II SA/Kr 600/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2012-06-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwznowienie postępowaniastrona postępowaniaobszar oddziaływania obiektuinteres prawnyprzepisy technicznewarunki technicznenieruchomości sąsiedniek.p.a.

WSA uchylił decyzję Wojewody o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę, uznając, że sąsiedzi mogli być stroną postępowania, mimo zachowania przepisowych odległości, ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomość.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdzie sąsiedzi domagali się uchylenia decyzji, twierdząc, że bezprawnie nie zostali dopuszczeni do udziału w postępowaniu. Organy administracji uznały, że sąsiedzi nie są stronami, ponieważ inwestycja spełniała wymogi odległościowe. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, nie badając potencjalnego wpływu inwestycji na zagospodarowanie sąsiednich nieruchomości, w tym konieczność budowy muru oporowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody, która odmówiła uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym uchylił również decyzję organu I instancji. Sprawa rozpoczęła się od wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez J.N. i Z.N., którzy twierdzili, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Organy administracji, w tym Prezydent Miasta K. i Wojewoda, uznały, że J. i Z.N. nie są stronami postępowania, ponieważ planowana inwestycja na działce nr 3 została usytuowana zgodnie z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych, zachowując wymagane odległości od sąsiedniej działki nr 4. W ocenie organów, inwestycja nie oddziałuje na działkę nr 4 w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. WSA zakwestionował to stanowisko, wskazując na błędne, zawężające rozumienie przez organy pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Sąd podkreślił, że samo zachowanie przepisowych odległości nie wyklucza oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Skarżący podnosili, że inwestycja spowodowała ruchy ziemi i konieczność budowy muru oporowego na ich działce, co ogranicza jej zagospodarowanie. WSA uznał, że organy nie zbadały tej kwestii, ani innych potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej, opierając się jedynie na przepisach techniczno-budowlanych. W związku z tym, sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji są wadliwe, ponieważ nie rozważyły całokształtu stanu faktycznego i prawnego, a tym samym naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i 77 k.p.a.) oraz materialne (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciele nieruchomości sąsiednich, znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu, powinni być uznani za strony postępowania, nawet jeśli ich działki nie graniczą bezpośrednio z działką inwestora.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ograniczając je jedynie do przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości. Podkreślono, że obszar oddziaływania powinien być wyznaczany każdorazowo, uwzględniając indywidualne cechy obiektu i sposób zagospodarowania terenu, a także inne przepisy (np. z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska), które mogą wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu lub korzystaniu z nieruchomości sąsiednich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 82 § ust. 3

Ustawa Prawo budowlane

rozp. ws. warunków technicznych art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. warunków technicznych art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji błędnie zinterpretowały pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, ograniczając je jedynie do przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości. Samo zachowanie przepisowych odległości nie wyklucza oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości i ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Organy nie zbadały wpływu inwestycji na sąsiednią nieruchomość, w tym potencjalnej konieczności budowy muru oporowego, co stanowiło naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Umorzenie postępowania wznowionego było proceduralnie wadliwe; należało odmówić uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów, że inwestycja spełnia wymogi odległościowe i nie oddziałuje na sąsiednie działki, co uzasadnia brak dopuszczenia sąsiadów do udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

"Sąd podziela pogląd organu II instancji, iż prawidłową procesową formą zakończenia tego postępowania, w razie ustalenia iż brak było podstaw wznowieniowych - jest odmowa uchylenia decyzji, a nie umorzenie postępowania." "Niemniej jednak zdaniem sądu stanowisko organu, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2010 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest wadliwe." "Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę w obecnym stanie prawnym z definicji powinni mieć właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich, chyba że organ ustali, iż z uwagi na znaczną odległość planowanej zabudowy od działki sąsiedniej, ukształtowanie terenu, sposób jego dotychczasowego lub planowanego zagospodarowania wykluczone jest, aby zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób mogło w przyszłości ograniczać zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej." "Zachowanie norm odległościowych z § 12 w/w rozporządzenia nie oznacza automatycznie, iż nieruchomość sąsiednia nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a jej właściciele nie są stronami postępowania." "Organy nadzoru budowlanego powinny zatem przeprowadzić nie tylko analizę pod względem techniczno - budowlanym, ale zbadać czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów (nie tylko techniczno - budowlanych), a także czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości." "Organy orzekające w niniejszej sprawie nie rozważyły kwestii oddziaływania całej inwestycji na nieruchomość skarżącego pod kątem ewentualnych ograniczeń w ich zagospodarowywaniu wskutek wybudowania planowanej inwestycji, opierając się na mylnym, zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane."

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

przewodniczący

Mirosław Bator

sprawozdawca

Jacek Bursa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, interpretacja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, zasady prowadzenia postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest szerokie rozumienie wpływu inwestycji budowlanej na otoczenie, a nie tylko ścisłe trzymanie się przepisów technicznych. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Czy budowa domu może ograniczyć Twoje prawo do zagospodarowania własnej działki? Sąd wyjaśnia, co to jest 'obszar oddziaływania'.

Dane finansowe

WPS: 457 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 600/12 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2012-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Kazimierz Bandarzewski /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Mirosław Bator / spr. / Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. N. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Uzasadnianie
Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 147, art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r., nr 243 poz. 1623 ze zm.) – umorzył postępowanie wznowione w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 6 maja 2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. budowa budynku usługowego (warsztat elektroniki pojazdowej) z mieszkaniem w poddaszu wraz z instalacjami wewnętrznymi wod-kan, gazową, elektryczną i c.o., budowa zjazdu z ulicy [...] oraz budową zbiornika szczelnego na wody opadowe na działce nr 1 obr. [...] (budynek) i 2 obr. [...] (zjazd). W uzasadnieniu organ wskazał, że J.N. i J.N. zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania w opisanej powyżej sprawie, podając jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. brak udziału strony w postępowaniu. Wnioskodawcy wskazali, że o istnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2010 r. dowiedzieli się w dniu 5 listopada 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wznowione. Organ wskazał następnie, że posiadanie interesu prawnego jest jedną z okoliczności warunkujących możliwość skutecznego żądania wznowienia postępowania. Z kolei obowiązek zbadania, czy żądanie pochodzi od strony postępowania dotyczy każdego wniosku o wznowienie, niezależnie od rodzaju powołanych w nim przesłanek wznowienia postępowania. Sam Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza odrębnego trybu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, w przypadku wniosku opartego o art. 145 § 1 pkt 4. W ocenie organu, nie może budzić wątpliwości konieczność rozróżniania kwestii badania, czy podmiot żądający wznowienia był albo powinien być strona, od badania przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. rozstrzygania, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Badanie przesłanki wznowienia, a więc rozstrzygnięcie co do winy lub jej braku, dopuszczalne jest w postępowaniu wznowionym na wniosek strony, po wydaniu postanowienia o wznowieniu. W przedmiotowej sprawie kwestią warunkującą możliwość zbadania powołanej we wniosku przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. jest ustalenie, czy J.N. oraz Z.N. przysługiwał w przedmiotowej sprawie przymiot strony. W związku powyższym, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności przedłożony projekt budowlany, organ dokonał analizy mającej za cel ustalenie, czy w związku z realizacją planowanego obiektu na działce nr 3 przepis prawa powszechnie obowiązujący wprowadza jakieś ograniczenia w zagospodarowaniu terenu sąsiedniego, tj. działki nr 4 , której właścicielami są J. i Z.N. Przepisami mogącymi wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich są przede wszystkim przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu nie wprowadzają one ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr 4 . Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na wniosek M.C. sąsiednie działki budowlane, tj. działka nr 5 oraz nr 4 nie były zabudowane, co potwierdza mapa sytuacyjno-wysokościowa, na której sporządzono plan zagospodarowania przedmiotowego terenu. W związku z tym brak było podstaw do określania odległości projektowanego na działce nr 3 budynku od zabudowy na działkach sąsiednich. Niemniej jednak wskazano, że analiza zatwierdzonego w/w decyzją projektu budowlanego, w tym zawartego w nim projektu zagospodarowania terenu wskazuje, iż odległości projektowanego budynku określone w projekcie budowlanym są zgodne z warunkami określonymi w § 12 w/w rozporządzenia. Dla ścian z otworami okiennymi zachowano odległość 4 m od sąsiedniej działki nr 4 oraz dla ściany bez okien (ganek od strony działki 4 zachowano odległość minimalną 3 m. W związku z brakiem zabudowy na działkach sąsiednich w tym na działce 4 bezprzedmiotowa była analiza przesłaniania, bowiem § 13 rozporządzenia odnosi się do odległości projektowanego budynku od innych obiektów. Organ wskazał, że przy zachowaniu odległości wynikających z § 12 rozporządzenia ewentualny budynek na działce nr 4 winien być usytuowany w odległości min. 3 m (ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych) oraz 4 m (ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi), natomiast w związku z tym, iż wysokość przesłaniania mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części, nie ma możliwości usytuowania budynku na działce nr 4 w odległości mniejszej niż to wynika z § 12 rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że brak jest przesłanek, z których wynikałoby, iż projektowany na działce nr 3 budynek usługowy w jakikolwiek sposób ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, w tym w szczególności działki nr 4 . Mając powyższe na względzie, organ uznał, iż w świetle art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane J. i Z.N. , współwłaścicielom działki nr 4 nie przysługiwał przymiot w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę dla zamierzenia na działce nr 2 , bowiem nieruchomość będąca ich własnością nie znajduje się obszarze oddziaływania projektowanego obiektu.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. i Z.N. nie zgadzając się ze stanowiskiem organu w kwestii braku oddziaływania planowanej inwestycji na należącą do nich nieruchomość. W ocenie odwołujących analiza dokonana przez organ jest jednostronna i niekompletna. Organ skupił się jedynie na wykazaniu, że planowany obiekt został usytuowany w prawidłowych odległościach od granicy z działką należącą do odwołujących się, co zdaniem organu samo wskazuje na brak możliwości oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Zdaniem odwołujących to, że inwestycja nie oddziałuje ponadnormatywnie na nieruchomość sąsiednią nie oznacza, że nie ogranicza ona możliwości jej zagospodarowania. Czym innym jest bowiem zgodność projektu budowlanego z przepisami techniczo-budowlanymi, a czym inny wpływ realizacji inwestycji na możliwość zagospodarowania działek położonych w sąsiedztwie tej inwestycji. Organ nie wziął w ogóle pod uwagę, że zlokalizowanie obiektu w minimalnych odległościach od granicy działki sąsiedniej może w znacznym stopniu ograniczyć możliwość zagospodarowania działek. Z uwagi na zlokalizowanie inwestycji w minimalnej odległości od granicy z działką sąsiednią, odwołujący zostali zmuszeni na etapie projektowania do odsunięcia realizowanego na ich działce salonu samochodowego na odległość 6 metrów (zamiast 4 metrów). A zatem twierdzenie, że realizacja inwestycji nie ogranicza sposobu zagospodarowania działki jest bezpodstawne. Powołując wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1746/08 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 644/10 odwołujący zarzucili, że organ przyjął zbyt wąską definicję obszaru oddziaływania obiektu. Wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...]Wojewoda działając na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] maja 2010 r. Nr [.,..] , z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy analizując sprawę stwierdził, iż ustalenia dokonane przez Prezydent Miasta K. w kwestii ustalenia kręgu stron postępowania i obszaru oddziaływania obiektu są prawidłowe. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że obszar oddziaływania obiektu ogranicza się do działki inwestora tj. nr 3 oraz do działki nr 2 . Projektowany budynek został usytuowany ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3,00 m od granicy działki nr 4 a ścianą z otworami okiennymi w odległości 4,00 m od tej granicy. Odnośnie zarzutu, że z uwagi na zlokalizowanie przedmiotowego obiektu w minimalnej odległości od granicy działką sąsiednią, odwołujący zostali zmuszeni do odsunięcia realizowanego obecnie na ich działce budynku salonu samochodowego na odległość 6 m od granicy z działką, organ odwoławczy wskazał, że twierdzenia te nie stanowią dowodu, iż obszar oddziaływania obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] został określony nieprawidłowo. Fakt zaprojektowania na działce nr 4 i 6 budynku w odległości 6 m od granicy działek nr [...] , [...] [...] wynikał bowiem z gabarytu tego obiektu oraz możliwości oddziaływania tego obiektu na sąsiednie nieruchomości. Okoliczność zaprojektowania obiektu z uwzględnieniem istniejących (czy projektowanych) obiektów na działce sąsiedniej, w taki sposób, że obszar oddziaływania nie wykracza poza teren działki inwestora potwierdza prawidłowość określenia przez organ I instancji obszaru oddziaływania obiektu. Zatem organ, ustalając krąg stron postępowania, prawidłowo nie uznał za strony postępowania właścicieli działki nr 4 . Tym samym nie znajduje potwierdzenia istnienie okoliczności określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji powołał jako podstawę art. 105 k.p.a. - tj. podstawę prawną umorzenia postępowania, podczas gdy podstawę wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. stanowi art. 151 k.p.a. Powołując komentarz do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ odwoławczy wskazał, że nie jest dopuszczalne podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1. Artykuł art. 151 § 1 pkt 1 w sposób jednoznaczny przesądza, że w takich przypadkach organ może wydać jedynie decyzje odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (...). Art. 151 § 1 pkt 1 reguluje bowiem wyczerpująco rodzaje orzeczeń kończących postępowanie w sprawie wznowienia postepowania, a zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Z uwagi zatem na to, że organ I instancji powołał art. 105 k.p.a. - tj. umorzył postępowanie, gdy tymczasem podstawę wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., stanowi art. 151 k.p.a. organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Z.N. zarzucając naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie polegające na nieuwzględnieniu kwestii związanych z koniecznością budowy muru oporowego. Skarżący podniósł, że w toku postępowania organy obu instancji nie wzięły pod uwagę, że na skutek realizacji przedmiotowej nieruchomości doszło do ruchów masowych ziemi na przedmiotowych nieruchomościach. Na skutek działań inwestorów, skarżący zmuszony był do realizacji na swojej nieruchomości muru oporowego, który zapobiegałby tym ruchom. W związku z powyższym pomimo tego, że gabaryty przedmiotowego budynku oraz odległość jego posadowienia od nieruchomości skarżącego nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to przedmiotowy budynek negatywnie wpływa na nieruchomość skarżącego. Powyżej wskazane błędne ustalenia stanu faktycznego stanowią o naruszeniu przez organy obu instancji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Skarżący podniósł, że w pismach, które kierował do organów obu instancji znalazły się informację o konieczności realizacji muru oporowego. Skarżący wskazywał również, że potrzeba wykonania muru oporowego wynikała wprost z realizacji inwestycji znajdującej się na działce należącej do jego sąsiada. Zdaniem skarżącego na skutek nierozpatrzenia całokształtu stanu faktycznego organy obu instancji dopuściły się nieprawidłowego oznaczenia kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych kodeksie lub w ustawach szczególnych. Są to sytuacje nadzwyczajne, enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, jako jedna z fundamentalnych zasad całego systemu postępowania administracyjnego, ma na celu zapewnienie pewności i stabilności obrotu prawnego. Instytucją procesową stwarzająca możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jest wznowienie postępowania, jeżeli postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
We wszystkich wymienionych wyżej ustawowych przesłankach wznowienia, kontrola decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania następuje z urzędu lub na wniosek, z wyjątkiem przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wówczas bowiem postępowanie inicjowane jest wyłącznie na wniosek. Podmiot który żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na tej właśnie podstawie, musi wykazać, iż posiadał przymiot strony postępowania i bez własnej winy w postępowaniu tym nie brał udziału. Z kolei przepis art. 151 § 1 k.p.a. przesądza, iż organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca o odmowie uchylenia decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2010 r., z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zasadą jest, iż organ administracji w postępowaniu wznowieniowym uchyla decyzję będącą przedmiotem tego postępowania - jeżeli postępowanie przed tym organem potwierdzi, iż podstawy wznowienia istniały. W tym względzie sąd podziela pogląd organu II instancji, iż prawidłową procesową formą zakończenia tego postępowania, w razie ustalenia iż brak było podstaw wznowieniowych - jest odmowa uchylenia decyzji, a nie umorzenie postępowania. Na taką bowiem formę wskazuje wyraźnie przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Niemniej jednak zdaniem sądu stanowisko organu, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2010 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest wadliwe. Wskazać przede wszystkim należy, iż przepis art. 28 ust 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006 roku, poz. 1118 tekst jedn. ze zm.) stanowi, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 powołanej wyżej ustawy przesądza, iż ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie II SA/GL 1264/08 skoro obszar oddziaływania obiektu oznacza teren wyznaczony wokół niego, to już z istoty definicji ustawowej wykluczyć należy przypadek, że teren ten stanowi jedynie obszar zabudowy czyli samą powierzchnię obiektu. Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę w obecnym stanie prawnym z definicji powinni mieć właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich, chyba że organ ustali, iż z uwagi na znaczną odległość planowanej zabudowy od działki sąsiedniej, ukształtowanie terenu, sposób jego dotychczasowego lub planowanego zagospodarowania wykluczone jest, aby zamierzenie inwestycyjne w jakikolwiek sposób mogło w przyszłości ograniczać zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2007 r. II OSK 1321/2006 wyraził stanowisko, iż "w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym". W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano także, iż "z regulacji powyższej (art. 28 ust. 3 oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane) wynika, że w sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, w otoczeniu tego obiektu wyznaczona zostanie strefa, nazwana przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu. Zatem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w tak ustalonym obszarze, jako dysponujący tytułem prawnym do działek położonych w strefie oddziaływania, posiadają interes prawny i są - oprócz inwestora - stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę tej inwestycji. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy działki te graniczą bezpośrednio z działką, na której zaprojektowano budowę obiektu budowlanego, skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny ...". Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1 grudnia 2008 r. II OSK 1508/2007 oraz 9 października 2007 r. II OSK 1321/06. Z kolei w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. II OSK 304/2010 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania, ale również dotychczasowego korzystania z tego terenu. Odnosząc się ponownie do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i jego definicji zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wskazać należy, że samo zachowanie przez inwestora warunków technicznych w zakresie usytuowania obiektu budowlanego na działce, nie może przesądzać o tym, iż właściciel działki sąsiedniej nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji powołując się na przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wzięły pod uwagę tylko kwestię usytuowania planowanej inwestycji podając, że odległości projektowanego budynku są zgodne z warunkami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r., a także zaznaczając, że działki sąsiednie tj. 5 i 4 nie były zabudowane. Wskazać należy, że zachowanie norm odległościowych z § 12 w/w rozporządzenia nie oznacza automatycznie, iż nieruchomość sąsiednia nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a jej właściciele nie są stronami postępowania. Zachowanie warunków określonych w rozporządzeniu oznacza jedynie, że inwestycja może być realizowana. Jak zasadnie jednak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2008 r. II OSK 1892/06 budowa obiektu budowlanego z zachowaniem określonych w przepisach techniczno - budowlanych odległości nie oznacza jeszcze, że oddziaływanie takiego obiektu nie wykracza poza nieruchomość inwestora. Przytoczyć tu można także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2008 r. II SA/Bd 696/2008 w którym wyrażono pogląd, iż nie jest uzasadnione wąskie rozumienie pojęcia obszaru oddziaływania projektu, z którego wynikałoby, że tylko strefy ograniczonego korzystania z terenu wyznaczone na podstawie przepisów szczególnych wprowadzają ograniczenia związane z budową. Jeżeli bowiem ograniczyć obszar oddziaływania obiektu tylko do zachowania odległości przewidzianych w przepisach techniczno-budowlanych, to praktycznie w żadnej sytuacji właściciele sąsiednich działek nie korzystaliby z przymiotu strony w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego.
Stanowisko to podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji organy nadzoru budowlanego powinny zatem przeprowadzić nie tylko analizę pod względem techniczno - budowlanym, ale zbadać czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów (nie tylko techniczno - budowlanych), a także czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości. Przepisami odrębnymi wprowadzającymi związane z obiektem budowlanym ograniczenia w zagospodarowaniu terenu położonego w otoczeniu obiektu są np. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, czy też prawa wodnego. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł, że na skutek realizacji inwestycji zmuszony był do budowy muru oporowego, bowiem budowa inwestycji spowodowała ruchy ziemi na przedmiotowych nieruchomościach. Organy nie poddały swojemu badaniu tego problemu, w szczególności nie ustalił czy realizacja inwestycji ze względu na stosunkowo nieznaczną odległość od nieruchomości skarżącego i ukształtowanie terenu nie wpłynie choćby potencjalnie na zmianę naturalnego dotychczas spływu wody opadowej pod względem znacznego zwiększenia jej odprowadzania na działkę skarżącej i czy nie spowoduje tym utrudnienia w zagospodarowaniu terenu, także w zakresie dotychczasowego korzystania z tego terenu.
Podsumowując stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie rozważyły kwestii oddziaływania całej inwestycji na nieruchomość skarżącego pod kątem ewentualnych ograniczeń w ich zagospodarowywaniu wskutek wybudowania planowanej inwestycji, opierając się na mylnym, zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z tego względu decyzje organu obu instancji są wadliwe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI