II SA/Kr 609/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-09-18
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowędostęp do drogi publicznejdroga wewnętrznaprojekt zagospodarowania terenuprojekt architektoniczno-budowlanysłużebnośćnieruchomości prywatneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę inwestora, uznając, że planowana inwestycja budowlana nie posiada prawnie zagwarantowanego dostępu do drogi publicznej.

Skarżący domagał się pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednak organ pierwszej instancji odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na brak dostępu do drogi publicznej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor odwołał się, argumentując, że dostęp przez drogę wewnętrzną gminną jest wystarczający. Sąd administracyjny uznał jednak, że mimo faktycznego dostępu, brak jest prawnego zagwarantowania przejazdu przez działki prywatne, co uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi B. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Tatrzańskiego o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Głównym zarzutem organów było niespełnienie przez inwestora obowiązku wykazania dostępu zamierzenia budowlanego do drogi publicznej. Inwestor twierdził, że dostęp przez drogę wewnętrzną gminną jest wystarczający i prawnie zagwarantowany przez zgodę gminy na publiczne korzystanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że choć część graficzna projektu nie musi obejmować układu komunikacyjnego, to z dokumentacji musi wynikać zapewnienie faktycznego i prawnego dostępu do drogi publicznej. Sąd ustalił, że droga wewnętrzna, która częściowo zapewnia dostęp, przebiega również przez działki prywatne, do których inwestor nie wykazał posiadania prawa przejazdu ani służebności. Brak prawnego zagwarantowania dostępu do drogi publicznej, pomimo faktycznego możliwości przejazdu, stanowił podstawę do oddalenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dostęp do drogi publicznej musi być prawnie zagwarantowany, a nie tylko faktyczny. Brak wykazania przez inwestora prawa do przejazdu przez działki prywatne uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo faktycznego istnienia drogi wewnętrznej, która częściowo zapewnia przejazd, brak jest prawnego tytułu do korzystania z prywatnych działek, przez które ta droga przebiega. Dopóki inwestor nie wykaże posiadania służebności lub innego tytułu prawnego do tych działek, nie można uznać, że inwestycja ma zapewniony prawny dostęp do drogi publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

Pb art. 35 § ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie, w tym wykazania dostępu do drogi publicznej. Odmowa zatwierdzenia projektu nastąpiła z powodu niewypełnienia tego obowiązku.

Pb art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis ten stanowi, że projektowany obiekt budowlany musi zapewniać poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

upzp art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definiuje dostęp do drogi publicznej jako zapewnienie dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej.

wt art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa wymogi dotyczące dostępu do drogi publicznej dla działek budowlanych, budynków i urządzeń z nimi związanych.

Dz.U.2022. poz. 1679 t.j. art. 15 § ust. 2 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Określa, że część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać układ komunikacji wewnętrznej w nawiązaniu do komunikacji zewnętrznej.

Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 34

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 35

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

wt art. 14 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wymóg minimalnej szerokości jezdni stanowiącej dojazd (3 m).

wt art. 14 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut odejścia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw.

p.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" - "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prawnego zagwarantowania dostępu do drogi publicznej poprzez prywatne działki. Niespełnienie przez inwestora obowiązku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie dostępu do drogi publicznej. Niezgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa w zakresie przedstawienia układu komunikacji zewnętrznej.

Odrzucone argumenty

Dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną gminną jest wystarczający. Gmina K. jako zarządca drogi wewnętrznej wyraziła zgodę na korzystanie z niej. Brak wymogu legitymowania się przez inwestora tytułem prawnym do drogi wewnętrznej. Nietypowa sytuacja, gdzie inne inwestycje w okolicy korzystają z podobnego dostępu. Część rysunkowa projektu nie musi zawierać układu komunikacji zewnętrznej.

Godne uwagi sformułowania

Dostęp do drogi publicznej nie może być wyłącznie dostępem hipotetycznym. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych. Uznanie działki prywatnej za dostęp publiczny, wymaga zgody jej właściciela. Samoistne posiadanie nie stanowi podstawy do skutecznego złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na celu budowlane przez obecnego zarządcę tej drogi.

Skład orzekający

Jacek Bursa

sprawozdawca

Mirosław Bator

członek

Monika Niedźwiedź

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności prawnego, a nie tylko faktycznego, dostępu do drogi publicznej przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, zwłaszcza gdy droga dojazdowa przebiega przez nieruchomości prywatne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku prawnego tytułu do korzystania z prywatnych działek stanowiących część drogi dojazdowej. Może być mniej istotne, gdy dostęp jest w pełni uregulowany prawnie lub gdy droga przebiega wyłącznie przez działki publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje typowy, ale często pomijany problem w procesie budowlanym – kluczową rolę prawnego dostępu do drogi publicznej. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą zablokować inwestycję, nawet jeśli istnieje faktyczna możliwość dojazdu.

Droga do pozwolenia na budowę: dlaczego sam fakt przejazdu to za mało?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 609/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Monika Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budżetowe prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 34 i art 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 marca 2025 r., znak WI-I.7840.15.47.2024.MO w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta Tatrzański decyzją z 22 maja 2024 r., znak: AB.6740.275.2023.TS, odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z towarzyszącymi urządzeniami budowlanymi i infrastrukturą techniczną, przebudowie sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia kolidującej z inwestycją, budowie murów oporowych. Adres zamierzenia budowlanego: działka nr ewid. [...] oraz części działki nr ewid. [...] w miejscowości K..
Rozstrzygnięcie zapadło po złożeniu przez Inwestora 20 czerwca 2023 r. wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. Zawiadomieniem z 24 lipca 2023 r., znak: AB.6740.275.2023.TS, poinformowano strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę i możliwości złożenia zastrzeżeń na każdym etapie postępowania. Następnie, po weryfikacji dokumentacji projektowej, organ pierwszoinstancyjny postanowieniem z 16 sierpnia 2023 r., znak: AB.6740.275.2023.TS, wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2024.725 t.j. ze zm.) – zwanej dalej Pb, nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości i braków w trzech egzemplarzach projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanym w terminie do 22 grudnia 2023 r. Inwestor 8 grudnia 2023 r. przedłożył uzupełnienie dokumentacji projektowej wraz z odpowiedzią na ww. postanowienie. W związku z powyższym organ I instancji zawiadomieniem na podstawie 10 § 1 kpa poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z poprawionymi i uzupełnionymi projektami. W związku z zaistniałymi nowymi okolicznościami w przedmiotowej sprawie (przedłożoną dokumentacją projektową), organ I instancji wydał ponowne postanowienie 19 stycznia 2024 r., znak: AB.6740.275.2023.TS, nakładające obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości w terminie do 29 kwietnia 2024 r. Inwestora 18 marca 2024 r. przedłożył odpowiedź na ww. postanowienie. W związku z niewypełnieniem obowiązku nałożonego postanowieniem Starosty Tatrzańskiego z 19 stycznia 2024 r., znak: AB.6740.275.2023.TS, odmówiono zatwierdzenia projektu.
W odwołaniu inwestor zarzucił naruszenie:
I. art. 35 ust. 5 pkt 1 oraz art. 35 ust. 4 p.b. poprzez błędną odmowę zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i nieudzielenie pozwolenia na budowę, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy Organ winien udzielić pozwolenia na budowę;
II. poprzez błędne przyjęcie w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225,t.j.), zwanym dalej wt oraz art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2023.977 t.j.), zwanej dalej upzp, że inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną - gminną;
III. błędną wykładnię § 14 pkt 3 lit. c i d w zw. z § 15 ust. 2 pkt 6 poprzez błędne przyjęcie, że część rysunkowa projektu powinna zawierać obszar od drogi publicznej do terenu inwestycji tj. drogę wewnętrzną gminną nieobjętą zakresem inwestycji, podczas gdy zagadnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej winno zostać opisane jedynie w części opisowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, natomiast w część rysunkowa winna zawierać jedynie komunikację wewnętrzną, tj. rozumianą jako komunikacja w obrębie obszaru inwestycji;
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że dostęp do terenu inwestycji odbywa się poprzez drogę wewnętrzną, co oznacza, że zapewniony został dostęp faktyczny (bez znaczenia w tym przypadku pozostaje szlak komunikacyjny zlokalizowany na sąsiednich prywatnych dziatkach - na które wskazuje Organ), gdyż komunikacja z terenem inwestycji odbywa się poprzez drogę wewnętrzną. Podkreślenia wymaga przy tym, że żaden przepis prawa nie nakłada jakichkolwiek paramentów np. co do nawierzchni drogi wewnętrznej, czy też jej urządzenia. Istotny pozostaje jedynie dostęp faktyczny do drogi publicznej, który w przedmiotowej sprawie pozostaje zapewniony. Dostęp prawny opiera się z kolei o fakt, iż dostęp do drogi publicznej odbywa się poprzez drogę wewnętrzną znajdującą się we władaniu Gminy, która udostępnia ją do publicznego korzystania.
Wojewoda Małopolski, decyzją z 11 marca 2025 r. Znak sprawy: WI-I.7840.15.47.2024.MO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 Pb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
W uzasadnieniu podano, iż u podstaw wydania decyzji niezgodnej z żądaniem inwestora, legła kwestia niespełnienia obowiązków nałożonych przez organ w ww. postanowieniu, wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Pb, w zakresie: wykazania dostępu zamierzenia budowlanego do drogi publicznej. Nieruchomość objęta inwestycją nie posiada połączenia z drogą publiczną. Obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 1 pkt. 9 Pb). Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane, oprócz jej położenia w terenach budowlanych, jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dostępu do drogi publicznej, przy czym niezbędnym jest faktycznie istniejący dostęp, jak również musi to być dostęp prawnie zagwarantowany, wynikający z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1865/12 oraz wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2465/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. II OSK 1241/19, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. II SA/Kr 1182/19). Ponadto dostęp do drogi publicznej nie może być wyłącznie dostępem hipotetycznym. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych (por.m.in. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2212/17). Uznanie działki prywatnej za dostęp publiczny, wymaga zgody jej właściciela (lub użytkownika wieczystego). Kwestia, że prywatna działka nie jest ogrodzona i może z niej korzystać nie dający się określić krąg osób, nie oznacza, że z prawnego punktu widzenia - na płaszczyźnie przepisów prawa - staje się miejscem publicznie dostępnym. Jej właściciel ma bowiem uprawnienie do np. ogrodzenia tego terenu i limitowania na nią wstępu, czy też ograniczenia wjazdu. Powyższe znajduje potwierdzenie nie tylko w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, ale również w § 14 wt oraz w art. 2 pkt. 14 upzp. Wg nich do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m.
Zatem, dostęp do drogi publicznej może być bezpośredni lub przez drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, czyli przez drogi wewnętrzne. W szczególnych przypadkach dostęp do drogi publicznej może być zapewniony również przez ustanowienie służebności drogi koniecznej. Tym samym dostęp za pośrednictwem nieruchomości prywatnej, która nie jest obciążona służebnością drogi koniecznej, nie może zostać uznany za dostęp do drogi publicznej w rozumieniu ww. przepisów. Dostępu do drogi publicznej nie można utożsamiać jedynie z dostępem faktycznym do tej drogi. Dostęp ten musi być legalny, co oznacza, że prawo do korzystania z niego musi wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy też administracyjnego. W przedmiotowej sprawie fakt połączenia działek inwestycyjnych z drogą publiczną (działką nr [...] – ul. S. ) nie został potwierdzony przez Inwestora w przedkładanych dokumentach, jak również w złożonym odwołaniu. Z dokumentów przedłożonych przez Inwestora w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak również odwoławczym wynika, że dostęp do drogi publicznej następuje poprzez działki nr: [...] [...] (drogi wewnętrzne) - będące w zarządzie Gminy K.. Powyższe jednak nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym, i nie zostało wykazane na części rysunkowej projektu zagospodarowania działki. Projekt zagospodarowania działki opracowany został na mapie do celów projektowych, sporządzonej przez uprawnionego geodetę p. mgr inż. A. K. i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w Z. 30 maja 2023 r. Rysunkowa część projektu zagospodarowania terenu zawiera jedynie wskazanie wjazdu do przedmiotowej inwestycji z działki nr [...]. W części opisowej projektu zagospodarowania terenu projektant wskazał: Dojazd do inwestycji poprzez projektowany zjazd od strony wschodniej z drogi gminnej wewnętrznej nr ewid. [...]. Zgodnie z pismem z dnia 01.2023 Wójta Gminy K. dołączonym w załącznikach. (karta nr: 3). Natomiast, jak wynika z ww. pisma Urzędu Gminy K. z 23 października 2023 r., znak: UD.7211.263.2023: Wójt Gminy K. jako sprawujący zarząd nad drogą wewnętrzną (działka ewid. nr [...] obręb [...] K. oraz działka ewid. nr [...] obręb [...] wyraża zgodę na korzystanie z ww. działek w celu zapewnienia dostępu (przejazdu, przechodu) nieruchomości składającej się z działek ewid. nr [...],[...] obręb [...] do drogi publicznej [...] dr. S. (działka ewid. nr [...] obręb [...] 2). Ponadto informuję, iż ww. droga urządzona jest również po działkach ewid. nr [...] obręb [...] K. oraz [...] obręb [...] 2, które są własnością osób prywatnych. Jednocześnie, jak wynika z dostępnych danych w zakresie prawnego i faktycznego dostępu wnioskowanej inwestycji do drogi publicznej (portal mapowy Geoportal) - droga, po której może nastąpić dojazd do terenu inwestycyjnego, znajduje się na działkach nr: [...] i [...] będących w zarządzie Gminy K. w formie władania na zasadach samoistnego posiadania oraz na działkach nr: [...], [...] i [...]. Z treści mapy ww. portalu oraz przynależnych ksiąg wieczystych – działki nr: [...] stanowi fakt, iż projekt wnioskowanej inwestycji przewiduje wykorzystanie, jako dojazdu do niej, nieruchomości niestanowiące własność Inwestora, natomiast będące własnością innych podmiotów prywatnych (osób fizycznych). Działka ewid. nr [...] objęta jest księgą wieczystą nr [...] i stanowi własność osoby fizycznej, podobnie jak działka ewid. nr [...], która objęta jest księgą wieczystą nr [...] oraz działka ewid, nr: [...], objęta księgą wieczystą nr: [...] – stanowiące własność wielu osób fizycznych. W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, że działki nr: [...], które mogłyby umożliwić dojazd do terenu objętego inwestycją stanowią własność osób fizycznych. Ww. działki nie zostały obciążone służebnością przechodu i przejazdu. Również z ksiąg wieczystych nr: [...] i [...], obejmujących działki nr: [...] i [...] – teren inwestycji, nie wynika prawo przechodu, przejazdu po ww. działkach. Przedłożona dokumentacja projektowa przewiduje wykorzystanie nieruchomości niestanowiących własność Inwestora, natomiast stanowiących własność innych podmiotów, które nie biorą udziału w przedmiotowym postepowaniu, jako dojazdu do zaprojektowanej inwestycji. Inwestor, jak również Gmina K. nie dysponują tytułem prawnym do wszystkich nieruchomości, mogących stanowić dostęp do drogi publicznej. Tym samym, skoro Inwestor nie posiada żadnego tytułu prawnego do działek nr: [...], prowadzących do jego inwestycyjnych działek nr: [...] i [...] (objętych wnioskiem o pozwoleniu na budowę), to wydanie pozwolenia na budowę jest niedopuszczalne. Nie uszło przy tym uwadze organu, że z takiego dostępu do drogi publicznej (opisanego wyżej i nieakceptowalnego w niniejszej sprawie) korzystają inni, okoliczni mieszkańcy – okolica w której zaprojektowano inwestycję jest zabudowana budynkami mieszkalnymi zarówno bliżej drogi publicznej jak i w oddaleniu od tej drogi w odniesieniu do wnioskowanej inwestycji. W newralgicznych odcinkach drogi dojazdowej faktyczny przebieg drogi przebiega po prywatnych działkach, zamiast po działkach w samoistnym posiadaniu gminy (na zakręcie przy działkach [...] a [...] i [...] oraz przy zjeździe z drogi publicznej). Można by przyjęć, że potencjalnie istnieje możliwość urządzenia szlaku jezdnego o przebiegu, który nie narusza własność osób prywatnych – niemiej w kontekście stanu własności działek nr [...] i [...] (które notabene oddziela działka nr [...]) takie założenie jest wątpliwe w kontekście prawa do terenu (samoistne posiadanie nie stanowi podstawy do skutecznego złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na celu budowlane przez obecnego zarządcę tej drogi – zatem urządzenie drogi w granicach ewidencyjnych działek będących w samoistnym posiadaniu Gminy nie jest zdarzeniem pewnym). Ponadto zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U.2022. poz. 1679 t.j.): Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu określa: układ komunikacji wewnętrznej terenu przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający w szczególności układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, a w zależności od potrzeb – przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary. W części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, iż dostęp do drogi publicznej realizowany będzie przez drogę wewnętrzną (co opisano powyżej). W części rysunkowej tego projektu nie przedstawiono układu komunikacji wewnętrznej względem istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, zatem brak jest spełnienia ww. przepisu. Zaznaczenie na części rysunkowej PZT jedynie miejsca wjazdu na teren inwestycji (czarna strzałka) nie stanowi potwierdzenia, iż inwestycja posiada zapewnione połączenie z drogą publiczną. Ponadto, na podstawie przedłożonej dokumentacji projektowej brak jest możliwości zweryfikowania wymaganych parametrów drogi dojazdowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym z ww. wt w zakresie jej szerokości. Zatem, w świetle powyższego, wskazana przez Inwestora okoliczność, iż dostęp prawny opiera się o fakt, iż dostęp do drogi publicznej następuje w całości poprzez drogę wewnętrzną znajdującą się we władaniu Gminy, która udostępnia ją do publicznego korzystania, co nie zostało uwidocznione na części rysunkowej projektu zagospodarowania działki, opracowanym dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego oraz omówione powyżej, nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak wyżej wskazano, niezbędnym jest faktycznie istniejący dostęp, jak również musi to być dostęp prawnie zagwarantowany, wynikający z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy administracyjnego. Powyższe, w opracowanym projekcie zagospodarowania terenu, nie zostało wykazane. Treść projektu zagospodarowania działki wiąże zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej orzekając w sprawie pozwolenia na budowę. Niedopuszczalna jest inna ocena projektu w zakresie dostępu do drogi publicznej niż wskazał to projektant na sporządzonym przez siebie projekcie zagospodarowania terenu. Ponadto, dodać należy, iż Gmina K. jako samoistny posiadacz działek nr: [...] i [...], nie posiada prawa do dysponowania tymi nieruchomościami na budowę, bądź przebudowę tej drogi. W przedmiotowej sprawie nie zostały przedłożone jakiekolwiek materiały dowodowe, podważające stanowisko organu architektoniczno- budowlanego a przedstawione w decyzji Starosty Tatrzańskiego z 22 maja 2024 r., znak: AB.7840.275.2023.TS. Inwestor w odwołaniu przedłożył tożsame zarzuty, co w piśmie z 15 marca 2024 r. skierowanym do organu I instancji, które zostały ujęte w treści zaskarżonej decyzji. W kwestii przytoczonej w odwołaniu decyzji Wojewody Małopolskiego z 1 grudnia 2022 r., znak: WI-I.7840.15.57.2021.SA, iż ww. sprawa została rozpatrzona w odmiennym stanie faktycznym i prawnym niż niniejsza, co wymagało jej zakończeniem - wskazanym w odwołaniu – uzasadnieniem. Powyższe czyni bezcelową dalszą analizę zgodności zamierzenia z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i prawa miejscowego, gdyż powyższa niezgodność jest nieusuwalna (aby ją wyeliminować należałoby np. wyznaczyć inny przebieg dostępu do drogi publicznej bądź uzyskać służebność przechodu i przejazdu od właścicieli działek ewid. [...]).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie inwestor zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie podczas gdy oraz winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji bądź orzec co do istoty sprawy, czego nie uczynił;
- art. 35 ust. 5 pkt 1 w zw. z ust. 3 p.b. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że Inwestor nie spełnił obowiązków nałożonych przez Organ I Instancji w zakresie wykazania dostępu inwestycji do drogi publicznej, podczas gdy Inwestor w odpowiedzi na postanowienie Organu przedmiotowy dostęp wykazał;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne i dowolne przyjęcie w niniejszej sprawie, że inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy inwestycja takowy dostęp posiada;
- art. 35 ust. 4 p.b. poprzez odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy Inwestor spełnił wszystkie wymagania określone w art. 35 ust. 1 p.b. oraz w art. 32 ust. 4 p.b. co oznacza, Ze organ administracji architektoniczno-budowiansj nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
- art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z § 14 ust. 1 warunków technicznych oraz art. 2 pkt 14 planowania i zagospodarowania przestrzennego poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do twierdzenia, iż w niniejszej sprawie teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej poprzez wewnętrzną drogę gminną, co do której to kategorii drogi ustawodawca nie wymaga od inwestora legitymowania się własnością, współwłasnością czy też służebnością;
- błędną wykładnie § 14 pkt 3 lit. c i d w zw. z § 15 ust. 2 pkt 6 szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego sprowadzającą się do wymagania I przez Organy "wykazania" w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki dostępu do drogi publicznej, podczas gdy zagadnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej winno zostać opisane jedynie w części opisowej projektu zagospodarowania działki lub terenu, natomiast część rysunkowa winna zawierać jedynie komunikację wewnętrzną, tj. rozumianą jako komunikacja w obrębie obszaru inwestycji;
- art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odejście przez Organy bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, która to praktyka sprowadza się do wydawania pozwoleń na budowę, jak i nie składaniem sprzeciwów wobec zgłoszeń co do inwestycji na obszarze, na którym zlokalizowany pozostaje teren inwestycji w kontekście jego dostępu do drogi publicznej.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż nieruchomość inwestycyjna położona pozostaje w obszarze zarówno zabudowanym, jak i na terenie, którego realizowane pozostają inwestycje, które to obiekty korzystają w zakresie dostępu do drogi publicznej z tego samego szlaku, który wskazał jako dostęp do drogi publicznej Inwestor w niniejszej sprawie. Oznacza to tym samym, że Organ I Instancji zarówno nie składał sprzeciwów wobec zgłoszeń co do inwestycji realizowanych na tym obszarze, jak i udzielał w jego ramach pozwoleń na budowę, co w kontekście dostępu tego terenu, a szerzej\ obszaru, do drogi publicznej, stanowi kodeksową utrwaloną praktykę rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że teren inwestycji położony jest przy wewnętrznej drodze gminnej, a więc dostęp do terenu inwestycji odbywa się właśnie poprzez drogę wewnętrzną, zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 14 upzp. Żaden przepis prawa nie nakłada jakichkolwiek paramentów np. co do nawierzchni drogi wewnętrznej, czy też jej urządzenia. Oznacza to tym samym, że szlak komunikacyjny może pozostawać w pełni urządzony, albo nie pozostawać urządzony - co nie pozbawia go przymiotu drogi
wewnętrznej. Istotny pozostaje jedynie dostęp faktyczny do drogi publicznej, który w przedmiotowej sprawie pozostaje zapewniony. Podobnie żaden przepis prawa nie nakłada na Inwestora obowiązku legitymowania się tytułem prawnym w zakresie drogi wewnętrznej. Jeżeli nawet przyjąć by, że tytuł taki jest wymagany, to wskazać należy, że dostęp prawny opiera się o zgodę Gminy K. na publiczne korzystanie z przedmiotowego szlaku komunikacyjnego. Irrelewantnym pozostaje tym samym wskazywanie przez Organ w zaskarżonej decyzji, że w terenie droga biegnie w mniej niż znikomej części przez działki prywatne, gdyż możliwym jest przejazd, a tym samym dostęp do drogi publicznej poprzez nieruchomości pozostające tylko i wyłącznie we władaniu gminy, a kwalifikowane jako droga wewnętrzna (co do której to kategorii brak jest wymogów w zakresie jej urządzenia). W niniejszej sprawie spełniony pozostaje wymóg odpowiedniej szerokości w zakresie dostępu do drogi publicznej, tj. wynoszący 3 m, gdyż Inwestor nie projektuje ani dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego (§ 14 ust. 2 w.t.) ani dojścia określonego w § 14 ust. 3 w.t. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy teren inwestycji ma zagwarantowany prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej. I o ile należy zgodzić się ze skarżącym, że część graficzna projektu zagospodarowania terenu inwestycji nie musi obejmować układu komunikacyjnego zapewniającego terenowi inwestycji dostęp do drogi publicznej, to jednak z dokumentacji projektowej musi wynikać, że teren inwestycji taki dostęp tj. dostęp faktyczny i prawny zapewniony ma. W przedmiotowym wypadku tak jednak nie jest. Teren inwestycji, obejmujący działkę [...] oraz część działki [...] obręb [...] w miejscowości K., oddalony jest o kilkaset metrów licząc w linii prostej, od drogi publicznej przebiegającej po działce nr [...] obręb [...] Faktyczny dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej zapewnia droga wewnętrzna, która przebiega m.in. po działkach nr [...] obręb [...] oraz nr [...] obręb [...] które to działki pozostają w zarządzie Wójta Gminy K.. Do poruszania się po tych działkach skarżący ma zapewniony także dostęp w sensie prawnym. Co jednak istotne i decydujące w niniejszej sprawie, te dwie działki drogowe będące w zarządzie Wójta Gminy K., nie łączą się ze sobą. Mniej więcej w połowie odległości pomiędzy terenem inwestycji, a drogą publiczną, te dwie gminne działki drogowe, przecięte są w poprzek przez jeszcze inne działki tj. działkę nr [...] obręb [...], nr [...] obręb [...] (po których przebiega urządzona droga) i działkę nr [...] ([...] Powyżej wskazane działki są działkami podmiotów prywatnych. Tym samym nie ma możliwości, aby dla terenu inwestycji zapewnić dostęp do drogi publicznej, bez korzystania z prywatnych działek o nr [...] i nr [...] (na których urządzona jest droga) lub ewentualnie poprzez działkę nr [...]. Skarżący nie wykazał, że dysponuje prawem do przejazdu po działkach o nr [...] i nr [...] lub nr [...]. Tym samym teren inwestycji nie ma zapewnionego prawnego dostępu do drogi publicznej, co w konsekwencji skutkuje tym, że w aktualnej sytuacji faktycznej i prawnej, nie ma podstaw do zatwierdzenia projektów budowlanych i udzielania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Okoliczność, że właściciele działek prywatnych nr [...] i nr [...], po części których przebiega droga, nie sprzeciwiają się z korzystania z niej przez inne osoby, w tym być może i przez skarżącego, na tej płaszczyźnie nie ma bowiem znaczenia. Udzielenie pozwolenia na budowę jest bowiem możliwe tylko wtedy, jeśli teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, nie tylko faktycznie ale także prawnie. To drugie w przedmiotowym wypadku nie zachodzi.
Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI