II SA/Kr 611/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została złożona przez M. T. i A. T. na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z dnia 19 marca 2025 r., dotyczącą włączenia karty ewidencyjnej nieruchomości – kamienicy przy ul. K. w miejscowości Z. do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wskazując na brak merytorycznego uzasadnienia dla uznania budynku za zabytkowy, nieujawnienie wartości historycznych, niewyważenie interesów oraz nieaktualne dane w karcie ewidencyjnej. Podnosili również naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że włączenie karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu. Analizując przepisy, sąd stwierdził, że karta ewidencyjna została sporządzona zgodnie z wymogami, zawierała opis obiektu z lat 20. XX wieku, uwzględniając modernizacje, ale nie przekreślając jego historycznej wartości. Podkreślono, że budynek był już objęty ochroną w gminnej ewidencji zabytków i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd zaznaczył, że czynność włączenia do ewidencji nie wymaga szczegółowego uzasadnienia jak decyzja administracyjna i że nie ma kompetencji do merytorycznej polemiki z oceną wartości zabytkowej dokonaną przez wyspecjalizowany organ. Procedura powiadomienia właścicieli została zachowana.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących włączania obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków, charakteru tej czynności oraz zakresu kontroli sądowej nad nią. Potwierdzenie, że modernizacje nie zawsze wykluczają wartość zabytkową.
Dotyczy specyficznej procedury włączenia do ewidencji, a nie wpisu do rejestru zabytków. Ocena wartości zabytkowej pozostaje w gestii organu konserwatorskiego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy włączenie karty ewidencyjnej obiektu nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków wymaga szczegółowego uzasadnienia organu i czy modernizacje budynku mogą przekreślać jego wartość zabytkową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, włączenie karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie wymaga szczegółowego uzasadnienia jak decyzja administracyjna. Modernizacje budynku nie przekreślają jego wartości historycznej, jeśli obiekt zachowuje cechy zabytkowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność włączenia do ewidencji nie jest decyzją administracyjną i nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Analiza karty ewidencyjnej wykazała, że mimo modernizacji, budynek zachował cechy zabytkowe, a jego wartość historyczna nie została przekreślona.
Czy organ konserwatorski prawidłowo ustalił stan faktyczny i wartość zabytkową obiektu przed włączeniem jego karty do wojewódzkiej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo wypełnił kartę ewidencyjną, a dane zawarte w aktach sprawy wskazują na zabytkowy charakter obiektu.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że karta ewidencyjna została sporządzona zgodnie z wymogami, zawierała opis obiektu z lat 20. XX wieku, uwzględniając modernizacje, ale nie przekreślając jego historycznej wartości. Obiekt był już objęty ochroną w gminnej ewidencji i planie zagospodarowania.
Przepisy (16)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa.
rozp. MKiDN art. 14 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Określa sposób prowadzenia ewidencji zabytków, w tym wzór karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru wojewódzkiego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako nieruchomości lub rzeczy ruchomej, będącej dziełem człowieka, stanowiącej świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
rozp. MKiDN art. 15 § ust. 1 i 4
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Procedura powiadamiania właścicieli o włączeniu karty ewidencyjnej do ewidencji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 150
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a., stwierdza bezskuteczność tej czynności.
u.o.z. art. 21 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami.
u.o.z. art. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki właściciela i posiadacza obiektu wpisanego do ewidencji zabytków.
u.o.z. art. 7
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Formy ochrony zabytków, w tym wpis do rejestru zabytków.
u.o.z. art. 22 § ust. 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Włączenie zabytku ruchomego, który nie jest wpisany do rejestru zabytków, do wojewódzkiej ewidencji zabytków wymaga zgody jego właściciela.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 14 i § 15 ust. 1 i 4 rozporządzenia MKiDN poprzez uznanie budynku za zabytkowy bez merytorycznego uzasadnienia, nieujawnienie wartości historycznych, niewyważenie interesów publicznego i prywatnego oraz dokonanie czynności bez sprawdzenia aktualności danych. • Naruszenie art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprawidłową ocenę dowodów i oparcie czynności na nieaktualnych ustaleniach.
Godne uwagi sformułowania
Włączenie karty adresowej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków [...] jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. • Wojewódzka ewidencja zabytków nie jest jednak żadną z form ochrony zabytków przewidzianych w art. 7 ustawy. • Skutkiem wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest natomiast obowiązek uzgodnienia m.in. decyzji o warunkach zabudowy z wojewódzkim konserwatorem zabytków. • Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. • Włączenie karty ewidencyjnej przedmiotowego obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, poprzedzone było włączeniem go do gminnej ewidencji zabytków oraz objęciem go ochroną konserwatorską w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. • Nie ma kompetencji do tego, aby polemizować merytorycznie z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, jako organem wyspecjalizowanym w zakresie oceny wartości zabytkowej badanego budynku.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący
Piotr Fronc
sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących włączania obiektów do wojewódzkiej ewidencji zabytków, charakteru tej czynności oraz zakresu kontroli sądowej nad nią. Potwierdzenie, że modernizacje nie zawsze wykluczają wartość zabytkową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury włączenia do ewidencji, a nie wpisu do rejestru zabytków. Ocena wartości zabytkowej pozostaje w gestii organu konserwatorskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa kulturowego i praw właścicieli nieruchomości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach, a także dla właścicieli zabytkowych obiektów.
“Kamienica w ewidencji zabytków: Czy modernizacje niszczą jej historyczną wartość?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.