II SA/KR 605/23

II SA/Kr 605/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OZ 636/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-10
III OSK 3238/23 - Postanowienie NSA z 2025-06-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 699
art 41 ust 1  14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/360/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr GK.6236.235.2018(NEO) nakazał z urzędu:
1/ posiadaczowi odpadów Z. M., usunięcie odpadów z grupy 17 05 04 tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 w ilości 7487 Mg z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z działki nr [...] w miejscowości G. M.;
2/ ustalił, że obowiązek, o którym mowa w sentencji decyzji powinien zostać wykonany poprzez przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu zezwolenie zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., lub przekazanie osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej nie będącej przedsiębiorcą zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku do utwardzania powierzchni w dopuszczalnej maksymalnej ilości do przyjęcia 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni;
3/ wykonanie obowiązku, o którym mowa w pkt 1) sentencji decyzji powinno zostać udokumentowane poprzez przedłożenie do Wójta Gminy Z. dokumentów potwierdzających usunięcie odpadów;
4/ ustalił, że obowiązek o którym mowa w pkt 1 sentencji decyzji powinien być zrealizowany w terminie do dnia 31 października 2025 r.
W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, że przedmiotowe postępowanie toczy się po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 834/20. Powyższym wyrokiem Sąd uchylił decyzję SKO z dnia 20 lutego 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 21 października 2019 r. Ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 13 maja 2021 r. na terenie działki nr [...] w miejscowości G. M. została przeprowadzona wizja w terenie. Podczas wizji, zastano teren działki porośnięty trawą, na powierzchni wbite paliki z rozciągniętym sznurkiem pomiędzy palikami. Wzdłuż sznurka posadzone sadzonki winogron. Widoczny rów oddzielający działkę od działki [...]. Pełnomocnik strony podał do protokołu, że Z. M. dokonał pierwszych nasadzeń winorośli. Cały teren będzie obsadzony po zakończeniu postępowania w oczekiwaniu na jego wynik. Teren jest wypółkowany przygotowany pod kolejne nasadzenia. W ocenie Z. M. do wykonania winnicy została wykorzystana ziemia, która w jego opinii jest materiałem budowlanym a nie odpadem. Ponadto budowla ziemna - winnica nie oddziałuje negatywnie na otoczenie, nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Dnia 29 lipca 2021 r. biegły powołany przez Fundację dla AGH w K. złożył wyjaśnienia do ekspertyzy dotyczącej przedmiotowej działki. Wyjaśnienia potwierdziły, że na przedmiotową działkę " (...) nawiezione zostało 4949 m3 odpadów o gęstości 1, 60g/cm3 co oznacza, że zdeponowano 7918 Mg odpadów. " Jednocześnie ekspert określił, że " w obrębie działki przesunięto 570 m3 ziemi. " Ekspert odniósł się również do kwestii dopuszczenia przyjmowania odpadów ziemnych na teren działki przez osoby fizyczne stwierdzając, " że na rozpatrywanym terenie zdeponowano odpadów znacznie więcej, osiągając jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów wynoszący 3,65 Mg m2 czyli 3650 kg/m2. Pełnomocnik strony pismem z dnia 11 października 2021 r. poinformował, że "ziemia została przywieziona na działki stron przez firmę J. K. R. Ziemne, Transport Ciężarowy z Z. " Pełnomocnik podał w wyjaśnieniach, że "zgodnie z informacjami uzyskanymi od mocodawców wyjaśniam, że w tym celu zawarli oni umowę ustną z J. K. na dostawę ziemi. Wskazując wcześniej, że nie zawarto umowy - Strony miały na myśli, że nie zawarto umowy w formie pisemnej. ". Pełnomocnik wniósł jako wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka J. K. właściciela firmy J. K. Roboty Ziemne, Transport Ciężarowy oraz stronę w celu potwierdzenia zawarcia urnowy w 2017 r. na dostawę ziemi na teren przedmiotowej działki. W dniu 24 listopada 2021 r. na przesłuchanie w charakterze świadka nie stawił się J. K.. Z. M. w obecności pełnomocnika oraz pracowników Urzędu oświadczył do protokołu, że "na jego nieruchomość ziemię przywoził J. K. prowadzący firmę transportowo- budowlaną. Nie zna on źródła pochodzenia tej ziemi. Materiały budowlane miały być na cele budowy winnicy i właściwości rolnych nieruchomości.
W dniu 12 stycznia 2022 r. przeprowadzono przesłuchanie świadka M. K.. Świadek podał do protokołu, że na bieżąco śledził prace związane z nawożeniem ziemi na teren przedmiotowej działki. "Widziałam na przedmiotowej działce samochody z napisem K. , jednakże trudno mi powiedzieć czy ta firma zajmowała się nawożeniem ziemi (...) ponieważ dla mnie problemem był fakt ilości nawożenia ziemi przy obecności właściciela a nie przyglądanie się samochodom do kogo one należały." Pani M. potwierdziła, że w trakcie nawożenia ziemi "Widziałam Pana M. w trakcie nawożenia ziemi, tata dwukrotnie rozmawiał z P. M. w sprawie zaistniałych przyszłych problemów wynikających z nawożenia ziemi. " Świadek dołączył do protokołu opinię biegłego hydrologa z 2020 r., zdjęcia obrazujące straty na działce znajdującej się poniżej przedmiotowej działki oraz zdjęcia materiału, który został wwieziony na teren przedmiotowej działki (dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu). W tym samym dniu przeprowadzono odrębne przesłuchanie C. P. w charakterze świadka na wniosek pełnomocnika strony. Świadek podał do protokołu, " Widziałem jak wozili ziemię na działki samochodami z napisem K. , ale były też inne bez napisów. (...) nawieziono 600-700 aut. Świadek potwierdził również, że w trakcie nawożenia ziemi widział właściciela działki Z. M.. W dniu 2 marca 2022 r. pracownicy Urzędu przeprowadzili przesłuchanie świadka B. P., który podał do protokołu, że jest właścicielem działki przylegającej do działki właściciela. Wpisano do protokołu "Oświadczam, że na teren przedmiotowej działki ziemię nawoził Pan K. . (...) Właściciel działki był obecny podczas nawożenia ziemi, byli podczas zasypywania, zbierali kamienie. " Następnie 6 kwietnia 2022 r. pomimo prawidłowo dostarczonego zawiadomienia J. K. nie pojawił się na przesłuchaniu świadka. W tym samym dniu w obecności pełnomocników stron pracownicy Urzędu przeprowadzili przesłuchanie właściciela przedmiotowej działki, który zeznał, że " ziemia była nawieziona celem budowy winnicy. Pismem z dnia 2 maja 2022 r. Z. M. oświadczył, że "Po zapoznaniu się z treścią protokołu mojego przesłuchania precyzuję, iż po etapie niwelacji, w trakcie etapu wykonania budowli ziemnej winnicy - teren został częściowo utwardzony. Bez utwardzenia powstałe półki ziemne (tarasy) zostały by rozmyte przez opady atmosferyczne." Po przeprowadzeniu wyżej pisanego postępowania dowodowego, organ I instancji ustalił, że właściciel przedmiotowej działki jest władającym ziemią, a odpady w postaci gleby i ziemi z elementami kamieni znajdujące się na terenie działki nr [...] w miejscowości G. M. w całości należą do niego.
Zagospodarowanie takiego odpadu musi odbyć się ściśle według zasad wynikających z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz przepisów wykonawczych tj. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. Powierzchnia działki nr [...] w miejscowości G. M. wynosi 10949 m2 (1,095 ha), zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego (Uchwała nr XIV/28/2020 Rady Gminy Zielonki z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Z. nr [...] w granicach administracyjnych miejscowości G. M. zatwierdzonego Uchwałą nr XXXI/97/2005 Rady Gminy Z. z dnia 18 listopada 2005 r.) przeznaczenie działki to tereny gospodarki rolnej prowadzonej na gruntach rolnych, łąkach, pastwiskach, sadach. W związku z powyższym wskazano, iż teren przedmiotowej działki nie jest miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów, co wypełnia dyspozycję art. 26 ustawy o odpadach. Wyjaśniono przy tym, iż nawożona ziemia jest odpadem, a wynika to z zapisów art. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o odpadach, które stanowią, że przepisów ustawy nie stosuje się do: gruntu w pierwotnym położeniu (w miejscu), w tym niewydobytej zanieczyszczonej gleby, i budynków trwale związanych z gruntem oraz niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. W przedmiotowej sprawie ziemia i kamienie nie zostały wykorzystane na terenie, na którym zostały wydobyte (zostały przewiezione na przedmiotową działkę). W związku z powyższym ziemia jest traktowana jako odpad, gdy została przeznaczona w innym celu lub wykorzystana w innym miejscu tj. nastąpiło jej przesunięcie na teren innej działki a zatem wyłączenia te nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Rozpatrując kwestię ustalenia, czy na terenie działki [...] w miejscowości G. M. nawiezione odpady w postaci ziemi z elementami kamieni kod 17 05 04, czy też dokonano odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami wskazano, iż należy przyjąć przepisy określone Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami organ wyjaśnił, że określona w tym rozporządzeniu procedura R5 zezwala na prowadzenie odzysku odpadów poza instalacjami osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym nie będącym przedsiębiorcami na potrzeby własne. W/w odpady mogą być użyte do utwardzenia powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Według tego samego rozporządzenia osoba fizyczna może przyjąć na własną działkę odpady mas ziemnych i gruzu w ilości 0,2 Mg/m2 (tj 200 kg/m2), w celu np. utwardzenia terenu. Z powyższych przepisów wykonawczych do ustawy o odpadach wynika, że odpad o kodzie 17 05 04 może być wykorzystany do utwardzenia powierzchni (po ewentualnym rozkruszeniu odpadów, jeżeli jest to konieczne do ich wykorzystania) z zachowaniem określonych ilości w przepisach odrębnych. Na podstawie ekspertyzy przygotowanej przez powołanego przez urząd biegłego ustalono, że "przyjmując, że powierzchnia działki [...] na której zdeponowano odpady wynosi ok. 2170m2, jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów wynosi ok 3,65 Mg m'2 i zdecydowanie przekracza dopuszczalne 0,2 Mg m. Na terenie działki [...] zdeponowano odpady w ilości 7918 Mg. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska regulacja dopuszcza możliwość przyjęcia na działkę przez osobę fizyczną 0,2 Mg m"2 (tj. 200 kg m2) ziemi, na każdy metr utwardzanej powierzchni. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej zebranej w sprawie oraz wykonanej przez biegłego ekspertyzy, miąższość nasypanego odpadu (nasypu ziemnego) jest znacznie większa. Z uwagi na przeprowadzone postępowanie dowodowe jak i wytyczne wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 października 2020 r. do sygnatury akt: II SA/Kr 834/20 w niniejszej sprawie, organ rozpatrzył kwestię dopuszczenia 200 kg na m2. W związku z tym na podstawię ekspertyzy ustalono, że różnica pomiędzy jednostkowym wskaźnikiem odpadów na obszarze zajętym pod odpady, a wskaźnikiem dopuszczalnym wynosi 3,45 Mg m"2 i o tyle została przekroczona dopuszczalna ilość. Przemnożenie wielkości 3,45 Mg m"2 przez powierzchnię działki, na której zostały zdeponowane odpady, która wynosi ok. 2170m2 daje ilość około 431,50 Mg. Biorąc pod uwagę ilość zdeponowanych odpadów po odjęciu od ilości nawiezionej 7918 Mg ilości dopuszczalnej tj. 431 Mg przeliczono, że do wywiezienia pozostało 7487 Mg. Zaznaczono, że ziemia, która została przemieszczona w obrębie swojej działki nie została zaliczona jako odpad gdyż jak ustalono na podstawie ekspertyzy z listopada 2018 r. "Porównanie numerycznych modeli terenu z roku 2012 i 2017 pozwoliło na oszacowanie objętości zdeponowanych odpadów na ok. 4949 m3. Ilość tę wyliczono odejmując od objętości nasypów (5519 m3) objętość wykopów (570m3) przyjmując, że materiał z wykopów (less użyty do przykrycia nawiezionego materiału) jest materiałem rodzimym przesuwanym wewnątrz dziatki a zatem nie stanowi odpadów w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. " Następnie wskazano, że w wyroku z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 834/20 Sąd Administracyjny w Krakowie wyraził pogląd, że nie zgadza się ze stanowiskiem SKO w Krakowie w zaskarżonej decyzji z dnia 20 lutego 2020 r. znak: SKO.OS/4170/404/2019, iż przyjęcie ziemi na własną działkę może odbyć się tylko w konkretnym celu np. utwardzenia działki. "nie można bowiem wykluczać, iż celem utwardzenia wskazywanej przez skarżącego winnicy - niezbędne było uprzednie utwardzenie nawiezionej ziemi. Zważywszy na sugestię WSA zawartą w wyroku z dnia 15 października 2020 r. organ I instancji ponownie rozpatrzył aspekt podnoszony przez stronę i jej pełnomocnika w trakcie prowadzonego postępowania. Zgodnie z § 19 ust. 3 pkt. 5 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego na gruntach rolnych "dopuszcza się lokalizację budowli związanej wyłącznie z produkcją rolną" a za taki obiekt można uznać winnicę. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w art 3. ust. 3 definiuje budowle ziemną jako " budowlę " Jednocześnie art 3. ust 1 w/w ustawy określa precyzyjnie pojęcie obiektu budowlanego, którym między innymi jest budowla. Pismem strony z dnia 22 lipca 2019 r. właściciel przedmiotowej działki poinformował Wójta Gminy Z., że na terenie przedmiotowej działki jak i działki obok nr [...] w miejscowości G. M. powstała budowla ziemna - winnica. Zgodnie z wyjaśnieniami strony winnica została wykonana z odpadów o kodzie 17 05 04, które "służą użytecznemu ich zastosowaniu poprzez zastąpienie innych, droższych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostały by użyte do wykonania budowli ziemnej. " Właściciel działki w toku postępowania wyjaśnił, "że, całość prac ziemnych miała na celu niwelację terenu w ramach wykonania budowli ziemnej - winnicy, na które to przedsięwzięcie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę (potwierdził to Starosta Krakowski postanowieniem z dnia 2.07.2019 w aktach sprawy)." W toku prowadzonego postępowania ustalono, że poza nawiezieniem ziemi na teren przedmiotowej działki kolejne etapy wymagały niwelacji terenu działki oraz utwardzenia gruntu, który stanowi przygotowanie terenu do rozpoczęcia dalszych prac związanych z kształtowaniem terenu pod winnice. Zgodnie z oświadczeniem Z. M., złożonym do urzędu w dniu 6 listopada 2019 r. zawierającym projekt budowy obiektu budowlanego - winnica właściciel oświadczył, że "Funkcjonowanie winnicy o tak dużym areale wymaga odpowiedniego jej zaprojektowania, tak aby podstawowe prace związane z uprawą mogły być zmechanizowane. Dodatkowo specyfika uprawy winorośli wymaga zapewnienia optymalnych warunków nawodnienia uprawy. Hodowla krzewów winorośli na mocno pochyłych zboczach wąwozu jest niemożliwa również z powodu tzw. "zastoisk mrozowych". Pierwotne ukształtowanie działek nr [...] i [...] w miejscowości G. M. uniemożliwiało ich wykorzystanie w tym celu. Uprawa winorośli na pochyłym terenie wymaga wykonania tzw.: "półkowania i zlikwidowania zastoisk mrozowych. " Wyżej opisane prace zostały wykonane na terenie przedmiotowej działki zgodnie z oświadczeniem właściciela " niwelację prowadzono w okresie lipiec - wrzesień 2017 roku. " Na wizji terenowej we wrześniu 2019 r. ujawniono na całej szerokości działki półki ziemne, natomiast w maju 2021 r. podczas wizji w obecności pełnomocnika, właściciela oraz pracowników Urzędu zastano na powierzchni wbite paliki z rozciągniętym sznurkiem pomiędzy palikami. Wzdłuż sznurka posadzone sadzonki winogron. Wg oświadczenia pełnomocnika: Z. M. dokonał pierwszych nasadzeń winorośli. (...) Teren jest wypólkowany, przygotowany pod kolejne nasadzenia. " W toku prowadzonego postępowania według wyjaśnień Z. M. złożonych do Urzędu we wniosku strony z dnia 22 lipca 2019 r. ziemia nawieziona na teren przedmiotowej działki służyła do przygotowania terenu pod budowę winnicy, jednakże należy mieć na uwadze, że ziemia nawieziona na teren działki stanowiła ziemię z elementami kamienia, iłu, fragmentów betonu, cegieł które podczas wizji w terenie były widoczne na terenie przedmiotowej działki. Na terenie działki [...] w jej zachodniej części wzdłuż granicy z działką [...] znajdował się wąwóz, który w 2017 roku został zasypany materiałem ziemnym. Wg ekspertyzy " Materiał ten różni się wyraźnie od gleby naturalnie występującej na działce [...] - ma wyraźnie ciemniejsze zabarwienie i inne uziarnienie. Naturalnie występująca na działce [...] gleba powstała z lessu tj. materiału o uziarnieniu pyłu nie zawierającego części szkieletowych (tj. frakcji żwiru i kamienia) natomiast nawieziony materiał zawiera znaczną domieszkę frakcji szkieletowych tj. kamieni, fragmentów betonu, asfaltu i cegieł oraz ma zróżnicowane uziarnienie - dominują materiały o uziarnieniu glin i iłów, ale występują też materiały o uziarnieniu piasków, ". Wobec powyższych ustaleń, wskazano, iż w toku postępowania udowodniono, że właściciel zlecił firmie J. K. R. Ziemne, Transport Ciężarowy nawiezienie ziemi na teren swojej działki, której jest właścicielem a zarazem władającym powierzchnią i posiadaczem odpadów. Wójt Gminy Z. wzywał bezskutecznie właściciela firmy nawożącej w charakterze świadka do dokonania wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu. Jednakże z zebranego już materiału dowodowego, w szczególności z przesłuchania strony jasno wynika, że Z. M. jest posiadaczem odpadu, a nie jak sugerowano w toku postępowania przez pełnomocnika strony, J. K. jako transportujący odpady. Nawożenie ziemi nastąpiło na zlecenie właściciela działki oraz w jego obecności trwały prace związane z nawożeniem oraz rozplantowaniem ziemi. Potwierdzają to także zeznania świadka M. K., która w dniu 12 stycznia 2022 r. wprost wskazała, że nawożenie ziemi było dokonywane przy obecności właściciela oraz wyjaśnienia C. P.. Odnosząc się zaś do kwestii ustalenia powodów, celu w jakim nawożono w/w działki podkreślono, że w toku postępowania podawane przez stronę motywy swych działań ulegały zmianie. Należy mieć na uwadze, że postępowanie zostało wszczęte 21 września 2018 r. z urzędu. Podczas pierwszej wizji w terenie dnia 18 października 2018 r. właściciel podał do protokołu " Ziemia została nawieziona w celu możliwości użytkowania działki. " Podobnie podczas wizji z biegłym w dniu 22 listopada 2018 r. właściciel działki nie podał do protokołu informacji dotyczących zaplanowanej budowli na tym terenie w postaci winnicy. W toku prowadzonych czynności wyjaśniających właściciel pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w Krakowie nie wspomniał o budowli ziemnej - winnicy podając jedynie "W miesiącu październiku 2017 r. w związku z niekorzystnym ukształtowaniem terenu w/w działki dokonałem rekultywacji terenu na własny koszt (...) na własny koszt zakupiłem kilka samochodów ciężarowych z ziemią oraz wynająłem ciężki sprzęt do wyrównania terenu." Pierwsza wzmianka w prowadzonym od września 2018 r. postępowaniu dotycząca wykonania winnicy na terenie przedmiotowej działki pojawiła się dopiero po odmowie wyłączenia Wójta Gminy Z. we wniosku strony z dnia 22 lipca 2019 roku o umorzenie postępowania, w którym strona poinformowała, że na działce wykonano budowlę ziemną - winnicę. Podkreślono przy tym, że w toku przeprowadzenia dowodu z zeznań strony na pytania pełnomocnika C. P. dotyczące prowadzenia winnicy, w szczególności " Jaki rodzaj winogron czy zna Pan odmiany Kto ma prowadzić winnicę, kto jest odpowiedzialny, czy zawierano umowę " i Z. M. nie posiadał wiedzy w tym zakresie.
W związku powyższym organ I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowody w oczywisty sposób wskazuje, że rzeczywistym celem nawożenia przedmiotowych działek nie była budowa winnicy. Przyczyna ta została wskazana w toku postępowania wyłącznie na potrzeby uniknięcia negatywnych konsekwencji wynikających z decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Należy również mieć na uwadze fakt, że poza wykonaniem półek skalnych oraz dokonaniu niewielkiej ilości nasadzeń strona nie podjęła żadnych dalszych czynności zmierzającej do faktycznego powstania planowanej winnicy na terenie przedmiotowej działki. Na potwierdzenie tezy, że na przedmiotowej działce nie funkcjonuje winnica pełnomocnik C. P. w trakcie przesłuchania strony w dniu 29 czerwca 2022 r. przedłożył do protokołu 8 zdjęć wykonanych w dniu 28 czerwca 2022 r. a sama strona podała do protokołu " Widać na nich chwasty, chaszcze. Tam poza tym nic nie urośnie. Zdjęcia wykonałem z granicy działek " Organ I instancji na podstawie zebranych dowodów nie uznał za wiarygodne twierdzenia strony, że jego pierwotnym zamierzeniem właściciela było wykonanie winnicy. W opinii organu nastąpiło nawiezienie ziemi jako odpadu przez Z. M. - posiadacza odpadu w celu zasypania wąwozu i wyrównania działki nr [...] w miejscowości G. M. w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Zgodnie z art. 26 ust 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. M. zarzucając między innymi nieuwzględnienie, iż odwołujący się wykonał na swym gruncie inwestycję w postaci budowli ziemnej - winnicy, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, na podstawie dokonanego zgłoszenia, a masy ziemne stanowiły nie odpad, którego ktoś chciał się pozbyć, ale materiał budowlany, a zatem nakaz "usunięcia odpadów" oznaczałby konieczność de facto rozbiórki legalnie wykonanej budowli, co jest rozwiązaniem nieproporcjonalnym, zbyt uciążliwym dla odwołującego się.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 marca 2023 r. nr SKO.OŚ/4170/360/2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że masy ziemne co do zasady nie stanowią odpadu - ale w pewnych okolicznościach znajdują wobec nich zastosowanie przepisy ustawy o odpadach. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Tak więc, a contrario masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacją jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia. W przedmiotowej sprawie ziemia z elementami kamieni i gruzu nie zostały wykorzystane na terenie, na którym zostały wydobyte (zostały przewiezione na przedmiotową działkę). W związku z powyższym ziemia jest traktowana jako odpad, gdy została przeznaczona w innym celu lub wykorzystana w innym miejscu tj. nastąpiło jej przesunięcie na teren innej działki a zatem wyłączenia te nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie przepisy ustawy o odpadach nie znajdują zastosowania jedynie do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, jedynie wówczas, gdy zostaną one wykorzystane do celów budowlanych w stanie naturalnym i to na terenie, na którym zostały wydobyte. A zatem, gleba i materiały muszą zostać wykorzystane po pierwsze, do celów budowlanych i po drugie, na terenie, na którym zostały wydobyte (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt IIOSK 2936/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, w uzasadnieniu do ustawy o odpadach zostało wskazane, że "stosowanie wyłączenia będzie możliwe jedynie w przypadku zagospodarowania wspomnianych mas ziemnych do celów budowlanych w miejscu, gdzie zostały wydobyte. Każda ilość wspomnianych mas ziemnych, która będzie przeznaczona do wykorzystania poza miejscem wydobycia (miejscem realizacji inwestycji), będzie podlegała przepisom ustawy o odpadach". Wskazać także należy, iż katalog odpadów wskazany został w załączniku do Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, gdzie ziemia została zakwalifikowana do grupy 17 o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504. Ten rodzaj odpadów wymieniony jest w grupie odpadów powstających w wyniku budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej. Tylko niektóre odpady mogą być wykorzystane przez osoby fizyczne w granicach norm wyznaczonych przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Według załącznika do tego rozporządzenia istnieje możliwość wykorzystania gleby i ziemi, w tym kamieni (kod: 170504) do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni - zgodnie z pozycją 40 listy powyższego załącznika. Jak wskazuje się w orzecznictwie odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu1! mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r. II OSK 2920/13) - Wyrok NSA z 19.09.2017 r., II OSK 2642/16, LEX nr 2409705. Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia l kwietnia 2021 r. (II SA/Kr 227/20) "Gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem. Zatem zasadnie w toku przeprowadzonego postępowania uznano, masy ziemne, które nawożone są z jednej nieruchomości na drugą należy traktować jako odpad o kodzie 17 05 04, tj. gleba i ziemia, w tym kamienie (inne niż wymienione w 17 05 03, tj. substancje niebezpieczne). W zakresie ilości nawiezionej ziemi na działkę nr [...] wskazać należy, iż przeprowadzona ekspertyza na zlecanie Gminy Z. pozwoliła na oszacowanie obojętności zdeponowanych odpadów na ok 4949 m3. Średnia gęstość objętościowa zdeponowanych odpadów wyznaczona na podstawie pobranych próbek wynosi 1,60 g cm"3 co oznacza, że zdeponowane zostało około 7918 Mg odpadów. Jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów wynosi około 3,65 Mg m2. Różnica pomiędzy jednostkowym wskaźnikiem odpadów na obszarze zajętym pod odpady, a wskaźnikiem dopuszczalnym wynosi 3,45 Mg m"2 i o tyle została przekroczona dopuszczalna ilość. Przemnożenie wielkości 0,2 Mg m"2 przez powierzchnię działki, na której zostały zdeponowane odpady, która wynosi ok. 2170m2 daje ilość około 431,50 Mg. Biorąc pod uwagę ilość zdeponowanych odpadów po odjęciu od ilości nawiezionej 7918 Mg ilości dopuszczalnej tj. 431 Mg przeliczono, że do wywiezienia pozostało 7487 Mg. Należy zaznaczyć, że ziemia, która została przemieszczona w obrębie swojej działki nie została zaliczona jako odpad gdyż jak ustalono na podstawie ekspertyzy z listopada 2018 r. "Porównanie numerycznych modeli terenu z roku 2012 i 2017 pozwoliło na oszacowanie objętości zdeponowanych odpadów na ok. 4949 ni3. Ilość tę wyliczono odejmując od objętości nasypów (5519 m3) objętość wykopów (570m3) przyjmując, że materiał z wykopów (less użyty do przykrycia nawiezionego materiału) jest materiałem rodzimym przesuwanym wewnątrz działki a zatem nie stanowi odpadów w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. Odpowiadając na zarzut odwołania wskazać należy, iż w orzecznictwie wyjaśniono, że w decyzji wydawanej w oparciu o art. 26 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie ma konieczności wskazywania dokładnej masy odpadów, która ma podlegać usunięciu - wystarczające jest tu wskazanie rodzaju odpadów oraz miejsca ich składowania (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17, CBOSA oraz wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1769/18, CBOSA). Skoro jednak w toku postępowania została wydana ekspertyza określająca ilość zdeponowanych odpadów na działce, zasadnie określono masę odpadów podlegającą usunięciu. Nadto wskazać należy, iż w wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 834/20, którym to Kolegium jest związane, Sąd nie zakwestionował sposobu obliczenia i określenia ilości zdeponowanych odpadów, nakazał tylko rozpatrzyć kwestie dopuszczalnej wielkości wykorzystania odpadów na potrzeby własne w wielkości 200 kg na m2, co też zostało w postępowaniu ustalone. Jak wykazało przedmiotowe postępowanie działka nr [...] w G. M. nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Ww. działka nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o odpadach - jest "czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: a/ wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b/ tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c/ magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów". Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach: "Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów." Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia - jak tego wymaga przepis art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. Starosta Krakowski nie wydał także żadnej decyzji w trybie art. 41 ustawy o odpadach zezwalającej na zbieranie odpadów czy ich przetwarzanie na w/w działkach, która określałaby miejsce i sposób magazynowania odpadów. Tym samym w świetle ustawy magazynowanie odpadów nie jest co do zasady działaniem zakazanym przez prawo, a nawet powiedzieć można, iż jest działaniem dozwolonym ale tylko w ramach innej działalności związanej z wytwarzaniem (co nie ma miejsca w sprawie) lub magazynowaniem odpadów.
W świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, odpady przywiezione na ww. działkę znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Zatem zaistniały podstawy do nakazania posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. W przedmiotowej sprawie posiadaczem zgromadzonych na działce nr [...] odpadów jest Z. M., który jest właścicielem działki na którego prośbę i za jego zgodą odpady w postaci mas ziemi zostały umieszczone na jego działce. Tak więc obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, chyba że władający powierzchnią ziemi wykaże, że odpadem włada inny podmiot. W sprawie natomiast ustalone i niekwestionowane jest, iż to na zlecenie odwołującego (właściciela działki) zostały nawiezione masy ziemne. Domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Odwołujący uznany za posiadacza odpadów nie wykazał w sposób skuteczny, iż inny podmiot jest posiadaczem odpadów. W zakresie obalenia domniemania nie jest wystarczające samo wskazanie innego podmiotu jako posiadacza odpadów, ale też wykazanie, że odpady pozostawił na nieruchomości w sposób nielegalny. W toku postępowania udowodniono, że właściciel działki Z. M. zlecił firmie J. K. Roboty Ziemne, Transport Ciężarowy nawiezienie ziemi na teren swojej działki, której jest właścicielem a zarazem władającym powierzchnią i posiadaczem odpadów. Nawożenie ziemi nastąpiło na zlecenie właściciela działki oraz w jego obecności trwały prace związane z nawożeniem oraz rozplantowaniem ziemi. Potwierdzają to także zeznania świadka M. K., która w dniu 12 stycznia 2022 r. wprost wskazała, że nawożenie ziemi było dokonywane przy obecności właściciela oraz wyjaśnienia C. P.. Wobec powyższego, działając zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach organ I instancji zasadnie skierował do Z. M., nakaz usunięcia odpadów.
W odwołaniu podniesiono głównie zarzut, iż materiał znajdujący się na działce nr [...] w G. M. - nie jest odpadem. Odwołujący zaznaczył, iż materiał zdeponowany na działce jest materiałem budowalnym, który posłużył do budowli winnicy. Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazało, iż zgodnie z definicją wyartykułowaną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Należy zaznaczyć, iż dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiły np. przedmiot sprzedaży (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 222/20). Obowiązek usunięcia odpadów powstaje z mocy samego prawa. Posiadacz odpadów jest zobowiązany wykonać go bez wezwania. Jeżeli go nie wykonuje, z zastrzeżeniem art. 26a, wkracza z urzędu organ administracji publicznej, nakazując posiadaczowi usunięcie odpadów. Postępowanie prowadzone w sprawie nawiezienia na działkę odpadów przed datą wystąpienia ze zgłoszeniem budowli ziemnej - winnicy jest niezależne od tego postępowania. Przedmiotowe zgłoszenie wbrew twierdzeniom odwołującego nie legalizuje składowania odpadów miejscu do tego nieprzeznaczonym. Obydwa postępowania dotyczą innych kwestii i nie mają wspólnego zakresu. W tym kontekście nie można twierdzić, jak chce odwołujący, że wykorzystanie odpadu jak materiału budowlanego sprawia, że odpad ten traci status odpadu i brak jest możliwości wydania decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów. Organ budowlany nie badał zgromadzonego materiału pod kątem odpadów. Odnosząc się do zarzutu niedokonania oceny, czy nawieziona z zewnątrz ziemia stanowi odpad w sensie prawym, w kontekście występowania bądź nie występowania negatywnego wpływu na środowisko wskazać, należy, iż warunkiem skorzystania z wyłączenia wskazanego w art. 2 pkt 3 u.o. jest fakt, że nawieziona ziemia stanowi czysty materiał i znajduje się na gruncie, z którego została wydobyta. Taka okoliczność nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2021 r., III OSK 262/21 materiały wydobyte w trakcie robót budowlanych i niespełniające warunków z art. 2 pkt 3 u.o. (zanieczyszczone lub wykorzystywane poza terenem, z którego zostały wydobyte) stanowią odpady. Celem ustawy, w tym obowiązku nałożonego w art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z 2012 r. o odpadach, jest między innymi określenie środków służących ochronie środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. Środki te mają charakter zarówno zapobiegający jak i zmniejszający negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi, będący następstwem wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi. Efektywność realizacji celów ustawy wymaga określenia w sposób właściwy środków chroniących środowisko. Zgodnie z art. 27 ust. 8 u.o., osoba fizyczna, a także jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów i tylko za pomocą takich metod odzysku, które zostały określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 u.o. W przypadku odpadów sklasyfikowanym o kodzie 17 05 04, prawodawca określił dopuszczalne ilości, które osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Na podstawie art. 27 ust. 10 u.o. wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z 10.11.2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016 r. póz. 93). A contrario przyjąć należy, iż wykorzystanie odpadów na potrzeby własne w ilościach przekraczający granice normami wyznaczonych ww. rozporządzeniem nie pozostaje bez wpływu na środowisko. Odpady których usunięcie zostało nakazane przedmiotową decyzją nie mieszczą się w granicach norm wyznaczonych przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska, które jasno stanowią na jakie potrzeby własne może być wykorzystany określony rodzaj odpadu. Ilość zdeponowanych na działce odpadów wynosi 7918 Mg, dopuszczalna ilość, która może pozostać na działce to 431 Mg. Stąd nie można przyjąć, iż ilość przekraczająca te normy nie stanowi już odpadu. Nie można również pominąć okoliczności ustalonej w toku przeprowadzonego postępowania, iż zdeponowane odpady doprowadziły do naruszenia naturalnej rzędnej terenu oraz zmiany stosunków wodnych na terenie co negatywnie wpływa na działkę sąsiednią. W kontekście powyższych ustaleń bez wpływu na kwalifikacje nawiezionej ziemi pozostaje okoliczność, iż masy ziemne nawiezione na działkę zostały przeznaczone na cele rolne. Powyższe podważa wnioski z prywatnej opinii biegłego, iż w sprawie nie mamy do czynienia z negatywnym wpływem na środowisko gromadzonych odpadów.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z. M. zarzucając:
1/ niewykonanie wiążących zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazującego , na brak negatywnego oddziaływania na środowisko nawiezienia ziemi w kontekście celu ochrony środowiska:
2/ nierozpoznanie istoty sprawy jaką jest możliwość zagospodarowania materiału (urobku) wydobytego poza nieruchomością, na której ma być wykorzystany (jest to problem systemowy, ogólnoeuropejski, ogólnokrajowy) wymagający analizy statusu wydobytej ziemi - jako produktu ubocznego, ewentualnie kwestii odzysku odpadów i utraty statusu odpadu, w kontekście celów - uniknięcia negatywnych skutków dla środowiska naturalnego, ponownego wykorzystania substancji zgodnie z ich przeznaczeniem. Organy administracji samorządowej w tym i w wielu innych postępowaniach idą bowiem na skróty, wg schematu: ziemia wydobyta na innej nieruchomości = odpad = obowiązek właściciela usunięcia odpadów. Innych aspektów sprawy organy nie rozpoznają, gdyż wymagałoby to poszerzonej analizy sprawy, a także wydania decyzji wobec przedsiębiorców pozyskujących i nawożących ziemię na nieruchomości, co wydłuża i komplikuje postępowanie.
3/ niezrealizowanie podstawowego celu prawa Unii Europejskiej, i prawa polskiego, jakim jest racjonalna ochrona środowiska przed negatywnym oddziaływaniem, niezrealizowanie celu jakim jest promocja ponownego wykorzystania substancji – niezanieczyszczonej wydobytej ziemi - zgodnego z ich naturalnym przeznaczeniem tj. poprawy własności rolnych nieruchomości.
4/ niedokonanie jakiejkolwiek rzetelnej analizy, czy w istocie wydobyta niezanieczyszczona ziemia stanowi odpad czy produkt uboczny (materiał na poprawę własności rolnych gruntu, materiał budowlany na winnicę) to jest niezgodność wydanej decyzji z przepisami Dyrektywy 2008/98/WE, na co wskazuje TSUE w sprawie C 238/21 dotyczącej rolniczego wykorzystania ziemi wydobytej przez przedsiębiorcę:
5/ niezgodność wykładni prawa z wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności w sprawie C - 238/21;
6/ zaprzeczenie celom ochrony środowiska poprzez uznanie, iż utrata statusu odpadów (odzysk) musi być potwierdzona decyzją zezwalającą na odzysk poza instalacją, podczas gdy takie rozumienie powoduje zniweczenie celów dyrektywy ze względu na wymogi formalne nie mające znaczenia dla celu ochrony środowiska: gdyż potwierdzenie statusu odpadów może nastąpić przez zwykłe sprawdzenie, w tym wypadku ustalenie, że nawieziona ziemia nie powoduje negatywnych skutków dla środowiska;
7/ niezgodną z celami dyrektywy akceptację wprowadzonych przez rozporządzenia wykonawcze do ustawy do odpadach ograniczeń - możliwości wykorzystania ziemi (17
05 04) na cele własne tylko do "utwardzenia" gruntu w ilości do 200 kg/m2: lub do celów budowlanych (w procesie R5), a nie także do celów poprawy własności rolnych gruntu, bez wskazania żadnego legislacyjnego uzasadnienia ku temu;
8/ niezgodne z celami dyrektywy i ustawy pominięcie przez rozporządzenia wykonawcze do ustawy do odpadach w procesie RIO (wykaz niewyczerpujący procesów odzysku) możliwości wykorzystania na cele rolne wydobytej niezanieczyszczonej ziemi na co wprost wskazuję preambuła i załącznik nr II do Dyrektywy 2008/98/WE. co jest normą w prawie państw Europy Zachodniej, przykładowo w Austrii, po uprzednim zbadaniu jakości gleby); a dopuszczenie w tym celu daleko bardziej przetworzonych i szkodliwych odpadów (osadów z oczyszczalni ścieków), co oznacza, że rozporządzenie wykonawcze jako niezgodne z ustawą, nie powinno powodować dla obywateli negatywnych skutków; - co jest przykładem błędnej implementacji prawa UE i przykładem naruszenia standardów legislacji w zakresie wydawania rozporządzeń wykonawczych do ustawy o odpadach;
9/ brak wzięcia pod uwagę skutków społecznych i ekonomicznych dla skarżącego (koszt wykonania nałożonego zobowiązana to szacunkowo kilkaset tysięcy złotych (koszt wydobycia ziemi, koszt jej transportu, koszt jej zagospodarowania); który to koszt przewyższa wartość działek rolnych; i doprowadzi skarżącego i jego rodzinę do ruiny finansowej;
10/ błędne określenie stron postępowania:
a/ pominięcie przedsiębiorcy J. K., w odniesieniu do którego świadkowie i strony zeznali, iż to on i pracownicy jego firmy nawozili ziemię na nieruchomość skarżącego, jego firma pozyskała ziemię dla skarżących, a zatem jako poprzedni posiadacz zdaniem organów odpadów - przy założeniu (kwestionowanym przez skarżącego), iż nawieziona ziemia stanowi odpad (a nie produkt uboczny) - przekazując ziemię podmiotom zdaniem organów nieuprawnionym, nie zwolnił się z odpowiedzialności za te odpady;
b/ pominięcie następców prawnych właściciela sąsiedniej nieruchomości działki S. P. (działki nr [...]), którzy są stronami postępowania w sprawie stosunków wodnych, a błędne uznanie za stronę C. P. (właściciela działki nr [...]).
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie:
1/ art. 153 i art. 170 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezrealizowanie wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15.10.2020 r. II SA/Kr 834/20 poprzez: niedokonanie oceny, czy nawieziona z zewnątrz ziemia stanowi odpad w sensie prawnym, co należy zbadać w kontekście występowania bądź braku występowania negatywnego wpływu na środowisko oraz subiektywnych przekonań stron: Aby zatem - w realiach rozpatrywanej sprawy - możliwe było przyjęcie, ze nawieziona przez skarżącego ziemia stanowi odpad konieczne jest ustalenie, że nastąpiło, w wyżej podanym rozumieniu, pozbycie się jej przez dotychczasowego dysponenta. Konieczne jest również stwierdzenie, że to nawiezienie ziemi jest sprzeczne z celami cytowanej ustawy o odpadach, tj. że negatywnie wpływa na ochronę zdrowia, ludzi i ochronę środowiska. Nie można bowiem przyjmować, aby surowe nakazy przewidziane w powoływanej wyżej ustawie o odpadach, mogły być stosowane do działalności, która nie narusza celów tego aktu prawnego (s. 09-10 w. w wyroku WSA);
2/ naruszenie fundamentalnej zasady "zanieczyszczający płaci" art. 7 ust. 1 prawa ochrony środowiska w zw. z art. 2 pkt. 3 ustawy o odpadach poprzez jej niezastosowanie i uznanie, iż nawiezienie ziemi na nieruchomość w celach rolnych zgodnych z jej pierwotnym przeznaczeniem, nie powodujące negatywnych skutków dla środowiska (vide – opinia biegłego W. K. i wskazania WSA. a zatem nie stanowiące zanieczyszczenia, stanowi negatywne oddziaływanie na środowisko w postaci magazynowania lub składowania odpadów, skutkujące nakazem ich usunięcia, i poniesienia przez skarżącego ogromnych kosztów z tym związanych; oraz powstaniem z tej przyczyny szkodliwej niezorganizowanej emisji gazów (zanieczyszczeń) z maszyn i środków transportu, które muszą być wykorzystane do wydobycia prawie 7,5 tysięcy ton ziemi i jej przewiezienia do podmiotu uprawnionego do zagospodarowania odpadów; co stanowi zaprzeczenie idei i zasady ochrony środowiska; a także doprowadzi odwołujących się do ruiny finansowej;
3/ dokonanie błędnej wykładni art. 3 ust. 6 w zw. z art. 2 pkt. 3, art. 10 i art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, oraz art. 3 pkt. 1, art. 6 ust. 1 Dyrektywy 2008/98/WE (Ramowa Dyrektywa o Odpadach) poprzez: błędne przyjęcie, iż wydobyta i wykorzystana poza miejscem wydobycia niezanieczyszczona gleba, pozyskana na zlecenie skarżącego, posiada status odpadu, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów winna uwzględniać kryteria uznania danej substancji za odpad (ustalenie "zamiaru pozbycia się"), oraz kryteria prawne uznania danej substancji za produkt uboczny (art. 10 ustawy o odpadach); zgodnie ze wskazaniami i wykładnią prawa dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej w sprawie C-238/21, która to sprawa dotyczy wykładni art. 3 pkt. 1, art. 6 ust. 1 Dyrektywy 2008/98/WE, możliwości wykorzystania niezanieczyszczonej ziemi wydobytej na innej nieruchomości w celu poprawy własności rolnych nieruchomości;
4/ dokonanie błędnej wykładni art. 27 ust. 8 i 10, art. 30 ust. 3, oraz Załącznika nr 1 do ustawy o odpadach w związku z art. 13 i 24 Dyrektywy 2008/98/WE poprzez przyjęcie, iż skarżący nie mógł wykorzystać nawiezionej niezanieczyszczonej ziemi na potrzeby własne - w tym poprawy własności rolnych nieruchomości i budowy winnicy (budowli ziemnej), pomimo, że wykorzystanie na potrzeby własne nie spowodowało żadnego niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego czy środowiska; i jest zgodne z celami Dyrektywy 20Q8/98/WE o odpadach;
5/ dokonanie błędnej wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach, poprzez pominięcie, iż utrata statusu odpadu następuje z mocy prawa, w razie spełnienia przesłanek wskazanych w tym artykule, bez potrzeby wydania decyzji administracyjnej o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów; a jedynie wobec sprawdzenia stanu faktycznego - własności gleby i braku negatywnego skutku dla środowiska;
6/ art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności, art. 8 kpa zasady zaufania do organów państwa, art. 11 kpa (zasady przekonywania) w zw. z art. art. 107 § 1 i 3 KPA poprzez nie odniesienie się bądź pobieżne odniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do szeregu zarzutów odwołania, w tym do zarzutów: prawa skarżącego do wykonania budowli ziemnej o przeznaczeniu rolnym, bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę (ostateczne postanowienie Starosty Krakowskiego z dnia 2.07.2019 AB.III.-W.6740.I.764.2019.AM) i skutków decyzji nakazującej usunięcie odpadów zrównanych z nakazem rozbiórki budowli; niewykonania wiążących wskazówek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie lI SA/Kr 834/20; błędnej, nielogicznej oceny dowodów dokonanej przez organ I instancji, który zarzucał
skarżącemu nie prowadzenie uprawy winorośli, w sytuacji grożącej sankcji w postaci nakazania usunięcia nawiezionej ziemi; braku ustalenia przesłanki zamiaru "pozbycia się" ziemi przez poprzedniego posiadacza - przedsiębiorcę J. K.; brak ustalenia faktu bycia posiadaczem odpadów i dalszej odpowiedzialności poprzedniego posiadacza odpadów J. K. za te odpady, w kontekście ustalenia, iż przekazanie ziemi (odpadów) skarżącemu było zdaniem organu nielegalne; gdyż nie mógł przyjąć ziemi w takiej ilości; a nadto, iż przedsiębiorca ten nie zwolnił się z odpowiedzialności za te masy ziemi, skoro przekazał je podmiotowi zdaniem organów nieuprawnionemu; a zatem powinien być stroną postępowania, a nie świadkiem; błędu w ustaleniach faktycznych ilości ziemi przesuniętej w ramach tej samej działki w opinii biegłego dr hab. inż. M. C. oraz materiałach z serwisu edukacyjnego Google Earth, a nie danych z kartograficznych z Państwowego Zasobu Geodezji i Kartografii, co jest błędem istotnym, gdyż nie ma możliwości uznania takiej ziemi z działek sąsiednich za odpad w sensie prawnym;
7/ niezastosowanie w sprawie art. 26 ust.3a, art. 27 ust. 3,3a i 4 ustawy o odpadach, nie uznanie za stronę przedsiębiorcy J. K., którego firma pozyskała ziemię na zlecenie skarżącego, i nawiozła ją na ich nieruchomość, a to wobec ustalenia organów I i li instancji, iż ziemia ta stanowi odpad, a zatem poprzedni ich posiadacz nie zwolnił się z odpowiedzialności, przekazując ją skarżącym (zdaniem organów nielegalnie);
8/ naruszenie art. 28 kpa poprzez przyznanie statusu strony właścicielowi działki nr [...]
C. P., a w razie uznania interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, pominięcie jako strony następców prawnych właścicieli działki nr [...], będących również stronami w sprawie administracyjnej dotyczącej stosunków wodnych;
9/ art. 7, 77 i 80 kpa poprzez przeprowadzenie niepełnego i wybiorczego postępowania
dowodowego, błędne ustalenie, iż nawieziona na działkę [...] ziemia posiada status odpadu podczas gdy nie stanowi ona odpadu w ogóle (brak ustalenia zamiaru pozbycia się jej po stronie poprzedniego posiadacza), a może spełniać także kryteria uznania jej za produkt uboczny (art. 10 ustawy o odpadach): i została wykorzystana zgodnie z jego przeznaczeniem na cele rolne - budowy winnicy.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 699, dalej u.o.), rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 10, dalej powoływane jako rozporządzenie Ministra Klimatu z 2020 r.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 93 ze zmianami, dalej powoływane jako rozporządzenie Ministra Środowiska z 2015 r.).
Stosownie do art. 2 pkt 3 u.o. przepisów ustawy o odpadach nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym, na terenie, na którym został wydobyty. Jeżeli wydobyta ziemia nie będzie wykorzystywana do celów budowlanych w stanie naturalnym, na którym została wydobyta to powinna zostać zakwalifikowana jako odpad. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z 2020 r. ziemia taka podpada pod następujące kody:
17 05 03 gleba i ziemia, w tym kamienie, zawierająca substancje niebezpieczne;
17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 – jeżeli nie jest zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi.
Z powyższego wynika, że masy ziemne i gruz budowlany przywożone na nieruchomość w celu np. niwelacji, rekultywacji, wyrównania bądź utwardzenia – pochodzące od innych wytwórców odpadów należy traktować jako odpady. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową i stanowiące przedmiot umowy sprzedaży.
Zagospodarowanie takich odpadów musi odbywać się zgodnie z przepisami u.o. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 2015 r.
Osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą gospodarczo wykorzystywać, na terenie nieruchomości, do której posiadają tytuł prawny, odpady wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z 2015 r. , m.in. o kodzie 17 05 04 – gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, do utwardzania powierzchni, po rozkruszeniu odpadów jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia wynosi 200 kg/m˛.
Rozmieszczenie nawiezionych mas ziemnych na gruncie oraz wykorzystywanie odpadów z grupy 17 05 04 w ilościach przekraczających dozwolone rozporządzeniem oraz przez przedsiębiorców, należy traktować jako prowadzenie procesu odzysku odpadów, a dokonywanie takiej czynności wymaga uzyskania stosownego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Stosownie do art. 41 ust. 1 u.o. prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zgodnie z art. 41 ust. 2 tej ustawy zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów.
Stosownie do art. 41a ust. 1 u.o. zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów są wydawane po przeprowadzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji lub jej części, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska.
Przepisy ustawy o odpadach nie wprowadzają żadnych zwolnień w zakresie obowiązku uzyskania przez przedsiębiorcę zezwolenia na przetwarzanie odpadów w pracach ziemnych. Zatem jeżeli przedsiębiorca wykorzystuje odpady o kodzie 17 05 04 (tj. glebę i ziemię nieobjętą wyłączeniem na podstawie art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach) to powinien uzyskać zezwolenie na przetwarzanie odpadów.
Na właścicielu terenu ciąży obowiązek precyzyjnego ustalenia, jakie konkretnie odpady przywożone są na jego nieruchomość oraz w jakiej ilości. Okoliczności te winny zostać potwierdzone odpowiednimi dokumentami (np. umowa, oświadczenie os. fizycznej, jednostki organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą o możliwości zagospodarowania odpadów). Należy pamiętać, że posiadacz odpadów ponosi odpowiedzialność za składowanie odpadów bez wymaganego zezwolenia i jest on obowiązany do niezwłocznego ich usunięcia. Dodatkowo domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
W przypadku nieusunięcia odpadów, na podstawie art. 26 ust. 2 u.o. wójt, burmistrz, prezydent miasta, w drodze decyzji wydanej z urzędu, nakaże posiadaczowi odpadów, usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Poza sporem pozostaje, że na działkę nr [...] obręb G. M. stanowiącą własność skarżących została nawieziona ziemia w celach, które w toku postępowania były modyfikowane (pierwotnie była to niwelacja, rekultywacja, ostatecznie urządzenie winnicy, k.11-14, 19-24, k. 28-29, 120-124, 208-211 administracyjnych akt sprawy). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że ziemia ta została przywieziona na podstawie ustnej umowy z firmą J. K. R. Ziemne, Transport Ciężarowy (k. 337-338. k. 402 administracyjnych akt sprawy).
Mając na uwadze m.in. dokumentacje fotograficzną oraz wizje w terenie poza sporem jest, że nawieziona ziemia z kamieniami, gruzem stanowi odpad o kategorii 17 05 04 (k.11-14, 21-24, 28-29).
Ilość nawiezionej ziemi została ustalona na podstawie sporządzonej w sprawie ekspertyzy dotyczącej ustalenia rodzaju i ilości odpadów zdeponowanych w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania sporządzonej przez dr hab. M. C., pracownika Akademii Górniczo-Hutniczej w K., zatrudnionego w Katedrze Kształtowania i Ochrony Środowiska ze stopniem naukowym w specjalności inżynieria środowiska, rekultywacja oraz ochrona gleb (k. 25 i n. administracyjnych akt sprawy). Nawieziona ziemia została wykorzystana do zasypania wąwozu na styku działek [...] i [...] oraz częściowej niwelacji działki [...] (k. 192 administracyjnych akt sprawy, ekspertyza wykonana na zlecenie skarżących przez mgr inż. J. K.).
Nie jest kwestionowane, że skarżący nie legitymowali się zezwoleniem na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów.
Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie orzekał tut. Sąd, wydając wyrok z dnia 25 sierpnia 2020 sygn. akt II SA/Kr 378/20 mając na uwadze art. 153 p.p.s.a tut. Sąd zweryfikował, czy w toku ponownego rozpoznania sprawy zostały uwzględnione wskazania Sądu.
Sąd nakazał uwzględnienie, czy ziemia nawieziona na działkę [...] posiada w ogóle status odpadu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy wykazały, że ziemia nawieziona na działkę [...] stanowi odpad ponieważ została wydobyta poza ta działką (została na nią przywieziona), nie stanowi ziemi w stanie naturalnym, zawiera gruz i kamienie (widoczne na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy).
W uzupełniającej opinii biegłego dr hab. inż. M. C. z AGH uwzględniono ilość ziemi nawiezionej z działki skarżących nr [...] (k. 331 administracyjnych akt sprawy), jak również uwzględniono przy obliczeniu sumarycznym ilości ziemi podlegającej wywiezieniu ilość, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 2015 r. (k. 331 administracyjnych akt sprawy).
Mając powyższe na uwadze prawidłowo organy obu instancji ustaliły stan faktyczny i dokonały prawidłowej subsumpcji tego stanu faktycznego, nakazując w myśl art. 26 ust. u.o. posiadaczom odpadów Pani J. R. i Panu K. D. usunięcie odpadów z grupy 17 05 04 w ilości 6972 Mg z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, t.j. z działki nr [...] w miejscowości G. M..
Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, co następuje:
Jak wskazano powyżej zalecenia Sądy zawarte w wyroku z 25 sierpnia 2020 r. zostały uwzględnione. W nawiązaniu do tego orzeczenia należy także zauważyć, że Sąd przesądził w nim także, że nie ma potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia poprzednich posiadaczy odpadów i ich odpowiedzialności. W powołanym wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że "jako nietrafny uznać jednak należało zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach oraz art. 26 ust. 3a w zw. z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia poprzednich posiadaczy odpadów, a tym samym ich wytwórcy oraz ustalenia ich odpowiedzialności za gospodarowania odpadami, a tym samym nałożenia całego ciężaru ekonomicznego usunięcia odpadów na właściciela działki nr [...]."
Za niezasadny należy uznać zarzut braku rozważenia możliwości zagospodarowania materiału (urobku) wydobytego poza nieruchomością oraz wykładni przepisów prawa niezgodnie z prawem UE oraz kierunkami interpretacji przepisów wynikającymi z wyroku TSUE z dnia 17 listopada 2022 r. w sprawie C-238/21 Porr Bau. Stan faktyczny w powołanym wyroku był zupełnie odmienny od stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Szereg rolników zwróciło się do Porr Bau w celu uzyskania od niego urobku do rekultywacji gruntów lub poprawy stanu użytków rolnych niezanieczyszczonym materiałem z urobku (ziemia). Tymczasem w przedmiotowej sprawie ziemia była zmieszana z kamieniami, gruzem, kawałkami cegieł (co widoczne jest na dokumentacji fotograficznej), a zatem miała status odpadu i nie mogła uzyskać (mając na uwadze okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy) statusu produktu ubocznego.
Odnosząc się do zarzutu niezrealizowania podstawowego celu prawa Unii Europejskiej, jakim jest racjonalna ochrona środowiska i promocja ponownego wykorzystania substancji wskazać należy, że cele te są realizowane właśnie m.in. w ramach rozporządzenia Ministra Środowiska z 2015 r. To właśnie założenie o racjonalnej ochronie środowiska i umożliwienie ponownego wykorzystania substancji legło u podstaw określenia procedur, w ramach których osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. W przedmiotowej sprawie dozwolone ilości w ramach tych procedur zostały przekroczone, uniemożliwiając zagospodarowanie odpadów bez konieczności uzyskania uprzednio zezwolenia. Podkreślenia wymaga także i to, że nie jest zabronione wykorzystanie większej ilości ziemi podpadającej pod kod 17 05 04 na cele własne (np. rekultywacji, niwelacji, urządzenia winnicy), jednak wymaga to uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (odzysk) i zweryfikowania pod kątem zachowania wymogów ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutu braku wzięcia pod uwagę skutków społecznych i ekonomicznych dla skarżących podkreślić należy, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a orzeczono o oddaleniu skargi.