. Organ stwierdził, że nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Społeczno Administracyjny w Krakowie z 7 listopada 1951 r. z przeznaczeniem na cele budowy Miasta [...] i Kombinatu [...] Organ wskazał, że nieruchomość nie została w jakikolwiek sposób zagospodarowana w okresie jaki przewiduje art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczony teren był użytkowany przez poprzednich właścicieli, na co dowodem jest pismo K. Przedsiębiorstwa K. do Naczelnika Dzielnicy [...] z 24 maja 1982 r., gdzie wskazano, że w dniu 19 maja 1982 r. byli właściciele uprawiali przedmiotową nieruchomość. Z wydruków zdjęć lotniczych z 1964 r. wynika, że teren był terenem zielonym i nie przeprowadzono na nim żadnych prac związanych z budową miasta. Dalej organ podał, że na terenie działki znajduje się urządzony ogród działkowy wchodzący w skład Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...] Organ stwierdził jednak, że do przedmiotowej nieruchomości nie ma zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, ponieważ w dniu wejścia w życie tej ustawy grunt nie był przekazany w użytkowanie na rzecz Polskiego Związku Działkowców. Organ stwierdził również, że z wnioskiem o ustalenie odszkodowania nie wystąpiła żadna strona postępowania, więc nie zajdzie przypadek obowiązku zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania.
Decyzją z 23 marca 2012 r. Wojewoda Małopolski uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z 30 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego w części dotyczącej uchylenia przez nią poprzedzającej decyzji organu I instancji w zakresie punktu l (pkt I) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt II). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12 oddalił skargę kasacyjną od ww. orzeczenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Małopolski decyzją z 19 grudnia 2014 r. umorzył postępowanie zainicjowane odwołaniem skarżącego od pkt l decyzji Starosty Krakowskiego z 15 listopada 2011 r. zaś w pozostałym zakresie, dotyczącym dokonania rozliczeń związanych ze zwrotem przedmiotowej nieruchomości, sprawa wróciła do Starosty Krakowskiego celem ponownego jej rozpatrzenia i wydania stosownego rozstrzygnięcia przy uwzględnieniu powołanych orzeczeń sądowych oraz aktualnego stanu prawnego dotyczącego zwłaszcza regulacji ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. W uzasadnieniu decyzji uznano, iż skarżący nie posiada aktualnie interesu prawnego w niniejszej sprawie dotyczącej tylko i wyłącznie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a zatem odwołanie tego podmiotu nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone. Natomiast po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącej od pkt. l decyzji Starosty Krakowskiego z 15 listopada 2011 r., Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r. orzekł o utrzymaniu w mocy pkt l zaskarżonej decyzji orzekającego o zwrocie nieruchomości na rzecz wymienionych osób.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt. II SA/Kr 225/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zainicjowanego odwołaniem skarżącego od pkt. l decyzji Starosty Krakowskiego z 15 listopada 2011 r. wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 K.p.a., poprzez nieprzyznanie skarżącemu statusu strony w postępowaniu odwoławczym i z tego powodu umorzenia postępowania. Wyrokiem z 25 maja 2017 r. I OSK 2177/15 NSA oddalił skargę kasacyjną wojewody od powyższego wyroku.
Rozpatrując ponownie odwołanie Wojewoda Małopolski decyzją z 12 października 2017 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił ją na skargę wyrokiem z 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1603/17. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2390/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 28 czerwca 2019 r. II SA/Kr 207/19 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie sądu najbardziej odpowiednim mechanizmem, który pozwoli rozpoznać odwołania wszystkich stron postępowania jest wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 19 grudnia 2014 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Eliminacja ze skutkiem ex tunc tej decyzji otworzy drogę do rozpoznania odwołań wszystkich stron.
Decyzją z 29 marca 2023 r. Minister Rozwoju i Technologii stwierdził nieważność decyzji Wojewody Małopolskiego z 19 grudnia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 15 listopada 2011 r. w części dotyczącej pkt 1. orzekającego o zwrocie nieruchomości.
Decyzją z 29 lutego 2024 r. wojewoda uchylił zaskarżony punkt 1. decyzji I instancji z 15 listopada 2011 r. i orzekł o zwrocie nieruchomości na rzecz C. B. w [...] części, K. C. w [...] części, A. C. w [...] części, C. O. w [...] części, J. O. w [...] części i A. O. w [...] części. Organ wskazał, że na obecnym etapie nie jest podważana kwestia prawidłowości zwrotu nieruchomości, zaś z uwagi na śmierć strony postępowania A. C. i ustalenie jego następców prawnych konieczne było uchylenie części decyzji i orzeczenie w zmienionym aspekcie podmiotowym sprawy. Natomiast do kwestii dokonania rozliczeń z tytułu zwrotu przedmiotowej nieruchomości, jak również ustalenia ewentualnych rozliczeń, o których mowa w przepisach art. 26 ust. 1 i następne ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, właściwym jest obecnie jest obecnie Starosta Krakowski. Jak bowiem wskazano w powołanym powyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12: "Skutkiem orzeczenia o treści zawartej w niniejszym wyroku będzie rozdzielenie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w ten sposób, że w przedmiocie zwrotu nieruchomości orzekać będzie Wojewoda Małopolski (jako organ odwoławczy), natomiast kwestię ewentualnej odpłatności zwrotu i rozliczeń z tym związanych rozstrzygnie organ I instancji i ewentualnie, w przypadku odwołania, organ II instancji. Zdaniem Sądu, nie ma żadnych przeszkód prawnych, by orzec w ten sposób." Jak podał organ, okoliczność położenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot na terenie rodzinnego ogrodu działkowego nie stanowi negatywnej przesłanki zwrotu takiej nieruchomości, a jedynie ma znaczenie z punktu widzenia ewentualnej potrzeby dokonania rozliczeń.
Dalej organ powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12 i wskazał, że decyzje wydawane w trakcie postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości (toczącego się od 1990 r.) były już wielokrotnie poddawane kontroli sądów administracyjnych. W sprawie zostały wydane wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. II SA/Kr 1555/97 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2006 r., sygn. II SA/Kr 2296/02 i z dnia 20 października 2009 r., sygn. II SA/Kr 1261/09. Ponadto wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Kr 1267/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył Staroście grzywnę w wysokości 1000 złotych z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanego w sprawie II SA/Kr 1261/09. Ocena prawna dokonana przez sądy w powyższych wyrokach jest wiążąca zarówno dla organów administracji rozstrzygających sprawę zwrotu nieruchomości, jak i dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. II SA/Kr 1555/97 stwierdzono: "założenie stałego ogrodu działkowego stoi w sprzeczności z (...) celem wywłaszczenia, jakim była budowa miasta [...]". Z kolei z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2006 r., sygn. II SA/Kr 2296/02 wynika, że Wojewoda Małopolski w decyzji z dnia 5 sierpnia 2002 r. - a za nim także Wojewódzki Sąd Administracyjny - nie kwestionował ani sposobu określenia celu wywłaszczenia jako "budowa miasta [...] i Kombinatu [...]", ani też faktu, że cel ten nie został zrealizowany. Wreszcie organ odwoławczy nie podważał samej zasadności zwrotu przedmiotowej nieruchomości byłym właścicielom, wskazując jedynie na konieczność ustalenia aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania wieczystoksięgowego. Sąd wprawdzie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, jednakże powodem tego uchylenia było uznanie, że nie było podstaw do wydawania decyzji kasatoryjnej ani też do zawieszenia postępowania o zwrot. Dodatkowo Wojewoda Małopolski w kontrolowanej wówczas decyzji ustalił, że skarżacy nie ma żadnego tytułu prawnego do spornej nieruchomości, a Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał to ustalenie za prawidłowe. W kolejnym postępowaniu Starosta wydał decyzję z dnia 26 stycznia 2009 r., w której uznał, że nieruchomość nie została zagospodarowania w jakikolwiek sposób w okresie określonym w art. 137 ust. 1 ugn, na co wskazuje fakt, że była użytkowana przez byłych właścicieli do początku lat 80 - tych XX wieku. Okoliczności te przesądzały, zdaniem Starosty, o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przyczyną odmowy zwrotu nieruchomości był natomiast fakt lokalizacji na jej terenie ogrodu działkowego, co w świetle art. 24 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych uniemożliwiało dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko to podzielił Wojewoda Małopolski w decyzji z dnia 18 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylając decyzję Wojewody Małopolskiego po raz kolejny, nie zakwestionował oceny spełnienia przesłanek z art. 137 ust. 1 ugn, a skoncentrował się wyłącznie na kwestii ustalenia, czy działka nr [...] znajduje się na obszarze rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Tylko konieczność wyjaśnienia tej okoliczności była podstawą uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego i Starosty Krakowskiego. Konieczności prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego celem szczegółowego ustalenia przesłanek zwrotu nieruchomości nie stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Kr 1267/10. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, że prawidłowe było ustalenie organu l instancji, dokonane w decyzji z dnia 15 listopada 2011 r., iż ustalenie celu wywłaszczenia w sposób bardziej szczegółowy niż budowa Miasta [...] nie ma znaczenia dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż brak zagospodarowania zawnioskowanego do zwrotu terenu przez blisko 30 lat od daty wywłaszczenia skutkuje zbędnością nieruchomości na ww. cel wywłaszczenia (jakkolwiek nie zostałby jeszcze uszczegółowiony). Skoro bowiem od daty wywłaszczenia aż do lat 80-tych XX wieku wywłaszczona nieruchomość pozostawała w dyspozycji dotychczasowych właścicieli - czego nie kwestionuje żadna ze stron postępowania - to oczywistym jest, że w okresie 7 i 10 lat od wywłaszczenia nie podjęto na tej nieruchomości żadnych czynności zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, bez względu na to, w jaki szczegółowy sposób mógłby on ewentualnie zostać określony. Skoro bowiem w ciągu 30 lat od wywłaszczenia żaden podmiot publicznoprawny nie podjął jakichkolwiek działań w związku z nieruchomością, to logicznie wynika z tego, że działań tych nie podjęto także w okresie 10 lat od daty wywłaszczenia.
W ocenie organu w świetle przywołanego prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 750/12 należało stwierdzić, iż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a zatem należało orzec o jej zwrocie na rzecz uprawnionych osób, uznając odpowiedni zarzut odwołania skarżącego za nieuzasadniony. Konkluzji takiej nie zmienia również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11. Skoro bowiem zostały w niniejszej sprawie prawomocnie przesądzone tak kwestie związane z ustaleniem celu wywłaszczenia oraz to, że cel ten nie został zrealizowany w ogóle, zaś na nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania powstały obiekty niezwiązane z budową miasta [...] czy też Kombinatu [...], lecz fragment ogrodu działkowego (co jednak - jak wskazano wcześniej - stanowić winno aktualnie przedmiot odrębnych ustaleń przed organem I instancji i ewentualnie rozliczeń na tym tle), to tym bardziej nie zrealizowano tego celu w dniu złożenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości oraz przed 22 września 2004 r.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
– art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do ustalenia, iż nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, tj. pod budowę Miasta [...] i Kombinatu [...] podczas gdy ogrody działkowe wchodziły w skład założeń projektowych Miasta [...] objętych decyzją wywłaszczeniową i tym samym zagospodarowanie nieruchomości pod ogrody działkowe "[...]" stanowiło realizację celu wywłaszczenia,
- art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,
- art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż na nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wojewody i poprzedzającej ją decyzji starosty.
Zdaniem skarżącej mimo, iż niniejsza sprawa administracyjna była już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania przez organy administracyjne jak również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jak i Naczelny Sąd Administracyjny, to żaden z organów, w tym też Wojewoda Małopolski w zaskarżonej decyzji nie dokonał rzetelnej analizy zagospodarowania nieruchomości na cel wywłaszczenia przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa oraz przy uwzględnieniu aktualnie obowiązującego w tej materii orzecznictwa sądów administracyjnych. Wywłaszczenia dokonano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wywłaszczenie dokonane w tym trybie następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych. Art. 40 ust. 1 tego aktu prawnego stanowił mianowicie, iż "orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej". Taki odmienny tryb przeprowadzania procedury wywłaszczeniowej oraz realizacji inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, był typowym sposobem postępowania w poprzednim systemie ustrojowym pod rządami dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, tj. w okresie od dnia 4.05..1949 r. do dnia 5.04. 1958 r. Za moment przejścia prawa własności nieruchomości wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 7.11.1951 r., znak: L.A.A.II/4/161/50 na rzecz Skarbu Państwa, uznać należy dzień, w którym Dyrekcja Przedsiębiorstwa P. w K. wystąpiła do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z wnioskiem o jej wywłaszczenie, tj. 12.08.1950 r.
Cel wywłaszczenia podany w przytoczonym powyżej orzeczeniu wywłaszczeniowym wskazany został w sposób bardzo ogólny, jako cele budowy Miasta [...] i Kombinatu [...]. Ponadto z dokumentów wytworzonych na etapie postępowania wywłaszczeniowego, w tym wniosku Dyrekcji Przedsiębiorstwa P. w K. z dnia 12.08.1950 r. o wywłaszczenie nieruchomości w K., jak również z zezwolenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 27.08.1951 r. dotyczącego objęcia wywłaszczonych nieruchomości w b. gm. kat. K. , nie wynika jaki był szczegółowy cel wywłaszczenia. To szerokie określenie celu powoduje potrzebę jego indywidualnego uściślenia przez organ orzekający w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Z weryfikacji założeń projektowych 1955 r., Wyciąg z założeń sieci uzbrojenia i wyposażenia terenu "[...] wynika, iż w ramach budowy Miasta [...] programuje się tereny zielone jako zieleń urządzoną (na terenach zieleni zaliczanych do osiedleńczych oraz terenach zieleni nie zaliczanych do osiedleńczych). Ponadto programowano utworzenie zieleni nie urządzonej oraz zieleń nie dostępną dla ogółu mieszkańców jak np. zieleń izolacyjną od zakładów przemysłowych. Z opracowania wynika, że w terenach pozaosiedleńczych zaplanowano ogródki działkowe na obszarze 50 ha. Z powyższego wynika zatem, że powstanie ogrodów działkowych było zamierzeniem realizowanym w ramach budowy Miasta [...] co dowodzi, że w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia rozumiany jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...] został jednak zrealizowany, a realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła zgodnie z dyspozycją przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami
Z kolei skarżący w skardze na powyższą decyzję podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaszły przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i zwrot powinien nastąpić nieodpłatnie;
- art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez zaniechanie zbadania celowości jego zastosowania i brak wyrzeczenia w tym zakresie, zapytania o zgodę na wypłatę odszkodowania, w miejsce obowiązku odtworzenia ROD, stanowiącego równowartość szacunkową kosztów realizacji tych obowiązków, a na rzecz działkowca - prawa do działki;
- art. 26 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez zaniechanie wyrzeczenia ;
- art. 26 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych w ten sposób, że organ II instancji przyjął, iż ustawodawca dopuścił rozdzielenie sprawy o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, poprzez podział postępowania na część dotyczącą wywłaszczenia oraz na część obejmującą rozliczenia finansowe, podczas gdy z literalnego brzmienia ustawy wynika, że wysokość odszkodowania, osoby uprawnione do jego otrzymania oraz zakres i termin obowiązków, o których mowa w art. 21 określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości;
- art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez pominięcie zapisów dotyczących zakresu realizacji przez Gminę Miejską Kraków obowiązków, o których mowa w art. 21 tej ustawy, to jest poprzez brak zalecenia organowi I instancji wskazania, jakie urządzenia znajdujące się na zwracanej nieruchomości mają zostać odtworzone;
- art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez uznanie, że uprawnienie do żądania likwidacji części rodzinnego ogrodu działkowego, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, aktualizuje się po ostatecznym orzeczeniu o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a prawo to może być dochodzone na drodze cywilnoprawnej, podczas gdy literalne brzmienie ustawy nie daje podstaw do takiego stwierdzenia;
- art. 75 ust. 6 w związku z art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych poprzez całkowite pominięcie w niniejszej sprawie i błędne przyjęcie, iż działka ewidencyjna nr [...] nie jest obciążona ograniczonymi prawami rzeczowymi, co w rezultacie doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, iż skarżący nie jest uprawniony do otrzymania odszkodowania za prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości ani do zawarcia umowy odpowiadającej tytułowi prawnemu do nieruchomości, o której mowa w art. 21 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych;
- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
- art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego;
- art. 107 § 1 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej i ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że mimo podnoszenia w tym zakresie zarzutów nie zostało wyjaśnione, czy pod pojęciem wywłaszczenia pod budowę Miasta [...] i Kombinatu [...] nie mieściło się pojęcie utworzenia w ramach tego miasta także ogrodów działkowych dla jego mieszkańców. Nie rozważono konieczności budowy terenów zielonych w ramach Miasta [...] i Kombinatu [...], bowiem nie ulega żadnej wątpliwości, iż osiedle to nie tylko same budynki mieszkalne czy garażowe ale także miejsce wypoczynku i rekreacji. A właśnie taką funkcję spełniają i spełniały ogrody działkowe, a wcześniej po prostu tereny zielone i tzw. warzywniki. Trzeba powiedzieć, że cel wywłaszczenia został osiągnięty, ponieważ od wywłaszczenia na spornym terenie znajdowały się tereny zieleni miejskiej (obecnie znajduje się tam ROD "[...] Tereny zieleni stanowią jeden z elementów układu przestrzeni miejskiej niezbędny dla prawidłowego rozwoju człowieka i pełnia funkcję wypoczynkowa, estetyczna, osłonowa i zdrowotna.
Dalej skarżący wskazał, że odnośnie do rozdzielenia przez organ II instancji części decyzji dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości od części w zakresie rozliczeń finansowych - skarżący podnosi bezzasadność stanowiska Wojewody Małopolskiego w Krakowie. Zgodnie z brzmieniem art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych wysokość odszkodowania, osoby uprawnione do jego otrzymania oraz zakres i termin realizacji obowiązków określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Zatem, wbrew stanowisku organu II instancji, ustawodawca w żadnym przepisie nie dopuścił możliwości rozdzielenia przez organ II instancji kwestii zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od rozliczeń finansowych związanych ze zwrotem. Takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Zwrot wywłaszczonych nieruchomości oraz konsekwencje finansowe z niego wypływające są jedną sprawą administracyjną, a skarżący posiada interes prawny do występowania w całym postępowaniu.
Postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r. organ wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
W odpowiedziach na skargi organ wniósł o oddalenie skarg. Podkreślił, że jest związany oceną prawną wyrażoną przez sądy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skargi okazały się być bezzasadne.
Na wstępie wymaga przypomnienia, że wniosek o zwrot nieruchomości w tej sprawie został złożony 21.06.1990r., sprawa toczy się więc od 34 lat.
Nie ma w sprawie sporu, że wywłaszczenia parceli l.kat. [...], stanowiącej następnie część działki nr [...] - dokonano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na cele budowy Miasta [...] i Kombinatu [...] /T.I, k.8, 203/.
Skarżąca Gmina twierdzi, że z weryfikacji założeń projektowych z 1955 r., "Wyciąg z założeń sieci uzbrojenia i wyposażenia terenu "[...] wynika, iż w ramach budowy Miasta [...] programuje się tereny zielone jako zieleń urządzoną (na terenach zieleni zaliczanych do osiedleńczych oraz terenach zieleni nie zaliczanych do osiedleńczych). Z opracowania wynika, jej zdaniem, że w terenach pozaosiedleńczych zaplanowano ogródki działkowe na obszarze 50 ha. Z powyższego wynika zatem, że powstanie ogrodów działkowych było zamierzeniem realizowanym w ramach budowy Miasta [...], co dowodzi, że w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia rozumiany jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...] został jednak zrealizowany, a realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła zgodnie z dyspozycją przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nawiasem mówiąc, Sąd nie dostrzegł w aktach sprawy tego opracowania.
Podobnie, skarżący [...] stoi na stanowisku, że poprzez umieszczenie na terenie spornej nieruchomości ogrodu działkowego – został zrealizowany cel wywłaszczenia.
Nie sposób się zgodzić z taką tezą z kilku względów.
Po pierwsze, od momentu złożenia wniosku o wywłaszczenie ( 1950r.) do momentu faktycznego zajęcia nieruchomości pod ogród działkowy pozostawała ona w rękach byłych właścicieli, którzy wykorzystywali ją pod uprawy na swoje potrzeby. Stanowi o tym pismo Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia 31.07.1980r. zawiadamiające wszystkich użytkowników "dzikich działek" zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie Pracowniczego Ogrodu Działkowego [...]", że teren został przeznaczony pod pracownicze ogrody działkowe dla pracowników [...] w związku z tym zachodzi konieczność opuszczenia tych działek przez dotychczasowych nieformalnych użytkowników /T.I k. 47 akt adm/. W piśmie Urzędu Dzielnicowego z 10.03.1982r. /T.I, k. 48/ wskazano, że teren przeznaczony na poszerzenie pracowniczego ogrodu "[...]" dla potrzeb "[...]" był w części użytkowany bez umów dzierżawnych przez byłych właścicieli i że z zagospodarowaniem działek należy zaczekać do chwili zebrania przez nich plonów. Z kolei Przedsiębiorstwo "[...]" w piśmie z dnia 24.05.1982r. do Naczelnika Dzielnicy [...] skarżyło się, że wcześniejsi właściciele ( w tym W. C. i Z. C.) mimo wielokrotnych powiadomień o przyznaniu tego terenu na pracownicze ogródki działkowe – zasiali zboże i bezustannie próbują wydłużyć czasokres użytkowania /T.I, k. 146/. Prawidłowo zatem organy stwierdziły, że nieruchomość nie została do początku lat 80-tych XX wieku zagospodarowana w jakikolwiek sposób na cele wywłaszczenia, skoro pozostawała w rękach byłych współwłaścicieli, którzy ją uprawiali. Wobec powyższego w okresie 7 i 10 lat od wywłaszczenia nie podjęto na tej nieruchomości żadnych czynności zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia.
Co się tyczy dalszych dziejów nieruchomości; między innymi na jej części - nie bez oporu ze strony byłych współwłaścicieli - została założona część pracowniczego ogrodu działkowego "[...]
Podstawą założenia ogrodu była między innymi decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z 28.09.1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji /T.I, k. 42/, w której wspomniano, że decyzja traci swą ważność, jeżeli inwestor nie uzyska lub utraci prawo do terenu w terminie 1 roku od dnia uzyskania decyzji. W załączniku nr 1a do decyzji /T.I, k.43/ wskazano, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod zieleń międzyosiedlową – pas rekreacyjny między osiedlem zabudowy wielorodzinnej a osiedlem zabudowy jednorodzinnej [...]
Należy podkreślić, że inwestor ogródków ( [...]) nigdy nie uzyskał prawa do terenu.
Co się tyczy przeznaczenia nieruchomości, to kwestię tę ustalił Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który orzekając w niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 18 listopada 1998r. sygn. akt II SA.Kr 1555/97 /T.III, k. 399 verte/ wskazał, że w planie zagospodarowania m. Krakowa z 1988r. teren działki był przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną wysokiej intensywności A.3.27MN1, zaś wedle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1993r. działka znajdowała się na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową bądź pensjonatową o wysokości do 3m kondygnacji wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi – A.327.015.M3 /T.II, k.331/. NSA zauważał, że w obydwu tych planach nie sankcjonowało się więc stałej lokalizacji ogrodów działkowych na przedmiotowym terenie. NSA konkludował, że argument, że stałe ogrody działkowe są również infrastrukturą miasta jako zieleń urządzona, nie może mieć w sprawie znaczenia, gdyż taką infrastrukturę tworzyły również ogrody, które wcześniej tam istniały. Ostatecznie NSA stwierdzał, że założenie stałego ogrodu działkowego stoi w sprzeczności z przeznaczeniem terenu pod budownictwo jednorodzinne i wysokie wielomieszkaniowe oraz z celem wywłaszczenia, jakim była budowa miasta [...] i Kombinatu [...].
W omawianej kwestii najistotniejszy i bazowy jest nadto wyrok WSA w Krakowie z dnia 7.08.2012r. II SA/Kr 750/12 /T.VII, k. 80/, od którego oddalono skargę kasacyjną wyrokiem NSA z 24.06.2014r. sygn. akt I OSK 2876/12.
WSA wskazał, że "Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy stwierdzić, że prawidłowe było ustalenie organu I instancji, dokonane w decyzji z dnia 15 listopada 2011 r. nr GN.III.AB.72211-120/07, iż ustalenie celu wywłaszczenia w sposób bardziej szczegółowy niż budowa Miasta [...] nie ma znaczenia dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż brak zagospodarowania zawnioskowanego do zwrotu terenu przez blisko 30 lat od daty wywłaszczenia skutkuje zbędnością nieruchomości na ww. cel wywłaszczenia (jakkolwiek nie zostałby jeszcze uszczegółowiony). Skoro bowiem od daty wywłaszczenia aż do lat 80-tych XX wieku wywłaszczona nieruchomość pozostawała w dyspozycji dotychczasowych właścicieli - czego nie kwestionuje żadna ze stron postępowania - to oczywistym jest, że w okresie 7 i 10 lat od wywłaszczenia nie podjęto na tej nieruchomości żadnych czynności zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, bez względu na to, w jaki szczegółowy sposób mógłby on ewentualnie zostać określony. Nie ma więc racji Wojewoda Małopolski twierdząc, że "dotychczas przeprowadzone w przedmiotowej sprawie przez Starostę Krakowskiego dowody, choć przydatne, pozwalają jedynie na potwierdzenie zagospodarowania po roku 1980 oraz aktualnego sposobu zagospodarowania działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. K. , zaś nie stanowią wiarygodnego źródła informacji co do ich zagospodarowania w w/w zakresie czasowym." Skoro bowiem w ciągu 30 lat od wywłaszczenia żaden podmiot publicznoprawny nie podjął jakichkolwiek działań w związku z nieruchomością, to logicznie wynika z tego, że działań tych nie podjęto także w okresie 10 lat od daty wywłaszczenia". WSA konkludował: "Podsumowując należy stwierdzić, że na obecnym etapie postępowania nie ma potrzeby dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie realizacji celu wywłaszczenia zgodnie ze wskazaniami zawartymi w zaskarżonej decyzji. W szczególności bezprzedmiotowe jest poszukiwanie dowodów z dokumentów w instytucjach wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz przesłuchiwanie na tę okoliczność stron postępowania. Zarówno Wojewoda Małopolski, jak i sądy administracyjne we wcześniejszych rozstrzygnięciach uznały, że przesłanka zbędności na cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie została zrealizowana".
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sądy administracyjne orzekające w sprawie wiążąco przesądziły o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o czym wprost wypowiedział się NSA w sprawie I OSK 2876/12.
Wobec powyższego, mając na względzie art. 153 p.p.s.a., zarzuty obu skarg w zakresie oceny przesłanki zbędności z art. 136 u.g.n. należy uznać za bezzasadne i powiedzieć jasno, że w ustalonym stanie faktycznym nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Co się tyczy zarzutów [...] Związku D. w K., w pierwszym rzędzie wymaga zaznaczenia, że działka nr [...] znajduje się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] Albowiem w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że przedmiotem sporu była tylko południowa część działki nr [...], na której utworzono ogród działkowy [...] Z tego względu zlecono podział tej działki na działki nr [...] i [...] /T.2, k. 248 i 239/. Działka nr [...] znajdowała się poza ogrodzonym terenem zajmowanym przez ogród działkowy [...], z czego wynika, że działka nr [...] usytuowana była w obrębie ogrodu, gdyż po to został wykonany podział geodezyjny, aby wyodrębnić przedmiot sporu w granicach ogrodu działkowego. Potwierdza to opis nieruchomości ( w granicach ogrodzenia) zawarty w wyciągu z operatu szacunkowego /T.III, k. 567/.
Notabene, działka nr [...] została zwrócona właścicielom decyzją ostateczną z dnia 3.11.1995r. /T.2, k.240/.
Jak chodzi o stan prawny ogrodu działkowego [...] to zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U.2005.169.1419) – stał się on rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu ustawy. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem:
Art. 41.
1. Pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu.
2. Pracownicze ogrody działkowe o nieuregulowanym stanie prawnym, a zarejestrowane w rejestrze pracowniczych ogrodów działkowych prowadzonym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w rozumieniu niniejszej ustawy.
Ogród nie istniał w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.( Dz.U.1996.85.390 t.j.), w świetle jej art. 31 i 33, a zatem nie można do niego zastosować art. 41 ust. 1 ustawy z 2005r.
Nie ulega wątpliwości, że ogród ten w 1986r. został zarejestrowany pod nazwą "[...], czego potwierdzeniem jest karta rejestracyjna /T.II, k. 380 i 380 verte/. Natomiast ta część ogrodu, w której znajduje się działka nr [...], istnieje dopiero od 1982, jak wynika z decyzji realizacyjnej z 1982r. Potwierdzenie wypisu z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych, w aktach sprawy, /T.VI, k.840/, odnosi się do całego ogrodu [...] niemniej jednak był on tworzony etapami, czego dowodem oprócz decyzji realizacyjnej z 1982r. jest pismo "M. " do Urzędu Dzielnicowego /T.IV, k. 651/. Z pisma tego wynika, że M. otrzymał kolejny teren pod ogródki ( oprócz już istniejącego ogrodu "[...] wielkości 1,5 ha, oraz że wnioskiem z 16.06.1980r. wystąpił o przyznanie dodatkowego terenu pod ogródki w sąsiedztwie istniejącego. Zestawienie tego pisma z informacją, że w 1982r. właściciele przedmiotowych w sprawie terenów nadal je posiadali i uprawiali ( o czym pisał M. potwierdza, że część terenu obejmująca działkę [...] została najpóźniej włączona do ogrodu. Stąd też nie mógł on w tej części istnieć w momencie wejścia w życie ustawy z 1981r.
Wobec tego odnosi się do niego cytowany ustęp 2 art. 41 ustawy z 2005r. Kolejno, będzie miał w sprawie zastosowanie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U.2021.1073 t.j.) w brzmieniu: . Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w zakresie zwrotu nieruchomości zajętych przez rodzinny ogród działkowy stosuje się przepisy art. 26. Art. 26 zaś stanowi o likwidacji ROD lub jego części w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. W związku z tym w sprawie nie ma zastosowania wskazywany przez skarżącego przepis art. 75 ust. 6 ustawy z 13 grudnia 2013r., a skarżący nadal nie ma tytułu prawnego do zajmowanego przez ogród działkowy w granicach działki nr [...] terenu.
Trzeba też podkreślić, że prawa przysługujące działkowcom względem wywłaszczonej nieruchomości nie stanowią przeszkody, przekreślającej możliwość jej zwrotu ( wyrok SN z dnia 17 kwietnia 2019 r. II CSK 136/18 LEX nr 2650811).
Należy w tym miejscu odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego rozdzielenia sprawy o zwrot wywłaszczonych nieruchomości od części dotyczącej rozliczeń finansowych. Otóż co do zasady, rzeczywiście rozliczenia powinny być objęte jedną decyzją razem ze zwrotem nieruchomości. Niemniej istnieją sytuacje, gdy procesowo będą one rozdzielone. Jak to trafnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia z dnia 1 lutego 2018 r. II SA/Kr 1464/17 LEX nr 2448876: "(...)Nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne. Decyzja wydana na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych zawiera dwa autonomiczne rozstrzygnięcia, mogące funkcjonować niezależnie od siebie: w sprawie wywłaszczonej nieruchomości i w sprawie wysokości odszkodowań i osoby uprawnionej do ich otrzymania oraz zakresu i terminu realizacji obowiązków, o których mowa w art. 21. O podzielności decyzji świadczy odmienność przedmiotu tych rozstrzygnięć, podstawy prawnej oraz adresatów uprawnień i obowiązków. Co do zasady nie ma więc również przeszkód, aby decyzja w zakresie zwrotu nieruchomości stała się ostateczna, podczas gdy kwestie wysokości zwracanego odszkodowania oraz określenia uprawnień i obowiązków między stowarzyszeniem ogrodowym i działkowcami, a aktualnym właścicielem zwracanej nieruchomości były w dalszym ciągu procedowane (...)".
Tyle wskazać można, rozważając rzecz w teorii. Natomiast w niniejszej sprawie istnieje jeszcze kwestia związania w tym zakresie wyrokiem WSA w Krakowie do sygn. akt 750/12. Albowiem orzeczeniem tym WSA prawomocnie uchylił decyzję Wojewody w części uchylającej decyzję organu I instancji ( co do zwrotu nieruchomości, sprawa aktualnie procedowana) oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie ( czyli w zakresie, gdzie Wojewoda uchylił punkt decyzji organu I instancji dotyczący rozliczeń). Mówić inaczej, wyrok ten spowodował rozdzielenie spraw dotyczących zwrotu i dotyczących rozliczeń. Wspominał o tym Sąd w uzasadnieniu tego wyroku w sposób następujący: "Skutkiem orzeczenia o treści zawartej w niniejszym wyroku będzie rozdzielenie sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w ten sposób, że w przedmiocie zwrotu nieruchomości orzekać będzie Wojewoda Małopolski (jako organ odwoławczy), natomiast kwestię ewentualnej odpłatności zwrotu i rozliczeń z tym związanych rozstrzygnie organ I instancji i ewentualnie, w przypadku odwołania, organ II instancji. Zdaniem Sądu, nie ma żadnych przeszkód prawnych, by orzec w ten sposób. Na takim też stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. I OSK 798/08 (LEX 552326) stwierdzając: "Nie można wreszcie podzielić stanowiska (...), że zgodnie z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać również o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania. Skoro oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne, które podobnie jak w przypadku wywłaszczenia, gdzie istnieje jako bezwzględna zasada ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu, muszą zawsze być rozstrzygane łącznie w decyzji, to stwierdzenie wadliwości i uchylenie jednego z nich powinno zawsze pociągać za sobą wzruszenie całej decyzji. Trzeba przy tym zauważyć, że analogiczne stanowisko w tej kwestii, zawarte w wyroku NSA z 22 listopada 1994 r. IV SA 1434/93 i wyroku NSA z 11 czerwca 1992 r. SA/Po 431/92 zostało sformułowane pod rządami poprzedniej ustawy, a więc w odmiennym stanie prawnym. Art. 69 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił wtedy, że: Decyzja o zwrocie nieruchomości powinna zawierać rozliczenie między Skarbem Państwa lub gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia, a osobą, na której rzecz następuje zwrot. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie recypowała tego uregulowania, co oznacza, że aktualnie nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania".
Jest to wobec tego wiążący pogląd w tej sprawie, jako że, jak to już wspomniano, skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona bez wyrażenia poglądu przeciwnego.
W tej sytuacji zarzuty skarżącego naruszenia art. 26 czy 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. są bezprzedmiotowe.
Z wymienionych przyczyn, skoro ustalono, iż Sąd i organy są związane uprzednio zapadłymi wyrokami w sprawie, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.