II SA/Kr 62/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-03-27
NSAbudowlanewsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwarunki techniczneusytuowanie budynkuszerokość działkidostęp do drogi publicznejsłużebnośćplan miejscowyWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę, wskazując na błędną interpretację przepisów dotyczących szerokości działki i dostępu do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym. Głównymi zarzutami były błędne ustalenie szerokości działki budowlanej, niezgodność usytuowania budynku i wjazdu do garażu z przepisami technicznymi oraz brak dostępu do drogi publicznej. Sąd uchylił decyzję, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące szerokości działki i nieprawidłowo oceniły kwestię dostępu do drogi publicznej, jednocześnie wskazując na potrzebę ponownego wezwania inwestora do uzupełnienia projektu w zakresie wjazdu do garażu.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Małopolskiego odmawiająca zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na niezgodność projektu z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, głównie w zakresie odległości od granicy działki i szerokości działki budowlanej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji, w tym dotyczącą braku dostępu do drogi publicznej i niezgodności wjazdu do garażu z przepisami. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących szerokości działki, wjazdu do garażu oraz pominięcie prawomocnego postanowienia sądu cywilnego ustanawiającego służebność drogi koniecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'szerokości działki' w kontekście § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia, nie uwzględniając specyfiki wąskiej działki i celu przepisu. Sąd stwierdził również, że kwestia wjazdu do garażu wymagała ponownego wezwania inwestora do uzupełnienia projektu. W odniesieniu do dostępu do drogi publicznej, sąd wskazał, że mimo istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy uwzględnić istniejącą służebność przejazdu oraz zasady interpretacji planu korzystne dla właściciela, co może pozwolić na realizację dojazdu. Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że definicja szerokości działki zaproponowana przez NSA (bok przylegający do drogi głównego wjazdu) nie zawsze znajduje zastosowanie. W przypadku wąskich i nieregularnych działek, gdzie typowe odległości od granic są trudne do zachowania, należy brać pod uwagę kierunek, w którym działka jest wąska i gdzie racjonalne jest umieszczenie budynku, zgodnie z celem przepisu zezwalającego na zbliżenie do granicy.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do celu przepisu § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia, który ma umożliwić zabudowę na wąskich działkach. Stwierdził, że definicja NSA nie zawsze odpowiada tej intencji i w niniejszej sprawie projektant prawidłowo usytuował budynek, uwzględniając wąskość działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ powinien wezwać inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie, a nie od razu odmawiać pozwolenia.

rozp. WT art. 12 § ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dopuszcza budowę budynku ścianą bez okien i drzwi przy granicy działki lub w mniejszej odległości niż 1,5 m na działce o szerokości 16 m lub mniejszej. Interpretacja 'szerokości działki' powinna uwzględniać cel przepisu i specyfikę działki.

rozp. WT art. 12 § ust. 6 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do rampy lub pochylni (z wyjątkiem pochylni dla niepełnosprawnych).

u.p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej pod warunkiem zgodności z przepisami.

Pomocnicze

u.p.b. art. 35 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ odmawiający pozwolenia musi wykazać niezgodność projektu z przepisami.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 138 § § 1 ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy lub uchyla decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 140

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek stosowania przepisów o postępowaniu.

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 79

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania strony o przesłankach rozstrzygnięcia.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności w celu ochrony innych dóbr.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa własności.

rozp. WT art. 70

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Maksymalne nachylenie pochylni.

u.p.b. art. 35 § ust. 5 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawy odmowy pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. 1a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja pojęcia 'szerokości działki' przez organy administracji. Niewłaściwe zastosowanie § 12 ust. 6 pkt 1 Rozporządzenia WT w odniesieniu do pochylni. Pominięcie przez organ odwoławczy prawomocnego postanowienia sądu cywilnego ustanawiającego służebność przejazdu. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wezwania do uzupełnienia braków.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów dotycząca braku dostępu do drogi publicznej w kontekście planu miejscowego. Argumentacja organów dotycząca zgodności wjazdu do garażu z przepisami technicznymi (choć sąd uznał naruszenie, wskazał na potrzebę wezwania do uzupełnienia projektu).

Godne uwagi sformułowania

Szerokością działki jest ten jej bok, który przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd na nieruchomość. W ocenie Sądu tak jest w niniejszej sprawie, gdzie działka jest zbyt wąska, aby posadowić projektowany budynek w sposób akceptujący odległości od granicy określone w § 12 ust. 1; natomiast sposób ujęcia 'szerokości' przez projektanta podąża za sensem i istotą wyjątku z § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia. W polskim porządku prawnym brak jest podstawy prawnej do pominięcia przez organ administracyjny tego, co wynika z prawomocnego postanowienia Sądu. W przypadku wątpliwości interpretacyjnych, zapisy planu miejscowego należy wykładać na korzyść uprawnień właścicielskich.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

przewodniczący

Małgorzata Łoboz

sprawozdawca

Anna Kopeć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście wąskich i nieregularnych działek, a także relacji między planem miejscowym a prawem cywilnym (służebności). Jest to istotne dla prawników i inwestorów.

Wąska działka, skomplikowane przepisy: jak sąd rozstrzygnął spór o pozwolenie na budowę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 62/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Anna Kopeć
Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
artr 35 ust 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2022 poz 1225
par 12 ust 4 pkt 1 l ust 6 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 listopada 2023 r. nr WI-I.7840.2.70.2023.DA w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę i budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej Z. M. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. M. (dalej: skarżąca) jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 15 listopada 2023 r. znak WI-I.7840.2.70.2023.DA w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
W stanie faktycznym sprawy skarżąca wniosła do Prezydenta Miasta Krakowa o udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym i instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi na działce nr [...] obr. [...] w K., w granicy z działką nr [...], obr. [...]. Na podstawie postanowienia z 25 kwietnia 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym oraz dostarczenia niezbędnych wskazanych dokumentów. Decyzją z 18 sierpnia 2023 r. nr 955/6740.1/2023 organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
Organ wskazał, że w postanowieniu z 25.04.2023 r. wezwano Inwestora do złożenia dokumentów i usunięcia nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym, m.in. w zakresie:
"1. W związku z sytuowaniem projektowanego budynku w odległości od granic działki niezgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 r., póz. 1225), tj. w odległości 192 cm, należy doprowadzić do zgodności projekt zagospodarowania terenu lub przedłożyć odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2022r. oz. 682)..
W odpowiedzi na pkt. l ww. postanowienia, pełnomocnik Inwestora wskazał, że: "Usytuowanie projektowanego budynku od granic działki tj. w odległości 192 cm jest zgodne z §12 ust. 4 pkt. 1) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Szerokość działki budowlanej [...] objętej decyzją WZ na której usytuowany jest projektowany budynek jest mniejsza niż 16 m i wynosi od 6,98 m do 10,63 m. Wspomnianą zgodność wykazano w opisie do projektu zagospodarowania terenu - punkt 1.3 (strona 12 projektu budowlanego): "Ze względu na bardzo niewielkie rozmiary działki, której szerokość jest mniejsza niż 16 m, budynek ścianą bez okien usytuowano w odległości 1.92 m- 2.93 m od północno-wschodniej granicy - zgodnie z §12 ust. 4 pkt. 1) warunków technicznych". Przepis ten mówi, że w zabudowie jednorodzinnej uwzględniając przepisy odrębne dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub mniejszej niż 4 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Ponadto w opisie istniejącego stanu zagospodarowania terenu zagospodarowania terenu - punkt 1.2 (strona 11) podano wymiary działki na której zaprojektowano budynek jednorodzinny. Działka nr [...] objęta zamierzeniem inwestycyjnym ma kształt nieregularny, zbliżony do trapezu o wymiarach 10.63m/16.81m/6.98m/14.33m+2.57m. Szerokości działki budowlanej wynoszą 6.98 i 10.63m."
Organ zaznaczył, że nie może przyjąć tych wyjaśnień gdyż, zgodnie z § 3 pkt 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez działkę budowlaną należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. W przedmiotowej sprawie działkę budowlaną stanowią działki składające się na teren inwestycji. Inwestor dokonał powyższej analizy jedynie dla działki nr [...], obr. [...]. j. ewid. K. , natomiast przedmiotowym wnioskiem objęte są, tak jak wskazuje nazwa inwestycji, dwie działki tj.: dz. nr [...] oraz [...]. Według organu Inwestor winien dokonać analizy odległości od terenu objętego wnioskiem ti. działek: nr [...] oraz [...] wykazując spełnienie przepisu § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W związku z powyższym szerokość działki objętej wnioskiem wynosi, zgodnie z wymiarami wskazanymi w projekcie zagospodarowania terenu 16.54 m, a długość działki wynosi od 20.91-20.94 m. Szerokością działki jest ten jej bok, który przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd na nieruchomość. Organ dodał, że jeżeli uznałby argument, że działkę budowlaną w tym przypadku stanowi jedynie działka nr [...], to jednocześnie budynek usytuowany w granicy ścianą z oknami tj. z działką nr [...], zlokalizowany byłby niezgodnie z przepisem § 12 ust. 4 pkt 1). Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13,19,23,36,40,60 i 271 -273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. l pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.
Gdyby organ przychylił się do stanowiska Inwestora, musiałby stwierdzić niezgodność wnioskowanej inwestycji z przytoczonym powyżej przepisem, gdyż jak wynika z przedłożonych rysunków projektowane są okna i drzwi w granicy z działką sąsiednią tj. dz[...].
Reasumując, organ stwierdził, że nin. budynek usytuowany na dz. nr [...], obr. [...], j. ewid. K. oraz dz. nr [...], obr[...], j. ewid.. , który to teren faktycznie stanowi działkę budowalną, został ulokowany niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 ze względu na usytuowanie projektowanego budynku w odległości 1.92 m od granicy z dz. nr [...] obr. [...]. i. ewid. K. zamiast wymaganej przepisem odległości 3.0 m. co jest jednoznaczne z faktem, że niespełniony zostaje przepis art. 35 ust. pkt 2) ustawy Prawo budowlane.
Ponieważ podstawę wydania decyzji odmownej stanowi brak usunięcia nieprawidłowości projektu zagospodarowania terenu polegający na niezgodności inwestycji z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie § 12, biorąc pod uwagę ekonomikę procesową postępowania i związanie organu terminem wydania decyzji, odstąpiono od dalszego badania kwestii zapewnienia obsługi komunikacyjnej inwestycji. Organ powołał się na czynności kontrolne przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Krakowie w sprawie prowadzonych prac budowlanych polegające na budowie drogi na działkach nr [...], [...], [...]. Wynika z nich, że wykonane utwardzenie nie jest połączone z drogą publiczną i szerokość wykonanego utwardzenia nie spełnia warunków zawartych w §14 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zatem organ wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w tym zakresie postanowieniem z dnia 25.04.2023 r. lecz nie uzyskał odpowiedzi a zapisy mpzp zgodnie z wyjaśnieniami autora planu nie przewidują możliwości realizacji jakiejkolwiek drogi dojazdowej na tym terenie.
Organ dodał również, że w skorygowanym projekcie zagospodarowania terenu przedłożonym w dniu 10.07.2023 r. widnieje projektowany zjazd do garażu podziemnego, który w ocenie tutejszego organu posiada cechy rampy a nie pochylni o nachyleniu 25% gdyż elementy nadziemne tego zjazdu zbliżone są do granicy na odległość ok. 0,4 m co jest niezgodne z przepisami § 12 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła m.in., że organ nieprawidłowo uznał, iż braki nie zostały uzupełnione. Inwestycja dotyczy działki nr [...]. Organ z niezrozumiałych powodów podważył prawidłowość wjazdu do garażu i nie wezwał Inwestora do wyjaśnień w tym zakresie. W zakresie dostępu do drogi publicznej skarżąca powołała się na postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z 11 kwietnia 2013 r. ustanawiające drogę konieczną do przedmiotowych działek.
Decyzją z 15 listopada 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu nałożone obowiązki ww. postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 25 kwietnia 2023 r., AU-01-2.6740.1.35.2023.MSŚ były zasadne oraz nie zostały wypełnione przez Inwestora do dnia wydania decyzji przez organ I instancji.
Zgodnie z rysunkiem projektu zagospodarowania terenu inwestycja została zaprojektowana na terenie działek nr [...] [...]. Budynek mieszkalny zlokalizowany został 1,92 m - 2,88 m od granicy z działką nr [...] od strony północno-wschodniej, ok. 3,75 – 3,77 m od granicy z działką nr [...] od strony północnozachodniej, 3,03 m – 3,05 m od granicy z działką [...] od strony południowo-wschodniej oraz w granicy z działką nr [...] (działka Inwestora w granicy terenu inwestycji), od strony południowej. Najbliższe budynki mieszkalne znajdują się od projektowanego budynku
w odległości 8,75 m (budynek nr [...] na działce [...]) i 11,85 m (budynek nr [...] na działce nr [...]. W skład planowanej inwestycji wchodzi również budowa garażu podziemnego – jednostanowiskowego, infrastruktura techniczna oraz utwardzenie. Planowana inwestycja (budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z garażem oraz częścią pochylni) znajduje się na działce nr [...], która posiada nieregularny kształt przypominający trapez o wymiarach 10,63 m/ 16,81 m/ 6,98 m/14,33 m + 2,57 m. Organ odwoławczy wskazał, że dostrzega możliwość realizacji planowanej inwestycji przez Inwestora tylko na terenie działki nr [...] (na działce nr [...] brak jest możliwości zabudowy) jednakże organy administracji architektoniczno-budowalnej są związane obowiązującymi przepisami oraz orzecznictwem sądowym. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 czerwca 2022 r., II OSK 1331/21, i wskazał, że szerokość definiuje się jako poprzeczny wymiar liniowy
figury lub bryły to szerokością działki jest ten jej bok, który przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd na nieruchomość.
Elewacja frontowa została usytuowana w granicy z działką Inwestora nr [...] od strony południowo-wschodniej zgodnie z decyzją nr 15/6730.2/2023 Prezydenta Miasta Krakowa z 10 stycznia 2023 r., znak: AU-02-3.6730.2.328.2021.KCZ o ustaleniu warunków zabudowy, tj. szerokość elewacji frontowej od al. [...] ustala się jako nie większą niż szerokość frontu działki nr [...] obr. [...] (ok. 17 m) i na tej szerokości posiada 16,54 m. Kolejno planowany dojazd do projektowanego budynku jest poprowadzony od al. [...] przez działkę nr [...] (służebność) i [...] do garażu podziemnego na działce nr [...] od strony południowo-wschodniej, zatem powyższe wpisuje się w definicję "szerokości działki" wyjaśnioną w cytowanym powyżej wyroku. Dlatego też, planowane zamierzenie nie spełnia wymogów zawartych w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2022 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Należy zauważyć, iż zgodnie z § 12 ust. 1 wt, przy obecnie planowanym usytuowaniu inwestycji projektowany budynek jednorodzinny narusza ten przepis, gdyż jego usytuowanie w kierunku granicy północno-wschodniej
(z działką nr [...]) jest mniejsze niż wymagane 3 m (tj.: 1,92 m – 2,88 m). Wskazać należy również, iż w przypadku planowanego zamierzenia nie obowiązuje kryterium
§ 12 ust. 4 pkt 1 wt, gdyż działki przeznaczone pod teren inwestycji mają zgodnie z rysunkiem PZT - 16,54 m.
Organ odwoławczy dodał, że część działki, na której możliwa jest zabudowa, ma taki kształt, że za szerokość można by uznać bok prostopadły do ulicy (węższy), niemniej w świetle wyżej przytoczonego wyroku, zza zasadne uznano przychylenie się do stanowiska organu i instancji.
Kolejnym naruszeniem wt jest zaprojektowanie pochylni (wjazdu do garażu podziemnego jednostanowiskowego). Tutejszy organ odwoławczy wyjaśnia, iż brak jest legalnej definicji rampy oraz pochylni. W związku z powyższym należy przywołać definicję ze słownika języka polskiego PWN gdzie odpowiednio rampa to pomost ułatwiający rozładunek i załadunek pojazdów, np. na stacjach kolejowych (https://sjp.pwn.pl/slowniki/rampa.html), a pochylnia to element budowli lub drogi, którego górna użytkowa powierzchnia jest równią pochyłą przystosowaną do pokonywania różnicy poziomów przy przejściu ludzi, zwierząt lub przy transporcie kołowym (https://sjp.pwn.pl/szukaj/pochylnia.html), zatem w projekcie jednoznacznie mamy do czynienia z pochylnią. Po analizie akt sprawy pod tym kątem, Wojewoda stwierdził, że do garażu planowanego w ramach inwestycji poniżej terenu, zapewniono dojazd dla samochodów za pomocą pochylnio nachyleniu 25%, co nie przekracza maksymalnie określonego w § 70 wt – nie większego niż 25%. Zauważyć bowiem należy, że projektowany garaż nie jest garażem wielostanowiskowymi, lecz jednostanowiskowymi w garażu indywidualnym. Jednakże, usytuowanie pochylni (wjazdu) w odległościach 0,44 m – 0,65 m od granicy z działkami sąsiednimi tj. nr [...] (działki nie drogowe), narusza § 12 ust. 6 pkt 1 wt o brzmieniu: Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 1,5 m do okapu lub gzymsu
zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych (podkreślenie własne tutejszego organu odwoławczego), zatem mając powyższe na uwadze w ocenie tutejszego organu należy stwierdzić brak zgodności zaprojektowanej pochylni z wyżej wymienionym przepisem wt.
W kwestii dostępu do drogi publicznej tutejszy organ odwoławczy wyjaśnia, iż projektowana inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej (al. G. ). planowany dojazd do budynku został zaprojektowany przez działkę nr [...] (działka Inwestora) oraz służebność na działce nr [...]. Jednakże w tym miejscu należy wyjaśnić, iż działki nr [...] znajdują się na terenie oznaczonym w Uchwale Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M. ", (Dz.Urz.Woj.Małop.[...]), symbolem ZP.8 - tereny zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod parki.
Po analizie przedłożonej dokumentacji projektowej, tutejszy organ odwoławczy stwierdza, iż jest planowany dojazd oraz pochylnia na działce nr [...] jest niezgodny z ustaleniami mpzp. Wyjaśnić należy, iż w ww. jednostce planu tj. ZP.8 dopuszcza się realizację (poza podstawowym przeznaczeniem): ciągów pieszych, sanitariatów, placów zabaw dla dzieci, placów z urządzeniami rekreacyjno-rehabilitacyjnymi, skate parku, wybiegów dla psów, oczek wodnych oraz odtworzonego fragmentu koryta M. (w jej historycznym przebiegu) wraz z drewnianymi mostkami, zatem brak jest możliwości realizacji dojazdu po działce nr [...]. Na marginesie, tutejszy organ odwoławczy wskazuje, iż w § 16 ust. 2 pkt 3 lit. k mpzp, jest zapis: w terenie ZP.8: dojazdu niewyznaczonego na rysunku planu do działki nr [...] obr. [...] (działka nr [...] wg rysunku planu znajduje się w jednostce planu o symbolu ZP.27), jednakże ten zapis wskazuje działkę sąsiednią do terenu inwestycji.
Niezależnie od powyższego z materiału dowodowego wynika, iż jezdnia żwirowa biegnąca w zachodniej części działek [...] (pas służebności) oraz [...] jest istniejąca – droga utwardzona. W związku z brakiem możliwości wypowiedzenia się w rozstrzygnięciu kończącym organu I instancji w powyższej kwestii, tutejszy organ odwoławczy wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki pismem z 10 października 2023 r. z prośbą o informację czy toczyło się lub będzie wszczęte postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu na działkach nr [...] obr. [...] w K.. W odpowiedzi na powyższe pismo PINB w Krakowie, przekazał pismem z 12 października 2023 r., znak: RPE.054.808.2023.KBK, iż w wyniku przeprowadzonych w tut. organie czynności, w tym czynności kontrolnych, prowadzonych w sprawie dotyczącej robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu na działkach nr [...] obr [...] w K., stwierdzono, że brak jest podstaw do wszczęcia postepowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, zatem powyższa kwestia nie daje podstaw organom administracji architektonicznobudowlanej wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia w oparciu o art. 35 ust. 5 pkt 2 i 3 Pb.
Podsumowując organ stwierdził, że wobec braku uzupełnienia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu Prezydenta Miasta Krakowa z 25 kwietnia 2023 r. przez Inwestora w wymaganym terminie, organ I instancji zasadnie wydał zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie pozwolenia na budowę dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzuty naruszenia:
1) art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 682 ze zm.) poprzez zaniechanie wezwanie Inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie wjazdu do garażu i wydanie Decyzji o charakterze odmownym pomimo obowiązku wezwania do wyjaśnień Inwestora w tej sprawie;
2) § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. 2022 poz. 1225 ze zm.), poprzez przyjęcie że do inwestycji ma zastosowanie § 12 ust. 1 pkt 2 a nie przepis § 12 ust. 4 pkt 1 co nie ma potwierdzenia w stanie faktycznym;
3) § 12 pkt 6 Warunków technicznych poprzez jego zastosowanie pomimo tego, iż przepis ten nie można stosować w stosunku do Inwestycji (wjazd do garażu);
4) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) w zw. z art. 35 Prawa budowlanego poprzez pominięcie badania przesłanek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, kiedy organ administracji jest do tego zobligowany, a w szczególności powinien dążyć do załatwienia sprawy;
5) art 138 § 1 ust. I oraz art. 7-11 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej Decyzji I Instancji, chociaż przedmiotowa decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, które to naruszenia miały wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, co stanowi naruszenie przepisów prawa i sprawia, że skarżona decyzja (Decyzja II Instancji) nie może pozostać w porządku prawnym;
6) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. 107 § 3 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności dokładnej weryfikacji wniosku o wydanie Decyzji, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy, a co za tym idzie ustalenie nieprawidłowego stanu faktycznego co doprowadziło do odmówienie uchylenia Decyzji I Instancji i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla wnioskowanej zabudowy, podczas gdy z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, iż istnieją podstawy do zaakceptowania zamierzenia inwestycyjnego Skarżącej;
7) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. 107 § 3 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, w sytuacji gdy taki dojazd jest zapewniony fizycznie (droga istnieje i została wykonana w sposób zgodny z prawem) jak również została zapewniona wyrokiem sądu cywilnego to jest została ustanowiona postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Sądu Rejonowego dla K. Wydziale I
8) art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o treści sprzecznej z wynikami całokształtu zebranego materiału dowodowego, a w szczególności do wyroku sądu powszechnego - Postanowienia, który zapewnia obsługę komunikacyjną nieruchomości co powoduje, że Decyzja uderza w porządek prawny;
9) art. 15 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie zasady dwuinstancyjności a to poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i niewyczerpujące zbadanie sprawy;
10) art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przepisów o postępowaniu w niniejszej sprawie, co skutkowało pominięciem zasady dwuinstancyjności i bezpośrednio rzutowało na końcowe rozstrzygnięcie w sprawie;
11) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a to w sytuacji, kiedy strona wyraża chęć współpracy z organem administracji publicznej, a on tę gotowość pomija, co ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy;
12) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie Decyzji II Instancji na podstawie orzecznictwa, co wskazał wyraźnie Organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, co uderza w podstawową zasadę prawa administracyjnego to jest zasadę praworządności;
13) art. 79 k.p.a. poprzez odstąpienie od wykazania stronie (Inwestorowi) z jakiego powodu i pod jakimi warunkami uznałby prawidłowość usytuowania budynku, w sytuacji, gdy Inwestor chciał współpracować z organem i taką wolę wyraził pisemnie, gdy tymczasem o powodach końcowego rozstrzygniecie Wojewoda Małopolski poinformował go dopiero w końcowym rozstrzygnięciu (Decyzji II Instancji).
Skarżąca wniosła o uchylenie zapadłych w sprawie decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreśliła, że złożyła odwołanie licząc na ponowne rozpoznanie sprawy. Tymczasem Wojewoda Małopolski pomimo gotowości Inwestora do współpracy, zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego. W sprawie wyjaśnienia utwardzenia drogi żwirowej biegnącej zachodniej części działki nr [...] (pas służebności) oraz [...] drogi utwardzonej organ II instancji przeprowadził (uzupełniające) postępowanie dowodowe, aby określić jedną z przesłanek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę - dostęp do drogi publicznej. Jednak zupełnie zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w pozostałym zakresie.
W dalszej kolejności Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją Organu II Instancji w zakresie wjazdu do garażu. Po pierwsze nie jest dla niej zrozumiała argumentacja oparta na definicji słownika języka polskiego, która to definicja ma służyć do interpretacji projektu budowlanego. Projekt ze swojego założenia jest dokumentem technicznym, które określa parametry planowanej inwestycji na podstawie wartości technicznych, natomiast słownik podaje znaczenie jakie funkcjonuje w języku polskim, a nie projektach budowlanych (dokumentach technicznych). W dalszej kolejności Skarżąca zarzuciła, iż Organ nie wykazał, że wjazd do garażu nie będzie stanowił powierzchni biologicznie czynnej z ewentualnym murem oporowym (tutaj zależy to od warunków geotechnicznych). Takie działanie Organu świadczy o tym, że nie chciał dać Inwestorowi szansy uzyskania pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, ale dążył bezpośrednio do wydania (negatywnej) decyzji. Z całą pewnością, nie można było uznać, iż w sprawie ma zastosowania § 12 pkt 6 Warunków technicznych.
Skarżąca nie zgadza się również poglądem jakoby projektowana inwestycja nie miała dostępu do drogi publicznej. W aktach sprawy znajduje się Postanowienie, które wyraźnie gwarantuje Skarżącej i jej Inwestycji dostęp do drogi publicznej. Tymczasem Wojewoda Małopolski zupełnie pominął jego istnienie w uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia. Należy wskazać, iż w polskim porządku prawnym brak jest podstawy prawnej do pominięcia przez organ administracyjny prawomocnego wyroku sądu powszechnego.
Skarżąca wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko, iż szerokość działki na której planowana jest Inwestycja to 6,98 m i 10,63 m, a nie odwrotnie jak przyjął Organ II Instancji. Inwestor się ponownie podkreśla, że Inwestycja dotyczy Działki [...] (tam jest planowana budowa budynku), co determinuje szerokość działki w rozumieniu § 12 Warunków technicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że nałożone na Inwestora obowiązki były zasadne i nie zostały wypełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.
Oceniając decyzję Wojewody, w odniesieniu do kontrolowanego projektu budowlanego, należało wziąć pod uwagę przede wszystkim trzy zagadnienia:
1/ kwestię szerokości działki,
2/ kwestię pochylni – wjazdu do garażu oraz
3/ kwestię dojazdu do nieruchomości w kontekście dostępu do drogi publicznej.
Ad. 1/
Wykluczając zaproponowane w projekcie usytuowanie budynku względem północnej granicy nieruchomości – działki nr [...] jako zbyt bliskie, organ zaaprobował stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2022 r., II OSK 1331/21 (orzeczenia. nsa.gov.pl), w którym wskazano: "Skarżący kasacyjnie uważają, że szerokość działki budowlanej winna być określona według pojęcia geometrycznego i odnosić się do prostokąta, bo taki kształt ma ich nieruchomość. Zatem szerokość (prostokąta/działki) to zawsze wielkość mniejsza od długości. Takiej wykładni nie sposób jednak zaakceptować z prostej przyczyny - działki budowlane mają różne kształty geometryczne, nie są tylko prostokątne. Z tych powodów pojęcie szerokości działki musi być ujednolicone, bo inaczej to projektant mógłby dobrowolnie wyznaczać szerokość działki, w celu zastosowania warunków określonych w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, a taka sytuacja jest niedopuszczalna. Mając zatem na względzie, że szerokość definiuje się jako poprzeczny wymiar liniowy figury lub bryły to szerokością działki jest ten jej bok, który przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd na nieruchomość." Przyjęcie tego stanowiska spowodowało, że odrzucono propozycję projektanta, który w tym konkretnym wypadku przyjął, że szerokością działki jest krótszy bok prostopadły do kierunku wyznaczonego przez drogę publiczną.
W ocenie Sądu definicja zaproponowana przez Naczelny Sąd Administracyjny z pewnością znajdzie zastosowanie w wielu sytuacjach. Jednak nie w każdym wypadku z następującego powodu.
Punktem wyjścia jest przywołanie § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j., dalej "Rozporządzenie"):
"Ust. 4. W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej".
Rozporządzenie, zezwalając na wspomniany wyjątek, (który wobec tego trzeba interpretować ściśle), posługuje się pojęciem szerokości działki, które stanowi przesłankę warunkującą możliwość przyjęcia tego wyjątku. Jednocześnie ustawodawca nigdzie nie wprowadził definicji "szerokości". Należy w pełni zgodzić się z NSA, że nie chodzi w tym przypadku o pojęcie ściśle geometryczne. Jednakże idąc dalej za tym stwierdzeniem, trzeba zadać pytanie, o co chodziło ustawodawcy we wskazanym przepisie? Jak się wydaje, tworząc taki wyjątek ustawodawca miał na względzie możliwość zbliżenia do granicy dlatego, że działka jest w jakimś kierunku, w jakiejś przestrzeni ograniczonej jej granicami zbyt wąska, aby te nakazane przez ustawodawcę, typowe odległości mogły być zachowane przy sytuowaniu budynku. Zazwyczaj bowiem ten kierunek, gdzie jest zbyt wąska, jest jednocześnie jedynym, gdzie można umieścić budynek w sposób racjonalny, pod warunkiem odstąpienia od odległości określonych jako zasada w § 12 ust. 1 Rozporządzenia. Jeśli przyjmiemy takie założenie ustawodawcy, to okaże się, że definicja zaproponowana przez NSA nie zawsze znajdzie zastosowanie. W ocenie Sądu tak jest w niniejszej sprawie, gdzie działka jest zbyt wąska, aby posadowić projektowany budynek w sposób akceptujący odległości od granicy określone w § 12 ust. 1; natomiast sposób ujęcia "szerokości" przez projektanta podąża za sensem i istotą wyjątku z § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia. Pamiętać bowiem należy, że w niniejszej sprawie, przy niewielkiej stosunkowo powierzchni działki nr [...] ( jedynej możliwej do zabudowy), gdzie projektowany budynek ma powierzchnię 61,20 m2 - odmienna interpretacja "szerokości", czyli przyjęcie, że chodzi o ten bok działki, od strony którego odbywa się wjazd na działkę – prowadzi prawdopodobnie do wyłączenia lub znacznego ograniczenia możliwości zabudowy.
Jak stanowi art. 4 p.b., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa. Zatem prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (tak wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r. II OSK 1942/18 LEX nr 3105858). Jednakże przepisy prawa materialnego powinny w sposób wyczerpujący określać zakres i formy ingerencji władz administracji w procesy budowlane - poza tym zakresem jednostka (inwestor) ma swobodę w kształtowaniu procesów budowlanych ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2018 r. II SA/Kr 1345/17). Skoro więc ustawodawca nie wskazał definicji szerokości działki, należy przyjąć, że w niniejszej sprawie projektant usytuował budynek właściwie, z zachowaniem omawianego wyjątku co do szerokości działki poniżej 16 m. Albowiem pamiętać należy, że przepisy Prawa budowlanego wprowadzają ograniczenia prawa własności, o których mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji, jednocześnie mówiąc we wspomnianym art. 4 p.b. o prawie do zabudowy. Tak więc, aby inwestorowi odmówić prawa wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, należy precyzyjnie wykazać, że jego zamierzenie budowlane jest niezgodne z konkretnymi przepisami, co wiąże się z dokonaniem prawidłowej wykładni przepisów. Dokonując wykładni przepisów Prawa budowlanego i mając na uwadze, że wprowadzają one liczne ograniczenia własności, należy kierować się też zasadą wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Jeśli zatem wykładnia może być różnoraka, to w ocenie Sądu nie można inwestorowi odmówić prawa do zabudowy.
Na marginesie wskazać należy, że organ podniósł w decyzji: "tutejszy organ zauważa, że część działki, na której możliwa jest zabudowa, ma taki kształt, że za szerokość można by uznać bok prostopadły do ulicy ( węższy)", niemniej przyjął ostatecznie definicje orzeczniczą. Jak to już powiedziano, nie znajdzie ona zastosowania w niniejszej sprawie.
Ad/ 2/
W kwestii pochylni związanej z wjazdem do garażu podziemnego, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowe jest stanowisko organów, że znajdzie tutaj zastosowanie § 12 ust. 6 pkt 1 o treści:
Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż:
1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych
Nie ulega kwestii, gdyż wynika to z projektu zagospodarowania terenu, że odległości pochylni od granicy z nie drogowymi działkami nr [...] wskazane w projekcie, są mniejsze niż przytoczona wyżej ( wynoszą 0,44m – 0,65 m). Niemniej skarga słusznie wywodzi, że inwestor nie został wezwany w trybie art. 35 ust. 3 p.b. o dostosowanie projektu do przepisów prawa w tym zakresie. Konieczności uzupełnienia projektu o tę konkretną kwestię nie zawiera wezwanie organu I instancji /k.50 akt adm./, zaś Wojewoda w ogóle nie kierował do inwestora żadnych wezwań. W ocenie Sądu, w tej kwestii nie dano inwestorowi szansy do poprawienia projektu w obu instancjach. W tej sytuacji koniecznym będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy zakreślenie inwestorowi terminu do doprowadzenia projektu do zgodności z prawem.
Przy tej okazji należy wskazać skarżącej, że nie jest zrozumiały jej zarzut, że organ nie wykazał, że wjazd do garażu nie będzie stanowił powierzchni biologicznie czynnej z ewentualnym murem oporowym. Jest tak dlatego, że jak wynika z projektu budowlanego (str.14) – zjazd do garażu ma być wykonany z żelbetu ryflowanego, żelbetu, chudego betonu i zasypu żwirowo – piaskowego. W projekcie zagospodarowania terenu zaznaczono zjazd do garażu z opisem "beton". Nie ulega zatem wątpliwości, że projekt nie przewidywał w tym zakresie powierzchni biologicznie czynnej.
Ad.3/
Co do kwestii dostępu do drogi publicznej, to nie ma w sprawie sporu co do tego, że w 2013r. postanowieniem Sądu ustanowiono na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...] i [...] służebność przechodu i przejazdu po działce nr [...] ( działka Gminy Miejskiej K.) do al. [...] ( droga publiczna).
Nie ma racji skarżąca, że w polskim porządku prawnym brak jest podstawy prawnej do pominięcia przez organ administracyjny tego, co wynika z prawomocnego postanowienia Sądu ( w tym przypadku służebności). Przede wszystkim nie chodzi wszakże o "pominięcie", ale o zauważenie wzajemnej relacji prawa cywilnego i administracyjnego. Granice prawa własności wynikają zarówno z norm prawa cywilnego (stanowiącego część prawa prywatnego), jak i z prawa administracyjnego (stanowiącego część prawa publicznego). W odniesieniu do prawa zabudowy - składowej prawa własności nieruchomości - można wręcz stwierdzić, że kształtowane jest ono przede wszystkim przez prawo publiczne. Normy administracyjnoprawne, wyznaczające granice prawa własności nieruchomości gruntowej, zawarte są głównie w przepisach z zakresu szeroko pojętego prawa budowlanego (wraz z przepisami techniczno-budowlanymi) oraz przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w aktach prawnych dotyczących ochrony: przyrody, środowiska, gruntów rolnych i leśnych i zabytków, jak również w prawie wodnym, geologicznym i górniczym. Znaczna część tych przepisów odnosi się wyłącznie lub głównie do sposobu korzystania z prawa własności nieruchomości, ponieważ każde ograniczenie prawa zabudowy jest pośrednio ograniczeniem prawa własności nieruchomości (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 listopada 2020 r. II SA/Gl 954/20 LEX nr 3106454). Prawo własności jest najszerszym prawem prywatnym, więc wszystkie te uwagi należy tym bardziej odnieść do ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest służebność.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy po ustanowieniu służebności wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "M. (uchwała z dnia [...].). W tekście planu ani na rysunku Planu nie wspomniano o tej służebności, jakkolwiek wspomina się o dojeździe niewyznaczonym na sąsiedniej działce nr [...].
Organ wskazał, że działki objęte planem, a to [...] leżą w terenie ZP8 – tereny zieleni urządzonej, o podstawowym przeznaczeniu pod parki. Analizując zapisy jednostki ZP 8 organ doszedł do wniosku, że brak jest możliwości realizacji dojazdu po działce nr [...] ( i także [...]), albowiem przeznaczenie uzupełniające dopuszcza w tym zakresie jedynie ciągi piesze (§ 16 ust. 1 pkt 3 Planu). Jednocześnie organ powiedział, że istnieje faktycznie jezdnia żwirowa biegnąca w zachodniej części działek nr [...] ( w pasie służebności).
Gdyby poprzestać jedynie na powyższym, trzeba by przyznać rację organowi. Nie ulega wątpliwości, że plan miejscowy może ograniczać tak prawo własności jak i tym bardziej ograniczone prawo rzeczowe. Gdyby zatem poprzestać na cytowanych zapisach Planu, rzeczywiście o dojeździe nie mogło by być mowy.
Tymczasem Plan zawiera także inne zapisy. Mianowicie w części "Zasady utrzymania, przebudowy, remontu, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej" w § 12 ust. 1 wskazano: "Jako ogólne zasady dotyczące całego obszaru planu ustala się: 1) utrzymanie istniejących obiektów i urządzeń budowlanych infrastruktury technicznej". Wprawdzie w dalszym tekście nie ma mowy o drogach, które są wyszczególnione w następnej jednostce redakcyjnej, jednak nie znaczy to, że wskazane przepisy nie dotyczą dojazdów. Po pierwsze, w kolejnej jednostce jest mowa o drogach rozumianych jako części układu komunikacyjnego KDD, KDL, KDZ, oznaczone na rysunku planu, a nie tego rodzaju drogach dojazdowych. Po drugie, termin "infrastruktura techniczna" obejmuje także drogi. Nie ma więc powodu, aby wykluczać z rozdziału dotyczącego tej infrastruktury – dróg dojazdowych nie oznaczonych w planie, tym bardziej, że słownik pojęć w § 4 ust. 1 pkt 20 zawiera definicję "dojazdu niewyznaczonego" – należy przez to rozumieć niewydzielone liniami rozgraniczającymi na rysunku planu, istniejące i nowe dojazdy, zapewniające dostęp do dróg publicznych - w ramach terenów o określonym przeznaczeniu i ustalonych zasadach lub warunkach zagospodarowania. Jeśli zatem wspomniany przez organy dojazd żwirowy lub inny istniał w momencie wejścia w życie Planu, to może istnieć dalej ( § 12 ust.1 pkt 1).
Wskazana możliwość sięgnięcia do § 12 ust. 1 pkt 1 jest podyktowana jest tym, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych, zapisy planu miejscowego należy wykładać na korzyść uprawnień właścicielskich. Co więcej, "wobec nasuwających się wątpliwości, co do wzajemnych relacji poszczególnych postanowień planu (na co ma wpływ jakość techniki prawodawczej) należy sięgnąć do sposobów wykładni systemowej i przyjąć taką interpretację praw i wolności, która ze względu na istniejące możliwości prawne i faktyczne gwarantuje ich jak najpełniejszą realizację. Można ją nazwać zasadą życzliwej interpretacji przepisów dotyczących praw i wolności obywatelskich, która polega na tym że wszelkie prawa i wolności obywatelskie mogą być interpretowane rozszerzająco, natomiast wszelkie ograniczenia tych praw i wolności ściśle lub nawet zawężająco" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2016 r. II SA/Kr 565/16 LEX nr 2085203).
Wracając do służebności – jej realizacja jako drogi dojazdowej w świetle § 12 ust. 1 pkt 1 Planu nie może nastąpić, chyba że droga faktycznie już istniała ( to jest była w jakikolwiek sposób urządzona) w momencie wejścia Planu w życie. Niemniej w paragrafie tym widnieje jeszcze zapis ust. 1 pkt 3: "jako ogólne zasady dotyczące całego obszaru planu ustala się uwzględnienie powiązania planowanych obiektów i urządzeń budowlanych infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym". Sformułowanie to wskazuje na konieczność wzięcia pod uwagę w momencie wejścia w życie Planu także infrastruktury planowanej, w kontekście jej powiązania z układem zewnętrznym. W przypadku drogi dojazdowej do działki budowlanej oznacza to konieczność uwzględnienia jej powiązania z drogą publiczną. Kluczowym jest tutaj odpowiedź na pytanie, co oznacza słowo "planowanych"; czy planowanych przez organ planistyczny, czy też obejmujących także te planowane obiekty czy urządzenia, których przyszła racja istnienia wynika z innych tytułów, jak np. służebność. Na to pytanie można odpowiedzieć dwojako, zwłaszcza, że organ planistyczny nie musiał mieć wiedzy o wszystkich tytułach prawnych, jeśli nie zgłoszono ich w trakcie procedury planistycznej. Stosując jednak wykładnię korzystną dla właściciela, nie można wykluczyć przyjęcia na podstawie tego przepisu Planu ( § 12 ust. 1 pkt 3), że służebność przechodu i przejazdu istniejąca w momencie wejścia w życie Planu, a nie ujawniona w trakcie procedury planistycznej poprzez jej zgłoszenie, może być potraktowana jako podstawa do przyjęcia, że ma miejsce planowanie infrastruktury technicznej, w tym przypadku dojazdu. W takiej sytuacji można by przyjąć zgodność planowanego dojazdu z przepisami Planu.
W świetle powyższego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania, a nadto wystosuje do inwestora wezwanie o doprowadzenie do zgodności projektu z przepisami warunków technicznych we wskazanym zakresie. Następnie organ postąpi stosownie do skutków tego wezwania, oraz oceni możliwość i kierunek dalszego procedowania, zwłaszcza w kontekście oceny, czy wszystkie wymogi nakazane prawem zostały spełnione.
Z wymienionych przyczyn na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na zas. art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI