II SA/Kr 605/22

II SA/Kr 605/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Magda Froncisz
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Dnia 20 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 roku sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2022 roku znak: SKO.OŚ/4170/62/2022 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie immisji, skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2022 roku, znak: SKO.Oś/4170/62/2022 utrzymujące w mocy postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 27 stycznia 2022 roku, znak: OŚ.6140.14.2021.AMA o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie immisji w związku z utrzymaniem zwierząt gospodarskich (kur) oraz naruszenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] na działce nr [...] w miejscowości S..
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach.
Pismem z dnia 22 lipca 2022 roku skarżący D. G. złożył wniosek do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania "dotyczącego immisji oddziaływania – utrzymywania zwierząt gospodarskich bezpośrednio przy granicy z jego działką nr [...], zgromadzonych bezpośrednio przy granicy z jego działką [...] pojemników oraz przykrytych folią bioodpadów w pasie ok. 1 m przy granicy, kompostownika zlokalizowanego w odległości ok. 3 m od ogrodzenia".
Skarżący wskazał, że powyższe stanowi naruszenie uchwały nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] – zwannej dalej też "Regulaminem". Ponadto podniósł, że na działce nr [...] jest prowadzona hodowla drobiu oraz wskazał na immisję zgromadzonych bezpośrednio pod jego ogrodzeniem wypełnionych pojemników z nieznanym materiałem powodującym uciążliwości fetorowe.
Skarżący podkreślił, że okres upałów powyżej 30° C zwiększył immisję zgromadzonych materiałów i substancji oraz utrzymywanych kur bezpośrednio przy granicy z jego działką. Podkreślił ponadto, że w myśl Regulaminu, wszelka uciążliwość hodowli dla środowiska, w tym emisje będące jej skutkiem, powinny być ograniczone do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona. Na terenie natomiast prowadzonej hodowli w odległości ok. 3 m od ogrodzenia zlokalizowany jest również kompostownik, który zwiększa uciążliwość zapachową ( bioodpad jest rozgrzebywany przez kury).
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2022 roku Wójt Gminy [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie immisji z utrzymania zwierząt gospodarskich (kur) oraz naruszenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] na działce nr [...] w miejscowości S..
W uzasadnieniu do wydanego postanowienia organ I instancji wskazał, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów prowadzenie chowu lub hodowli kur o wielkości mniejszej niż 10.000 sztuk ptaków nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach którego dokonuje się analizy oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto brak jest w polskim ustawodawstwie przepisów, które by jednoznacznie poruszały kwestie uciążliwości zapachowych, będących odczuciem subiektywnym, nie dającym się w transparentny i jednoznaczny sposób unormować. W związku z powyższym, kwestie uciążliwości zapachowych z tytułu nadmiernej emisji spowodowanej np. hodowlą drobiu można poruszyć i dochodzić z ich tytułu roszczeń na drodze cywilnej - w oparciu o art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity - Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, z póżn. zm.).
Odnosząc się do zagadnień związanych z wyłączeniem części działki nr [...] z produkcji rolnej, wskazał iż przedmiotowa działka objęta jest ustaleniami uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (tekst jednolity - Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z [...].]. Zgodnie z przytoczonym powyżej aktem prawa miejscowego, w północnej części działki nr [...] wyznaczono tereny przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną i usługową ("MNU1"). Dla przedmiotowych terenów ustalono zasady zagospodarowania oraz warunki i standardy kształtowania zabudowy, w których m. in. dopuszcza się utrzymanie istniejącej zabudowy zagrodowej z możliwością jej przekształceń (rozbudowy, nadbudowy), a także lokalizację nowych obiektów zabudowy zagrodowej oraz obiektów i urządzeń związanych z prowadzeniem gospodarki rolnej (§ 6 ust 4 pkt 1) mpzp). W centralnej i południowej części działki nr [...] wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej i o przeznaczeniu rolniczym ("RM" i "R"). Starosta Krakowski decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r. znak: OS.II.6622.15.1.2018.NM.41 zezwolił właścicielowi przedmiotowej działki na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o pow. 0,0635 ha, przeznaczonego na cele budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wyłączenie gruntów z produkcji jest to rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów (art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych [tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1326]). Obecnie właściciel działki nr [...] nie prowadzi na terenie wyłączonym z produkcji żadnych prac budowlanych, w związku z czym, przepisy uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...], dotyczące wymagań odnośnie utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym przypadku nie mają zastosowania.
Odnosząc się do kolejnej kwestii, dotyczącej składowania odpadów na działce nr [...] w miejscowości S. oraz nieprzestrzegania obowiązków, wynikających z regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...], organ wyjaśnia, że w myśl art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach [tekst jednolity - Dz. U. z 2021 r. poz. 779, z późn. zm.], w sprawach dotyczących podejrzenia składowania odpadów, a także innych kwestii porządkowych, stronami postępowania są posiadacze odpadów oraz organ prowadzący postępowanie.
Bazując na art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (T.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", po przeanalizowaniu wniosku, organ stwierdził, iż wnioskodawca D. G. nie ma swojego interesu prawnego lub obowiązku w odniesieniu do prowadzonej hodowli kur oraz gospodarowania odpadami na działce nr [...] w m. S. , w związku z czym w przedmiotowej sprawie nie może być stroną postępowania.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc zarzuty:
"1. Braku wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy na działce r [...] w miejscowości S.:
- doszło do naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku poprzez immisję oddziaływania materiałów/odpadów zgromadzonych przy granicy z moją działką tj. działką nr [...] powodujących uciążliwości fetorowe ,
- doszło do naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] poprzez prowadzanie chowu zwierząt gospodarskich na terenie wyłączonym z produkcji rolnej oraz utrzymywanie zwierząt gospodarskich w obiekcie (kurniku) nie będącym budynkiem,
- doszło do naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez lokalizację na terenie MNU1 wybiegu dla kur oraz utrzymywanie zwierząt gospodarskich w obiekcie nie będącym budynkiem inwentarskim na terenie MNU1.
2. Nieprzyznanie skarżącemu statusu strony w sytuacji gdy jego nieruchomość położona jest w zasięgu oddziaływania uciążliwej hodowli zwierząt gospodarskich oraz immisji zgromadzonych nieczystości."
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowego Kolegium odwoławczego w Krakowie wydało postanowienie z dnia 30 marca 2022 roku, znak: SKO.Oś/4170/62/2022 utrzymujące w mocy postanowienia Wójt gminy [...] z dnia 27 stycznia 2022 roku, znak: OŚ.6140.14.2021.AMA o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie immisji w związku z utrzymaniem zwierząt gospodarskich (kur) oraz naruszenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] na działce nr [...] w miejscowości S..
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 61a K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebedącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie wyjaśnia się, że zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone do takich sytuacji, w których brak jest możliwości wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, a ustalenie tych okoliczności nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego. Brak interesu prawnego wnioskodawcy skutkuje odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. Interes prawny z kolei należy wyprowadzić z konkretnej normy prawa materialnego regulującej stosunek administracyjnoprawny. Kolegium podkreśliło, że stroną postępowania w sprawach prowadzonych w trybie art. 5 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 888 ze zm.) – dalej jako "u.cz.p.g." są wyłącznie właściciele nieruchomości. Przesądza o tym art. 5 ust. 1 u.cz.p.g., wskazując jako adresata wyrażonych w tym przepisie obowiązków z zakresu utrzymania czystości i porządku właścicieli nieruchomości. W świetle definicji kategorii właściciela, której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 roku, rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Kolegium zwróciło uwagę, że jeśli skarżący wywodzi, że istnieją immisje, które utrudniają zwykłe korzystanie z należącej do niego nieruchomości, to powinien wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego w trybie przepisów Kodeksu cywilnego. Istnienie uciążliwości zapachowych to kategoria spraw cywilnych, czyli immisji których skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim (por. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2018r. sygn. akt VII SA/Wa 1811/17).
Niezależnie jednak od braku legitymacji procesowej skarżącego, Kolegium wskazało, że obecnie właściciel na działce nr [...] nie prowadzi na terenie wyłączonym z produkcji żadnych prac budowlanych, w związku z czym przepisy Uchwały Rady Gminy [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] dotyczące wymagań odnośnie utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej nie znajdują zastosowania.
Organ odwoławczy wskazał także, że nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5) u.cz.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez między innymi realizację obowiązków określonych w regulaminie. Uchwała Nr [...] z dnia 16 grudnia 2019r. Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] w § 25 ust. 4 stanowi, że na terenach wyłączonych z produkcji rolnej dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkami posiadania budynków gospodarskich przeznaczonych do hodowli zwierząt oraz ograniczenia wszelkich uciążliwości do obszaru nieruchomości, na której jest prowadzona. W północnej części działki nr [...] wyznaczono tereny przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną i usługową, dopuszczając utrzymanie istniejącej zabudowy zagrodowej. W centralnej i południowej części działki nr [...] wyznaczono tereny zabudowy zagrodowej o przeznaczeniu rolniczym (RM i R), natomiast Starosta Krakowski decyzją z dnia 20 kwietnia 2018r. zezwolił właścicielowi tej nieruchomości na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o pow. 0,0635 ha przeznaczonego na cele budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych z infrastrukturą towarzyszącą. Wyłączeniem z produkcji rolnej jest natomiast rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowanie gruntów. Jeżeli zatem właściciel nie prowadzi na terenie wyłączonym z produkcji żadnych robót budowlanych, to należy stwierdzić, że nie nastąpiło wyłączenie z tej produkcji, a zatem nie znajduje zastosowania § 25 ust. 4 Regulaminu.
W konsekwencji Kolegium uznało, że nie doszło do naruszenia zasad określonych zarówno w ustawie oraz w Regulaminie, co mogłoby obligować organ do wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art. 5 ust. 7 u.cz.p.g.
Podsumowując Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie objętej wnioskiem p. D. G. brak jest interesu prawnego Wnioskodawcy, który można byłoby wyprowadzić z konkretnej normy prawa materialnego regulującej stosunek administracyjnoprawny. W konsekwencji skutkuje to odmową wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 61a K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący, podnosząc zarzuty:
1) rażącego naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa, polegające na przeprowadzeniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie .
2) naruszenie art. 8 kpa poprzez rozstrzygniecie sprawy w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej poprzez nie zapewnienie równego udziału w postępowaniu,
3) odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy na działce nr [...] w miejscowości S.:
a) doszło do naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] tj. uchwały Nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. Rady Gminy [...] - akt uchylony, aktualnie Regulaminu podjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. poprzez immisję oddziaływania materiałów/odpadów zgromadzonych przy granicy z moją działką tj. działką nr [...] powodujących uciążliwości fetorowe ,
b) doszło do naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] tj. uchwały Nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. Rady Gminy [...] - akt uchylony, aktualnie Regulaminu podjętego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2021 r. poprzez prowadzanie chowu zwierząt gospodarskich na terenie wyłączonym z produkcji rolniczej oraz utrzymywanie zwierząt gospodarskich w obiektach pełniących funkcję obiektów inwentarskich, a nie będących budynkami,
c) doszło do naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) poprzez lokalizację ha terenie MNU i wybiegu dla Kur (okólnika) oraz utrzymywanie zwierząt gospodarskich w obiektach pełniących funkcję obiektów inwentarskich, a nie będących budynkami.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w wydanym postanowieniu z dnia 30 marca 2022 r, organ II instancji nie przedstawił w pełni materiału dowodowego, na którego podstawie wydał postanowienie, co wskazuje, że zgromadzony materiał dowodowy był niepełny dla zbadania istoty sprawy. Organ nie wyjaśnił także dokładnie stanu faktycznego dotyczącego immisji utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] na działce nr [...] w miejscowości S., jak również nie odniósł się do charakteru i rodzaju obiektów znajdujących się na nieruchomości nr [...], w których utrzymywane są zwierzęta gospodarskie.
Przywołane w treści postanowienia pisma (w tym z dnia 4 sierpnia 2021 r oraz 24 września 2021 r.) oraz postanowienie w żaden sposób nie pozwala stwierdzić, że Organ w sposób wyczerpujący zbadał aspekt naruszenia Regulaminu. Potwierdzeniem powyższego jest to, że w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2022 r. brak jest informacji, że po złożeniu przez Skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego Organ I instancji skontrolował wskazaną posesję, a jeżeli takowa kontrola po złożeniu wniosku była dokonana przez Urząd to powyższe powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy i wydanym postanowieniu. Z treści postanowienia Wójta Gminy [...] nie można wywnioskować, że Organ I instancji ustalił czy:
- składowanie odpadów przy granicy z działką skarżącego jest zgodne z przepisami miejscowego prawa,
- prowadzący chów zwierząt gospodarskich zapewnia właściwe gromadzenie i usuwanie powstających w związku z hodowlą odpadów i nieczystości do czego jest zobowiązany zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa i Regulaminu.
Z treści postanowienia nie wynikało również, że zweryfikowano zanieczyszczenia terenu nieruchomości. Ponadto Organ I instancji nie ustalił, czy obiekt w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie jest budynkiem, o którym mowa w § 25 (aktualnie § 26) Regulaminu. Skarżący zarzucił także m.in., że organ nie wypowiedział się w zakresie charakteru znajdującego się na nieruchomości [...] obiektu/obiektów określonego jako kurnik. Tym samym nie sposób stwierdzić, że urząd sprostał wymaganiom jaki narzuca na niego ustawodawca. Regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie jest jednym z najważniejszych aktów prawa miejscowego i powinien zabezpieczać działki sąsiednie przed immisją zgromadzonych odpadów czy immisją prowadzonej hodowli zwierząt gospodarskich na działkach sąsiednich m.in. poprzez wymóg hodowli w budynkach gospodarskich służących hodowli zwierząt. Wątpliwe jest, że namiot foliowy czy obiekt drewniany wsparty na paletach wpisuje się w definicję budynku zawartą w definicji Prawa Budowalnego.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie budzi wątpliwości, iż kury są zwierzętami gospodarskimi, co potwierdza zawarta w Regulaminie definicja, że ilekroć w Regulaminie jest mowa o: "(...) zwierzętach gospodarskich – należy przez to rozumieć zwierzęta utrzymywane W celach hodowlanych i produkcyjnych, zgodnie z treścią art. 2 pkt. 1) ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2007 r, Nr 133, poz. 921 z późn. zm.);''
W związku z powyższym objęte są one zakazem utrzymywania na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej o czym mowa w § 25 przywołanego powyżej Regulaminu.
Skarżący zaznaczył także, że wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez niego wskutek bezczynności organu I instancji w powyższej sprawie i braku udzielenia mu informacji (tłumacząc się brakiem możliwości przyznania Skarżącemu statusu strony postępowania).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3) p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek skarżącego z dnia 22 lipca 2022 roku skierowany do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania, dotyczył "immisji oddziaływania – utrzymywania zwierząt gospodarskich na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z jego działką nr [...], zgromadzonych bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] pojemników oraz przykrytych folią bioodpadów w pasie ok. 1 m przy granicy, kompostownika zlokalizowanego w odległości ok. 3m od ogrodzenia".
Skarżący wskazał, że złożony wniosek ma związek z naruszeniem przez właściciela działki nr [...] w miejscowości S. na terenie gminy [...] uchwały nr [...] z dnia 16 grudnia 2019 r. Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...]".
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt. 5) ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez realizację innych obowiązków określonych w regulaminie. W myśl natomiast art. 5 ust. 6 i ust. 7 u.cz.p.g., nadzór nad realizacją obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 – 4 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 – 4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
Z powyższego wynika, że przedmiotem postępowania w sprawie niewykonania obowiązków określonych w regulaminie utrzymania czystości i porządku jest zweryfikowanie w pierwszej kolejności, czy doszło do niewykonania obowiązków wynikających z regulaminu. W przypadku natomiast ustalenia, że doszło do niewykonania tych obowiązków, organ nakazuje wykonanie tego obowiązku.
Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w postępowaniu w sprawie niewykonania obowiązków określonych w regulaminie utrzymania czystości i porządku, ma tylko właściciel nieruchomości (w tym również, co wynika z art. 2 ust. 1 pkt. 4) u.cz.p.g. współwłaściciel, użytkownik wieczysty oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością). Tylko bowiem właściciel jest obowiązany do zapewnienia czystości i porządku przez m.in. realizację obowiązków określonych w Regulaminie.
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi natomiast wątpliwości, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w miejscowości S. (Gmina [...]. Tym samym nie ma on interesu prawnego w tym zakresie i w konsekwencji nie jest stroną tego postępowania.
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że skarżący nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania i w konsekwencji na zasadzie art. 61a § 1 Kp.a. odmówiły wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Podkreślić trzeba, że dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. została ograniczona wyłącznie do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. wyrok NSA z 29.11.2017 r., II OSK 330/17).
Taka oczywista sytuacja zachodziła na gruncie niniejszej sprawy. Skarżący już we wniosku wskazał, że nie jest właścicielem nieruchomości, na której dochodzić miałoby do naruszenia obowiązków, wynikających z Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...]. Zatem nie budziło żadnej wątpliwości już na poziomie złożonego wniosku, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w tej sprawie, co potwierdza słuszność wydanego postanowienia.
Odnosząc się natomiast do wyartykułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to trzeba wskazać, że skoro nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, to organ nie zbierał ani nie rozpatrywał żadnego materiału dowodowego. Dlatego też całkowicie nieuzasadnione są podniesione zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz 80 K.p.a. jak i art. 8 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Powyższe przepisy dotyczą obowiązków organu administracyjnego, które aktualizują się dopiero wówczas, gdy nastąpi wszczęcie postępowania administracyjnego. Skoro jednak, tak jak na gruncie niniejszej sprawy, nie doszło do wszczęcia postepowania, to w konsekwencji organ nie mógł naruszyć wskazanych przepisów. Organ nie prowadził i nie mógł prowadzić postępowania dowodowego i tym samym nie mógł naruszyć przepisów, które wskazują jak to postępowania powinno być przeprowadzone. Ze względu na to bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do dalszych szczegółowych zarzutów, podniesionych w skardze, a dotyczących naruszenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie.
Niejako na marginesie należy wskazać na pewną niekonsekwencję działania organu. Skoro bowiem organ uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania, to bezzasadne było dalsze rozważanie, czy doszło do zarzucanych przez skarżącego naruszeń, tym bardziej, że w tym zakresie organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Ocena natomiast, czy istocie doszło do takiego naruszenia może być przeprowadzona w innym postępowaniu, które organ może wszcząć z urzędu i w toku tego postępowania, będzie mógł dopiero zweryfikować czy naruszone zostały powoływane przez skarżącego zapisy Regulaminu.
Ze względu na powyższe skarga, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.